Παρασκευή, 2 Νοεμβρίου 2018

Βόλφγκανγκ Μυνχάου: «Το κέντρο δεν αντέχει» - στη Γερμανία και στην ΕΕ

© Financial Times - Wolfgang Münchau: Germany’s political centre cannot hold, 21.10.2018

Aυτή τη στιγμή πολλά πράγματα συμβαίνουν ταυτόχρονα στην Ευρώπη: Αναδύεται και πάλι μια διαίρεση μεταξύ Ανατολής και Δύσης, διαδίδεται πανικός για τη δημοσιονομική θέση της Ιταλίας και φυσικά υπάρχει η Brexit. Η αλλαγή που συμβαίνει στη γερμανική πολιτική είναι κάτι πιο περίπλοκο και εκ πρώτης όψεως δεν είναι τόσο θεαματικό γεγονός όσο τα άλλα, όμως μακροπρόθεσμα θα έχει βαθύ αντίκτυπο στον τρόπο λειτουργίας της ΕΕ.  
Οι εκλογές στη Βαυαρία μας έδωσαν μια πρώτη γεύση της διπλής φύσης της πολιτικής αλλαγής που συμβαίνει στη Γερμανία. Αφενός έχουμε μετατόπιση πολιτικής ισχύος από τον κεντροδεξιό χώρο προς την Άκρα Δεξιά, αφετέρου μετατόπιση πολιτικής ισχύος από τον κεντροαριστερό χώρο προς τους Πράσινους. Η Χριστιανοκοινωνική Ένωση (CSU), το Βαυαρικό αδελφό κόμμα του κόμματος της Angela Merkel, έχασε περίπου δέκα εκατοστιαίες μονάδες. Ήταν ένα κακό αποτέλεσμα, αν και τελικά δεν ήταν τόσο κακό όσο προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), κόμμα της Άκρας Δεξιάς, έλαβε περίπου το 10 % των ψήφων και το ίδιο ποσοστό έλαβε και ένα άλλο κεντροδεξιό τοπικό κόμμα. Το αθροιστικό ποσοστό των δεξιών πολιτικών δυνάμεων δεν άλλαξε πολύ και η μόνη σημαντική αλλαγή είναι το γεγονός ότι το CSU είναι τώρα πια πολύ εξασθενημένο.  
Το δεύτερο και πιο δραματικό γεγονός ήταν η μεττόπιση πολιτικής ισχύος από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) προς το κόμμα των Πρασίνων. Το SPD έχασε τους μισούς ψηφοφόρους του στη Βαυαρία. Τώρα πια, οι Πράσινοι δεν είναι μόνον το νέο και φρέσκο κόμμα της Αριστεράς, αλλά είναι και το μεγαλύτερο. Η πιο πρόσφατη δημοσκόπηση στο σύνολο της Γερμανίας δίνει στην Ένωση (CDU/CSU) ποσοστό 27 %, στους Πράσινους 20 %, στο SPD 14 %. Σε πολλούς παρατηρητές της γερμανικής πολιτικής αυτοί οι αριθμοί προκαλούν έκπληξη. Πρέπει να προστεθεί ότι οι Πράσινοι έγιναν η πρώτη πολιτική δύναμη σε πολλές μητροπολιτικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Μονάχου, πρωτεύουσας της Βαυαρίας.
Πανηγυρισμοί του τοπικού και του ομοσπονδιακού προεδρείου τη νύχτα των εκλογών - Η εντυπωσιακή αύξηση της υποστήριξης των ψηφοφόρων προς το κόμμα των Πρασίνων στη Βαυαρία, αντικατοπτρίζει πολιτικές μετατοπίσεις που συμβαίνουν και αλλού (© Financial Times)
Γιατί συμβαίνει αυτή η αλλαγή στη γερμανική πολιτική και χάνουν δύναμη οι δύο κεντρικές πολιτικές δυνάμεις; Οι λόγοι είναι πολλοί και επικαλύπτονται. Είναι λόγοι συγκυριακοί και λόγοι δομικοί. Ο συγκυριακός λόγος είναι το στρατηγικό σφάλμα που διέπραξε το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) με το να συμματάσχει σε έναν ακόμη Μεγάλο Κυβερνητικό Συνασπισμό, τον τρίτο από το έτος 2005. Εάν - ή μάλλον όταν - το SPD αποφασίσει να αποσυρθεί και να τερματίσει αυτή τη συγκυβέρνηση, αναμένω να βελτιωθεί η επίδοσή του.
[Διαγενεακή σύγκρουση συμφερόντων: Τα συμφέροντα των ηλικιωμένων πάνω από τα συμφέροντα των νέων]
Ωστόσο, αυτό που καθιστά την κατάσταση πιο επικίνδυνη είναι η υποκείμενη δημογραφική τάση. Το SPD δεν είναι απλά το παλαιότερο πολιτικό κόμμα στη Γερμανία. Τα μέλη του είναι επίσης τα πιο ηλικιωμένα κατά μέσον όρο. Το SPD ήταν κάποτε το κόμμα της εργατικής τάξης, των εκπαιδευτικών και των αριστερών διανοουμένων. Ένα από τα βασικά κοινωνικά στηρίγματά του ήταν η λεγόμενη γενιά του «1968», οι αριστεροί σπουδαστές που διαμαρτύρονταν εναντίον του πολιτικού κατεστημένου στους δρόμους του Βερολίνου και της Φρανκφούρτης στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Σύμφωνα με πρόσφατη δημογραφική ανάλυση των πολιτικών κομμάτων της Γερμανίας, το SPD έχει το υψηλότερο ποσοστό μελών ηλικίας άνω των 60 ετών· είναι το 54 % του συνόλου των μελών του. Και έχει επίσης το χαμηλότερο ποσοστό νεαρών ψηφοφόρων. Οι γηράσκοντες ψηφοφόροι και μέλη του κόμματος έχουν παγιδεύσει το SPD σε οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές, τις οποίες οι νέοι δύσκολα μπορούν να αποδεχτούν. Και το κόμμα αυτό [μαζί με την Ένωση CDU/CSU], υποστήριξε σθεναρά την συνταγματική νομοθέτηση που απαγορεύει στη χώρα να συντάσσει ελλειμματικούς προϋπολογισμούς. Μια σημαντική και προβλέψιμη συνέπεια αυτού του γεγονότος ήταν η μείωση των επενδύσεων του δημόσιου τομέα, πράγμα που με τη σειρά του θα έχει ως επίπτωση τη μείωση των ρυθμών της οικονομικής ανόδου στο μέλλον.  
Παντού είναι ορατά τα σημάδια μιας συρρίκνωσης και υποβάθμισης των υποδομών. Η Γερμανία έχει ένα από τα χειρότερα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας στο σύνολο της Ευρώπης. Μια πρόσφατη επίσημη έρευνα για την κατάσταση των γεφυρών στους εθνικούς αυτοκινητοδρόμους έδειξε ότι το 11 % των γεφυρών αυτών δεν θεωρείται ασφαλές. Τέτοια πράγματα συμβαίνουν όταν εμμονικός στόχος της δημοσιονομικής πολιτικής μιας χώρας γίνεται η σύνταξη πλεονασματικών προϋπολογισμών, διαρκώς και κάθε χρόνο. Με την υιοθέτηση πολιτικών που θα συμπιέσουν τους ρυθμούς της οικονομικής ανόδου στο μέλλον, ο κυβερνητικός συνασπισμός των τριών καθιερωμένων κομμάτων θέτει τα συμφέροντα των ηλικιωμένων πάνω από τα συμφέροντα των νέων.  
[Σε πολλές χώρες της ΕΕ, το καθιερωμένο «κέντρο» του πολιτικού συστήματος δεν αντέχει* - Βαίνουμε προς μεγαλύτερη ποικιλομορφία ή προς παγίδευση της ευρωπαϊκής πολιτικής;]
Πολλές άλλες χώρες της ΕΕ αντιμετωπίζουν και αυτές απώλεια πολιτικής ισχύος των καθιερωμένων «κεντρικών» κομμάτων. Στην Ισπανία, οι Ciudadanos, ένα καινούργιο φιλελεύθερο κόμμα, έχει καταλάβει μια μεγάλη θέση στο κέντρο του πολιτικού συστήματος. Ο Εμμανουέλ Μακρόν και το κόμμα του La République en Marche έκαναν το ίδιο στη Γαλλία. Εις βάρος των Γάλλων Σοσιαλιστών, που έχουν χάσει την κυριαρχία τους στην Αριστερά, έχει αναδυθεί το «σκληρό» αριστερό κόμμα La France Insoumise, με επικεφαλής τον Jean-Luc Mélenchon. Η Ιταλία κυβερνάται από δύο κόμματα: Από το Κίνημα των Πέντε Αστέρων, κόμμα που αψηφά τη συνηθισμένη ταξινόμηση Αριστεράς και Δεξιάς και την σκληρή δεξιά Λέγκα. Το παλαιό Κέντρο υποχωρεί παντού.  
Δεν πιστεύω ότι οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις για τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2019 απεικονίζουν σωστά τις πολλαπλές μετατοπίσεις που λαμβάνουν χώρα αυτή τη στιγμή στην ευρωπαϊκή πολιτική. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις αυτές, εικάζεται ότι τα καθιερωμένα κόμματα θα καταφέρουν να παραμείνουν στην εξουσία στις εκλογές αυτές. Όμως η μετατόπιση του πολιτικού εδάφους συνεχίζεται και την ώρα τούτη που μιλάμε, και μάλιστα προς πολλές διαφορετικές κατευθύνσεις. Το ποσοστό συμμετοχής των ψηφοφόρων τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2019 θα μπορούσε να το μετατοπίσει περαιτέρω. Πιθανώς, το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα θα αναδειχτεί και πάλι ως η μεγαλύτερη κοινοβουλευτική ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μπορεί όμως να μην είναι πλέον σε θέση να συγκροτήσει αποτελεσματικούς συνασπισμούς με άλλα κόμματα. Θεωρητικά, το διαφαινόμενο τέλος του Μεγάλου Συνασπισμού που «οδηγεί με τυφλά αντανακλαστικά» στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες, θα μπορούσε να προσδώσει στην ευρωπαϊκή πολιτική μεγαλύτερη ποικιλομορφία. Όμως σε ένα σύστημα, όπως της ΕΕ, στο οποίο απαιτούνται ειδικές πλειοψηφίες για να γίνει πράξη ο,τιδήποτε, μια τέτοια νέα κατάσταση θα μπορούσε να καταλήξει σε παγίδευση και αδιέξοδο.
 
* «Things fall apart; the centre cannot hold» - «Τα πάντα γίνονται κομμάτια· το κέντρο δεν αντέχει» - από το ποίημα του William Butler Yeats «The Second Coming» («Η Δευτέρα Παρουσία», ελληνική μετάφραση Γιώργου Σεφέρη - βλ. και εδώ ) 
 
[Οι μεσότιτλοι προστέθηκαν στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση]
O Wolfgang Münchau είναι βασικός συντάκτης των Financial Times με έδρα τη Μ. Βρετανία.

Wolfgang Münchau - Financial Times, αρθρογραφία


 
Στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση:
 
 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τραμπ Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» ή μάλλον κάνει φιλοσοφική κοινωνιολογία και κοινωνιολογική φιλοσοφία- τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι