Παρασκευή, 12 Σεπτεμβρίου 2014

Απέραντο ΠΑΣΟΚ, σαν βόμβα διασποράς

Τη διάλυση του κόμματος ΠΑΣΟΚ είναι να τη φοβάσαι πολύ. Είναι σαν βόμβα διασποράς: τα κοινωνικά θραύσματά του πάνε παντού, καταλαμβάνουν όλο τον χώρο.
 
Στην όψιμη μεταπολίτευση, λίγο πρίν το Έτος των Θαυμάτων 2008 που τ' άλλαξε όλα, πολλοί υπέκυψαν στον πειρασμό και εξιδανίκευσαν το ΠΑΣΟΚ: Αρκεί να θυμηθούμε τη ΝΔ του Κώστα Καραμανλή του Νεότερου με την πολιτική παροχών της. Ή τον τόνο των Μέσων Ενημέρωσης, είτε της “δημοκρατικής παράταξης” είτε του “φιλελεύθερου χώρου”, που είχαν ξεχάσει τι έγραφαν στην εποχή των δικών Κοσκωτά και έσταζαν πάλι μέλι για τον Ανδρέα. 
Ο πειρασμός της εξιδανίκευσης post mortem είναι μεγαλύτερος: το μέρος της κοινωνίας, που τόσο ευτύχησε εκείνα τα χρόνια, 1980 - 2008, και γι' αυτό τόσο πολύ τα αγάπησε και τα νοσταλγεί, ανθίσταται. Και πως να αντισταθεί καλύτερα; Εξιδανικεύοντας τον διαχρονικά καλύτερο εκφραστή του. Κατά βάθος, εκείνα τα χρόνια, όλοι αυτοί είχαν γίνει ΠΑΣΟΚ, ακόμη και οι παραδοσιακοί δεξιοί. Ιδίως αυτοί, όσοι συνέχιζαν το δρόμο ως “επιτυχημένοι κατακτητές παντός καιρού.
Όμως πέρα απο τα κοινωνιολογικά, το πολιτισμικό αποτύπωμα του ΠΑΣΟΚ ήταν σαφές απο την αρχή: Ήταν το αποτύπωμα του οικονομικά ανερχόμενου μεσοαστού. Με τον συνήθη μικροαστό ακόλουθο.

Ως γνωστόν, η πολιτισμική “βάση” δημιουργεί μετά και το οικονομικό “εποικοδόμημα”: Από τα ζιβάγκο και τους αρχοντορεμπέτες, ήταν μισή τσιγαριά δρόμος μέχρι τα νέα τζάκια, τις εξοπλιστικές μπίζνες και τη γενικευμένη καταναλωτική φούσκα. Κλασικά, βεμπεριανά πράγματα.
Ο ανερχόμενος μεσο-μικροαστός της δεκαετίας του 1980 (στην πασοκίστικη διάλεκτο τον ενέτασσαν συνήθως στους λεγόμενους μικρομεσαίους, ως ρετιρέ τους) έγινε ο κατακτητής μεγαλομεσαίος αστός του τέλους της δεκαετίας 1990 και όλης της δεκαετίας του 2000: ο μεγαλομεσαίος, το στέλεχος της ΔΕΚΟ, του χρηματοπιστωτικού, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, του αγροτικού συνεταιρισμού, ο μεγάλος συνδικαλιστής με τις άκρες και δίπλα ο εργατολόγος, ο καθηγητής γιατρός με την πελατεία, ο μόνιμος σύμβουλος του Οργανισμού ή άλλου ΝΠΔΔ, ο εργολάβος στα καλά προάστεια, ο εισαγωγέας αυτοκινήτων με πάνω από 2000 κυβικά ή άλλο τι. Αυτός με τη μεζονέτα και με το μεγάλο τζίπ. Από το μικρο-μεσοαστικό ρετιρέ μετακόμισε σε μεγάλη trendy μεζονέτα.
Τώρα στην κρίση, ο κάποτε ανερχόμενος μεγαλομεσαίος δεν άλλαξε συνήθειες και τρόπο ζωής: έχει μαζεμένο λίπος αρκούδας για να κάψει και το καίει, το βλέπεις, στα ακριβά μαγαζιά, στις διακοπές, στα ταξίδια στο εξωτερικό. Ούτε και έπαθε τίποτε από την κρίση, έχασε μόνον ένα μέρος απο τα προσδοκώμενα κέρδη του (έκανε και τη βλακεία να μετακομίσει απο ρετιρέ σε πολύ μεγάλη μεζονέτα, γι' αυτό επαναστατεί τώρα για τους φόρους στα ακίνητα). Άλλοι είναι αυτοί που έπαθαν. Ωστόσο ο επί 30 χρόνια ανερχόμενος φοβάται. Φοβάται πολύ, μην αρχίσει και γίνεται κατερχόμενος. Και αμύνεται: Προς τα μέσα, ψυχολογικά, και προς τα έξω, πολιτικά. Αμύνεται εξιδανικεύοντας ΠΑΣΟΚ. Πολύ ΠΑΣΟΚ: Γεμάτη ΠΑΣΟΚ η εναπομένουσα ΝΔ, πολύ ΠΑΣΟΚ στον ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ οι ΑΝΕΛ, ΠΑΣΟΚ και στο Τίποτα, που πλειοψηφεί, παντού ΠΑΣΟΚ. Μόνο κάτω από την ταμπέλα του κόμματος ΠΑΣΟΚ δεν βρίσκεις πια πολλούς ΠΑΣΟΚους. Μόνον εκεί αραίωσαν πολύ. 
 
Στις καταστροφικές επιπτώσεις που είχε η αντιμετώπιση της κρίσης απο την κυβερνώσα ευρωδεξιά, με το μνημόνιο και τη διαχείριση της τρόικας, η στηριγμένη εξ ολοκλήρου σε υπολογιστικά λάθη οικονομετρικών μαθηματικών τύπων (ο τρελός πολλαπλασιαστής που ανακάλυψε ο Ολιβιέ Μπλανσάρ και η πατάτα στο Excel των Ρόγκοφ-Ράινχαρτ), πρέπει να προστεθεί και η κατά λάθος πυροδότηση της βόμβας διασποράς ΠΑΣΟΚ: Υποτίθεται, μεταρρυθμίσεις και αλλαγή οικονομικού μοντέλου στην Ελλάδα επιδίωκαν· όμως έβγαλαν πάλι έξω από το σκορωφαγωμένο μπαούλο το Τσοβόλα δώστα όλα
Φαίνεται παντού: παντού υποσχέσεις (χωρίς αντίκρυσμα) από κυβερνώντες και αντιπολίτευση για παροχές, δωράκια και ελαφρύνσεις· πουθενά όμως σχέδια για επανεκκίνηση, για παραγωγή που φέρνει προστιθέμενη αξία, για δημιουργία θέσεων εργασίας, για αλλαγή παραγωγικού μοντέλου, για δουλειά με νόημα που θα αποφέρει βιώσιμη άνοδο εισοδημάτων. Άραγε, ποιά διεστραμμένη φόρμουλα της τόσο αγαπητής τους κοινωνικής μηχανικής εμπιστεύθηκαν οι φωστήρες του νεοκλασικού οικονομικού παραδείγματος και βγήκε πάλι από το κουτί το zonk
Μήπως λοιπόν ήταν σοφή η σύσταση τότε, κάποιων που έχασαν κατά κράτος, να μείνουμε διαχρονικά “παγερά αδιάφοροι” απέναντι στο ΠΑΣΟΚ ως κόμμα και κυρίως ως κοινωνικό φαινόμενο; Και τώρα που μας βρήκε η συμφορά, όσοι δεν αγαπάμε τα χρόνια εκείνα και καθόλου δεν τα νοσταλγούμε, ποιούς άλλους να μνημονεύουμε, παρεκτός Μιχάλη Παπαγιαννάκη και Άγγελο Ελεφάντη;
Βεβαιότητες δεν υπάρχουν ούτε στην πολιτική ούτε στην ιστορία, ειδικά όταν το αποτέλεσμα το δείχνει η νεκροψία. Το ερώτημα τι ήταν και τι ήθελε το ΠΑΣΟΚ, ακόμη ζητά απάντηση και προκαλεί, ακριβώς γιατί οι νικητές του τότε είναι πιά νικημένοι με ταπεινωτικό τρόπο, ξαπλωμένοι στο πάτωμα. 
Γ. Ρ.

2 σχόλια:

  1. Να υποθέσω ότι ο κύριος Καστανάς μιλάει για τον εαυτό του και την τάξη του: την τάξη των παλαιών μεγαλοαστών που είδαν με φρίκη τους κολλήγους τους να προσπαθούν να ανέλθουν (με βάση τους θεσμούς κοινωνικής δικαιοσύνης του πρότερου ΠΑΣΟΚ) αντί ως υποταγμένοι και μεμψίμοιροι μπαρμπα-θωμάδες να παραμείνουν στα καλύβια τους, στέλνοντας τα παιδιά τους να επιβιώσουν σαν παρακεντέδες, παραδουλεύτρες και παλλακίδες του μεγαλοαστού αφέντη. Και θρηνεί που η μετατροπή της ελλάδας σε αυστηρά διαστρωματωμένη κοινωνία δεν γίνεται τόσο γρήγορα, αθόρυβα και ανώδυνα όσο φαντάζεται.
    Δυστυχώς κι εμείς, οι απόγονοι αυτών των χωριαταραίων, δεν βλέπουμε τα σχέδια του να αποτυγχάνουν...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Απ΄ό,τι βλέπω, άποψη έχετε. Μήπως θα ήταν πιο σωστό να σχολιάσετε όσα λέγονται εδώ για το κόμμα της πρότερης προτίμησής σας, αντί να αναφερεστε στο άρθρο του κ. Καστανά (που δεν είναι εδώ για να σας διαβάσει και να σας απαντήσει);

      Διαγραφή

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»