Πέμπτη, 16 Απριλίου 2015

«Τολστόι ή Ντοστογιέφσκι - όχι όμως και οι δυό μαζί».
Ο Τζώρτζ Στάινερ και οι δύο μεγάλοι Ρώσοι συγγραφείς

του Φρεντ Σάντερς
 
   
O George Steiner δημοσίευσε το 1959 ένα βιβλίο με τίτλο Τολστόι ή Ντοστογιέφσκι: Ένα δοκίμιο Παλαιάς Κριτικής [ η ελληνική έκδοση]. Είναι το πρώτο βιβλίο που δημοσίευσε, όμως όπως όλα τα βιβλία του Στάινερ ασχολείται με πολλά πράγματα και φωτίζει ένα ευρύ πεδίο. Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα βιβλία του Στάινερ, διάβασα μόνο τα τμήματα που μπορούσα να καταλάβω, παρακάμπτοντας κάποιες ενότητες, όπου έλεγε ενδιαφέροντα πράγματα αλλά για βιβλία που ποτέ δεν είχα διαβάσει ούτε γνώριζα την ύπαρξή τους. Είναι δύσκολο βιβλίο, όμως αξίζει τον κόπο. Ο Στάινερ ποτέ δεν ασχολήθηκε με την κριτική απλά και μόνο για να τυπώνονται βιβλία του ή για να προωθήσει την καριέρα. «Η λογοτεχνική κριτική», λέει στην πρώτη σελίδα του βιβλίου, «πρέπει να γεννιέται μέσα από μια υποχρέωση που τη δημιουργεί η αγάπη». Γράφει για βιβλία που έχουν αιχμαλωτίσει τη φαντασία του και τον έχουν αλλάξει. «Για να δανειστώ μια εικόνα από έναν άλλο τομέα της τέχνης: αυτός που έχει καταλάβει πραγματικά έναν πίνακα ζωγραφικής του Σεζάν, μετά από αυτή την εμπειρία θα βλέπει πάντα ένα μήλο ή μια καρέκλα με τρόπο που δεν τα έχει ξαναδεί. Τα μεγάλα έργα τέχνης περνούν από μέσα μας σαν άνεμοι της καταιγίδας, ανοίγουν τις πόρτες της αντίληψης, ασκούν με τις δικές τους δυνάμεις πίεση πάνω στην αρχιτεκτονική των πεποιθήσεών μας και την αλλάζουν. Προσπαθούμε μετά να καταγράψουμε τις επιπτώσεις τους, να σταθεροποιήσουμε το κλονισμένο οικοδόμημά μας στην νέα τάξη του».



Τολστογιέφσκυ
Έτσι, ακόμη και μετά το θάνατό τους, οι δύο πεζογράφοι συνέχισαν να βρίσκονται σε αντιπαράθεση. Ο Τολστόι είναι ο κυριότερος κληρονόμος των παραδόσεων της επικής λογοτεχνίας, ο Ντοστογιέφσκι ένας από τους σημαντικότερους εκφραστές της δραματικής λογοτεχνίας μετά τον Σαίκσπηρ. Ο Τολστόι είναι το μυαλό το ποτισμένο και μεθυσμένο με τον ορθό λόγο και με την πραγματικότητα. Ο Ντοστογιέφσκι είναι ο καταφρονητής του ορθολογισμού, ο μεγάλος εραστής του παραδόξου. Ο Τολστόι είναι ο ποιητής της γης, της αγροτικής ζωής και της ποιμενικής ψυχικής διάθεσης. Ο Ντοστογιέφσκι είναι ο κατεξοχήν άνθρωπος της πόλης, ο δάσκαλος-οικοδόμος της σύγχρονης μητρόπολης μέσα στην επικράτεια της γλώσσας. Ο Τολστόι διψά για την αλήθεια και αναζητώντας την μανιωδώς καταστρέφει τον εαυτό του και όσους βρίσκονται γύρω του. Ο Ντοστογιέφσκι, επιλέγει να είναι εναντίον της  αλήθειας για να μη είναι εναντίον του Χριστού, βλέπει καχύποπτα κάθε ολική κατανόηση και τοποθετείται από την πλευρά του μυστηρίου. Ο Τολστόι «πορεύεται την κάθε στιγμή», σύμφωνα με τη φράση του Κόουλριτζ (Samuel Taylor Coleridge), «στον υψηλό δρόμο της ζωής». Ο Ντοστογιέφσκι προχωρά μέσα στο λαβύρινθο του αφύσικου, στα υπόγεια και στα τέλματα της ψυχής. Ο Τολστόι, σαν Κολοσσός που διασχίζει τη γη πατώντας γερά πάνω της, αναζητά την πραγματικότητα, την υλική υπόσταση, την αισθητή ολότητα της συγκεκριμένης εμπειρίας. Ο Ντοστογιέφσκι είναι πάντα στα όρια του παραισθητικού, του φασματικού, πάντα επιρρεπής σε δαιμονικές διεισδύσεις, μέσα σε ό,τι αποδεικνύεται εν τέλει ίσως ένας απλός ιστός ονείρων. Ο Τολστόι είναι η ενσάρκωση της υγείας και της Ολύμπιας ζωτικότητας. Ο Ντοστογιέφσκι είναι άθροισμα ενεργειών φορτισμένων με αρρώστεια και κτητικότητα. Ο Τολστόι είδε τα πεπρωμένα των ανθρώπων ιστορικά και μέσα στο ρεύμα του χρόνου. Ο Ντοστογιέφσκι τους είδε ως συγχρόνους του και στην παλλόμενη στάση μιας δραματικής στιγμής. Ο Τολστόι πήγε στο μνήμα του με την πρώτη πολιτική - μη θρησκευτική κηδεία που πραγματοποιήθηκε στη Ρωσία. Ο Ντοστογιέφσκι αναπαύθηκε στο κοιμητήριο του μοναστηριού Αλεξάντερ Νέφσκυ στην Αγία Πετρούπολη, με όλες τις επίσημες τελετές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ο Ντοστογιέφσκι είναι κατ' εξοχήν ο άνθρωπος του Θεού. Ο Τολστόι ένας από τους κρυφούς αμφισβητίες Του.
Αγία Πετρούπολη, είσοδος του μοναστηριού Αλεξάντερ Νέφσκυ
Ο Στάινερ προσπαθεί να είναι αμερόληπτος και είναι φανερό πως λατρεύει τα έργα και των δύο δημιουργών. Όμως υποψιάζομαι τι είδος ατόμου είναι ο Στάινερ. 
O Fred Sanders είναι θεολόγος και διδάσκει στο Torrey Honors Institute.
 


 
 
Άμος Όζ: Οι τολστοϊκοί και οι ντοστογιεφσκικοί - δημοσιεύτηκε στον ιστότοπο DimArt
(απόσπασμα από το βιβλίο του Άμος Οζ, Ιστορία αγάπης και σκότους, μετάφραση Ιακώβ Σιμπή, Θεώρηση μετάφρασης - Επίμετρο: Μάγκυ Κοέν, Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2002)

...Οι τολστοϊκοί της γειτονιάς (οι γονείς μου τους έλεγαν «τολστόιστσικς») ήταν όλοι τους φανατικοί χορτοφάγοι, μεταρρυθμιστές, ηθικιστές, με βαθιά ευαισθησία για τη φύση, ανθρωπιστές, ζωόφιλοι, γεμάτοι ειρηνιστικό πόθο και πάθος για μια καθάρια και απλή ζωή επίπονης εργασίας, νοσταλγοί της αγροτικής ζωής και του μόχθου του βαθιά ριζωμένου στη γη, στα χωράφια και στα μποστάνια. Παρ’ όλα αυτά, όμως, ούτε με τα ταπεινά τους λουλούδια δεν τα έβγαζαν πέρα. Μπορεί να τα πότιζαν και να τα ξαναπότιζαν, αυτά τελικά ξεψυχούσαν...
Μερικοί από αυτούς ήταν τολστοϊκοί βγαλμένοι απευθείας από ένα μυθιστόρημα του Ντοστογιέφσκι: ταλαιπωρημένοι, ομιλητικοί, πνιγμένοι στον παρορμητισμό τους, διψασμένοι για ιδέες. 
Όμως όλοι τους, και οι τολστοϊκοί και οι ντοστογιεφσκικοί, όλοι τους στη γειτονιά Κέρεμ Αβραάμ, δούλευαν στην ουσία για λογαριασμό του Τσέχοφ.
http://yalepress.yale.edu/book.asp?isbn=9780300069174http://www.biblionet.gr/book/206739/Steiner,_George,_1929-/%CE%A4%CE%BF%CE%BB%CF%83%CF%84%CF%8C%CE%B9_%CE%AE_%CE%9D%CF%84%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%AD%CF%86%CF%83%CE%BA%CE%B9http://www.biblionet.gr/book/76548/Oz,_Amos,_1939-/%CE%99%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1_%CE%B1%CE%B3%CE%AC%CF%80%CE%B7%CF%82_%CE%BA%CE%B1%CE%B9_%CF%83%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»