Κυριακή, 10 Νοεμβρίου 2013

Στο Σεράγεβο, πρίν και μετά τον πόλεμο (1992-1995) :
Bijelo Dugme - Jer Κad ostariš
Ο αγώνας με τον χρόνο, «που όλους θα μας νικήσει»**

Γιατί, όταν γερνάς
Κανείς δεν σου χτυπά την πόρτα
Ούτε ρυάκι με ασημένια ψάρια
Oύτε μικρό πουλάρι με το υγρά του μάτια
Ούτε μηλιά ανθισμένη, κανείς
Μόνο εγώ
http://www.balcanicaucaso.org/eng/Regions-and-countries/Bosnia-and-Herzegovina/Sarajevo-lime-trees-in-flower-97464 
Όταν γεράσεις
Σαν συννεφάκι αχνού πάνω από τον καφέ σου
Θα έρχομαι καλοντυμένος 
Θα ησυχάζω μόλις ψιθυρίσεις τ' όνομά μου
Και ήρεμα, αβίαστα, κυλήσει
Για μένα, το τελευταίο σου δάκρυ


Ένα μετά το άλλο
Τρένα περνούν αργά
Και όπως το συνηθίζεις
Θα βάζεις ορχιδέες στα παράθυρα
Μου φαίνεται αρχίζει 
Ο μήνας του Ραμαζανιού ٭
Ω, κάπως θλιμμένα είναι
Όταν γερνάς










Jer, kad ostariš 
Niko ne kuca na tvoja vrata
Ni potok s ribama od srebra
Ni mlado ždrijebe vlažna oka
Ni jabuka u cvatu, niko
Samo ja

Kad ostariš
Kao oblak u tvojoj kafi
Doći ću u krombi kaputu
I ćut ću kad ti se moje ime omakne
I krene polako, sama od sebe
Poslednja suza za mene

Jedan za drugim vozovi 
Polako prolaze 
Kao i obično stavićeš 
Kačune u prozore 
Čini mi se da mjesec 
Ramazana počinje٭ 
Oooo, pomalo je tužno 
Kada ostariš
(στίχοι και μουσική του Goran Bregović, από το άλμπουμ Kosovka djevojka - «Το κορίτσι από το Κοσσυφοπέδιο», 1984, του συγκροτήματος Bijelo Dugme - «Λευκό Κουμπί»).
 
Στον Κύκλο του Κοσσυφοπεδίου, (Σερβική επική ποίηση του μεσαίωνα), εξέχουσα θέση έχει η περίφημη Μάχη του Κοσσυφοπεδίου το 1389 μεταξύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και του στρατού του τότε Πριγκιπάτου της Σερβίας. Σε βοήθεια των Σέρβων είχαν προστρέξει δυνάμεις του Βοσνιακού Βασιλείου του βασιλέως Τβέρκο Α' Κοτρομάνιτς υπό τον Βογόμιλο δούκα Βλάτκο Βούκοβιτς, ιππότες των Ούγγρων και των υπό ουγγρική κυριαρχία Κροατών, καθώς και Αλβανοί μαχητές καθοδηγούμενοι από τον οίκο ευγενών Kastrioti (του περίφημου Σκεντέρμπεη). Στη μάχη σκοτώθηκαν και οι 2 αρχηγοί, ο σουλτάνος Μουράτ Α' και ο Σέρβος πρίγκηπας (kral) Λάζαρος Χρεμπελιάνοβιτς

Αυτή η μεγάλη μάχη, άν και αμφισβητούμενης κατάληξης, σήμανε την αρχή του τέλους του μεσαιωνικού Σερβικού κράτους - της άλλοτε κραταιάς Αυτοκρατορίας των Νεμανιδών. Σε λιγότερο από 100 χρόνια, λίγο μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης (1463) οι Οθωμανοί κατέλυσαν και το μεσαιωνικό Βασίλειο της Βοσνίας, στο οποίο είχε περιέλθει το Σερβικό στέμμα, σκοτώνοντας και τον αιχμαλωτισμένο Βόσνιο βασιλιά Στέφανο Τομάσεβιτς, τελευταίο του οίκου των Κοτρομανιδών.
Κατά τον θρύλο, ένα Κορίτσι από το Κόσοβο περιπλανιέται στο πεδίο της φοβερής μάχης, ψάχνοντας για τον αγαπημένο της, που είχε υποσχεθεί να γυρίσει από τον πόλεμο σώος. Μαθαίνει ότι σκοτώθηκε. Στην περιπλάνησή της προσφέρει για ανακούφιση στους τραυματισμένους, νερό, κρασί και ψωμί. Το έπος τελειώνει με τους στίχους: «Αλίμονο, η φτωχή! Κακό το πεπρωμένο μου / Άν η φτωχή αγγίσω ένα πράσινο πεύκο / Μέχρι κι αυτό το πεύκο, θα μαραθεί».  
Ο ζωγράφος Uroš Predić φιλοτέχνησε τον ομώνυμο πίνακα το 1919. 

**   
...Θυμάσαι όλες τις βραδιές        Για κάτι δράκους που παλιά            Κι εγώ που θέλω απ' τη ζωή  
που μοιάζαν μεσημέρια              τρώγαν φιλιά να ζήσουν                  τα πάντα κι άλλο τόσο 
και ιστορίες που έζησες             και για του χρόνου τα σκυλιά          δεν βρίσκω κάτι ακριβό
και σου `μειναν στα χέρια.         που όλους θα μας νικήσουν            τώρα πιά να σου δώσω

       
(από του «Χρόνου τα σκυλιά» - video youtube, στίχοι Οδυσσέα Ιωάννου, μουσική Σωκράτη Μάλαμα)


٭ Ραμαζάνι: Στο Σεράγεβο (από όπου κατάγεται ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς και οι περισσότεροι μουσικοί του Μπίελο Ντούγκμε - Λευκού Κουμπιού), όπως και στο σύνολο της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, η μεγαλύτερη ομάδα του πληθυσμού ανήκει στο Μουσουλμανικό θρήσκευμα. Από τους Βόσνιους, πολλοί, άν και δεν είναι θρησκευόμενοι, λογαριάζονται ωστόσο ως «Μουσουλμάνοι», επειδή αυτό σημαίνει ότι δεν είναι ούτε Σερβοβόσνιοι (δηλαδή Χριστιανοί Ορθόδοξοι, οι όροι είναι συνώνυμοι), ούτε Κροατοβόσνιοι, δηλαδή Χριστιανοί Ρωμαιοκαθολικοί. Ο ίδιος ο Μπρέγκοβιτς προέρχεται απο μεικτή οικογένεια, Σερβική και Κροατική, και εξακολουθεί να δηλώνει Γιουγκοσλάβος, πολίτης μιας χώρας που δεν υπάρχει πιά. 
Αλλά στον κύκλο του, τότε και τώρα, αυτοί οι Βόσνιοι Μουσουλμάνοι ποτέ δεν έπαυσαν να έχουν εξέχουσα θέση.
 
Ο μήνας του Ραμαζανιού είναι ο Αύγουστος, και στις γιορτές οι άνθρωποι θέλουν να είναι μαζί μ' αυτούς που αγαπούν. Τρένα περνούν, με ταξιδιώτες που επιστρέφουν στους δικούς τους. Ο ομιλητής σε πρώτο πρόσωπο σκέφτεται την αγαπημένη του, όταν αυτή θα είναι σε προχωρημένη ηλικία, τις θλίψεις και την μοναξιά που έρχονται μαζί με τα χρόνια. Ο ίδιος δεν θα 'ναι πια στον κόσμο τούτο, αλλά ακόμη και τότε, «σαν συννεφάκι αχνού πάνω από τον καφέ της», η ψυχή του δεν θα λείπει από το πλευρό της. Εκείνη, εξίσου σταθερή, δεν θα έχει αλλάξει ουσία με τα χρόνια. Η εσωτερική ομορφιά θ' αναζητά πάντα το εξωτερικό ισοδύναμο. Όπως και τώρα, στο μήνα του Ραμαζανιού θα στολίζει τα παράθυρα του σπιτιού της με φυτά ορχιδέας.
Σεράγεβο Bascarsija, Χριστούγεννα
Bijelo Dugme - Jer Κad ostariš




Blues from the Balcans...

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1821 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τραμπ Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» ή μάλλον κάνει φιλοσοφική κοινωνιολογία και κοινωνιολογική φιλοσοφία- τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι