Πέμπτη, 31 Δεκεμβρίου 2015

Βασίλειος, ο Άγιος των φτωχών, των αδυνάτων

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση της Καππαδοκίας, στα χρόνια που ο Μέγας Βασίλειος ήταν επίσκοπος της Καισάρειας (370-379), ήρθε με τους στρατιώτες του να την καταλάβει ένας τοπικός άπληστος άρχοντας ή στρατιωτικός διοικητής, έχοντας πρόθεση να τη λεηλατήσει. Τότε ο Βασίλειος ζήτησε από τις πλούσιες οικογένειες της πόλης να του φέρουν πολύτιμα κοσμήματα και χρυσά φλουριά, προκειμένου να τα παραδώσει ως «λύτρα» στον επιδρομέα πλιατσικολόγο.
Πράγματι συγκεντρώθηκαν πολλά πολύτιμα και ο Βασίλειος τα πρόσφερε στον άρχοντα και απάλλαξε την πόλη από την επικείμενη καταστροφή. Κατά μια εκδοχή της παράδοσης, ο Άγιος γνωρίζοντας το πάθος του άπληστου άρχοντα για τα τυχερά παιχνίδια, τον δέσμευσε προηγουμένως στο εξής στοίχημα: Άν ο Βασίλειος νικούσε στον αγώνα, ο άρχοντας θα έδινε πίσω τα χρυσά, άν έχανε, ο άρχοντας θα έπαιρνε επιπλέον τα πολύτιμα της εκκλησίας και το κάστρο της πόλης. Ο Βασίλειος κέρδισε και πήρε πίσω τα χρυσά. 
Μέγας Βασίλειος. Καθεδρικός Αγ. Σοφίας, Οχρίδα
Κατ΄ άλλη παραλλαγή του θρύλου, η ρητορική ικανότητα του Βασιλείου έπεισε τον επιδρομέα να μην κάνει το έγκλημα που σχεδίαζε. Μετάνοιωσε και έφυγε χωρίς να πάρει τα λύτρα. Σε μια τρίτη εκδοχή συμβαίνει θαύμα: ο Άγιος Μερκούριος με πλήθος Αγγέλων κατέβηκαν από ψηλά, τρόμαξαν τον κακό άρχοντα και έδιωξαν τους στρατιώτες του. 
Μετά τη σωτηρία της Καισάρειας, ο Άγιος Βασίλειος σκέφτηκε να κάνει και μια αναδιανομή του πλούτου προς όφελος των φτωχών. Μη γνωρίζοντας άλλωστε, τι από τα χρυσά του δόθηκε από ποιά πλούσια οικογένεια, έδωσε εντολή να φτιαχτούν μικρές πίττες, μέσα στις οποίες έβαλε από ένα νόμισμα ή κόσμημα και τις μοίρασε σε όλους τους κατοίκους, πλούσιους και φτωχούς, στον εκκλησιασμό της επόμενης ημέρας. Μία πίττα στον καθένα.
Δεν ξέρουμε πόσο πιστά απεικονίζει αυτή η παραλλαγή του θρύλου τα γεγονότα που συνέβησαν τότε, γύρω στο έτος 370, στην Καππαδοκία. Όμως τα έθιμα της βασιλόπιττας με το φλουρί και της χαρτοπαιξίας την πρώτη νύχτα του έτους διαδόθηκαν παντού, ζουν και βασιλεύουν χίλια εξακόσια πενήντα χρόνια μετά.
Το βέβαιο είναι ότι ο Βασίλειος, άν και γόνος εύπορης οικογένειας η οποία ανήκε στην ανώτερη κοινωνική ελίτ της εποχής του, όταν πέθανε πρόωρα στα 49 του χρόνια αφήνοντας πίσω του το πιο πλούσιο έργο, ήταν ο ίδιος πάμπτωχος αλλά αγαπητός από όλο το λαό και δοξασμένος· σαν ένας παλαιότερος αδελφός του Φραγκίσκου της Ασσίζης στην «καθ' ημάς Ανατολή». Τα πλούτη του, τα πνευματικά και τα υλικά, ξοδεύτηκαν για να οικοδομηθούν φιλανθρωπικά, μορφωτικά και εκκλησιαστικά ιδρύματα και κυρίως για να ζήσουν οι φτωχοί, οι αδύναμοι, μια ζωή πιο αξιοπρεπή.
Γ. Ρ. 
 

Το σαξόφωνο βυθίστηκε στον ύπνο και σταμάτησε,
ο γερο Βάσια πέταξε τις ριγωτές πιτζάμες
μια κανάτα με νερό στο κομοδίνο άφησε
κι έτριψε να ζεσταθούν τις κρύες του παλάμες.

Ο πάγος σαν ασβέστης στο παράθυρο
και το κερί στο δρόμο προς τη δύση,
είδε τη λάμψη που ερχόταν απ’ το άπειρο
και μια φωνή από ψηλά να ψιθυρίζει:

«Είσαι ο Άγιος των φτωχών, των αδυνάτων,
έχεις τη δύναμη απόψε να κερδίσεις,
να επιστρέψεις τα καλά στα χέρια των θυμάτων
και τον σκληρό το βασιλιά σκληρά να τιμωρήσεις».

Τα σαξόφωνα βυθίστηκαν στον ύπνο και σταμάτησαν,
οι δυο αντίπαλοι μαζί στον τελευταίο γύρο.
Είναι καυτό σαν κεραυνός το πάθος που ανάστησαν
όταν μιλάνε τα χαρτιά, τι να σου πουν οι γύρω.

«Ο γερο Βάσια κέρδισε», ο διαιτητής φωνάζει,
«θα πάρει όλα τα καλά κι ολόκληρο το κάστρο.
Δίκαιος αγώνας ήτανε, κανείς δεν αμφιβάλλει,
αξίζουν όλες οι τιμές στης μοίρας του το άστρο».

Ο Βάσια τότε φώναξε δύο παιδιά απ’ το δρόμο.
«Ξυπνήστε τους φουρνάρηδες, πίττες να ετοιμάσουν,
μέσα θα βάλω τα φλουριά που χάσατε με τρόμο
και οι φαμίλιες σας ποτέ δε θα ξαναπεινάσουν
».

Αφού τα πάντα μοίρασε, τα έβαλε στις πίτες
και λίγο πριν τις δώδεκα τις έστειλε στα σπίτια.
Έρχεται η πρώτη της χρονιάς να μπει από τις τρύπες
για να θυμόμαστε όλοι εμείς του Βάσια τη νύχτα.

Γιατί είναι ο Άγιος των φτωχών, των αδυνάτων,
έχει τη δύναμη για πάντα να κερδίζει,
θα επιστρέψει τα καλά στα χέρια των θυμάτων
και τους σκληρούς όλης της γης σκληρά θα βασανίζει.
 
(στίχοι-μουσική: Μάνος Ξυδούς, 1953 - 2010

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»