Σάββατο, 30 Αυγούστου 2014

Εμμανουήλ Κριαράς: Ένας πολίτης και δάσκαλος του 20ού αιώνα και η μετριοκρατία του 21ου

Ο Κριαράς, ως δάσκαλος ενσάρκωνε ολόκληρη την ιστορία της Ελληνικής εκπαίδευσης στον 20ό αιώνα και ως πολίτης βίωσε την ιστορία της νεότερης Ελλάδας από τον Ελευθέριο Βενιζέλο μέχρι σήμερα, συμμετέχοντας ενεργά. Ως παιδαγωγός με την ευρύτερη έννοια και ως διανοούμενος (επίσης με την ευρύτερη σημασία της λέξης, που περιλαμβάνει πανεπιστημιακούς δασκάλους και «ελεύθερους σκοπευτές»), ανήκει στην τάξη μεγέθους του Μανόλη Τριανταφυλλίδη, του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή, του Δημήτρη Γληνού, του Αλέξανδρου Δελμούζου ή του Ευάγγελου Παπανούτσου. Ίσως πρέπει όμως εδώ, διευρύνοντας το πλαίσιο, να προσθέσουμε και λίγους νεότερους, όπως τους Κορνήλιο Καστοριάδη, Κώστα Παπαϊωάννου, Άρη Κωνσταντινίδη, Νίκο Πουλαντζά και τον Παναγιώτη Κονδύλη. 
«Στη ζωή μου έκανα πάντα αυτό που θεωρούσα καθήκον μου»: αυτός ήταν ο συνοπτικός απολογισμός των 108 χρόνων πλήρους ζωής του Εμμανουήλ Κριαρά, με το έργο του των 20.000 σελίδων. Έτσι, με μια τέτοια λογοδοσία, θα μπορούσε ίσως να εκπροσωπεί εκείνο το σύνολο ανθρώπων αυτής την τάξης μεγέθους, που κάποτε προσπάθησαν να χαράξουν δρόμους για την παιδεία και τη γλώσσα, για δημιουργία πολιτών, γυναικών και ανδρών, στη νεότερη Ελλάδα*
Ο Κριαράς με τη σύζυγό του, την καθηγήτρια Αικατερίνη Στριφτού, στα Μετέωρα (1983)

Τρίτη, 26 Αυγούστου 2014

“The boom, not the slump, is the right time for austerity at the Treasury” (John Maynard Keynes, 1937)

«Η οικονομική άνοδος, όχι η πτώση, είναι η κατάλληλη στιγμή για δημοσιονομική λιτότητα»: Φράση που δείχνει τον συνδυασμό ευφυίας και ηθικής, τον τόσο σπάνιο στον πολιτικό και ακαδημαϊκό λόγο σήμερα. Απόσταγμα σοφίας. Το μεγάλο πρόβλημα σήμερα, έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι νεοφιλελεύθεροι και κρατιστές, μετά το 1975, πέταξαν στα σκουπίδια αυτή τη σοφία. 
  
Στο πέρασμα του χρόνου, η οικονομία στο κεφαλαιοκρατικό (και όχι μόνον) σύστημα κινείται με ανοδικές και πτωτικές διακυμάνσεις. Έχει παρατηρηθεί ότι τα μακροχρόνια «κύματα» ή οικονομικοί «κύκλοι» έχουν περίοδο περίπου 40 χρόνων. Σημαντικοί οικονομολόγοι του 20ού αιώνα, κυρίως ο Σουμπέτερ και ο Κοντράτιεφ, και ο ίδιος ο Κέϋνς με τους διαδόχους του (π.χ. η Τζόαν Ρόμπινσον και η «Σχολή του Κέημπριτζ») ερμήνευσαν αυτές τις διακυμάνσεις και τις συσχέτισαν αφενός με την εμφάνιση τεχνο-οικονομικών νεοτερισμών με μεγάλες κοινωνικές επιπτώσεις (ο ατμός, η μηχανή εσωτερικής καύσης, ο εξηλεκτρισμός, η οργάνωση και αυτοματοποίηση της βιομηχανικής παραγωγής με το φορντικό σύστημα, η πληροφορική, η περιβαλλοντική-ενεργειακή τεχνολογία), αφετέρου με την αναπότρεπτη παρακμή των προηγούμενων, κατεστημένων παραγωγικών δομών.  

Τετάρτη, 20 Αυγούστου 2014

Η κρίση της Ευρωζώνης έγινε χρόνια νόσος

του Βόλφγκανγκ Μύνχάου
 
© Der Spiegel - Die Spur des Geldes:  
Wolfgang Münchau: Die Eurokrise ist zur chronischen Krankheit geworden (18.08.2014)
 
Τελείωσε η κρίση στη ζώνη του ευρώ; Από πουθενά δεν προκύπτει. Εδώ και χρόνια η καγκελάριος Μέρκελ χτίζει ερασιτεχνικά μια ψευδαίσθηση. Όμως το θεμέλιο είναι επισφαλές. Αυτό δείχνει και η πρόσφατη ύφεση στη Γερμανία.
   
Το βλέπουμε σε κάθε νέα ανακοίνωση των στατιστικολόγων. Σιγά-σιγά αποκαλύπτεται πόσο κοστίζει αυτός ο βηματισμός χωρίς κατεύθυνση. Η οικονομική ανάπτυξη περνά πάλι σε αρνητικό έδαφος. Η ανάκαμψη έχει τελειώσει πριν αρχίσει πραγματικά.
Ο πολυσυζητημένος πραγματισμός της Άνγκελα Μέρκελ στην αντιμετώπιση της κρίσης αποδεικνύεται οφθαλμαπάτη: αυτό που πάντα ήταν. Όταν ένας σπιτονοικοκύρης καταπολεμά την υγρασία που μπαίνει στο σπίτι με ένα νέο βάψιμο των τοίχων, αυτός δεν προλαβαίνει να χαρεί για πολύ. Το ίδιο ισχύει και για μάς: Η ζώνη του ευρώ είναι άρρωστη. Δεν πρέπει να μιλάμε για κρίση. Η κρίση προκαλεί στροφή, αλλαγή. Η δική μας αρρώστια είναι χρόνια
Η Άνγκελα Μέρκελ στις Άλπεις (2013)

Δευτέρα, 18 Αυγούστου 2014

Η απόλυτη απουσία της ελληνικής «ελίτ»

του Γιώργου Παπανικολάου
 
απο τη στήλη new deal  του Euro2day.gr (4.8.2014)
  
Ελάχιστα έχει συζητηθεί στην Ελλάδα ένα φαινόμενο που καυτηριάζεται έντονα στο εξωτερικό. Η απουσία της ελληνικής ελίτ από την προσπάθεια συνολικής ανάταξης της χώρας, κι ακόμη περισσότερο, ο αρνητικός ρόλος που συχνά παίζει στις εξελίξεις.
Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στην πολιτική ηγεσία. Τουναντίον, αφορά τόσο την επιχειρηματική τάξη, όσο και την αποκαλούμενη «πνευματική» ή «πολιτιστική» ηγεσία της χώρας, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και εκπρόσωποι των διαφόρων «Θεσμών».

Παρασκευή, 15 Αυγούστου 2014

Όσκαρ Νεγκτ: Το έλλειμμα κοινωνικού κράτους απειλεί τη δημοκρατία

Συνέντευξη του Oskar Negt στον δημοσιογράφο Νίκο Χειλά - © εφημερίδα "Το Βήμα", 19.8.2014
Αναδημοσίευση στην "Πολιτική Επιθεώρηση"
  
Η Αργεντινή χρεοκόπησε, η Ελλάδα παραμένει στη ζώνη κινδύνου, η ευρωζώνη το ίδιο. Πόσο άρρωστο είναι ένα οικονομικό σύστημα το οποίο παράγει καταστροφές που θυμίζουν πόλεμο;
Οι εσωτερικοί μηχανισμοί του καπιταλισμού είναι όντως αρρωστημένοι, με την έννοια ότι χαρακτηρίζονται από μόνιμη δυσλειτουργία. Ιστορικά ο ορθολογισμός της αγοράς, ήτοι η ανταλλαγή αξιών, δεν μπόρεσε ποτέ να εγγυηθεί την κοινωνική συνοχή. Για τους κλασικούς οικονομολόγους, όπως ο Ανταμ Σμιθ  και ο Ρικάρντο, μέχρι τον Κέινς, η αγορά είναι μόνο μέρος του κοινωνικού συνόλου, όχι το παν. Η ολική επικράτηση του ορθολογισμού της αγοράς προκαλεί τη διάλυση της κοινωνίας. Αυτό είναι που βλέπουμε σήμερα στην Αργεντινή και αλλού. 
Ο Όσκαρ Νεγκτ με τον συγγραφέα Γκύντερ Γκρας

Παρασκευή, 1 Αυγούστου 2014

Το παράδοξο της δημοκρατίας και η κρίση στην Ευρώπη

του Ιβάν Κράστεφ 
   
©The American Interest, Europe’s Democracy Paradox 1.2.2012 
συντομευμένη αναδημοσίευση  στον ιστότοπο National Endowment for Democracy - Democracy Digest
   
Η Ελλάδα θα βουλιάξει πρώτα τις γαλλικές τράπεζες. Αλλά και οι γερμανικές τράπεζες δεν θα γλυτώσουν και μαζί τους θα είναι τελειωμένη υπόθεση και η Ιταλία. Με λίγη «τύχη», η Ιταλία θα παρασύρει στην άβυσσο την Ισπανία. Η Πορτογαλία θα ακολουθήσει την Ισπανία και η Ιρλανδία την Πορτογαλία...  Στη συνέχεια, οι τράπεζες της ηπειρωτικής Ευρώπης θα κλειδώσουν τις πόρτες τους και οι ταμειακές μηχανές θα μείνουν από καύσιμο. Κατσαρόλες για μακαρόνια θα ηχούν στους δρόμους της Ρώμης...
Άν η Ελλάδα χρεοκοπήσει και καταρρεύσει χωρίς προειδοποίηση τον Απρίλιο του 2012, μια Ευρωπαϊκή Επιτροπή Σωτηρίας θα συνεδριάσει στο Λουξεμβούργο και θα αναστείλει όλες τις Συνθήκες...
Έτσι φανταζόταν ο περίφημος βρετανός ιστορικός Νόρμαν Ντέιβις  (Norman Davies) [σημ. ΜτΚ: το φθινόπωρο του 2011], ότι τα μελλοντικά εγχειρίδια ιστορίας θα περιγράψουν την παρακμή και την πτώση της Ευρώπης που ξεδιπλωνόταν μπροστά στα μάτια μας.1 Μάλλον ο Ντέιβις έκανε λάθος στις λεπτομέρειες: Ούτε Ευρωπαϊκή Επιτροπή Σωτηρίας συγκροτήθηκε ή θα συγκροτηθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτε τίποτε άλλο, τόσο δραματικό, είναι πιθανό να συμβεί. Ωστόσο υποψιάζομαι ότι είναι σωστό, που επιμένει ότι ακόμη ένας «κόσμος του χθες» έχει ήδη εξαφανιστεί, πριν καν καταλάβουμε ότι σβήνει.
Διαδηλώσεις στη Σόφια, Βουλγαρία, 2013

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι