Πέμπτη, 13 Φεβρουαρίου 2014

Η παγκοσμιοποίηση και οι συνέπειές της στο βάθος του ιστορικού χρόνου: Πλούτος και κρίσεις

του Αντώνη Τριφύλλη


«Την επόμενη δεκαετία, η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυχθεί με ετήσιους ρυθμούς 4,6%»
Willem Buiter and Ebrahim Rahbari
 
«Την επόμενη δεκαετία η ΕΕ θα υποχωρήσει στα επίπεδα του 1960 και θα αναπτυχθεί με ρυθμούς 1%, ενώ οι ΗΠΑ με 2,5%, εκτός εάν...»
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
  
Υπάρχει μια σχολή Ιστορίας που ονομάζεται Παγκόσμια Ιστορία (Global History) ή, καλύτερα, Συγκριτική Παγκόσμια Ιστορία, με βασικό πόλο το Πανεπιστήμιο του Πρίνστον. Τους τελευταίους μήνες, όσοι ενδιαφέρθηκαν, μπόρεσαν να παρακολουθήσουν τις παραδόσεις του καθηγητή Άντελμαν στην ψηφιακή πλατφόρμα Coursera, που πρώτη άνοιξε τον δρόμο της νέας ψηφιακής διάδοσης των γνώσεων. Οι παραδόσεις ανέλυσαν την Ιστορία από το 1300 μ.Χ. μέχρι σήμερα.
Η ιδιαιτερότητα της Σχολής που λέγαμε, έγκειται στο ότι εξετάζονται τα βασικά ιστορικά ρεύματα στους πόλους της οικονομικής ισχύος κάθε εποχής, καθώς και οι μεγάλες μεταβολές που προκάλεσαν οι τεχνολογικές και οι οικονομικές εξελίξεις με βάση τις εμπορικές ανταλλαγές. 


Στο υπόβαθρο της ανάλυσης τοποθετείται η παραγωγή προϊόντων, που αφού ικανοποιήσει τις ανάγκες κάθε λαού και κάθε πόλου, βρίσκει διέξοδο στο εμπόριο, μέσω του οποίου αποκτάται ο πλούτος. Από τον Μάρκο Πόλο και τον δρόμο του μεταξιού έως σήμερα, η διαδικασία έχει ένα όνομα, πολυσυζητημένο στις ημέρες μας αλλά ιστορικά παλαιότατο: παγκοσμιοποίηση.
Τα συμπεράσματα που μπορεί να αντλήσει κανείς από την Ιστορία είναι, σε γενικές γραμμές, τα εξής:
1. Η παγκοσμιοποίηση είναι ένα σύστημα που διαπερνά διαχρονικά όλα τα καθεστώτα και τις πολιτικές. Είναι το μοναδικό σύστημα με το οποίο παράγεται πλούτος. Από εκεί και πέρα, η πολιτική καλείται να υποστηρίξει την ισορροπία του συστήματος και να αναδιανείμει τον πλούτο.
2. Η παγκοσμιοποίηση είναι και πηγή κρίσεων, πολιτειακών μεταβολών, ακόμη και εξαφάνισης πολιτισμών. Σε κάθε νέο κύκλο μπορεί κανείς να διαβλέψει τα δείγματα της κρίσης που προετοιμάζεται.
3. Η αιτία της ανισορροπίας είναι πάντα η ίδια. Τα ελλείμματα στο ισοζύγιο εμπορικών συναλλαγών. Με άλλα λόγια, η ανταγωνιστικότητα.
4. Αυτή η ανισορροπία είναι εγγενής στο σύστημα, επειδή δεν υπάρχουν διεθνείς θεσμοί που να επιβάλλουν κανόνες, ενώ οι εμπορικές ανταλλαγές είναι παγκοσμιοποιημένες.
Ο δημοσιογράφος Πάσχος Μανδραβέλης παρουσίασε πρόσφατα στην «Καθημερινή» ("Είναι οι θεσμοί ανόητε") το βιβλίο των Daron Acemoglou, James A. Robinson, «Γιατί αποτυγχάνουν τα έθνη. Οι καταβολές της ισχύος, της ευημερίας και της φτώχειας» (Εκδ. Λιβάνη), όπου αναλύεται η άνοδος και η πτώση του οικονομικού πόλου της Κίνας. Που από τον 15ο αιώνα και μετά πέρασε στην αφάνεια, εφαρμόζοντας πολιτικές απομονωτισμού, ως αντίδοτο στα ελλείμματά της προς την Ευρώπη.
Η σύγχρονη Κίνα, αντιθέτως, απέδειξε τη σχετική ανεξαρτησία πολιτικής και οικονομίας. Το 1980, όταν άρχισε να διαφαίνεται το οικονομικό αδιέξοδο του υπαρκτού σοσιαλισμού, έκανε μια θεαματική στροφή, ανοίγοντας σταδιακά την οικονομία της. Η στροφή της προκάλεσε τη ρήξη της με την ΕΣΣΔ, η οποία, επιμένοντας στην κλειστή οικονομία, κατέρρευσε - ενώ η Κίνα, ύστερα από αιώνες, επανήλθε στην ομάδα των ισχυρών, χωρίς να μεταβάλει το καθεστώς της.
Με αυτά τα ολίγα, μπορεί κανείς να συμπεράνει πού βρίσκεται η σημερινή κατάσταση ισορροπίας των τριών οικονομικά ισχυρών πόλων. Ενας πόλος είναι οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και η Ιαπωνία, ο βιομηχανικός κόσμος. Δεύτερος πόλος είναι οι αναδυόμενες χώρες, Ρωσία και χώρες της Νότιας Αμερικής. Ο τρίτος πόλος είναι στην Ασία, με προεξάρχουσα δύναμη την Κίνα. Σήμερα λοιπόν, που βιώνουμε την τρίτη κρίση της  καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, είναι σημαντικά τα ελλείμματα του πρώτου κόσμου προς όφελος των άλλων δύο πόλων. Και οδηγούν το σύστημα σε μια νέα ισορροπία, όπου ο πρώτος κόσμος διαρκώς χάνει πλούτο σε όφελος των άλλων δύο. Ο βιομηχανικός κόσμος καλείται τα επόμενα χρόνια να διαχειριστεί την απώλεια πλούτου, με απρόβλεπτες συνέπειες για τα πολιτικά συστήματα και την εσωτερική τους συνοχή.
Στο μέτρο που μια παγκόσμια διακυβέρνηση δεν προβλέπεται στο άμεσο μέλλον, ώστε να εξισορροπεί τις στρεβλώσεις, υπάρχουν δύο δρόμοι. Είτε θα ζήσουμε την τρίτη κρίση μέχρι την τελική της συνέπεια είτε η «τύχη» θα επαναφέρει τις ισορροπίες. Τι εννοώ με την λέξη τύχη; Ας μιλήσει και πάλι η Ιστορία:
Τον 13ο αιώνα, η κρίση των τριών πόλων της εποχής (Ευρώπη, Ασία και ισλαμικός κόσμος) είχε χαρακτηριστικό ότι τα ελλείμματα των Ευρωπαίων συνεχώς αυξάνονταν, κυρίως προς όφελος της Ασίας. Ωσπου ένα τυχαίο γεγονός ανέστρεψε τα οικονομικά δεδομένα: η ανακάλυψη της Αμερικής, ο σταδιακός εποικισμός της και η εκμετάλλευση έτοιμων πλουτοπαραγωγικών πηγών που μεταφέρθηκαν στην Ευρώπη, η οποία σταδιακά πέρασε σε πλεονάσματα, ενώ η Ασία  για πολλούς αιώνες έμεινε στη φτώχεια και στην αφάνεια.

Ο Αντώνης Τριφύλλης είναι Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Μηχανικός. Εχει εργασθεί σε υπηρεσίες του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαικής Επιτροπής καθώς και ως σύμβουλος επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα.
Ο Αντώνης Τριφύλλης είναι μηχ/γος-ηλ/γος. Εχει διατελέσει Διευθύνων Σύμβουλος στον ΕΛΟΤ, Δ/ντης προσωπικού και σχέσεων με τον πολίτη του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου, Δ/ντης γραφείου Επιτρόπου στην Ε.Επιτροπή. Και έχει συμμετάσχει σε Δ.Σ. (ΔΟΛ, ΔΑΑ, κλπ). Επίσης υπήρξε σύμβουλος Υπουργών και σύμβουλος Επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα. - See more at: http://blogs.eliamep.gr/author/antonis-trifyllis/#sthash.0jIwZLlb.dpuf

Το Ημερολόγιο του Αντώνη Τριφύλλη


Βιβλία, επιμέλειες εκδόσεων, μεταφράσεις και συμμετοχές σε συλλογικά έργα του Αντ. Τριφύλλη

Από το κείμενο του Α. Τριφύλλη: Η αμφιθυμία των ευρωπαϊστών - Με λάθη και υπερβολές, η Ευρώπη στέλνει το μήνυμα ότι προχωρά ενωμένη, στην ανάρτηση Τοπίο στην ομίχλη (Ακτίνες φωτός από την πέραν της οικονομίας Ευρώπη; Η ιστορία, η πολιτισμική παράδοση, η γεωπολιτική), του ιστότοπου Μετά την Κρίση. 

Κείμενα του Α. Τριφύλλη στον ιστότοπο "Μεταρρύθμιση"

Jeremy Adelman  - Princeton University:  A History of the World since 1300 - This course will examine the ways in which the world has grown more integrated yet more divided over the past 700 years.


1 σχόλιο:

  1. Μόνο το θεό δεν επικαλέστηκε ως αίτιο.
    Την τύχη όμως....
    Τόση ρηχότητα (για να μη πω ψέμα) μόνο στα Νέα μπορούσε να είναι
    Δεν αντέχει ούτε στην ελάχιστη οικονομική-ιστορική κριτική.

    O Eντουαρντο Γκαλεάνο λέει
    όταν μιλάμε δημοσίως
    ο καπιταλισμός λέγεται οικονομία της αγοράς
    ο ιμπεριαλισμός λέγεται παγκοσμιοποίηση
    η προδοσία λέγεται ρεαλισμός
    η φτώχεια λέγεται στέρηση,στενότητα,ανεπαρκείς πόροι
    το δικαίωμα να απολύεις χωρίς αποζημιώσεις λέγεται ευελιξία της αγοράς εργασίας
    τα βασανιστήρια λέγονται σωματικές και ψυχολογικές πιέσεις
    η λεηλασία λέγεται αθέμιτος πλουτισμός
    οι μαύροι λέγονται έγχρωμοι

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»