Παραμυθάδες της πολιτικής και γελωτοποιοί σε ταραγμένους καιρούς

«Δεν πειράζει άν χάσουμε μερικά νησιά, τα νησιά χάνονται και ξανακερδίζονται· το ζήτημα είναι να μη χάσουμε τη γλώσσα μας».

Η του Ζουράρεως επιχειρηματολογία δεν θα άξιζε ούτε καν ως αφορμή για σχολιασμό, άν ήταν μόνον μια παραδοξολογία, ειπωμένη απλά για να κερδηθούν δέκα λεπτά δημοσιότητας στον καναλόκοσμο και στον δύσοσμο βάλτο του ελληνικού διαδικτύου (και ιδίως, για να «κερδηθούν» μερικές χιλιάδες εξυπναδίστικα σχόλια στο twitter και στο facebook). Και είναι πια φανερό από προαγωγές πολιτευτών και διανομές θέσεων εξουσίας, ότι στα βιογραφικά των Ελλήνων πολιτικών, κυβερνώντων ή αντιπολιτευόμενων, ακόμη και το βρισίδι που προκαλούν και δέχονται μετρά πολύ θετικά. Όμως δεν είναι μεμονωμένη παραδοξολογία, αλλά μυτερή κορυφή ενός τεράστιου παγόβουνου. Αξίζει λοιπόν να ασχοληθεί κανείς με το παγόβουνο, όχι με την κορυφή του.

Πρώτα-πρώτα, η «τόλμη» να ξεστομίζει τέτοια πράγματα οποιοσδήποτε πολιτευόμενος - είτε έχει το «υψηλό φρόνημα» Έλληνα επαγγελματία πολιτικού, είτε εκτελεί αγγαρεία, δεξιός, αριστερός, κεντρώος ή ιδιόρρυθμος - σε καιρούς ταραγμένους, τόσο στον περίγυρό μας (βλέπε την αστάθεια της Ευρώπης και τις επισφαλείς εσωτερικές καταστάσεις ή τις αντιστρεφόμενες διακρατικές σχέσεις του δύσκολου ανατολικού μας γείτονα), όσο και στον κόσμο (βλέπε την αναστάτωση στην παγκόσμια σκακιέρα που φέρνει μαζί της η αναδυόμενη ακραία Δεξιά), έχει κάτι πολύ αλαζονικό και προσβλητικό. Προσβλητικό προς τις πολλές χιλιάδες νέων παιδιών, τα οποία, από την ανεργία ή από τους ανασφάλιστους μισθούς των εκατό και διακοσίων, βρίσκονται σ' αυτά τα νησιά σε ρόλο φύλακα «πρό των τειχών»· για μια ακόμη φορά, ακριβώς όπως έδειξε κάποτε ο Κροάτης συγγραφέας Μίροσλαβ Κρλέζα (Miroslav Krleža) πόσο συχνά συμβαίνει στην ιστορία, σε όσους τους έλαχε να ζούν όχι στα πλούσια και μεγάλα έθνη της Ευρώπης, αλλά στη μικρή και φτωχή περιφερειακή ζώνη της, στη Βαλκανική και στη Μεσόγειο, στα όρια της Ευρώπης και στις χώρες της οριακής Ευρώπης.

Σε εποχή μειωμένων προσδοκιών. Ελλάδα, Ευρώπη, πατριωτισμός

(επικαιροποιημένο, Οκτώβριος 2015)

  
Το μόνιμο θέμα συζήτησης και πηγή διαρκούς διαφωνίας στη νεότερη Ελλάδα, η σχέση της χώρας με την λοιπή Ευρώπη, τίθεται πιο έντονα σε εποχές κρίσης. Στην πραγματικότητα αφορά την ιδεολογική και φαντασιακή σχέση με την Ευρώπη ως όλον. Συνακόλουθα είναι ερώτημα που αφορά την εθνική ταυτότητα. Ωστόσο η πραγματική σχέση είναι ζήτημα μάλλον λυμένο από το 1981, με την ένταξη της Ελλάδας στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και μετέπειτα Ευρωπαϊκή Ένωση (για να μη πούμε από το 1827, δηλαδή από τη ναυμαχία του Ναυαρίνου). 
Στον τωρινό καιρό της κρίσης, στο βαθμό που η πολιτική, εγχώρια και Κοινοτική, αλλά και ο λαός δια της ψήφου επιβεβαιώνουν την παραμονή της Ελλάδας στην ζώνη του ευρώ, έστω και ως ταλαιπωρημένου, οικονομικά και πολιτικά αδύναμου «ασθενούς», φαίνεται ότι επιβεβαιώνουν για μια φορά ακόμη και τη λύση εκείνη, αλλά υπό συνθήκες δυσμενείς για τη χώρα μας, εξαιρετικά επίπονες για τους πολλούς απλούς πολίτες της, ιδίως για τους οικονομικά ασθενέστερους.
Αν και υπάρχουν ενδιάμεσες αποχρώσεις, στον ένα πόλο της διαφωνίας βρίσκονται όσοι ισχυρίζονται πως η χώρα αυτή είναι οργανικό μέρος της πολιτικής Ευρώπης – ενός εγχειρήματος σε εξέλιξη, ένας σταθερός συνοδοιπόρος της διαδρομής και της περιπέτειάς της, μιας διαδρομής που η κατάληξή της δεν είναι δεδομένη ούτε ασφαλής. Ανήκει σε μια συντροφιά χωρών και εθνών που μαζί πορεύονται. Αν και δεν λείπουν οι διαφορές στα συμφέροντα των συνοδοιπόρων, αν και οι συγκρούσεις μέσα στη συντροφιά είναι συχνές και έντονες, αν και το μέλλον είναι αόρατο, ωστόσο η ιστορία δημιούργησε μια κοινή μοίρα που δένει, άν και ταυτόχρονα διακυβεύεται.

Λεπτομέρεια κρατήρα 4ος αι. π.Χ., Αστέας: Ευρώπη και ταύρος
Μουσείο Paestum (Ποσειδωνία, Ν. Ιταλία)

Το ταπεινό, λαμπρό κομμάτι Ευρώπης που μας έλαχε: Για την εκλογή της Κωνσταντίνας Κούνεβαστο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

 του Γιώργου Β. Ριτζούλη

 

Θα ήθελα πολύ, σ' αυτές τις ευρωεκλογές, να εκλεγόταν ένας Έλληνας ευρωβουλευτής μέσω Ιταλικού ή Κροατικού ευρωψηφο- δελτίου. Ή να εκλεγόταν μια Ελληνίδα στο Στρασβούργο μέσω Βουλγαρικού ή Ρουμανικού. Θα ήθελα εξίσου έναν Κροάτη και μιαν Ιταλίδα εκλεγμένους με Ελληνικά ευρωψηφοδέλτια.

Ωστόσο αυτό ήδη συνέβη, άν και όχι σε τόσο μεγάλη έκταση: οι πολίτες της Ελλάδας έχουμε εκλέξει στην Ευρωβουλή την Κωνσταντίνα Κούνεβα.

Η Ελλάδα, χώρα κατεξοχήν Μεσογειακή και Βαλκανική (ή για όσους το προτιμούν, χώρα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης), είναι “οριακή Ευρώπη” και “στα όρια της Ευρώπης”. Όμως δεν είναι η μόνη. Και έτσι δεν είναι καθόλου μοναχική. Η Βουλγαρία, η Ρουμανία (ήδη χώρες - πλήρη μέλη της ΕΕ), εξίσου και η νεότερη στην παρέα Κροατία, αύριο και οι υπό σύνδεση χώρες της Βαλκανικής, είναι το ιδιαίτερο κομμάτι που μας έλαχε, μιας ενωμένης αλλά πάντα εύθραυστης Ευρώπης. Το ίδιο και η Μεσογειακή Ιταλία, χώρα με διαφορετική ιστορική διαδρομή: ωστόσο τα “γεφύρια του Ιονίου” συχνότατα την συνέδεαν πολύ στενά με τις τύχες του Ελλαδικού χώρου, ήδη από την εποχή της “Μεγάλης Ελλάδας” και του Πελοποννησιακου Πολέμου.

 

Γκαλλιτσιάνο, Καλαβρία, Ν. Ιταλία