Ναόμι Κλάιν : Τοξική νοσταλγία - Ο Πούτιν, ο Τραμπ και ο Φλεγόμενος Πλανήτης

Ο πόλεμος αναδομεί τον κόσμο μας. Θα μπορέσουμε να δαμάσουμε αυτή την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης και να τη στρέψουμε σε δράσεις για την σωτηρία του κλίματος; Ή θα υπνοβατήσουμε και θα παραδοθούμε, μεγιστοποιώντας την εξόρυξη και χρήση πετρελαίου και φυσικού αερίου, σε ένα τελικό, θανάσιμα καταστροφικό «Gas and Oil Rush»?

Naomi Klein: Toxic Nostalgia, From Putin to Trump to the Trucker Convoys, The Intercept, 1.3.2022

Αναδημοσιεύτηκε στη γερμανική γλώσσα στο: Blätter, τ. 4/2022, σ. 104-112, σε μετάφραση: Karl D. Bredthauer: Naomi Klein: Toxische Nostalgie - Putin, Trump und der brennende Planet

Φαίνεται πως αυτό που παρακινεί τον Βλαντίμιρ Πούτιν είναι η νοσταλγία της αυτοκρατορίας· νοσταλγία, μαζί με την επιθυμία να απαλείψει τη ντροπή της θεραπείας με οικονομικό σοκ, στην οποία υποβλήθηκε η Ρωσία στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Η νοσταλγία του «μεγαλείου» της Αμερικής είναι η μια από τις κινητήριες δυνάμεις που τροφοδοτούν και τώρα με ενέργεια το κίνημα υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ· νοσταλγία, μαζί με την επιθυμία να μη ντρέπονται και να μην είναι πια υποχρεωμένοι να λογοδοτούν για την κακία που δοξάζουν ως αρετή: Για την White Supremacy (την υπεροχή των λευκών), η οποία στιγμάτισε τις Ηνωμένες Πολιτείες από την ίδρυσή τους και τις στοιχειώνει μέχρι σήμερα. Νοσταλγία είναι και αυτό που εμψυχώνει εκείνους τους Καναδούς φορτηγατζήδες που είχαν καταλάβει την Οτάβα για σχεδόν ένα μήνα· σείοντας τις ερυθρόλευκες σημαίες τους λες και ήταν κατακτητικός στρατός, επικαλούνταν άλλους καιρούς, τότε που όλα ήταν πιο «απλά»: Καιρούς στους οποίους δεν τάραζαν την ήσυχη συνείδησή τους μνήμες για τα νεκρά σώματα παιδιών γηγενών Αμερικανικών φυλών, τα οστά των οποίων ανακαλύπτονται ακόμη και σήμερα στις αυλές εκείνων των ιδρυμάτων προώθησης της γενοκτονίας, που κάποτε τολμούσαν να αυτοαποκαλούνται «σχολεία».[1] 

Δεν πρόκειται για τις ζεστές, παρηγορητικές νοσταλγίες που γεννιούνται από ομιχλώδεις αναμνήσεις ευτυχισμένων στιγμών της παιδικής ηλικίας. Αντιθέτως, εδώ έχουμε να κάνουμε με εκδοχές νοσταλγίας γεμάτες οργή· εκδοχές καταστροφικές, φονικές, που προσκολλώνται σε φανταστικές, ψευδείς μνήμες για περασμένες δόξες, αν και όλα τα δεδομένα αποδεικνύουν ότι τότε, η πραγματικότητα ήταν η ακριβώς αντίθετη.

19 Μαρτίου 2022, το κίνημα για τη σωτηρία του κλίματος «Extinction Rebellion» φόρεσε στο άγαλμα της Marianne, στην Place de la République στο Παρίσι, ένα γιλέκο στα χρώματα της Ουκρανικής σημαίας - κίτρινο και μπλε - με το σύνθημα «Stop oil, Stop war» (Εικόνα: IMAGO / Starface / Blaetter)

Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή Χρυσή Αυγή» - Η προϊστο-ρία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD)

της Βίμπκε Μπέκερ

© Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) - Wibke Becker: Die Geschichte der AfD : Frühe Radikale, 9.01.2020

  

Μερικοί ισχυρίζονται ότι η AfD ήταν αρχικά ένα «πολύ αστικό κόμμα», αλλά στη συνέχεια ριζοσπαστικοποιήθηκε και έγινε ένα κόμμα ακροδεξιό, κόμμα που κινείται στις παρυφές του εθνικοσοσιαλισμού. Στην πραγματικότητα η μεταγενέστερη εξέλιξη του κόμματος αυτού, η ωρίμανσή του, ήταν προβλέψιμη από την αρχή. Την αποκάλυπτε ο ριζικά ακραίος τρόπος σκέψης των ιδρυτών του. Το μόνο που συνέβη στην πορεία ήταν η όλο και μεγαλύτερη ενίσχυση των ακροδεξιών χαρακτηριστικών του.

   

Το κόμμα της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) επιμένει να υπερασπίζεται ένα κεφάλαιο της ιστορίας του με μια δόση υπερηφάνειας: Λέει ότι ξεκίνησε ως αστικό και συντηρητικό κόμμα. Μόνον αργότερα ριζοσπαστικοποιήθηκε, με δύο μεγάλες μεταμορφώσεις, όπως η κάμπια πρώτα γίνεται προνύμφη και στο τέλος ενήλικο πτερωτό έντομο.
Αυτές οι δύο μεταμορφώσεις πράγματι συνέβησαν. Η πρώτη συνέβη το 2015, όταν το κόμμα διαχώρισε την θέση του από τον πρόεδρό του και εκ των ιδρυτικών στελεχών του Μπερντ Λούκε (Bernd Lucke). Η δεύτερη το 2017, όταν διαχώρισε την θέση του από την δεύτερη πρόεδρο Φράουκε Πέτρι (Frauke Petry). Όμως, το γεγονός ότι αυτές οι δύο βαθειές μεταμορφώσεις πράγματι συνέβησαν, επαρκεί  για να κατανοήσει κανείς την αληθινή συνολική ιστορία του κόμματος; 
Όταν ιδρύθηκε η AfD το 2013, οι πρωταγωνιστές της ιδρυτικής πράξης ήταν άνθρωποι γνωστοί. Κατείχαν υψηλές θέσεις στην οικονομική ζωή της Γερμανίας, στον Τύπο ή στα πανεπιστήμια. Δημοσίευαν κείμενα στα μέσα ενημέρωσης ή έδιναν διαλέξεις, το κοινό γνώριζε πολλά γι' αυτούς. Τρεις από τις πιο σημαντικές ιδρυτικές κεφαλές της ήταν ο οικονομικός επιστήμονας Μπερντ Λούκε, ο πολιτικός Αλεξάντερ Γκάουλαντ (Alexander Gauland) και το διευθυντικό στέλεχος επιχειρήσεων Χανς-Όλαφ Χένκελ (Hans-Olaf Henkel). Εάν με το τωρινό μάτι προσέξουμε καλύτερα τι ήταν γνωστό για όλους αυτούς ήδη από τότε, μπορούμε να διακρίνουμε ότι το στοιχείο του ριζοσπαστισμού είχε εμφυτευθεί στην AfD ήδη από την αρχή.

Γ. Φίσερ: «Ποτέ στην ιστορία τόσο σοβαροί κλονισμοί δεν άφησαν χωρίς συνέπειες το πολιτικό σύστημα»

© Die Tageszeitung (taz) -Joschka Fischer über Corona-Krise: „Die Frage ist: Was kommt danach?“, 5.4.2020

H συνέντευξη δόθηκε στον Peter Unfried για την Κυριακάτικη Tageszeitung
  

Κυριακάτικη taz: Κύριε Fischer, ζούμε σε μια φάση στην οποία γίνονται ορατές αποτυχίες της πολιτικής σε πολλούς τομείς, αποτυχίες που παραβλέπαμε εδώ και πολλά χρόνια. Μέσα στα πλαίσια της πανδημίας, ποιό είναι αυτό που ξεχωρίζει ιδιαίτερα έντονα;

Joschka Fischer: Νομίζω ότι η μέγιστη παράβλεψη και απερισκεψία ήταν η εξής: Γνωρίζαμε ότι τέτοια πράγματα είναι πιθανό να συμβούν. Στη διάρκεια του βίου των σημερινών γενεών δεν υπήρξε άλλη φορά τέτοια πανδημία: Η επιδημία του ιού Έμπολα ήταν τρομερή, αλλά η επίδρασή της περιορίστηκε μόνον στην Αφρική, ο ιός SΑRS  ήταν ήπιος σε σύγκριση με τούτο που βιώνουμε τώρα - όμως νέες εστίες ιών πάντοτε υπήρχαν. Και νομίζω ότι όλοι μας σαφέστατα υποτιμούσαμε δραματικά τί σημαίνει αυτό για μάς, για τους ανθρώπους, για την κοινωνία, για την οικονομία, την τοπική και την παγκόσμια. Και τι σημαίνει για τη δημοκρατία.

Το μικρόβιο επανέρχεται: Από τη «δημοκρατία τη συμβατή με τις αγορές» στη διαμάχη για το «κορωνο-ομόλογο»

Η νέα διαμάχη εντός της ζώνης του ευρώ και της Ε.Ε., με επίκεντρο τώρα το λεγόμενο «κορωνο-ομόλογο», ενδεχομένως και άλλες πτυχές του τρόπου αντιμετώπισης των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας, μοιάζει σαν επανάληψη αυτών που βίωσε η Ένωση στην άλλη κρίση, τη χρηματοοικονομική, ιδίως στην οξεία φάση της 2008-2012. Δηλαδή, πριν ο Μάριο Ντράγκι βγάλει το μπαζούκα και φωνάξει, «η ΕΚΤ θα κάνει ό,τι χρειαστεί», την  ώρα που οι «Μερκολάντ» παρακολουθούσαν άφωνοι, άπρακτοι και αμήχανοι  τον σωρό ερειπίων που είχαν σωρεύσει οι προηγηθέντες «Μερκοζύ» με την ηλίθια (κατά τους Ο. Ρεν, Τρισέ και πολλούς άλλους) πολιτική του Ντοβίλ. Ήταν μια πολιτική που διέλυε κάθε δεσμό «ισχύος εν τη ενώσει» εντός της ΕΕ.

Αυτή την «επιστροφή του ιδίου» στη ενδοευρωπαϊκή διαμάχη για την πολιτική και την οικονομία - σαν αντίγραφο με καρμπόν, λες και δεν πέρασε μια δεκαετία - τη συνοψίζει αρκετά καλά ο Ν. Κωνσταντάρας:  

«Η ουσία της συζήτησης για το λεγόμενο “κορωνο-ομόλογο” είναι πολιτική: Εάν θεσπιστεί μηχανισμός ενιαίου δανεισμού, ποιος θα ελέγχει τον τρόπο που θα διοχετεύεται το χρήμα; [...] Οι χώρες με ισχυρότερες οικονομίες πιστεύουν ότι θα σηκώνουν το βάρος των υποχρεώσεων· όσες έχουν μεγαλύτερη ανάγκη θέλουν χρήματα χωρίς να αυξάνεται το ήδη δυσβάσταχτο χρέος τους. Ετσι, ένα μέτρο που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την περαιτέρω ενοποίηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης δείχνει ότι οι χώρες-μέλη δεν μπορούν να παραβλέψουν το πολιτικό συμφέρον των κυβερνήσεών τους προς όφελος του συλλογικού καλού [...] ένα κοινό ευρωπαϊκό ομόλογο θα διατάραζε τις ισορροπίες στην Ευρωζώνη. Όμως, η ανάγκη να στηριχθεί κάθε χώρα [...] απαιτεί λύσεις, οι οποίες θα πείσουν τους πολίτες ότι η Ε.Ε. έχει το σθένος να αντιμετωπίσει την απειλή και να βγει ισχυρότερη από την κρίση».

Ο παλιός και εμβληματικός πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο οποίος σπάνια διακόπτει τη σιωπή του, σχεδόν αιωνόβιος πια, ο Ζακ Ντελόρ, υπενθύμισε όσο κανείς άλλος καθαρά, χωρίς περιστροφές, αυτή την «επιστροφή του παθογενούς ιδίου», την επιμονή της πολιτικής και ιδεολογικής αρρώστειας του 2008-2015:

«Το μικρόβιο επανέρχεται. Το κλίμα που φαίνεται να επικρατεί ανάμεσα στους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων και η έλλειψη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης κάνουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να διατρέχει έναν θανάσιμο κίνδυνο».

Ζακ Ντελόρ

Γερμανία: Διαπόμπευση και ακροδεξιοί ιοί στα 2 «αστικά» κόμματα - Επικίνδυνη μόλυνση ή εμβολιασμός;

του Μίχα Μπρούμλικ

© Die Tageszeitung (taz) - Micha Brumlik: Nach Wahl durch AfD in Thüringen -Sind wir erfolgreich geimpft?, 8.2.2020

«Να ελπίσουμε ότι οι Χριστιανοδημοκράτες δεν θα αφεθούν να τους σύρει η Ακροδεξιά στην αρένα με χαλκά περασμένο στη μύτη»

Κάτριν Γκέρινγκ-Έκαρτ (Katrin Göring-Eckardt), συμπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Πρασίνων στην Γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή.

Στη Γερμανία, η διαπόμπευση του Χριστιανοδημοκρατικού και του Ελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος στη Βουλή της Ομόσπονδης Χώρας της Θουριγγίας από την ακροδεξιά AfD προκάλεσε γιγαντιαίο πολιτικό σάλο και και όξυνε σε τεράστιο βαθμό την αναταραχή στο κομματικό σκηνικό. Όπως έχει ήδη επισημανθεί, η πολιτική αναταραχή που εξελίσσεται στην Ομοσπονδιακή Γερμανία εδώ και καιρό δεν είναι φαινόμενο παροδικό. Γι' αυτό, δεν καταλάγιασε - αλλά οξύνθηκε και διευρύνθηκε - μετά τον επιτροχάδην εξαναγκασμό σε παραίτηση του «αυτοσχέδιου» πρωθυπουργού, τον οποίο είχαν εκλέξει αυτά τα 3 κόμματα από κοινού με μια παράδοξη διαδικασία που θύμιζε νούμερο τσίρκου.

Η πιο σημαντική επίπτωση - προς το παρόν - είναι, ότι μετά τους Σοσιαλδημοκράτες, εισέρχεται σε βαθειά κρίση ηγεσίας και πολιτικής το δεύτερο από τα παλιά μεγάλα κόμματα, το Χριστιανοδημοκρατικό. Η διαρκής κρίση του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος μεταβιβάζεται τώρα και στην Χριστιανοδημοκρατική Ένωση CDU/CSU. Η Γερμανία διολισθαίνει σε όλο και πιο βαθειά πολιτική αβεβαιότητα· είναι σε εποχή διακύβευσης και αλλαγών. Νέο διακύβευμα είναι εάν μετά την ανακοίνωση της απόσυρσης της ηγέτιδας του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος Annegret Kramp-Karrenbauer (η πολύ σύντομη θητεία της διαδόχου της Άνγκελα Μέρκελ ήταν εξίσου ατυχής με της πρώην Προέδρου των Σοσιαλδημοκρατών Andrea Nahles), θα δούμε διολισθήσεις της Κεντροδεξιάς προς δεξιότερες κατευθύνσεις. Εάν αυτό συμβεί, το χαρακτηριστικό του γνώρισμα θα είναι η αποποίηση κεντρικών σημείων της πολιτικής κληρονομιάς της Μέρκελ· και πιθανώς θα έχει, εκτός των άλλων, ευρωσκεπτικιστική ή και αντιευρωπαϊκή χροιά.

Γ. Ρ.

    

Όχι αδίκως, η μεταφορική χρήση στην πολιτική συζήτηση όρων που προέρχονται από τη γλώσσα της ιατρικής, κουβαλά πίσω της την υποψία ότι ενθαρρύνει μιαν απλοϊκή, αντιδραστική θέαση των πραγμάτων. Ωστόσο - ένας παραπάνω λόγος τώρα είναι και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα με την επιδημία του κορωναϊού - πολλοί τολμούν παρομοιώσεις αυτού του είδους. Ήδη από τον 19ο αιώνα, γιατροί στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες - γνωστότεροι είναι ο Λουί Παστέρ (Louis Pasteur) και ο Ρόμπερτ Κοχ (Robert Koch) - είχαν διαπιστώσει ότι η τεχνητή μόλυνση υγιών ανθρώπων με μικρότατες δόσεις παθογόνων παραγόντων, ενεργοποιεί το ανοσοποιητικό τους σύστημα σε τέτοιο βαθμό ώστε δύο τινά μπορούν να συμβούν στη συνέχεια: Είτε δεν μολύνονται καθόλου, είτε - στην δυσμενέστερη περίπτωση - περνούν  την νόσο με πολύ ήπιο τρόπο.
Τολμούν λοιπόν τώρα κάποιοι να παρομοιώσουν την κοινωνία της επανενωμένης Γερμανίας, και ιδίως των ομόσπονδων χωρών (Länder) που ανήκαν πριν στην Ανατολική Γερμανία (αλλά σε καμία περίπτωση μόνον αυτών), με οργανισμό που έχει προσβληθεί από ασθένεια, από τον παθογόνο παράγοντα του ακροδεξιού κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD). Μέχρι στιγμής, οι τέτοιες μολύνσεις δεν ήταν θανατηφόρες, αλλά τα γεγονότα στην Ομόσπονδη Χώρα της Θουριγγίας προκαλούν ανησυχία.

Άνω, ο Björn Höcke  (AfD) συγχαίρει τον Thomas Kemmerich, πρωθυπουργό της Θουριγγίας, μόλις εκλεγμένο με ψήφους της Ακροδεξιάς και των 2 «αστικών» κομμάτων CDU και FDP. Κάτω, 1933: Ο Αδόλφος Χίτλερ αμέσως μετά την «εξουσιοδότησή» του από όλα τα «αστικά» κόμματα της Βαιμάρης, με τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας Paul von Hintenburg

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης και η εποχή μας - Η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους οδηγεί σε συρρίκνωση της Δημοκρατίας

συνέντευξη του Δημήτρη Χαραλάμπη
 

© Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων (ΑΠΕ-ΜΠΕ) - Δ. Χαραλάμπης: Η Βαϊμάρη διδάσκει ότι η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους, οδηγεί στη συρρίκνωση της ουσιαστικής Δημοκρατίας, 18.3.2019 - αναδημοσίευση εφημερίδα Μακεδονία, Βαϊμάρη, μια Δημοκρατία χωρίς Δημοκράτες και η σχέση με τη σημερινή Ευρώπη, 18.3.2019 

Στα χρόνια του Τραμπ και της Brexit, με κόμματα και ηγετικές πολιτικές φυσιογνωμίες μιας νέας, ακραίας ή «εναλλακτικής» Δεξιάς (alt right) να εμφανίζονται παντού στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, βιώνουμε και πάλι μια εποχή σαν της μεσοπολεμικής Βαϊμάρης, μια εποχή Δημοκρατίας χωρίς Δημοκράτες; 

Ο Δημήτρης Χαραλάμπης, ομότιμος Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, έλαβε μέρος σε περισυνή εκδήλωση στην Αθήνα με θέμα «100 Χρόνια από το Σύνταγμα της Βαϊμάρης - Ποιοι είναι οι εχθροί της Δημοκρατίας σήμερα;», που οργάνωσε το προσκείμενο στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (SPD) Ίδυμα Φρίντριχ Έμπερτ. Σε συνέντευξή του στον Αντώνη Πολυχρονάκη για το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η απάντηση του Δ. Χαραλάμπη είναι η εξής: «Χωρίς ουσιαστικό-υλικό περιεχόμενο, η Δημοκρατία δεν έχει την αναγκαία κοινωνική βάση για να αμυνθεί. Η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους, η απορρύθμιση και η παγκοσμιοποίηση των αγορών οδηγεί στην συρρίκνωση της ουσιαστικής Δημοκρατίας. Αυτό διδάσκει η κατάρρευση της Βαϊμάρης». Και συνεχίζει: «Όταν υποχωρεί ο ορθολογισμός της αναγνώρισης του άλλου, ως φορέα δικαιωμάτων και ελευθεριών και συνακόλουθα κοινωνικών δικαιωμάτων, τότε η αναζήτηση αναγνώρισης και ταυτότητας οδηγεί στην εμφάνιση-ανάδειξη του ανορθολογισμού με τη μορφή του εθνικισμού, του ρατσισμού, του μίσους και του φόβου». Ο Δ. Χαραλάμπης δεν πιστεύει ότι έχουμε σήμερα συνθήκες Βαϊμάρης. Ωστόσο, τον φοβίζει το γεγονός, ότι «σε διεθνοπολιτικό επίπεδο έχουμε συνθήκες όμοιες με εκείνες που επικρατούσαν πριν το 1914. H επικράτηση σε πλανητικό επίπεδο του καπιταλισμού δεν διαμορφώνει κάποια εγγύηση ειρήνης. Και πριν το 1914 ο καπιταλισμός ήταν το μόνο οικονομικό σύστημα, αλλά οδηγηθήκαμε σε πόλεμο».

Γ. Ρ.

 

ΕΡ: Κύριε καθηγητά, τι ήταν τελικά η Βαϊμάρη; 
ΑΠ: Η κλασσική άποψη των Γερμανών ιστορικών είναι ότι η Δημοκρατία της Βαϊμάρης ήταν μια Δημοκρατία χωρίς δημοκράτες. Ορισμένοι νεώτεροι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι αυτό δεν ισχύει, γιατί η Δημοκρατία μεταξύ του 1919 και του 1923 άντεξε φοβερές δοκιμασίες και περιπέτειες: Επαναστάσεις, απόπειρες πραξικοπήματος, την προσπάθεια να μεταβληθεί η Γερμανία κατά το σοβιετικό πρότυπο σε σοβιετικό-λενινιστικό καθεστώς, αλλά δεν κατέρρευσε. Αντίθετα μεταξύ 1924 και 1928 γνώρισε μια περίοδο σταθερότητας και οικονομικής ανάπτυξης, στο πλαίσιο του αμερικανικού σχεδίου Young και της πολιτικής του υπουργού εξωτερικών Στρέζεμαν [Gustav Stresemann]. Όμως η ουσία του επιχειρήματος παραμένει. Οι εχθροί της Δημοκρατίας ήταν πολλοί και όχι μόνο το ναζιστικό και το κομμουνιστικό κόμμα, αλλά και τα εθνικιστικά κόμματα και τα κόμματα του Κέντρου.

  

ΕΡ: Δεν υπήρχε δηλαδή κανένα κόμμα φιλικό προς αυτήν;

ΑΠ: Στην πραγματικότητα το μόνο δημοκρατικό κόμμα ήταν το Σοσιαλδημοκρατικό. Ο μόνος δηλαδή φορέας των αξιών της αστικής φιλελεύθερης Δημοκρατίας ήταν η Σοσιαλδημοκρατία. Τα αστικά κόμματα του Κέντρου ήθελαν ένα ισχυρό αυταρχικό κράτος, γιατί όχι και την επιστροφή του βασιλιά Γουλιέλμου και την παλινόρθωση της αυτοκρατορίας, για να επιβάλλει την κοινωνική πειθαρχία ώστε να υπάρξει απρόσκοπτη λειτουργία της οικονομίας, ήτοι απρόσκοπτη αύξηση του κέρδους. Όμως, τελικά, το 1919 υπήρξε πραγματική επανάσταση, η οποία επέβαλε την κατάργηση της μοναρχίας και το δημοκρατικό Σύνταγμα.

27.3.1933, η Γερμανική Βουλή (Reichstag) καίγεται, 

4 εβδομάδες πρίν ορκιστεί ο Χίτλερ καγκελάριος της Γερμανίας

Γερμανία: Με αφορμή το κλίμα, πολιτική πόλωση και κοινωνικός διχασμός «ελληνικού τύπου»; Δείγμα της πολιτικής κατάστασης στην «παλιά» Ευρώπη;

του Γιοχάννες Χίλλιε

© Die Zeit - Johannes Hillje: «Wider die Spaltung beim Klimaschutz!» («Να αντισταθούμε στον διχασμό για το θέμα της προστασίας του κλίματος», 6.10.2019 - μεταφρασμένο απόσπασμα)

 

“[...] Το πιο αξιοπρόσεκτο, δεν είναι το γεγονός ότι τόσο οι ακτιβιστές όσο και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στη Γερμανία επικρίνουν [ως ανεπαρκή] την κυβερνητική δέσμη μέτρων για το κλίμα. Το ίδιο κάνει, άλλωστε, και ένα πλειοψηφικό μέρος του γερμανικού πληθυσμού, αλλά με υπολογίσιμα ισχυρή και την άλλη πλευρά. Το πιο ανησυχητικό είναι κάτι άλλο: Είναι αδύνατο πλέον να διακρίνεις τις δηλώσεις ορισμένων φιλελεύθερων και συντηρητικών πολιτικών από τις θέσεις της ακροδεξιάς Εναλλακτικής Λύσης για τη Γερμανία (AfD). Ο πρόεδρος του αντιπολιτευόμενου Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (FDP) Christian Lindner δήλωσε σε συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα, ότι όσον αφορά το θέμα του κλίματος, υπάρχει μια «σιωπηλή πλειοψηφία», ότι κάποιοι θέλουν να κάνουν τους Γερμανούς «vegan ποδηλάτες» και ότι o πρωταρχικός στόχος της σημερινής γερμανικής κυβέρνησης με τη νέα δέσμη μέτρων για το κλίμα είναι «ο κατευνασμός»: Θέλουν να «εξευμενίσουν τη Greta Thunberg».

© Jessy Asmus, Süddeutsche Zeitung

Η επιθετικότητα πολλών ενήλικων αρρένων εναντίον μιας 16χρονης μαθήτριας διαρκώς κλιμακώνεται, ανεβαίνει σε όλο και μεγαλύτερες κορυφές ανωριμότητας. Σ' αυτή την έξαρση συμμετέχει και ο Friedrich Merz [ο μειοψηφήσας υποψήφιος για την προεδρία του συγκυβερνώντος Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος]. Εκτός των άλλων, κατηγόρησε όλους τους επικριτές της κυβερνητικής δέσμης μέτρων για το κλίμα ότι, στην πραγματικότητα, δεν ενδιαφέρονται για την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά για την «υπέρβαση του συστήματος» και για την «καταστροφή της δικής μας τάξης πραγμάτων, δηλαδή της οικονομίας της αγοράς». Αυτά που λένε ο φιλελεύθερος Lindner και ο χριστιανοδημοκράτης Merz θα μπορούσαν κάλλιστα να προέρχονται από την ακροδεξιά AfD. Οι ακραίοι δεξιοί τα λένε πιο απλά:  Καταγγέλουν τον «οικο-σοσιαλισμό» και τη «λατρεία της Γκρέτα ως θεάς του κλίματος».
Έτσι, για μια ακόμη φορά, αυτοί που στην πραγματικότητα ωθούν όλο και βαθύτερα στoν φαύλο κύκλο της πόλωσης και του διχασμού δεν είναι πολιτικοί της ίδιας της ακροδεξιάς AfD. Πολιτικοί δημοκρατικών κομμάτων υιοθετούν τα επιχειρήματα της Ακροδεξιάς. Και με αυτό τον τρόπο, ακόμη και μια κοινωνική συναίνεση μπορεί στην πράξη να μετατραπεί σε κοινωνικό διχασμό [...] ”.

© Jessy Asmus, Süddeutsche Zeitung

H EE, η αναζήτηση νέας ηγεσίας, η εξισορρόπηση συμφε-ρόντων. Μέρκελ σε αποδρομή, επιθυμίες του Μακρόν

του Στέφαν Κορνέλιους

© Süddeutsche Zeitung - Stefan Kornelius: Meinung am Mittag: EU Merkel bekommt ihre Grenzen aufgezeigt, 2.7.2019

Ο Stefan Kornelius βλέπει ευκρινώς ότι η από κοινού διακυβέρνηση της ΕΕ με την σημερινή της μορφή και η διατήρηση της συνοχής της ως όλου γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Με τις παρούσες πηγές δημοκρατικής νομιμοποίησης και υπό τους ισχύοντες κανόνες κατανομής ισχύος και λήψης αποφάσεων, είναι πια σχεδόν αδύνατη η εξισορρόπηση των διαφορετικών συμφερόντων (των κομμάτων, των εθνικών κρατών μεταξύ τους, αυτών με τον μηχανισμό της Κοινότητας, του Βορρά και του Νότου, της Ανατολής και της Δύσης, των μεγάλων και των μικρών κρατών, ακόμη και το ζήτημα της ισότητας των δύο φύλων). Η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ δεν έχει πιά τη δύναμη για να θέσει υπό έλεγχο τις φυγόκεντρες δυνάμεις και δέχεται τώρα πάνω της όλη την πίεση του αντίθετου ανέμου. Ο δε πρόεδρος Μακρόν αναλαμβάνει το ρίσκο μιας ανοιχτής ρήξης, για να προωθήσει το δικό του σχέδιο: Του διαχωρισμού της σημερινής (κατ΄ αυτόν μή βιώσιμης) ΕΕ, σε έναν «πυρήνα» ή «πρωτοπορία» των προθύμων και σε μια «ζώνη των διστακτικών μελών», δηλαδή έναν μετασχηματισμό της ΕΕ σε Ευρώπη των δύο ταχυτήτων. Αργά ή γρήγορα, οι επιθυμίες του Μακρόν μπορεί εξ ανάγκης να γίνουν πραγματικότητα, αλλά «η Ευρώπη δεν θα βγει ωφελημένη από αυτό». Αυτή είναι η άποψη του Κορνέλιους. 

Όσον αφορά άλλες, διαφορετικές οπτικές γωνίες  για την βιωσιμότητα της σημερινής ΕΕ και για τις προοπτικές αλλαγών με στόχο να υπερβεί το δημοκρατικό της έλλειμμα και το έλλειμμα αποτελεσματικότητας, απόψεις όπως π.χ. του Jürgen Habermas (βλ. και → εδώ), της Ulrike Guérot και του Ιβάν Κράστεφ, έχουν παρουσιαστεί εκτενώς σε τούτο τον ιστοχώρο.

Γ. Ρ. 

 

Ο πρόεδρος της Γαλλίας είναι δάσκαλος που μας διδάσκει παράδοξα μαθήματα: Ο Εμμανουέλ Μακρόν πρώτα απέρριψε την ιδέα ότι μόνον οι κορυφαίοι υποψήφιοι των κομμάτων στις ευρωπαϊκές εκλογές μπορούν να διεκδικήσουν το αξίωμα του προέδρου της Επιτροπής. Και μετά διαπίστωσε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο «άφησε πολύ άσχημες εντυπώσεις» και «απέτυχε» στην αναζήτηση νέων προσώπων για την ηγεσία της ΕΕ. Υποκριτικές και εσφαλμένες οι διαπιστώσεις του Μακρόν. Υποκριτικές, επειδή ο Μακρόν συνέβαλε τα μέγιστα στο να προκύψει αυτή η κατάσταση. Εσφαλμένες, επειδή η εντύπωση που αφήνει η Ευρώπη τούτη την ώρα δεν είναι κακή, αλλά αντικατοπτρίζει έντιμα την πραγματική σημερινή της κατάσταση.
Η ΕΕ λειτουργεί σύμφωνα με ένα πολύ περίπλοκο σύστημα του δούναι και λαβείν· έχει ένα πολυεπίπεδο σύστημα λήψης αποφάσεων με επάλληλα, αλληλένδετα κέντρα εξουσίας. Προκειμένου να επιλεγεί το προσωπικό που θα στελεχώσει τις κρίσιμες θέσεις της Ένωσης,  το Συμβούλιο, το σώμα των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, διαθέτει [σύμφωνα με τις Συνθήκες] δημοκρατική νομιμοποίηση τόση όση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δεν συμβαίνουν συνωμοσίες στα πίσω δωμάτια: Αυτή είναι η κανονική διαδικασία λήψης αποφάσεων. Μπορεί να μην αρέσει, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει καλύτερη.
Όμως, τώρα πια, οι φυγόκεντρες δυνάμεις εντός της ΕΕ έχουν φθάσει στο πιο κρίσιμο σώμα της, στο Συμβούλιο, το οποίο είναι ο τελευταίος και πιο κρίσιμος τόπος για την εξεύρεση ευρωπαϊκών συμβιβασμών. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς συμβιβασμούς. Από αυτή την άποψη, η σκληρή διαμάχη για τις επιλογές προσώπων αποκαλύπτει την κακή κατάσταση της Κοινότητας· αλλά δεν έφτασε ακόμη η ώρα του πανικού.

Πάλη για την ηγεμονία: Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιούς λόγους να αγανακτούμε; Νεανική διαμαρτυρία για το κλίμα & διαμαρτυρία ενάντια στη διαμαρτυρία

του Άλμπρεχτ φον Λούκε

© Blätter für deutsche und internationale Politik - Albrecht von Lucke: «Fridays for Future»: Der Kampf um die Empörungshoheit - Wie die junge Generation um ihre Stimme gebracht werden soll, τεύχος 3/2019 (Μάρτιος 2019)

  

Εδώ και πολλά χρόνια βλέπουμε το ίδιο τελετουργικό: Κάθε τέλος του έτους, συνήθως στις αρχές Δεκεμβρίου, διεξάγεται μια παγκόσμια διάσκεψη για το κλίμα που καταγράφει την δραματική παγκόσμια κατάσταση και εκφράζει δυσαρέσκεια γι' αυτήν. Όμως, κάθε χρονιά, ήδη αμέσως μετά τα Χριστούγεννα, το θέμα έχει ξεχαστεί. Και το μόνο που συμβαίνει, είναι να το θυμούνται ξανά στο τέλος του επόμενου έτους [1]. «Η ίδια διαδικασία όπως κάθε χρόνο». Αυτό είναι απίστευτα βολικό για όλους εκείνους που επωφελούνται από την εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων, είτε ως παραγωγοί με τεράστια περιθώρια κέρδους είτε ως καταναλωτές με φτηνές τιμές της ενέργειας·- ωστόσο είναι καταστροφικό για εκείνους που είναι ήδη «μισοπνιγμένοι», με «το νερό φτάνει μέχρι το λαιμό τους», ιδιαίτερα στις χώρες του παγκόσμιου Νότου.
Όμως τούτη τη χρονιά η κατάσταση είναι διαφορετική: Για πρώτη φορά, το θέμα δεν εξαφανίστηκε από τα πρωτοσέλιδα μετά την αλλαγή του χρόνου. Δύο παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο σ΄ αυτή τη νέα κατάσταση, ένας αντικειμενικός και ένας υποκειμενικός.

Η «ηγεσία» του μαθητικού κινήματος «Fridays for Future» στη Γερμανία, σε διάσκεψη τύπου σε μουσείο. Από αριστερά Svenja Kannt, Sebastian Grieme, Linus Steinmetz, Šana Strahinjić

[Το καλοκαίρι της «ξηρασίας του αιώνα» & η δραστηριοποίηση του «υποκειμενικού παράγοντα»]

Ο πρώτος παράγοντας είναι το γεγονός ότι το 2018 είχαμε το «καλοκαίρι του αιώνα» [στη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη πρωτοφανής ξηρασία διαρκείας, εδώ στο Μεσογειακό Νότο έβρεχε  κάθε μέρα ολόκληρο σχεδόν τον Ιούλιο]. Από την ασυνήθιστη ξηρασία του περασμένου έτους, ακόμη και τα βόρεια γεωγραφικά πλάτη πήραν μια γεύση του πόσο ευμετάβλητο έχει γίνει το κλίμα, πόσο ευαίσθητη, ασταθής και «ευάλωτη» είναι η ισορροπία του, και πόσο ανεπανόρθωτες απώλειες υφιστάμεθα ήδη. Αρκεί να σκεφτούμε, ότι εκτός από τις τεράστιες απώλειες στις γεωργικές καλλιέργειες, παρατηρείται ευρείας έκτασης αφανισμός των εντόμων και μεγάλη μείωση του αριθμού πολλών ειδών πουλιών.[2] Ωστόσο, αυτός ο αντικειμενικός παράγοντας πιθανότατα θα είχε ήδη ξεχαστεί, αν δεν είχε επιπροστεθεί και ένας δεύτερος, αυτός που μπορεί να αποκληθεί υποκειμενικός παράγοντας, ίσως ακόμη και νέο «πολιτικό υποκείμενο».

Η Greta Thunberg σε διαδήλωση μαθητών στη Γενεύη. «Εξαγωγή επανάστασης» για το κλίμα;

Ο πολιτικός μηχανισμός που έφερε το χάος του Brexit είναι ενεργός σε όλη την ΕΕ

Παρατηρώντας το χάος με το Brexit στη Βρετανία, τόσο στις σχέσεις της χώρας αυτής με την ΕΕ, όσο και - κυρίως - το εσωτερικό κυβερνητικό και κοινοβουλευτικό χάος που διαλύει το κομματικό σύστημα και παραλύει τη διακυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, καλό είναι να θυμηθούμε πώς ο αργός, μακροχρόνιος και ίσως ελέγξιμος πολιτικός κατήφορος αυτής της παλιάς, παραδοσιακής δημοκρατίας μετατράπηκε απότομα (αλλά όχι απρόβλεπτα) σε γλίστημα προς τη χαράδρα. 

Το ντόμινο που οδήγησε στο σημερινό πολιτικό αναρχομπάχαλο και θέατρο βαριετέ πυροδοτήθηκε από τη στιγμή που ενδυναμώθηκε το ιδιόμορφο ευρω-αποσχιστικό δεξιό λαϊκιστικό κόμμα UKIP (του Νάιτζελ Φάρατζ) ενώ ταυτόχρονα το κόμμα των Συντηρητικών μετακινήθηκε βαθμιαία, αλλά με πράξεις που μετρούν, σε πιο απομονωτική θέση (βλέπε π.χ. την αποχώρησή του από το ΕΛΚ). Στο τέλος, η πολιτικά ανόητη, τυχοδιωκτική και αυτοκαταστροφική κίνηση του Συντηρητικού τότε πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον να προκαλέσει δημοψήφισμα με ερώτημα «παραμονή ή όχι στην ΕΕ», κάθισε σαν μουχλιασμένο κερασάκι πάνω σε μια πολιτική τούρτα που είχε ήδη σαπίσει και σκουληκιάσει ολόκληρη. Ή, με άλλα λόγια, ο Κάμερον απλώς γύρισε σπασμωδικά τον διακόπτη και έσβησε τα φώτα· όμως όλο το ηλεκτρικό δίκτυο ήταν κατεστραμμένο και αργά ή γρήγορα τα φώτα θα έσβηναν ούτως ή άλλως.