Δευτέρα, 29 Ιουλίου 2013

O Τρίτος Δρόμος με τον Τρίτο Τομέα

του Γιάννη Μπουτάρη

δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Καθημερινή" 29 Iουλίου 2013
αναδημοσιεύθηκε στις ιστοσελίδες "αριστερή στρουθοκάμηλος", "μεταρρύθμιση",  "dim/art"
αξίζει να  γίνει αντικείμενο προσεκτικής σκέψης και αναλυτικής συζήτησης

Πρόσφατα το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος οργάνωσε ένα υψηλού επιπέδου συνέδριο για τον ρόλο του μη-κερδοσκοπικού τομέα, γνωστού και ως Τρίτου Τομέα, στη δημιουργία μιας κοινωνίας πρόνοιας. Μιας κοινωνίας πρόνοιας που συμπληρώνει και συνυπάρχει με το κράτος πρόνοιας. Η συζήτηση αυτή όμως για την κοινωνία πρόνοιας ξεπερνά την πρωτοβουλία του συγκεκριμένου Ιδρύματος. Διότι είναι μια συζήτηση που αφορά τη συλλογική μας ικανότητα να παράγουμε, σε βιώσιμο κόστος και αποδεκτή ποιότητα, τα δημόσια αγαθά που τόσο έχουμε ανάγκη. Είναι μια συζήτηση που πρέπει να έχει τα χαρακτηριστικά του δημόσιου διαλόγου και της αναπόφευκτης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Θα αρχίσω λέγοντας ότι ναι μεν έχουμε εμφανώς αποτύχει να κατασκευάσουμε ένα αποτελεσματικό κράτος πρόνοιας, έχουμε αποδείξει όμως στο πρόσφατο παρελθόν την ικανότητα να κατακτήσουμε υψηλό βαθμό συλλογικής πρόνοιας σε αναρίθμητες ελληνικές κοινότητες.

Αυτό που σήμερα αποκαλείται Τρίτος Τομέας υπήρξε παλαιότερα, σε πόλεις σαν την Κωνσταντινούπολη, την Αλεξάνδρεια, τη Φιλιππούπολη αλλά και τη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα, η κύρια μορφή συλλογικής οργάνωσης του Ελληνισμού. Γνωρίζουμε τους μεγάλους ευεργέτες όπως τον Παπάφη, τον Μαρασλή, τον Ζάππα. Ξεχνούμε όμως ότι αυτοί οι ευεργέτες λειτούργησαν μέσα σε ένα πλαίσιο συλλογικής οργάνωσης που αποτελούνταν από φορείς - αναφέρω ενδεικτικά τον Ελληνικό Φιλολογικό Σύλλογο Κωνσταντινουπόλεως και τη Φιλόπτωχο Αδελφότητα Ανδρών Θεσσαλονίκης - με διαχρονική αποτελεσματικότητα. Στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης, και άλλων πόλεων της σημερινής ελληνικής επικράτειας, μετά την ανεξαρτησία του 1912, το ελληνικό κράτος επέλεξε τη διάλυση αυτού του Τρίτου Τομέα μέσα από την ενσωμάτωσή του στον κρατικό μηχανισμό.
     
Δεν έκαναν άλλες χώρες το ίδιο λάθος. Το Ισραήλ μετά την σύστασή του διατήρησε τον ανάλογο Τρίτο Τομέα. Στο Ισραήλ τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά κέντρα, τα μουσεία, τα νοσοκομεία, τα κέντρα πρόνοιας, ανήκουν στον Τρίτο Τομέα. Οι οργανισμοί του Τρίτου Τομέα παραγάγουν βασικά δημόσια αγαθά -παιδεία, υγεία, έρευνα - έχοντας ως κύριο χρηματοδότη τους το κράτος και βασιζόμενα για ένα 10 - 20% των δαπανών τους σε ιδιωτικές χορηγίες. Αυτό το μοντέλο, με όλα τα προβλήματά του, έχει αποδώσει αποτελεσματικότητα, χρηστή διαχείριση και ικανότητα ανάληψης πρωτοποριακής δράσης σε ισραηλινά ιδρύματα και οργανισμούς σε επίπεδα που παραμένουν όνειρο θερινής νυκτός για την Ελλάδα.

Τι προτείνω; Τη μετατροπή ερευνητικών κέντρων, νοσοκομείων, μουσείων, θεάτρων και άλλων τέτοιων οργανισμών σε μη - κερδοσκοπικά ΝΠΙΔ. Τον διορισμό των μελών των διοικητικών τους συμβουλίων από τα υπεύθυνα υπουργεία και κυρίως την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Την υποχρέωση αυτών των Δ.Σ. να διορίζουν τις διοικήσεις αυτών των οργανισμών μέσα από διεθνείς, ανοιχτούς διαγωνισμούς. Τη διατήρηση του Δημοσίου ως του κύριου χρηματοδότη αυτών των οργανισμών, αλλά και την καταστατική δέσμευση να αναζητήσουν συμπληρωματική χρηματοδότηση από ιδιώτες χορηγούς. Την άσκηση διαχειριστικού ελέγχου ex post, και όχι ex ante, από το Ελεγκτικό Συνέδριο ή όποιον άλλο αξιόπιστο μηχανισμό.
Τι πιστεύω ότι θα συμβεί με μια τέτοια αλλαγή; Οι οργανισμοί αυτοί θα αποκτήσουν πρωτοφανή διοικητική ευελιξία. Θα πάψουν να καταναλώνουν το 30% και πάνω του χρόνου και της ενέργειάς τους στην ικανοποίηση απηρχαιωμένων διοικητικών προβλέψεων και ελεγκτικών λειτουργιών (που επιβαρύνουν τα ΝΠΔΔ και που δεν μας απέτρεψαν από το να είμαστε μια από τις πιο αναξιοκρατικές και διεφθαρμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης). Θα διαμορφώσουν στρατηγικές δεχόμενοι τα ερεθίσματα των τοπικών κοινωνιών που εξυπηρετούν. Θα διευρύνουν τους πόρους τους απευθυνόμενοι στη χορηγική κοινότητα και θα βελτιώσουν τη διακυβέρνησή τους για να ικανοποιήσουν τις αυξημένες απαιτήσεις των χορηγών τους.
Τα υπουργεία, που θα παραμείνουν ως βασικοί χρηματοδότες τους, θα μπορέσουν να αποκτήσουν τον περιζήτητο ρόλο του κράτους στρατηγείου, αποποιούμενα τον σημερινό ρόλο του πελατειακού micromanager. Τα υπουργεία θα εστιασθούν στον προσδιορισμό στόχων, στη διάχυση βέλτιστων πρακτικών, στην ενθάρρυνση πρωτοποριακών πρωτοβουλιών από τους χρηματοδοτούμενους οργανισμούς τους.
Το προσωπικό αυτών των οργανισμών δεν θα είναι δημόσιοι υπάλληλοι, και θα λειτουργούν σε περιβάλλον διοικητικής ευελιξίας και προσωπικής ανέλιξης. Θα δημιουργηθεί μια δυναμική αγορά στελεχών -επιμελητών μουσείων, οικονομικών διευθυντών, στελεχών υπεύθυνων για την άντληση χορηγιών, στελεχών υπεύθυνων για τις εμπορικές εκμεταλλεύσεις πατεντών ερευνητικών ιδρυμάτων- που θα μετακινούνται ανάλογα με τις ευκαιρίες που τους δίνονται.
Ο αναγεννημένος Τρίτος Τομέας θα αποτελείται και από φορείς η χρηματοδότηση των οποίων θα προέρχεται από ιδιώτες χορηγούς. Η πρότασή μου βασίζεται στην υιοθέτηση γενναίων φοροαπαλλαγών σε δωρεές προς τα ιδρύματα του Τρίτου Τομέα: στα ιδρύματα που θα μεταφερθούν στον Τρίτο Τομέα από το κράτος, στην Εκκλησία και τα ιδρύματά της και στα μη-κερδοσκοπικά ιδρύματα που έχουν ιδρυθεί από ιδιώτες και την Κοινωνία των Πολιτών. Η απόδοση τέτοιων φοροαπαλλαγών καθιστά αναγκαία την ίδρυση μιας ισχυρής ελεγκτικής αρχής, με πιθανό μοντέλο το Βρετανικό England and Wales Charity Commission, που θα βεβαιώνει ότι οι οργανισμοί του Τρίτου Τομέα δεν χρησιμοποιούνται ως μέσο φοροδιαφυγής από τους ιδρυτές και διαχειριστές τους.
Πριν από εκατό περίπου χρόνια το ελληνικό κράτος, συνάμα με την εδαφική του επέκταση, επέκτεινε το μέγεθος και τις ευθύνες του, αφομοιώνοντας και διαλύοντας τον σύνθετο όσο και αποτελεσματικό κοινωφελή τομέα των ελληνικών κοινοτήτων. Σιγά σιγά το συγκεντρωτικό κράτος απέκτησε χαρακτηριστικά σοβιετικού τύπου, ευνούχισε την πρωτοβουλία και την συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, και διέλυσε με την ισοπέδωση προς τα κάτω την παιδεία. Το ίδιο αυτό κράτος σήμερα καλείται να ανακτήσει τη χαμένη αξιοπιστία του, αλλά και να μπορέσει να ικανοποιήσει τις προσδοκίες των πολιτών του, μικραίνοντας αυτή τη φορά τον εαυτό του και μεγαλώνοντας, αντίστοιχα, τον κοινωφελή, Τρίτο Τομέα της χώρας μας.


 
Ο κ. Γιάννης Μπουτάρης είναι ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»