Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2016

Λαϊκίστικη εξέγερση, εξάντληση της νομισματικής πολιτικής. Μπορεί να επιβιώσει ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός;

του Αλεξάντερ Φρίντμαν
 
 

© Project Syndicate - Alexander Friedman : Can Global Capitalism Be Saved? 11.11.2016

Μια ρεαλιστική ματιά στις προοπτικές του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού υπό τον «πλανητάρχη» Ντόναλντ Τραμπ, από έναν διαχειριστή κεφαλαίων που πιστεύει στις «αγορές», ωστόσο βλέπει το αδιέξοδο του δρόμου που μας έφερε εδώ και διακρίνει τους πολιτικούς κινδύνους. Διακρίνει, στις καινοτομίες και στις άλλες βαθειές δυνάμεις που κινούν «δημιουργικές καταστροφές» (J. Schumpeter) και - μακροπρόθεσμα - αναζωογονήσεις της κεφαλαιοκρατικής οικονομίας, έναν μη ευνοϊκό (και όχι ούριο) άνεμο. Θεωρεί δεδομένη την επιστροφή σε Κεϋνσιανές πολιτικές της ζήτησης.
Όταν ακόμη και μάνατζερς μεγάλων εταιριών του χρηματοοικονομικού τομέα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου (επικαλούμενοι μάλιστα κλασικά - Σουμπετεριανά και Κεϋνσιανά - επιχειρήματα), αυτό σημαίνει ότι οι κοινωνικές και πολιτικές βάσεις του συστήματος αρχίζουν να γίνονται εύθραυστες. Ή τουλάχιστον, αυτό βλέπουν εκείνοι.
Γ. Ρ.  
 
Η πολιτική του οικονομικού άγχους και του φόβου έχει οδηγήσει τώρα τους ψηφοφόρους του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών στα χέρια των λαϊκιστών. Άν μπορέσουν οι οικονομίες να επιστρέψουν προς τα πίσω, σε πιο «κανονικούς» ρυθμούς αύξησης του ΑΕΠ και της παραγωγικότητας, η ζωή θα γίνει πιο καλή για πιό πολλούς ανθρώπους, το συναισθήματα εναντίον του κατεστημένου θα ατονήσουν και τότε η πολιτική θα επιστρέψει και αυτή στη «κανονικότητα». Αυτό λέει ο τρόπος σκέψης που κληρονομήσαμε από την προηγούμενη φάση. Και έτσι, ο καπιταλισμός, η παγκοσμιοποίηση και η δημοκρατία θα μπορέσουν να συνεχίσουν την πορεία τους προς τα εμπρός. 
Όμως αυτός ο τρόπος σκέψης αντικατοπτρίζει μια πρόβλεψη που προεκτείνει στο απρόβλεπτο μέλλον τα δεδομένα μιας περιόδου σε μεγάλο βαθμό παρεκκλίνουσας από τον κανόνα της ιστορίας. Η περίοδος εκείνη [των υψηλών ρυθμών ανόδου] τέλειωσε και οι δυνάμεις που την κινούσαν είναι απίθανο να συγκλίνουν και να υποστηρίξουν πάλι σύντομα τέτοιες καταστάσεις. Το πεδίο της τεχνολογικής καινοτομίας και τα δημογραφικά στοιχεία δημιουργούν τώρα για την οικονομική άνοδο έναν αντίθετο άνεμο, όχι έναν ούριο άνεμο, και οι χρηματοοικονομικές «τεχνικές» δεν μπορούν να ανατρέψουν το σκόρ ενός χαμένου ματς.
Η παρεκκλίνουσα περίοδος της ιστορίας είναι τα εκατό περίπου χρόνια που ακολούθησαν μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο στις ΗΠΑ, στη διάρκεια των οποίων οι ανακαλύψεις στον τομέα της ενέργειας, ο εξηηλεκτρισμός, τηλεπικοινωνίες, και οι μεταφορές αναμόρφωσαν τις κοινωνίες εκ θεμελίων. Οι ζωές των ανθρώπων έγινε αισθητά πιο παραγωγικές και το προσδόκιμο της ζωής αυξήθηκε δραματικά. Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε κατά 50 % μεταξύ 1800 και 1900 και στη συνέχεια υπερδιπλασιάστηκε μέσα στα επόμενα 50 χρόνια, με οικονομίες που αναπτύσσονταν πολύ πιο γρήγορα από ό,τι συνέβαινε σε προηγούμενους αιώνες.
Στο τέλος της δεκαετίας του 1970 η οικονομική άνοδος άρχισε να επιβραδύνεται σε πολλές από τις αναπτυγμένες δυτικές οικονομίες και τότε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρέηγκαν μαζί με τον πρόεδρο της κεντρικής τράπεζας Federal Reserve Άλαν Γκρίνσπαν (Alan Greenspan) εγκαινίασαν έναν κύκλο χρέωσης που υπερτροφοδότησε την οικονομική δραστηριότητα. Οι ΗΠΑ, οι οποίες μέχρι τότε ήταν καθαρός πιστωτής προς τον υπόλοιπο κόσμο, έγιναν καθαρός δανειολήπτης, με την Κίνα και άλλες αναδυόμενες αγορές να επωφελούνται από την αύξηση του εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ. Αυτή η χρηματοοικονομική μόχλευση οδήγησε την παγκόσμια ανάπτυξη προς τα εμπρός για άλλα 30 χρόνια περίπου. 
Η παγκόσμια κρίση του 2008 έβαλε ένα απότομο τέλος στην εποχή αυτή των χειρισμών με χρηματοοικονομικές «τεχνικές». Όμως αυτοί που χαράζουν πολιτικές δεν θέλουν να βλέπουν τον ρυθμό της οικονομικής ανόδου να εξασθενεί και οι κεντρικοί τραπεζίτες εξάντλησαν όλα τα εργαλεία τους σε μια προσπάθεια να τονώσουν την οικονομική δραστηριότητα, παρά την ανεπαρκή ζήτηση. Βρίσκοντας όλο και μικρότερες αποδόσεις στις παραδοσιακές επενδύσεις σταθερού εισοδήματος, οι επενδυτές κατέφυγαν σαν κοπάδι σε επενδύσεις υψηλού ρίσκου όλων των ειδών και οδήγησαν την τιμή τους στα ύψη. Οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι και η μεσαία τάξη έμεινε ακόμη πιο πίσω ως προς την αξία των περιουσιακών στοιχείων που κατέχει. Καθώς οι ρυθμοί ανόδου στην πραγματική οικονομία συνέχισαν να παρμένουν στάσιμοι, διογκώθηκε ο οργισμένος λαϊκισμός, με αποτέλεσμα την Brexit και την εκλογή του Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ. 
Παρόλα όσα κάνουν οι κεντρικοί τραπεζίτες για να αναζωογονήσουν την οικονομική ανάπτυξη, οι δυνάμεις στα πεδία της δημογραφίας και της καινοτομίας εργάζονται εναντίον τους. Η γήρανση του πληθυσμού στις προηγμένες οικονομίες βαραίνει όλο και περισσότερο στα δίκτυα της κοινωνικής ασφάλισης. Γήρανση υπάρχει και στην Κίνα. Η μεγαλύτερη δημογραφική ανάπτυξη του σήμερα (και του αύριο) είναι στην Αφρική, από εκεί όμως δεν οδηγεί σε άνοδο την παγκόσμια παραγωγικότητα, στο βαθμό που το κάνει από αλλού. 
Επιπλέον, από το σημερινό κύμα τεχνολογικών καινοτομιών δεν επωφελούνται όλοι. Άν και καινοτομίες όπως το Uber στις μεταφορές και η Amazon στο εμπόριο, ή, πιο ριζικά, η ρομποτική, προσθέτουν ευκολίες και ανέσεις, το κάνουν εκτοπίζοντας και καταστρέφοντας θέσεις εργασίας της εργατικής τάξης και/ή μειώνοντας τους μισθούς. 
Αυτό είναι χαρακτηριστικό στη διαδικασία της «δημιουργικής καταστροφής», την οποία ο Τζόζεφ Σουμπέτερ (Joseph Schumpeter) περιέγραψε περίφημα ως υπηρέτρια της ανάπτυξης στις καπιταλιστικές οικονομίες. Το πρώτο κύμα των επαναστατικών καινοτομιών ωφελεί κυρίως λίγους, μεμονωμένους επιχειρηματίες. Στη συνέχεια, έρχεται ένα κύμα εκτοπίσεων, καθώς η τεχνολογία εφαρμόζεται σε υπάρχουσες βιομηχανίες ή οικονομικούς κλάδους. Πριν από τρεις δεκαετίες οι αλυσίδες καταστημάτων Wal-Mart χρησιμοποίησαν για πρώτη φορά ηλεκτρονικούς υπολογιστές και οργανωμένους μηχανισμούς προμηθειών και αποθήκευσης (logistics) για να σαρώσουν τα μικρά «οικογενειακά» καταστήματα. Σήμερα η Amazon έχει βάλει στόχο να εκτοπίσει τα Wal-Mart. 
Το τρίτο κύμα είναι η ευρεία διάδοση των καινοτομιών, με τρόπους που αυξάνουν τη συνολική παραγωγικότητα και το βιοτικό επίπεδο. Αυτό έρχεται πολύ αργότερα. Ή, όπως παρατήρησε το 1987 ο νομπελίστας οικονομολόγος Ρόμπερτ Σόλοου (Robert Solow): «Την εποχή των υπολογιστών μπορείτε να τη δείτε παντού, όχι όμως στις στατιστικές που μετρούν την παραγωγικότητα». 
Ο Ρόμπερτ Γκόρντον (Robert Gordon) του Πανεπιστημίου Northwestern υποστήριξε ότι ο οικονομικός αντίκτυπος των σημερινών καινοτομιών είναι ασήμαντος σε σχέση με τον αντίκτυπο της γενικευμένης ύδρευσης και αποχέτευσης στις πόλεις ή της εφαρμογής της ηλεκτρικής ενέργειας. Ίσως είναι έτσι. Μπορεί όμως και να βρισκόμαστε σε ένα πρώιμο στάδιο του Σουμπετεριανού κύκλου της καινοτομίας (στη φάση που πλουτίζει λίγους) και καταστροφής (η οποία δημιουργεί άγχος και φόβο στις ευάλωτες μερίδες της κοινωνίας). Τελικά, η μέση παραγωγικότητα και τα πραγματικά εισοδήματα είναι ενδεχόμενο να ωφεληθούν μόνον στο μέλλον, όταν οι πρωτοποριακές τεχνολογίες καταστήσουν δυνατή μια οικονομική άνοδο νέου είδους.

Το πρόβλημα που προκύπτει είναι το εξής: Μπορεί να χρειαστεί μια δεκαετία ή και περισσότερο μέχρις ότου η ρομποτική και τα παρόμοια να τροφοδοτήσουν μια ευρείας έκτασης «πλημμυρίδα που θα σηκώσει όλες τις βάρκες» [δηλαδή θα επωφεληθούν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας]. Όμως, το άν έχει δίκιο ο Schumpeter ή ο Gordon είναι είναι άνευ σημασίας για τους πολιτικούς που έχουν να αντιμετωπίσουν οργισμένους ψηφοφόρους, των οποίων έχει μειωθεί το βιοτικό επίπεδο. Σήμερα, οι μπουχτισμένες εκλογικές τους περιφέρειες απορρίπτουν την παγκοσμιοποίηση. Αύριο, μπορεί να γίνουν Λουδίτες [και να καταστρέφουν τις ρομποτικές μηχανές]. 
Το ερώτημα τώρα είναι αν μπορούμε να ανατρέψουμε το σκορ εις βάρος μας, με μετατόπιση του κέντρου των προσπαθειών από τις μη συμβατικές νομισματικές πολιτικές σε μια Κεϋνσιανή διαχείριση της ζήτησης. Είναι ευρέως αποδεκτό ότι η νομισματική πολιτική για αντιμετώπιση της κρίσης έχει πια ξοδέψει όλα τα διαθέσιμα «πυρομαχικά» της στις ΗΠΑ και την Ευρώπη και ότι πρέπει να αναλάβει υπηρεσία η δημοσιονομική τόνωση και επέκταση - για παράδειγμα, μέσω φορολογικών περικοπών και δημόσιων επενδύσεων στις υποδομές. Αλλά αυτό απαιτεί σταθερά πολιτικά συστήματα που μπορούν να στηρίξουν δημοσιονομικές στρατηγικές μακροπρόθεσμης κλίμακας. Οι πρόσφατες εξελίξεις, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, δείχνουν ότι τέτοιες στρατηγικές θα είναι δύσκολο να εφαρμοστούν. 
Στις ΗΠΑ, η νίκη του Τραμπ, σε συνδυασμό με τις Ρεπουμπλικανικές πλειοψηφίες στα δύο σώματα του Κογκρέσου, ανοίγουν το δρόμο για περικοπές φόρων και αύξηση των αμυντικών δαπανών. Η δημοσιονομική τρόμπα φαίνεται να είναι γεμάτη. Όμως η δημοσιονομική επέκταση είναι πιθανό να συναντήσει αντίσταση από την νομισματική πολιτική, καθώς η κεντρική τράπεζα Fed συνεχίζει την προσπάθειά της για «εξομάλυνση» των επιτοκίων.
Παρόλα αυτά, η ελπίδα είναι ότι μια ταχύτερη ανάπτυξη στις ΗΠΑ και αυξήσεις των μισθών θα καταστείλουν τη λαϊκίστικη εξέγερση των ψηφοφόρων. Κατά ειρωνεία της τύχης, η Fed θα συνεχίσει να σηκώνει το βάρος για να «κάνει αυτό που πρέπει» - δηλαδή να εργάζεται για την εξομάλυνση των επιτοκίων με εξαιρετική προσοχή, ενώ θα φροντίζει να αυξηθεί το μερίδιο του εισοδήματος της εργασίας στο ΑΕΠ, ακόμη και αν αυτό απαιτεί κάποιες υπερβάσεις στο ύψος του πληθωρισμού.
Για να παραφράσουμε τον [Ιρλανδό ποιητή και θεατρικό συγγραφέα] Ντύλαν Τόμας (Dylan Thomas), όσοι πιστεύουμε στις αγορές δεν πρέπει να βαδίσουμε απαλά μέσα σ' αυτήν την λαϊκιστική νύχτα [«Do not go gentle into that good night» - βλ. και εδώ ελληνικά]. Πρέπει να πολεμήσουμε ενάντια στο σβήσιμο του φωτός του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού με κάθε όπλο που μπορούμε να χειριστούμε. Η επιβράδυνση των ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης στην εποχή μας και αυτή η βίαιη πολιτική αντίδραση, δεν είναι κάποια «νέα κανονικότητα». Μάλλον, θυμίζει και αναβιώνει μια «παλιά κανονικότητα», την οποία είχε βιώσει ο κόσμος για τελευταία φορά το 1930. Όποιος και να είναι ο σωστός δρόμος για να προχωρήσει μπροστά η παγκόσμια οικονομία, γνωρίζουμε ότι ο δρόμος αυτός δεν μπορεί να σημαίνει επιστροφή στο απομονωτισμό και τον προστατευτισμό της εποχής εκείνης.
Ο Alexander Friedman είναι εκτελεστικό στέλεχος της εταιρίας διαχείρισης κεφαλαίων Global Asset Management (GAM). Εργάστηκε επίσης ως διευθυντικό στέλεχος στην τράπεζα UBS με αρμοδιότητα τις παγκόσμιες επενδύσεις και ήταν συνεργάτης του Λευκού Οίκου επί προεδρίας Κλίντον.
  
 
 
 
 
   
Ρούντολφ Χίκελ (Πανεπιστήμιο της Βρέμης - Blätter für deutsche und internationale Politik - Ινστιτούτο Εργασίας και Οικονομίας IAW: Απέτυχε η «ποσοτική χαλάρωση» και το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ;

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»