Ο παμπόνηρος τυχοδιώκτης και ο αργόστροφος, πολιτικά ανεπαρκής έντιμος. Η Βρετανία βουλιάζει στην παρακμή και στην κοινωνική βαρβαρότητα

της Πόλλυ Τόινμπυ

 

© The Guardian - Polly Toynbee: Devoid of agility, charisma and credibility, Corbyn has led Labour into the abyss, 13.12. 2019
  

“Οι καλύτεροι χωρίς πεποίθηση, ενώ οι χειρότεροι
Είναι γεμάτοι από την ένταση του πάθους” 
(William Butler Yeats, The Second Coming - απόδοση στα Ελληνικά: Γιώργος Σεφέρης)

Ο εφιάλτης έγινε πραγματικότητα. Η χειρότερη περίπτωση πολιτικού εκλέχτηκε πρωθυπουργός. Τις πιο δύσκολες ώρες θα τις βρούμε μπροστά μας. Ένας πολιτικός ακατάλληλος για οποιοδήποτε δημόσιο αξίωμα, ο Μπόρις Τζόνσον, αναλαμβάνει τα ηνία μιας απόλυτης εξουσίας, με πλειοψηφία που σπάνια δίνεται σε ηγέτη.

William Butler Yeats

“Ο Κόρμπιν θα μπορούσε να μας είχε σώσει. Εάν από την αρχή είχε οδηγήσει το Εργατικό Κόμμα και τα συνδικάτα με πλήρη ισχύ, πολωτικά και κατά μέτωπον εναντίον της Brexit, το δημοψήφισμα που χάθηκε με μικρή διαφορά θα μπορούσε, ίσως, να είχε κερδηθεί. Αλλά αυτός και οι συνεργάτες του αρνήθηκαν να παίξουν αυτόν τον ρόλο τότε, το 2016, στο δημοψήφισμα. Άφησαν το γάμο και πήγαν για πουρνάρια. Ο Κόρμπιν έπαθε σύγχυση, βραχυκυκλώθηκε, έβαλε μόνος του τρικλοποδιά στον εαυτό του”

Γιαν-Βέρνερ Μύλλερ: Τί αριστερό υπάρχει στη λαϊκιστική Αριστερά;

© Project-Syndicate - Jan-Werner Müller: What’s Left of the Populist Left?, 21.2.2019

Μετά από δεκαετίες σύγκλισης των μεγάλων καθιερωμένων πολιτικών κομμάτων σε έναν «κεντρώο» νεοφιλελευθερισμό, οι ψηφοφόροι σε όλες τις δυτικές δημοκρατίες είναι απογοητευμένοι ελλείψει πραγματικών εναλλακτικών επιλογών. Τα κινήματα της Αριστεράς κανονικά έχουν όλες τις προϋποθέσεις για να τις προσφέρουν. Όμως, εάν η Αριστερά πάρει τον δρόμο του απομονωτικού εθνικισμού, θα σπαταλήσει μια ιστορική ευκαιρία. 
Από το Πανεπιστήμιο του Πρίνστον στο Νιου Τζέρσεϊ, ΗΠΑ, ο πολιτικός επιστήμονας και εμβριθής ερευνητής του λαϊκιστικού φαινομένου Jan-Werner Müller γράφει στον ιστοχώρο Project-Syndicate για την σημερινή κατάσταση των πολιτικών συστημάτων απανταχού του πλανήτη, εστιάζοντας στην ευρύτερη Αριστερά, σοσιαλδημοκρατική, «ριζοσπαστική» ή άλλη, και στην αυτοκαταστροφική σύνδεση μεγάλων μερίδων της με τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και άλλων με τις λαϊκιστικές. Επί 2-3 δεκαετίες, η σύγκλιση των καθιερωμένων κομμάτων (τόσο συντηρητικών ή φιλελεύθερων, όσο και σοσιαλδημοκρατικών) σε εκδοχές νεοφιλελεύθερης διαχείρισης, δημιούργησε όντως κρίση δημοκρατικής αντιπροσώπευσης. Αυτό όμως, συνεχίζει ο Μύλλερ, δεν συνεπάγεται πως καλύτερη απάντηση είναι αυτή που μορφοποιεί την πολιτική ως σύγκρουση μεταξύ «του λαού» γενικά και αόριστα, δηλαδή μιας ομοιογενούς «μάζας» πολιτών όλων των πεποιθήσεων και κοινωνικών στρωμάτων, αφενός, και μιας στενής ολιγαρχικής ομάδας αφετέρου.
Παρατηρώντας και την εξέλιξη του λαϊκισμού, ο οποίος ολοένα και περισσότερο γίνεται στην πράξη ένα επιτυχημένο εγχείρημα της δεξιάς (ή και ακροδεξιάς) πλευράς του πολιτικού φάσματος, ο Μύλλερ, όπως και ο Γάλλος κοινωνιολόγος Ερίκ Φασέν, τείνει να βλέπει τον αριστερό λαϊκισμό ως «συνταγή αποτυχίας».

Γ. Ρ. 

  

Καθώς η κρίση της Βενεζουέλας επιδεινώνεται, οι συντηρητικοί στις Ηνωμένες Πολιτείες και αλλού δακτυλοδεικτούν χαιρέκακα την καταστροφή του Τσαβισμού [Chavismo] για να προειδοποιήσουν για τους κινδύνους του «σοσιαλισμού». Και καθώς είναι φανερό ότι το αριστερό κόμμα Ποδέμος στην Ισπανία διασπάται, ενώ οι δημοσκοπικές επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα είναι σταθερά μειωμένες σε σχέση με τα εκλογικά του ποσοστά το 2015, ακόμη και αμερόληπτοι παρατηρητές μπορεί να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι την «ροζ παλίρροια» του αριστερού λαϊκισμού αρχίζει να την διαδέχεται μια βαθειά άμπωτη.
Όμως, οι τέτοιες εκτιμήσεις βγάζουν το συμπέρασμά τους συγχρωτίζοντας και συγχέοντας πολιτικά φαινόμενα που ελάχιστα σχετίζονται μεταξύ τους. Το μόνο πολιτικό πρόγραμμα που ισχυρίστηκε ότι αντιπροσωπεύει κατ' αποκλειστικότητα όλο τον λαό, ενώ ταυτόχρονα κήρυττε ως μή νόμιμη κάθε αντιπολίτευση στον «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα», είναι ο Τσαβισμός, πράγμα που αποτελεί πράγματι σαφή απειλή κατά της δημοκρατίας. Αλλά ο Τσαβισμός είναι μια ιδιαίτερη αριστερόστοφη ιδεολογία που έχει επιπροστεθεί σε ένα πολιτικό πλαίσιο που είναι κοινής αποδοχής από όλους τους λαϊκιστές.
Ασφαλώς, οι λαϊκιστές τόσο της Αριστεράς όσο και της Δεξιάς, αυτοπαρουσιάζονται ως οι μοναδικοί εκπρόσωποι ενός ομοιογενούς, ενάρετου και σκληρά εργαζόμενου λαού. Περιγράφουν όλους τους άλλους διεκδικητές της εξουσίας ως διεφθαρμένους και όλους τους πολίτες που δεν υποστηρίζουν τους λαϊκιστές ως προδότες. Η πολιτική τους δεν είναι απλά αντι-ελιτιστική, αλλά και αντι-πλουραλιστική.
Αντιθέτως, άλλες σύγχρονες μορφές του αποκαλούμενου αριστερού λαϊκισμού πρέπει να ερμηνεύονται ως προσπάθειες για την επανεφεύρεση της Σοσιαλδημοκρατίας. Αυτές οι προσπάθειες ενεργούν εντός των ορίων του δημοκρατικού πλουραλισμού (μολονότι μερικοί παρατηρητές, ανησυχητικά, κατηγορούν και αυτές τις προσπάθειες, π.χ. ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορείται [1] ότι επιχειρεί να υπονομεύσει την ανεξαρτησία των δικαστηρίων και την ελεύθερη έκφραση των Μέσων ενημέρωσης [2]). Όπου οι δυνάμεις αυτές είχαν πολιτική επιτυχία και σεβάστηκαν τους κανόνες του δημοκρατικού παιχνιδιού, δημιούργησαν νέες επιλογές για τους πολίτες, αποκαθιστώντας έτσι μια αίσθηση πολιτικής αντιπροσώπευσης που είχε χαθεί.
Η χωρίς πολλή σκέψη, αντανακλαστική απάντηση σ' αυτά τα κόμματα είναι η αυτόματη απόρριψή τους ως «αντι-συστημικά», και άρα η αντιμετώπισή τους ως μέρος του προβλήματος. Όμως, αυτή η νωθρή θεώρηση σπρώχνει τα πράγματα προς τα πίσω, ακριβώς όπως και η άποψη που ισχυρίζεται ότι παντού «ο λαός» ζητά πιο πολωτικές και πιο συγκινησιακά φορτισμένες μορφές πολιτικής. Τέτοια κόμματα και κινήματα έχουν κατακτήσει πολιτικά και εκλογικά κέρδη όχι επειδή είναι «λαϊκίστικα», ούτε βέβαια επειδή θέλουν να υπονομεύσουν τη δημοκρατία, αλλά επειδή προσφέρουν κάτι αναμφίβολα αριστερό.

Γερμανία: Διχασμός στο «κέντρο» της κοινωνίας, κατάρρευση CDU/CSU και SPD, μάχη Πρασίνων και Aκροδεξιάς για το κενό πολιτικό έδαφος

του Άλμπρεχτ φον Λούκε

© Blätter für deutsche und internationale Politik - από το άρθρο του Albrecht von Lucke: Gespaltene Mitte: Regieren am Abgrund, Νοέμβριος 2018

Μετά και τα αποτελέσματα των εκλογών στην ομόσπονδη χώρα της Έσσης (28.10.2018), η καγκελάριος Μέρκελ ανάγγειλε την σταδιακή απόσυρσή της από την πολιτική, που αρχίζει με την μη υποβολή υποψηφιότητας για την προεδρία του κόμματός της CDU, στο κομματικό Συνέδριο των αρχών Δεκεμβρίου 2018. Το άρθρο του Albrecht von Lucke στα Blätter für deutsche und internationale Politik (εκτεταμένο μέρος του μεταφρασμένο στη συνέχεια), γράφτηκε λίγο πριν τις εκλογές στην Έσση, την αφορμή για την εναρκτήρια χειρονομία αποχαιρετισμού της Μέρκελ. Ωστόσο οι εκτιμήσεις του Λούκε για την εξαιρετικά ρευστή κατάσταση στο πολιτικό σκηνικό της Γερμανίας μοιάζουν σαν να γράφονται τώρα.

  

Kερδισμένο από την στροφή προς τον δεξιό λαϊκισμό, που συμβαίνει σε όλη την έκταση της  Γερμανικής Ομοσπονδίας, βγαίνει προφανώς το κόμμα των Πρασίνων, όπως αποδεικνύει η τεράστια αύξηση της εκλογικής επιρροής του. Έτσι, οι Πράσινοι έχουν τώρα την «ορμή», το «Momentum» - για να παραλληλίσουμε τα συμβαίνοντα στη Γερμανία με το όνομα της επιτυχημένης πολιτικής κίνησης εντός του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας, [με την οποία ο Τζέρεμι Κόρμπιν (Jeremy Corbyn) αναρριχήθηκε στην προεδρία του κόμματός του και ανέτρεψε την πτωτική τάση του]. Πράγμα που σημαίνει ότι οι Γερμανοί Πράσινοι έχουν αυτό που δεν έχουν οι Σοσιαλδημοκράτες του SPD και το Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke), αλλά, προπαντός, δεν το έχει ούτε και το νέο διακομματικό αριστερό κίνημα «Ξεσηκωθείτε» (Aufstehen). Ειδικά τo τελευταίο κίνημα, ξεκίνησε από εντελώς λανθασμένη αφετηρία, παραβλέποντας ότι η προοδευτική απάντηση στον δεξιό λαϊκισμό δεν είναι ένας αριστερός λαϊκισμός, αλλά η υπεράσπιση της ελεύθερης, ανοιχτής στον κόσμο κοινωνίας. Από αυτή την άποψη, εκτός των άλλων και η αρνητική στάση που κράτησε η Ζάρα Βάγκενκνεχτ (Sahra Wagenknecht), ιδρύτρια του κινήματος «Ξεσηκωθείτε», απέναντι στην τεράστια «ενωτική» («unteilbar») εκδήλωση στο Βερολίνο [με περιεχόμενο αντιρατσιτικό, υπέρ της αλληλεγγύης και κατά της εθνικής περιχαράκωσης, λίγο πριν τις εκλογές στη Βαυαρία, με συμμετοχή και πολλών πολιτικών των Σοσιαλδημοκρατών, των Πρασίνων και του Κόμματος της Αριστεράς], σίγουρα δεν ήταν καλή προεκλογική διαφήμιση για το δικό της κόμμα, Die Linke (το 3,2 %, που έλαβε στη Βαυαρία ήταν ανάλογα ισχνό) και γενικά ήταν πολιτικά καταστροφική.

Όσοι λοιπόν επικεντρώνονται με εμμονικό σχεδόν τρόπο στον περιορισμό της μετανάστευσης, όπως κάνουν η Wagenknecht και ο Όσκαρ Λαφονταίν (Oskar Lafontaine), δεν ανοίγουν κανένα νέο πεδίο συζήτησης, αλλά, σε τελευταία ανάλυση, χορεύουν με την μουσική που παίζει η ακροδεξιά AfD. Ως αποτέλεσμα, ο ψηφοφόρος που με αυτό τον τρόπο διεκδικείται από δύο λαϊκισμούς, προτιμά προφανώς στο τέλος να επιλέξει τον αυθεντικό λαϊκισμό, πράγμα που αποδεικνύεται από τα μεγάλα ποσοστά ψήφων της AfD, η οποία μετά τις εκλογές στη Βαυαρία και την Έσση θα εκπροσωπείται στα κοινοβούλια όλων ανεξαιρέτως των ομόσπονδων χωρών της Γερμανίας.

Ραλφ Φυκς: Αντίδοτα στη φθορά της δημοκρατίας, φραγμοί στην λαϊκίστικη εξέγερση κατά της ελευθερίας

© Die Welt - Ralf Fücks: Demokratie & Populismus, Vier Antworten auf die antiliberale Revolte, 8.10.2017 
 

Tο κράτος και οι πολιτικοί θεσμοί της δημοκρατίας να λειτουργούν προστατευτικά για τους πολίτες, «υπέρ μιας κοινωνίας των πολλών και όχι των λίγων» (Jeremy Corbyn). Να ενδυναμωθούν οι άνθρωποι (ιδίως τα παιδιά και οι έφηβοι) μέσω της παιδείας και εκπαίδευσης, για να γίνουν αυτόβουλοι κυρίαρχοι της ζωής και του μέλλοντός τους. Να αντιρροπηθεί ο φόβος που ενσπείρουν οι εργασιακές και πολιτισμικές αλλαγές. Να αντιστραφεί η τάση όλο και πιο άνισης κατανομής των παραγωγικών πόρων, να μετέχουν στην κατανομή αυτή ευρέα κοινωνικά στρώματα. Να αναβαθμιστεί, υλικά και ηθικά, η απασχόληση των ανθρώπων σε τομείς εκτός της ιδιωτικής αγοράς εργασίας.· Να δούμε πάλι τους δημόσιους οργανισμούς ως βασικούς σταθεροποιητικούς μηχανισμούς σε εποχές αναταραχής και κρίσης και «τις επενδύσεις σε δημόσιους οργανισμούς ως επενδύσεις στη δημοκρατία».

Αυτές είναι, κατά τον Ρ. Φυκς, βασικές αρχές και ισχυρά πολιτικά εργαλεία, προκειμένου να καταπολεμήσει η δημοκρατία τους φόβους των ανθρώπων για «τον παγκόσμιας κλίμακας ανταγωνισμό, για την ψηφιακή επανάσταση και για την τεράστια εισροή ανθρώπων από άλλα μέρη του κόσμου», δηλαδή ερεθίσματα που ενισχύουν και διατηρούν την «αίσθηση απώλειας ελέγχου» και δίνουν όπλα στην αντιδημοκρατική εξέγερση. «Είναι καθήκον την πολιτικής να ελέγχει και να καθοδηγεί τις αλλαγές και όχι απλά να τις διαχειρίζεται», συνοψίζει ο Φυκς.

  

Ζούμε σε μια εποχή θυελλωδών αλλαγών. Η κρίση της Αμερικής και η άνοδος αυταρχικών δυνάμεων αυξάνουν τη διεθνή αβεβαιότητα. Η παγκόσμια διασύνδεση και αλληλεξάρτηση των αγορών αυξάνει την πίεση του ανταγωνισμού και την μεταφέρει έως και μέσα στα μεσαία κοινωνικά στρώματα.

Η ψηφιακή επανάσταση επιδρά πολύ βαθιά στον κόσμο της επαγγελματικής απασχόλησης και στην καθημερινή μας διαβίωση. Πλανητικών διαστάσεων μεταναστευτικά ρεύματα κατακρημνίζουν τα φράγματα ανάμεσα σε μας και τους άλλους. Η χειραφέτηση των γυναικών και η ισότιμη μεταχείριση των μειονοτικών ταυτοτήτων φύλου κλονίζουν τα βάθρα της πατριαρχίας. Όλες αυτές οι αλλαγές συμβαίνουν ταυτόχρονα και με ταχύ ρυθμό.

Για το τμήμα της κοινωνίας μας που είναι εξοπλισμένο με καλά μορφωτικά εφόδια, η επιταχυνόμενη νεωτερικότητα προσφέρει καλές προοπτικές, παρόλη την πίεση και το άγχος. Σε μια Ευρώπη χωρίς σύνορα, η «Γενιά του Erasmus» αισθάνεται «σαν στο σπίτι της». Ο κόσμος είναι ανοιχτός για την γενιά αυτή. Η πολυπολιτισμική κοινωνία είναι γι΄ αυτήν ένας εμπλουτισμός της ζωής της, η παγκοσμιοποίηση πολλαπλασιάζει τις επιλογές της.
Ανάλογα με το τί βοηθά στην βελτίωση της ζωής τους ή πού τους καλεί η αγάπη, αυτοί οι άνθρωποι δεν προσδένονται ούτε σε συγκεκριμένο τόπο ούτε σε μία και μοναδική γλώσσα. Αυτές οι «ελίτ» στις επιστήμες, στην οικονομία, στην πολιτική και στα μέσα ενημέρωσης, είναι οι κοινωνικές ομάδες που έδωσαν μορφή στην φιλελεύθερη-κοσμοπολιτική συναίνεση, η οποία τώρα κλονίζεται από το δημοψήφισμα της Brexit, από την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ και από την άνοδο των εθνικιστικών κομμάτων.

Η ανομολόγητη συμφωνία φιλελεύθερων και λαϊκιστών: Tο οικονομικό Σύνταγμα είναι (και θα είναι) υπερκρατικό, διεθνές· το πολιτικό Σύνταγμα να μείνει περιορισμένο στο εθνικό κράτος

Μολονότι οι ρητορικές τους είναι πολύ διαφορετικές, οι σημερινοί (νεο)φιλελεύθεροι αφενός, οι δεξιοί λαϊκιστές (μαζί και οι εξ αριστερών προσπάθειες για απομιμήσεις) αφετέρου, δεν διαφέρουν πολύ ως προς το ουσιαστικό διακύβευμα της εποχής.

Στην παγκοσμιοποιημένη εποχή μας, το κανονιστικό πλαίσιο της οικονομικής σφαίρας, το οικονομικό Σύνταγμα, έχει ξεφύγει εντελώς από τον έλεγχο του εθνικού κράτους. Είναι υπερ/διακρατικό και παγκόσμιο: Οι θεσμοί και τα θεσμικά του όργανα λέγονται ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα, διεθνείς εμπορικές συμφωνίες. Το ακροτελεύτιο άρθρο του ορίζει ως τελικούς εγγυητές τις διεθνείς αγορές. Αντίθετα, τα βασικά στοιχεία του πολιτικού Συντάγματος παραμένουν αυστηρά περιορισμένα στην σφαίρα του εθνικού κράτους (1). Σ΄ αυτό τον περιορισμό, στην απαγόρευση μιας πραγματικής δημοκρατικής διαβούλευσης και λήψης ουσιαστικών και δημοκρατικά νομιμοποιημένων πολιτικών αποφάσεων και σε επίπεδο πέραν του μεμονωμένου κράτους, υπερθεματίζουν φυσικά οι λαϊκιστές, συμφωνούν ανεπιφύλακτα οι νεοφιλελεύθεροι, συμφωνούν με επιφυλάξεις χωρίς πρακτική σημασία οι παραδοσιακοί φιλελεύθεροι και το αποδέχονται πολλοί σοσιαλ-φιλελεύθεροι (παρά την κοσμοπολίτικη ρητορική μερικών).

Πετώντας πέτρες στο σκοτάδι - αυταπάτες αριστερών με τεμπέλικο μυαλό. Διαπιστώσεις με αφορμή τη Brexit

του Φλορίν Ποενάρου
  
© Lefteast - Florin Poenaru: Stones in the dark. The Brexit and the Left, 11.7.2016

 

Στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου και ενώ κλιμακώνονταν οι εντάσεις μεταξύ Ρωσίας και Κίνας, ένας ακροατής ρωτά το Ράδιο Ερεβάν: «Τι συμβουλεύετε; Να πίνουμε ρωσικό τσάι ή κινέζικο τσάι;» Η απάντηση έρχεται αμέσως: το πιο συνετό είναι μην μπλεκόμαστε με τις δουλειές των μεγάλων δυνάμων. Καλύτερα να πίνουμε καφέ. Το ίδιο ακούγεται τώρα και για τις διαθέσιμες επιλογές των αριστερών σε σχέση με την Brexit. Καλύτερα να πίνουν καφέ.

Η βρετανική και η ευρωπαϊκή Αριστερά, είτε ριζοσπαστική είτε μετριοπαθής, είναι διαχωρισμένη σε διάφορες ομάδες που ακολουθούν τόσο διαφορετικές κατευθύνσεις, ώστε η απλή αντιπαράθεση Lexit [η επιχειρηματολογία με αριστερή χροιά υπέρ της εξόδου του ΗΒ από την ΕΕ] εναντίον Remain δεν μπορεί να καλύψει όλο το φάσμα των απόψεων. Στο θέμα της Brexit η Αριστερά ξεπέρασε για μια ακόμη φορά τον κακό εαυτό της, τόσο που γίνεται όλο και πιο προφανές γιατί είναι διαρκώς σε κρίση. Ο Ζίζεκ έχει πει χαριτολογώντας, ότι η ευρωπαϊκή Αριστερά δεν χάνει καμμιά ευκαιρία να χάσει μια ευκαιρία. Σ' αυτή την περίπτωση, έχασε ακόμη και την «ευκαιρία» να μείνει σιωπηλή. 

Το πρώτο σήμα ότι κάτι δεν πάει καθόλου καλά, θα έπρεπε να είχε γίνει αντιληπτό όταν αριστεροί άνθρωποι όπως ο Τάρικ Άλι (Tariq Ali) και ο Στάθης Κουβελάκης [και εδώ] πανηγύριζαν για την Brexit με τρόπο που μοιάζει πολύ με τους πανηγυρισμούς του ηγέτη του UKIP. Αν και ίσως έχουν κίνητρα διαφορετικά, η στάση τους ήταν παρόμοια: έδειξαν το μεσαίο δάχτυλο. Αλλά δεν είναι σαφές σε ποιον το έδειξαν. Ό,τι και να συμβεί μετά την Brexit, ένα πράγμα είναι σαφές: οι μόνοι που δεν θα ωφεληθούν είναι οι άνθρωποι της εργατικής τάξης, οι μετανάστες, οι φτωχοί, αυτοί που υφίστανται τις φυλετικές διακρίσεις και ούτω καθεξής.

Jakob Augstein: Η δημοκρατία πεθαίνει στο Κέντρο

του Γιάκομπ Άουγκστάιν

  

© Der Spiegel - Jakob Augstein: Im Zweifel links: Deutschland, dein Elend ist die Mitte, 6.08.2015

  

Στην Ευρώπη συμβαίνουν ζυμώσεις. Η πολιτική διαμαρτυρία είναι παρούσα και πάλι.  Εξαίρεση αποτελεί προς στιγμήν η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, όπου η δημοκρατία μοιάζει σαν να αποκοιμήθηκε. Οι Γερμανοί συγχέουν τώρα τη σταθερότητα με την απάθεια. Ωστόσο οι ποικίλες νέες ζυμώσεις στην ευρωπαϊκή επικράτεια, ακόμη και όταν παίρνουν τη μορφή του λαϊκισμού, απελευθερώνουν δυνάμεις αναγκαίες για την ανανέωση του κατεστραμμένου συστήματος. Oι πολιτικοί του Κέντρου δεν το κατανοούν, παρερμηνεύουν την πραγματικότητα. Ο Γ. Άουγκστάιν ρίχνει μια «αιρετική» ματιά στη σημερινή Ευρώπη.

   

Μια επανάσταση βρίσκεται σε εξέλιξη. Μια μεγάλη αναστάτωση. Το άν πρόκειται να μας οδηγήσει σε κάτι καλύτερο ή σε κάτι χειρότερο, δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί. Το όπλο αυτής της επανάστασης είναι ο λαϊκισμός. Το Μέσο που την διαδίδει είναι το Διαδίκτυο. Όπως και κάθε επανάσταση, έτσι και αυτή έχει τους στόχους της και τα θύματά της. Στόχος είναι η ανανέωση της δημοκρατίας, πράγμα που είναι απολύτως αναγκαίο. Το θύμα είναι το κομματικό σύστημα με βάση το Κέντρο. Δεν αξίζει να χύνουμε και πολλά δάκρυα για το θύμα. Προς το παρόν, η Γερμανία, ο γίγαντας στην καρδιά της Ευρώπης που πάσχει από υπνηλία, νοιώθει μόνον ένα ασθενικό αεράκι από την επερχόμενη θύελλα. Όμως άν όλα πάνε κατ΄ευχήν, σύντομα θα πνεύσει και εδώ ένας ζωογόνος άνεμος και θα διώξει τη μούχλα που προκαλεί ασφυξία στο πολιτικό σύστημα. Είναι η μούχλα του Κέντρου. 

Ίσως είναι καλό το γεγονός ότι όλο και λιγότεροι άνθρωποι διαβάζουν εφημερίδες. Γιατί άν τις πιστέψουμε, το ποιά θα είναι η επόμενη Καγκελάριος είναι ήδη δεδομένο: η Άνγκελα Μέρκελ. Επίσης, γιατί μερικοί πολιτικοί στη Σοσιαλδημοκρατία δεν είναι σίγουροι για το αν θα πρέπει να έχουν έναν δικό τους υποψήφιο για την καγκελαρία. Η Γερμανία δείχνει πώς μια δημοκρατία μπορεί να αυτοκτονήσει. Η δυστυχία των Γερμανών είναι ότι συγχέουν τη σταθερότητα με την απάθεια. Και αυτή η δυστυχία έχει ένα όνομα: Κέντρο. Το Κέντρο είναι η περιοχή της πολιτικής διαφθοράς. Η δημοκρατία πεθαίνει στο Κέντρο.

«Βγάλτε το κράνος». Από την εφημερίδα Freitag, τ. 33/2015