Σάββατο, 18 Ιανουαρίου 2014

Ταξίδι στη χώρα του Ποτέ-ποτέ:
Ο Άντον Τσέχοφ στη Σαχαλίνη, στο νησί της εξορίας

 της Ευγενίας Κριτσέφσκαγια
   
σαν χθές, 17 Ιανουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο (στις 29 με το νέο Γρηγοριανό), ανήμερα της ονομαστικής εορτής του, του Αγίου Αντωνίου, γεννήθηκε ο συγγραφέας Άντον Τσέχοφ (1860-1904) 

το γραπτό δημοσιεύθηκε στις Αναγνώσειςτης εφημερίδας Αυγή’ - Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2013: 
Ταξίδι στη χώρα του Ποτέ-ποτέ 
  
Έχουμε γνωρίσει τον Τσέχοφ ως μεγάλο πεζογράφο και θεατρικό συγγραφέα, με την πέννα του να ξετυλίγει το πανόραμα της ζωής της Ρωσίας, της πρωτεύουσας και της επαρχίας της. Στις σελίδες του κατοικεί ένας ολόκληρος κόσμος της ευρωπαϊκής Ρωσίας, άνθρωποι όλων των κοινωνικών τάξεων και επαγγελμάτων αναπνέουν, ερωτεύονται, βαριούνται και πεθαίνουν. Όλη η ρωσική και παγκόσμια λογοτεχνία κατοικείται από τους ήρωες του Τσέχοφ: στο περιθώριό της μένουν όσοι έμεναν και στο περιθώριο της ζωής – οι «ένοικοι» της νήσου Σαχαλίνη στην άκρη του κόσμου, άνθρωποι χωρίς επώνυμο, χωρίς παρελθόν και μέλλον, χωρίς θρησκεία, ηθική, χωρίς τα υπάρχοντα, που συνοδεύουν κάθε άνθρωπο στο σύντομο ή μακρύ ταξίδι σε τούτη τη ζωή. 

Το 1890, ο 30χρονος συγγραφέας έκανε ένα ταξίδι, που ακόμα και σήμερα, που οι αποστάσεις συμπτύχθηκαν χάρη στα υπερσύγχρονα μέσα και οι μετακινήσεις έγιναν άνετες και χλιδάτες, λίγοι αποφασίζουν να το κάνουν. Η πρωτεύουσα της νήσου, η πόλη Γιούζνο-Σαχαλίνσκ, Νότια Σαχαλίνη, απέχει από τη Μόσχα 9.400 χιλιόμετρα, και η απόσταση με αεροπλάνο από τη Μόσχα ως εκεί είναι 6.700 χιλιόμετρα.  
Το ταξίδι Μόσχα-Σαχαλίνη κράτησε για τον Τσέχοφ 81 ημέρες... Εγκαταλείποντας το νησί, μετά από τρεις μήνες παραμονής εκεί, στα μέσα του Οκτώβρη μήνα, Ο Τσέχοφ έφτασε στη Μόσχα στις αρχές του Δεκέμβρη, κάνοντας με το πλοίο της επιστροφής ακόμα ένα ταξίδι – μέσω της Σιγκαπούρης και της Κεϋλάνης – στην Οδησσό.
Η Σαχαλίνη ήταν στην εποχή του Τσέχοφ νησί των καταδίκων, μια γη χωρίς συντεταγμένες και με θολό καθεστώς ιδιοκτησίας: δεν γνώριζε κανείς σε ποιόν στην ουσία ανήκει – στους Ρώσους ή τους Ιάπωνες. Δεν ήξεραν καλά-καλά ακόμα τι ήταν η Σαχαλίνη – νήσος ή χερσόνησος; Τί γύρευε λοιπόν ο Τσέχοφ σ’ αυτή την Κόλαση;
Πιθανόν, το ταξίδι στη Σαχαλίνη να ήταν η τελευταία προσπάθεια του Τσέχοφ «να τα βρει» με την «επίσημη σύζυγό του», την ιατρική, με την επιστήμη τέλος πάντων, και να αραιώσει τις «συνευρέσεις» με την «ερωμένη», τη λογοτεχνία. Όλο το εγχείρημα ξεκίνησε κάπως έτσι: να απογράψει τον εκεί πληθυσμό και να καταγράψει τις συνθήκες διαβίωσης από υγειονομική άποψη. «Θέλω να γράψω 100-200 σελίδες και να ξεπληρώσω μ’ αυτές ό,τι χρωστάω στην ιατρική, της οποίας της φέρθηκα σαν γουρούνι...»
Το ταξίδι του Τσέχοφ στη Σαχαλίνη, σε εκείνο το κυριολεκτικά ξεχασμένο απ’ το θεό κομμάτι άγονης γης, το αποκάλεσαν στα κατοπινά χρόνια «πολιτικό άθλο»: ήταν ο μοναδικός ρώσος συγγραφέας που πήγε στα βάθη της Σιβηρίας και επέστρεψε, κουβαλώντας στις αποσκευές του πλούσιο υλικό. Ήταν ο πρώτος που ανακάλυψε τη Σαχαλίνη για τη ρωσική κοινωνία και για τους ξένους, ο πρώτος που ήρθε να απογράψει τον άμοιρο πληθυσμό της, να μάθει τα ονόματά των κατοίκων της, γιατί οι περισσότεροι απ’ αυτούς είχαν ένα κοινό για όλους επίθετο, σαν τα ξαδερφάκια στα ελληνικά χωριά: Νεπόμνιασι. Που σημαίνει, Δε θυμάμαι. Γι’ αυτούς που ακόμα θυμούνταν, τα ονόματά τους ήταν ο τελευταίος κρίκος που τους συνέδεε με το παρελθόν, με την οικογένεια. Τα «παρέδιδαν» στον Τσέχοφ σαν πολυτιμότερα κειμήλιά τους, για να τα μεταφέρει στη Ρωσία. Γιατί η Σαχαλίνη δεν ήταν γι’ αυτούς Ρωσία. Και για ποιον ήταν; 
Το βιβλίο του Τσέχοφ υπήρξε πριν από το Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ του Σολζενίτσιν, πριν από τις Ιστορίες από την Κολιμά του Βαρλαάμ Σαλάμωφ. Ο αρχικός στόχος του ήταν διαφορετικός αλλά ο αντίκτυπος ήταν ίδιος, ίσως και μεγαλύτερος: ο συγγραφέας των χιουμοριστικών διηγημάτων και «ευτελών» θεμάτων, που υπέγραφε με το αστείο ψευδώνυμο Αντόσα Τσεχοντέ, αποκάλυψε έναν σκληρό και παγωμένο κόσμο, άγνωστο ακόμα και στην ίδια την κεντρική ρωσική εξουσία, στους ίδιους τους δημόσιους λειτουργούς της Ρωσικής Αυτοκρατορίας.
Ο Τσέχοφ πίστευε ότι Η Νήσος Σαχαλίνη ήταν το βιβλίο της ζωής του – και τότε, κι αργότερα, όταν είχαν γραφτεί και ο Βυσσινόκηπος και ο Γλάρος. Ήταν το βιβλίο της ψυχής του, που γέμισε με τις εικόνες της Σαχαλίνης, αλλά και της Κεϋλάνης:

«Είμαι ευχαριστημένος μέχρι εκεί που δεν πάει άλλο! Είμαι χορτάτος και γοητευμένος τόσο, που δεν επιθυμώ πλέον τίποτα, και δεν θα είχα κανένα παράπονο, αν πέθαινα αυτή τη στιγμή από συμφορές ή αν με ξαπόστελναν στον άλλον κόσμο τα εντερικά μου. Μπορώ να πω, ότι έζησα! Αρκετά! Πήγα και στην Κόλαση, στη Σαχαλίνη, και στον Παράδεισο, στην Κεϋλάνη».
Περίεργη ακούγεται μια φράση από το βιβλίο: «Η Σαχαλίνη είναι διπλάσια από την Ελλάδα και μιάμιση φορά μεγαλύτερη της Δανίας». Πού τη θυμήθηκε την Ελλάδα ο Τσέχοφ;
Ο Ντοστογιέφσκι, που έζησε το κάτεργο, δεν κατάφερε ν’ αφήσει ένα τόσο ωμό ντοκουμέντο, όπως δεν μπόρεσε και ο Τολστόι, με την Ανάστασή του. Η «άλλη» Ρωσία, η Ρωσία της απόλυτης ανομίας και απέραντης εγκατάλειψης, αναστήθηκε μόνο από τον Τσέχοφ. Θα τον ακολουθήσει 65 χρόνια αργότερα ο Σολζενίτσιν, περιγράφοντας με φτωχά χρώματα, χωρίς οργή, χωρίς επίθετα και με πολλά ουσιαστικά, τον εξωπραγματικό κόσμο του Ιβάν Ντενίσοβιτς: το Μια μέρα του Ιβάν Ντενίσοβιτς βγήκε απ’ ευθείας από τη Νήσο Σαχαλίνη. Μετά από τη Νήσο Σαχαλίνη, δεν τίθεται καν ερώτημα, γιατί ο Τσέχοφ αποκάλεσε τον Γλάρο του και τον Βυσσινόκηπο κωμωδίες.

«Το κάτεργο και στο φως των βεγγαλικών παραμένει κάτεργο, και η μουσική, όταν την ακούει από μακριά ένας άνθρωπος, που δεν θα επιστρέψει ποτέ στην πατρίδα του, προκαλεί πόνο...
Πουθενά αλλού στη Ρωσία η συμβίωση χωρίς γάμο δεν είναι τόσο διαδεδομένη και τόσο αποδεκτή, και πουθενά δεν έχει τόσο πρωτότυπη μορφή, όσο στη Σαχαλίνη. Την παράνομη, ή όπως λένε εδώ ελεύθερη, συμβίωση δεν την απαγορεύουν ούτε οι Αρχές, ούτε η Εκκλησία, αντιθέτως την εγκρίνουν και τη συνιστούν...
Ήσυχα και άκακα σκυλιά είναι εδώ δεμένα. Αν υπάρχει γουρούνι, είναι δεμένο κι αυτό. Ο κόκορας επίσης είναι δεμένος από το ένα πόδι. ‘Γιατί είναι δεμένα;’ ρωτάω.- ‘Στη Σαχαλίνη, μου απαντούν, όλοι είναι δεμένοι. Το κλίμα είναι έτσι...’Όπου υπάρχουν γυναίκες και παιδιά, υπάρχει και κάτι που μοιάζει με νοικοκυριό, με αγρόκτημα, αλλά κι εκεί αισθάνεσαι ότι λείπουν τα βασικά: δεν υπάρχουν γιαγιάδες και παππούδες, παλιές εικόνες παλιά έπιπλα, άρα το νοικοκυριό δεν έχει παρελθόν, δεν έχει παράδοση... Όλα είναι προσωρινά και τυχαία...»
Ο Τσέχοφ ανακάλυψε το κυριότερο: οι «ένοικοι» της Σαχαλίνης (και της ίδιας της ζωής), δεν είχαν πατρίδα. Ήταν ξεγραμμένοι. Και ίσως αυτό ακριβώς το γεγονός, και όχι οι σκληρές περιγραφές, έκανε τη Ρωσία να σαλέψει, να ξυπνήσει, να στρέψει το κοιμισμένο βλέμμα της σ’ αυτή τη χώρα του Ποτέ-ποτέ. Η Σαχαλίνη κυριολεκτικά εμφανίστηκε στο χάρτη της Ρωσίας μετά από τον Τσέχοφ.
Τί σόι είδους βιβλίο τελικά είναι το Νήσος Σαχαλίνη; Δεν είναι μυθιστόρημα, δεν είναι ταξιδιωτικό, ούτε επιστημονικό εγχειρίδιο ή στατιστική μελέτη.
Είναι όλα τα βιβλία του Τσέχοφ μαζί, εκείνα που είχε γράψει πριν τη Σαχαλίνη κι εκείνα που επρόκειτο να γράψει: η Νήσος Σαχαλίνη χωρίζεται εύκολα σε μικρά διηγήματα, σε χρονογραφήματα, σε ολόκληρα θεατρικά και σε πολλά άλλα λογοτεχνικά είδη.
Είναι ένα έτοιμο σενάριο - με σκηνικά, διαλόγους, πρόσωπα; Ο Τσέχοφ πέθανε στην αυγή του κινηματογράφου στη Ρωσία, κι αν ζούσε, σίγουρα θα είχε ασχοληθεί με την οθόνη κι όχι με τη σκηνή. Αυτή η τέχνη ήταν στα μέτρα του, τα μέσα της ταίριαζαν απόλυτα στον τρόπο σκέψης και της έκφρασής του.

«Πηγαίνω στη Σαχαλίνη πεπεισμένος ότι με το ταξίδι αυτό δεν θα συνεισφέρω ούτε στη λογοτεχνία, ούτε στην επιστήμη. Είναι λειψές οι γνώσεις μου, λειψός είναι και ο χρόνος, δεν έχω και καμιά ιδιαίτερη απαίτηση...»
Ήταν ως συνήθως πολύ μετριόφρων: ετοιμαζόμενος για τη Σαχαλίνη ο Τσέχοφ διάβασε 65 βιβλία, μελέτησε τους χάρτες της ευρύτερης περιοχής. Γνώριζε την κάθε πιθαμή της Σαχαλίνης, όπως την γνώριζαν μόνο οι ντόπιοι ψαράδες και οι καπετάνιοι που μετέφεραν στη Σαχαλίνη το «νέο αίμα». Ο χρόνος του όμως ήταν όντως λειψός. Αλλά όχι για να ερευνήσει το νησί. Λειψός ήταν ο δικός του χρόνος, μέσα στον οποίο, όμως, ο Τσέχοφ κατάφερε να κάνει, να γράψει και να ζήσει, όσο πιθανόν, κανένας άλλος Ρώσος κλασικός.
Η Ευγενία Κριτσέφσκαγια είναι κλασική φιλόλογος. Σπούδασε στο Κλασικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Λομονόσοφ (Μόσχα), όπου ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη νεοελληνική λογοτεχνία. Απο το 1983 ζεί και εργάζεται στην Ελλάδα.


 

Βιογραφία και πλήρης εργογραφία του Τσέχοφ, με δυνατότητα αναζήτησης (Αγγλικά)

How Chekhov Remembered the Forgotten: Sakhalin Island 

А.П. Чехов на Сахалине  - (Ο Α. Π. Τσέχοφ στη Σαχαλίνη): Ιστότοπος με πολύ ενδιαφέρον φωτογραφικό και βιβλιογραφικό υλικό, χάρτες και με εικονική πλοήγηση σε σχετικά μουσεία (Ρωσικά)

Φωτογραφίες της Σαχαλίνης από την φωτογραφική συλλογή του Α. Τσέχοφ (από την Media Library του Ρωσικού Πρακτορείου Ειδήσεων RIA Novosti) 



                 

1 σχόλιο:

  1. "“άστα και γάμησε τα.” που γραφει ο ποιητης.

    Μονον ο ερωτας και η τεχνη σωζει.

    Πίσω λοιπον στους κλασσικούς(7η επαναληψις)

    1. Ας θυμηθούμε την εμβληματική φράση από τον Γατόπαρδο του Λαμπεντούζα: «όλα πρέπει να αλλάξουν για να μείνουν ίδια»
    ……

    2. Η μεγαλοφυΐα του Ποε είναι δεδομένη. Διαβάστε λοιπόν την συνέχεια.
    Απόσπασμα από το “Ήταν ο Πόε ρατσιστής;”Από την Κατερίνα Σχινά
    The Books’ journal
    “…ο Πόε θέλει τα πράγματα να μείνουν ως έχουν, είναι γιατί πιστεύει πως όσες μεταρρυθμίσεις και να επιχειρηθούν, η μυστηριώδης δύναμη που φωλιάζει μέσα στον άνθρωπο θα μείνει ανέγγιχτη. Είναι μια δύναμη ανώνυμη, μια αρχέγονη ροπή που τον τραβάει στο χείλος της αβύσσου: η έλξη προς το κακό, η φυσική του μοχθηρία. Τη βλέπει να γιγαντώνεται στην Αμερική του καιρού του, καθώς η χώρα παραπαίει ανάμεσα στο ξεγύμνωμα του κυνισμού και την αταραξία της βιβλικής υποκρισίας και όντας αφοσιωμένη στην ύλη ξεπέφτει, καθώς έγραψε ο Μπωντλαίρ, «σε μια ηθική λογιστηρίου». Είναι σαν να αντιστρέφει εκείνη την εμβληματική φράση από τον Γατόπαρδο του Λαμπεντούζα: «όλα πρέπει να αλλάξουν για να μείνουν ίδια», σε ένα: «αφού θα μείνουν όλα ίδια, γιατί να αλλάξουν;»

    3. Η ΒΙΝΤΕΟΚΑΣΕΤΑ [Τίτος Πατρίκιος]

    Κι αν γύριζε ο χρόνος πίσω στην αρχή
    όπως γυρίζει πίσω μια βιντεοκασέτα
    το ίδιο αδέξια, με την ίδια ταραχή
    τα ίδια θα κάναμε, άστα και γάμησε τα."

    Αφώτιστος Φιλέλλην



    ΑπάντησηΔιαγραφή

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»