Πώς, πότε και γιατί ενδυναμώνεται η επιρροή της Ακροδεξιάς; Φταίνε οι αριστερές πολιτικές δυνάμεις;

Η πρόσκαιρη επανενεργοποίηση του ιστοχώρου Μετά την Κρίση, είναι μια μικρή αντίδραση σε φαινόμενα «επιστροφής του αδιανόητου», το οποίο στην πραγματικότητα ήταν πάντα εδώ. Η επαναδραστηριοποίηση ακροδεξιού όχλου, το επεισόδιο και η διαγραφή από την κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ του βουλευτή κ. Μπογδάνου, αλλά και η  ενεργός επανεμφάνιση πολύ πιο εξέχοντος πολιτικού της που δίνει συχνά αφορμές επαφών με την περίμετρο της Ακροδεξιάς, είναι η μία δυσάρεστη πλευρά. Η άλλη, είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζουν τέτοιες «επιστροφές του αδιανόητου» κάποιοι που δεν ανήκουν στην αντικοινοβουλευτική Δεξιά, όπως π.χ. με το παλαιολιθικής πολιτικής ευφυίας ιδεολόγημα «των δύο άκρων». Στο γκρίζο πίνακα συμμετέχουν και δηλωμένοι αντίπαλοι της Ακροδεξιάς, οι οποίοι, αντί να ερευνήσουν και να κατανοήσουν, βρίσκουν μιαν ακόμη αφορμή για να ιδεολογήσουν προκειμένου να τονίσουν τις αιώνιες και τοξικές αντιπαλότητες με δυνητικούς φίλους και όχι με βέβαιους αντιπάλους. Τίποτε από όλα αυτά δεν εκπλήττει, ούτε είναι επιστροφές αδιανόητων. Είναι όμως αιώνια επιστροφή και επιστροφή του αιώνια χθεσινού και τίποτε καλό δεν προοιωνίζει για το πολιτικό αύριο στην Ελλάδα.

 

H υπόθεση ότι για την ενδυνάμωση της Ακροδεξιάς ευθύνονται (εν όλω ή εν μέρει) οι πολιτικές της Αριστεράς (της σοσιαλδημοκρατικής, της κομμουνιστικής ή άλλης), επειδή γίνονται «κοντόφθαλμες» και χρεωκοπούν, ή επειδή και άλλες Αριστερές θέλουν «να μιμηθούν τη χρεωκοπημένη σοσιαλδημοκρατία», ή αντίθετα, επειδή «ερεθίζουν και εκφοβίζουν» τους αντιπάλους τους (βλ. τη λεγόμενη Διαμάχη των Ιστορικών -  Historikerstreit, στη Γερμανία και αλλού), δεν επαληθεύεται από τα ιστορικά δεδομένα.

Στις ευρωπαϊκές χώρες, ο φασισμός και ο εθνικοσοσιαλισμός του Μεσοπολέμου δεν ενδυναμώθηκαν επειδή η τότε Αριστερά ήταν χρεωκοπημένη, ούτε επειδή η τότε Κομμουνιστική Αριστερά μιμήθηκε την τότε Σοσιαλδημοκρατία (στην πραγματικότητα έπραξε το αντίθετο), αλλά ούτε επειδή απειλούσε να πορευθεί προς την εξουσία. Με εξαίρεση τη Ρωσία, είχε ήδη υποστεί αποφασιστική ήττα στην έναρξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου (1914). Στον ταραχώδη ελληνικό Μεσοπόλεμο, ο φασιστικός όχλος που έκαψε την εβραϊκή συνοικία Κάμπελ στη Θεσσαλονίκη το 1931, δεν συγκροτήθηκε ως φασιστικός όχλος επειδή απογοητεύτηκε ή ερεθίστηκε από την τότε Αριστερά. Ούτε, βέβαια, η «Χρυσή Αυγή» κατέκτησε το 10 % σχεδόν των ψήφων την περίοδο 2010-2015, επειδή η ελληνική κοινωνία ήταν τότε απογοητευμένη από την Αριστερά ή επειδή τη φοβόταν. Από άλλους - άλλων πολιτικών πλευρών - ήταν απογοητευμένη, και άλλους φοβόταν. 

Τα παραδείγματα είναι άπειρα και το δίδαγμα της ιστορίας σαφές: Πάντα η Ακροδεξιά ενισχύεται όταν είναι σε κρίση ένα πολιτικό σύστημα, ιδίως όταν «τρεκλίζει» και «σκοντάφτει» ο αστισμός και τα αστικά κόμματα, όχι τα κόμματα της Αριστεράς, σοσιαλιστικά, κομμουνιστικά ή άλλα. 

Θεσσαλονίκη, Οκτώβριος 2021

Χρ. Αλεξόπουλος: Πολιτική παρακμή και κοινωνική ενεργοποίηση - Διακινδύνευση & μέλλον των κοινωνιών

© Μεταρρύθμιση - Χρίστος Αλεξόπουλος: Πολιτική παρακμή και κοινωνική ενεργοποίηση, 2.06.2019
   

Το θέμα είναι, τα σημαντικά και υπερεθνικής εμβέλειας νέα κοινωνικά ρεύματα, όπως τα κινήματα για την προστασία του κλίματος Fridays for Future και Extinction Rebellion (τα οποία θέτουν επί τάπητος με τρόπο ουσιαστικό την ζωτικής σημασίας ανάγκη διασφάλισης της βιωσιμότητας της ανθρωπότητας), να λειτουργήσουν ως καταλύτες για ενεργοποίηση των δομών της κοινωνίας και για νέες πολιτικές, δημιουργικές, λειτουργικές, κοινωνικά δίκαιες. Και όχι να λειτουργήσουν ως βαλβίδες αποσυμπίεσης. Γιατί άν απλώς επέλθει μια εκτόνωση, οι επιλογές και αποφάσεις του πολιτικού συστήματος θα αναπαραγάγουν πάλι τις κατεστημένες, παρακμιακές και αυτοκαταστροφικές λογικές πολιτικής διαχείρισης, όπως αυτές που μας έφεραν στο παρόν αδιέξοδο. Δύο άρθρα του κοινωνιολόγου  Χρίστου Αλεξόπουλου.
 
Τόσο σε πλανητικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από μεγάλη ρευστότητα, η οποία αυξάνει τον βαθμό διακινδύνευσης, ενώ το πολιτικό σύστημα δεν φαίνεται ικανό, τουλάχιστον μέχρι τώρα, να καταθέσει εναλλακτικές προτάσεις για την διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης, που θα εγγυώνται μια ομαλή, ειρηνική και βιώσιμη πορεία των κοινωνιών προς το μέλλον.

Επίσης οι πολίτες μέχρι τώρα δεν συνειδητοποιούν το εύρος της ρευστότητας και των κινδύνων, που αυτή συνεπάγεται, όμως εκφράζουν την δυσαρέσκεια τους για τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας, ενώ παράλληλα καταγράφονται και αρνητικές εξελίξεις με την εμφάνιση πολιτικών σχημάτων, τα οποία ιδεολογικά δεν συνάδουν με την δημοκρατική διαχείριση της κοινωνικής πορείας.

Μια διεθνής έρευνα του Pew Research Center, το οποίο εδρεύει στην Ουάσινγκτον στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, σε δείγμα 30.133 ατόμων από 27 χώρες καταγράφει πολύ ανησυχητικά στοιχεία. Πολύ υψηλά ποσοστά των πολιτών εκφράζουν την δυσαρέσκεια τους για τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας.

Συγκεκριμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής το ποσοστό είναι 58 %, στην Γερμανία 43 %, στην Γαλλία 51 %, στην Ουγγαρία 53 %, στην Μεγάλη Βρετανία 55 %, στην Ιταλία 70 %, στην Ισπανία 81 % και στην Ελλάδα 84 %.

Για τα νέα παιδιά της Ελλάδας που δεν πήγαν να ψηφίσουν και για τα νέα παιδιά της Ευρώπης που ψήφισαν

Κυριακή των ευρωεκλογών και τοπικών εκλογών, 26 Μαΐου, λίγο μετά το μεσημέρι. Ο αυτόπτης μάρτυράς μας πάει να ψηφίσει σε ένα συνηθισμένο εκλογικό κέντρο μεγάλης πόλης. Σε ένα δημοτικό σχολείο της Θεσσαλονίκης, στην Κάτω Τούμπα. Στην πρώτη αίθουσα ψηφοφορίας ψηφίζει γρήγορα και άνετα για δημοτικούς άρχοντες. Στη δεύτερη αίθουσα ψηφοφορίας - για το Ευρωκοινοβούλιο και για την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας - η ουρά είναι τεράστια. Φεύγει και επιστρέφει σε μια ώρα. Τα ίδια. Στην τέταρτη απόπειρα, γύρω στις 5 το απόγεμα, η ουρά είναι μικρότερη, μένει και ψηφίζει. Σε όλες αυτές τις απόπειρες, η απουσία νέων κάτω των 30 από την εκλογική διαδικασία είναι εκκωφαντική. Ούτε δείγμα νεαρού αγοριού ή κοριτσιού ψηφοφόρου. Και ξέρουμε ότι οι νεότεροι σπάνια ψηφίζουν πρωί.
Καλές πολιτικές αναλύσεις είναι αυτές που τις επιβεβαιώνουν στοιχεία από την εμπειρία. «Αριθμοί», διαγράμματα, αυτόπτες μάρτυρες. Ας αναζητήσει λοιπόν ο αναγνώστης και τους «αριθμούς» σε εκείνες τις δημοσκοπικές αναλύσεις του εκλογικού αποτελέσματος, οι οποίες μετρούν ξεχωριστά τα ποσοστά συμμετοχής στις εκλογές των διαφορετικών κοινωνικών και ηλικιακών ομάδων, μαζί με το πώς ψήφισαν αυτές οι ομάδες. Υπάρχουν τέτοιες αναλύσεις; Σίγουρα ναι,* μολονότι πολλές ελληνικές δημοσκοπικές εταιρείες αποφεύγουν να δημοσιεύουν με εμφανή τρόπο τέτοιες «λεπτομέρειες». Για ευνόητους λόγους - για να μή «καρφώσουν» τους πελάτες τους, πολιτικά κόμματα ή παραταξιακά Μέσα Ενημέρωσης.
Πάντως, φαίνεται ότι η λεγόμενη αδιευκρίνιστη ψήφος («αναποφάσιστοι», «δεν ψηφίζω»), που τόσο επίμονα εμφανιζόταν σε όλες τις δημοσκοπήσεις μέχρι την τελευταία στιγμή και πλησίαζε το 20 %, τελικά, σε πολύ μεγάλο ποσοστό, δεν «αποφάσισε» και δεν ψήφισε καθόλου.
Σε αρθρογραφία τούτου του ιστοχώρου είχε αναφερθεί πολλές φορές - με πρόθεση κριτική, όσο και προειδοποιητική, αλλά χωρίς ψευδαισθήσεις - η πρόβλεψη ότι στις επερχόμενες ευρωεκλογές, οι νεαρές ηλικίες θα «ψηφίσουν με τα πόδια». Θα εκδράμουν ή θα πάνε για ποτό. Να βιαστούμε να τους κατηγορήσουμε; Είναι και εύκολος στόχος...

2018-2019, από τυπικά πρωτοσέλιδα ελληνικών εφημερίδων και ιστοχώρων των πιο ποικίλων πολιτικών αποχρώσεων

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου: Πάντα οι μειοψηφίες - ξυπόλητες ή κομψά ντυμένες - «σκαρφαλώνουν μέσα σε σκοτάδια απόλυτα»*

(*παραφράζοντας λίγο τον Διονύση Σαββόπουλο)

Σε όλη την Ευρώπη, οι δεκαπεντάρηδες ή δεκαεξάρηδες διαδηλωτές και διαδηλώτριες τις «Παρασκευές για το κλίμα και για το μέλλον», μαζί και η Γκρέτα Τούνμπεργκ που το ξεκίνησε, ασφαλώς ανήκουν σε μια μειοψηφία συνομηλίκων τους. Στη χώρα μας, ίσως και γενικά νοτίως των Άλπεων, ανήκουν σε μια οικτρή μειοψηφία. Δυστυχώς, κάθε σύγκριση των εδώ εκδηλώσεων με τις εκδηλώσεις στον Βορρά της ηπείρου μας, αλλά και με τις άλλες, γνωστές και εντελώς διαφορετικές εκδηλώσεις ημεδαπών συνομηλίκων (βλ. τη δήθεν ανησυχία για τη Μακεδονία), δεν είναι διόλου τιμητική για τον δικό μας τόπο.

Και συνήθως, όλα αυτά τα κορίτσια και αγόρια, παντού στην Ευρώπη, προέρχονται από οικογένειες σχετικά προνομιούχες, ή τουλάχιστον όχι εντελώς στερημένες, τόσο από την άποψη της παιδείας και την ευρύτερη πολιτισμική, όσο και την υλική. Όμως αυτό δεν κάνει την κίνηση αυτών των παιδιών μια εκδήλωση της ιδιαιτερότητάς τους, έναν «αγώνα πολυτελείας». Και προπαντός δεν δηλώνει ιστορική εξαίρεση. Αντίθετα, είναι κανόνας γενικής ισχύος για το πώς πραγματικά αρχίζουν να διαδραματίζονται κοινωνικοί αγώνες με καθολικό περιεχόμενο.

Δεν υπάρχει, ούτε υπήρξε ποτέ σε καμιά νεωτερική κοινωνία «η ελίτ», η μία ενιαία ελίτ στον ενικό αριθμό. Υπάρχουν οι ελίτ. Πάντα σε πληθυντικό αριθμό. Διαφορετικές, διότι στη νεωτερική εποχή οι σφαίρες των αξιών είναι πολλαπλές και διαχωρισμένες: Άλλο οι οικονομικές, άλλο οι πολιτικές, άλλο οι μιντιακές, άλλο οι «λειτουργικές» - διαχειριστικές, άλλο οι διανοητικές-ακαδημαϊκές ελίτ, παρά τις συμπράξεις ή νοσηρές διαπλοκές τους. Επίσης, η έννοια ελίτ έχει μόνον πληθυντικό αριθμό, διότι καθεμία από όλες αυτές τις κατηγορίες μπορεί - δυνητικά - να περιλαμβάνει υποομάδες, έστω και ως ισχυρές εξαιρέσεις, που πιστεύουν σε αξίες αποκλίνουσες ή και συγκρουόμενες
Το πρόβλημα με τις ελίτ όλων αυτών των κατηγοριών είναι ότι συνήθως και κατά κανόνα υιοθετούν αξίες ωφελιμιστικές, και μάλιστα ωφέλιμες για τον «εαυτό τους» και μόνον. Πράγμα που σημαίνει δυνητικά βλαπτικές για όλους τους άλλους, δηλαδή για τη μεγάλη πλειοψηφία ανθρώπων. Με άλλα λόγια, οι ελίτ κατά κανόνα κάνουν ταξικό αγώνα «εκ των άνω». Εναντίον των «κάτω».

Γκρέτα Τούνμπεργκ: «Το γεγονός ότι με μισούν είναι καλό σημάδι. Δείχνει πως μας φοβούνται»

© Der Spiegel - Interview mit Greta Thunberg «Es ist ein gutes Zeichen, dass sie mich hassen», 02.02.2019. Τη συνέντευξη πήραν οι Claus Hecking και Charlotte Schönberger (εδώ, το μεγαλύτερο μέρος σε ελληνική μετάφραση)

 
Μιλά ο ηγέτης της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) Γέργκ Μόιτεν (Jörg Meuthen) σε κομματική συγκέντρωση στο Βραδεμβούργο: «Την προηγούμενη εβδομάδα, συνέβη στο Στρασβούργο κάτι που πρέπει να μας αφυπνίσει. Ήρθε να μιλήσει στο Ευρωκοινοβούλιο μια υψηλή προσκεκλημένη, η Αγία Γκρέτα της Σουηδίας». Γέλια από τους  συγκεντρωμένους οπαδούς του κόμματος. «Εσείς γελάτε», συνεχίζει ο Μόιτεν. «Όμως ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου χαιρέτισε με κάθε σοβαρότητα την παρουσία αυτής της 16χρονης μαθήτριας. Και όταν η Γκρέτα Τούνμπεργκ τελείωσε την ομιλία της, όρθιοι οι ευρωβουλευτές την χειροκροτούσαν για πολλή ώρα. Γιατί άραγε;». Ο Μόιτεν, ο οποίος είναι ταυτόχρονα ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος της ευρωσκεπτικιστικής, ακροδεξιάς λαϊκίστικης ευρωοομάδας «Ευρώπη της Ελευθερίας και της Άμεσης Δημοκρατίας» (EFDD), με πρόεδρο τον αρχι-Brexiter Νάιτζελ Φάρατζ, έκλεισε το ρεπορτάζ του από το Στρασβούργο με ένα ευφυολόγημα: «Την επόμενη ημέρα, η Γκρέτα Τούνμπεργκ πήγε στη Ρώμη. Συναντήθηκε με τον Πάπα, του παραχώρησε και μια σύντομη ακρόαση».

Προεκλογική διαφήμιση της AfD: «Καλύτερα Diesel παρά Πράσινες παλαβομάρες»

Παρασκευή, οκτώ το πρωί, η Γκρέτα Τούνμπεργκ διασχίζει τη γέφυρα, περνάει ανάμεσα από τους σωρούς του χιονιού που έπεσε την προηγούμενη ημέρα και έρχεται μπροστά από το κτίριο του Κοινοβουλίου στη Στοκχόλμη. Φοράει ροζ παντελόνι του σκι και έχει βάλει πάνω από τις πλεξίδες της δύο μάλλινα σκουφιά, το ένα πάνω στο άλλο. Φαίνεται μικρότερη από 16 ετών, πολύ μικρότερη. 
Έχει ύψος μόνον 1,53 μέτρα, είναι μικροκαμωμένο κορίτσι. Και κρατά στο χέρι ένα τεράστιο πλακάτ που γράφει στα σουηδικά «Skolstrejk för Klimatet» («Σχολική απεργία για το κλίμα»). Κάθε Παρασκευή η Γκρέτα δεν πάει στο σχολείο της, έρχεται και κάθεται εδώ, μπροστά στο κτίριο του Κοινοβουλίου, πολλές ώρες, με ήλιο, με βροχή ή στη Σκανδιναβική παγωνιά. Δεν φωνάζει συνθήματα, δεν χορεύει, δεν τραγουδάει. Μόνον κάθεται εκεί. Αυτή και το πλακάτ της. Αυτή την Παρασκευή είναι μαζί της γύρω στους 100 άλλοι άνθρωποι, νέα παιδιά, μεσήλικες αλλά και ηλικιωμένοι ακτιβιστές υπέρ του κλίματος. Γύρω τους συνεργεία με κάμερες από διάφορες χώρες. Γιατί τελευταία, και σε άλλα μέρη του κόσμου, μαθητές διαδηλώνουν υπέρ της προστασίας του κλίματος, εμπνευσμένοι από τη Γκρέτα.

Το περιοδικό Spiegel συνάντησε τη Greta Thunberg την ώρα της απεργίας της. Αργότερα, την ίδια μέρα, Παρασκευή απόγευμα, και ενώ χιόνιζε πάλι στη Στοκχόλμη, της πήραμε τούτη τη συνέντευξη. Έξω στο κρύο. Γιατί έτσι ήθελε η Γκρέτα. Και οι συμβιβασμοί δεν είναι στις συνήθειές της.

---

SPIEGEL ONLINE: Γκρέτα, μόλις γίνατε 16 χρονών - και ξαφνικά είστε η ηρωίδα ενός καινούργιου διεθνούς κινήματος νεολαίας. Δεκάδες χιλιάδες νέοι στην Αυστραλία, στη Γερμανία ή στο Βέλγιο, κάθε Παρασκευή δεν πηγαίνουν το σχολείο ακολουθώντας το παράδειγμά σας για να διαδηλώσουν υπέρ της προστασίας του κλίματος. Και σείς η ίδια ήσασταν εφέτος η σταρ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, διαρκώς περιτριγυρισμένη από κάμερες και μικρόφωνα. Πώς αισθανθήκατε;

Greta Thunberg: Πολύ άβολα. Δεν είμαι συνηθισμένη να είμαι το κέντρο της προσοχής. Κανονικά είμαι το ήσυχο, σιωπηλό κορίτσι που αποφεύγει την προβολή και στέκεται στο περιθώριο. Αλλά τώρα, από τη μια μέρα στην άλλη, πολλοί άνθρωποι θέλουν να μιλήσουν και να φωτογραφηθούν μαζί μου. Μερικές φορές αυτό με κουράζει.

 

S: Αλλά και σας αρέσει. Ή όχι;
T: Πρέπει να το παραδεχτώ. Κάθε άρθρο για εμένα και κάθε τηλεοπτική συνέντευξη σημαίνει ότι η δημόσια προσοχή στρέφεται στην κλιματική κρίση. Και αυτό το θέμα χρήζει της μεγαλύτερης προσοχής. Είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου. 

S: Είστε υπερήφανη για την επιτυχία σας;
T: Όχι. Ακόμη δεν έχω πετύχει τίποτε. Παρόλο που γίνονται τώρα διαδηλώσεις σ' όλο τον κόσμο, αυτό είναι μόνον μια αρχή. Στην πραγματικότητα, οι πολιτικοί δεν ενδιαφέρονται καθόλου για εμάς. Εδώ στη Σουηδία, διαπραγματεύονταν μήνες ολόκληρους για να σχηματίσουν νέα κυβέρνηση. Αλλά το κλίμα δεν έπαιξε σχεδόν κανένα ρόλο στις διαπραγματεύσεις τους. 

Πάλη για την ηγεμονία: Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιούς λόγους να αγανακτούμε; Νεανική διαμαρτυρία για το κλίμα & διαμαρτυρία ενάντια στη διαμαρτυρία

του Άλμπρεχτ φον Λούκε

© Blätter für deutsche und internationale Politik - Albrecht von Lucke: «Fridays for Future»: Der Kampf um die Empörungshoheit - Wie die junge Generation um ihre Stimme gebracht werden soll, τεύχος 3/2019 (Μάρτιος 2019)

  

Εδώ και πολλά χρόνια βλέπουμε το ίδιο τελετουργικό: Κάθε τέλος του έτους, συνήθως στις αρχές Δεκεμβρίου, διεξάγεται μια παγκόσμια διάσκεψη για το κλίμα που καταγράφει την δραματική παγκόσμια κατάσταση και εκφράζει δυσαρέσκεια γι' αυτήν. Όμως, κάθε χρονιά, ήδη αμέσως μετά τα Χριστούγεννα, το θέμα έχει ξεχαστεί. Και το μόνο που συμβαίνει, είναι να το θυμούνται ξανά στο τέλος του επόμενου έτους [1]. «Η ίδια διαδικασία όπως κάθε χρόνο». Αυτό είναι απίστευτα βολικό για όλους εκείνους που επωφελούνται από την εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων, είτε ως παραγωγοί με τεράστια περιθώρια κέρδους είτε ως καταναλωτές με φτηνές τιμές της ενέργειας·- ωστόσο είναι καταστροφικό για εκείνους που είναι ήδη «μισοπνιγμένοι», με «το νερό φτάνει μέχρι το λαιμό τους», ιδιαίτερα στις χώρες του παγκόσμιου Νότου.
Όμως τούτη τη χρονιά η κατάσταση είναι διαφορετική: Για πρώτη φορά, το θέμα δεν εξαφανίστηκε από τα πρωτοσέλιδα μετά την αλλαγή του χρόνου. Δύο παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο σ΄ αυτή τη νέα κατάσταση, ένας αντικειμενικός και ένας υποκειμενικός.

Η «ηγεσία» του μαθητικού κινήματος «Fridays for Future» στη Γερμανία, σε διάσκεψη τύπου σε μουσείο. Από αριστερά Svenja Kannt, Sebastian Grieme, Linus Steinmetz, Šana Strahinjić

[Το καλοκαίρι της «ξηρασίας του αιώνα» & η δραστηριοποίηση του «υποκειμενικού παράγοντα»]

Ο πρώτος παράγοντας είναι το γεγονός ότι το 2018 είχαμε το «καλοκαίρι του αιώνα» [στη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη πρωτοφανής ξηρασία διαρκείας, εδώ στο Μεσογειακό Νότο έβρεχε  κάθε μέρα ολόκληρο σχεδόν τον Ιούλιο]. Από την ασυνήθιστη ξηρασία του περασμένου έτους, ακόμη και τα βόρεια γεωγραφικά πλάτη πήραν μια γεύση του πόσο ευμετάβλητο έχει γίνει το κλίμα, πόσο ευαίσθητη, ασταθής και «ευάλωτη» είναι η ισορροπία του, και πόσο ανεπανόρθωτες απώλειες υφιστάμεθα ήδη. Αρκεί να σκεφτούμε, ότι εκτός από τις τεράστιες απώλειες στις γεωργικές καλλιέργειες, παρατηρείται ευρείας έκτασης αφανισμός των εντόμων και μεγάλη μείωση του αριθμού πολλών ειδών πουλιών.[2] Ωστόσο, αυτός ο αντικειμενικός παράγοντας πιθανότατα θα είχε ήδη ξεχαστεί, αν δεν είχε επιπροστεθεί και ένας δεύτερος, αυτός που μπορεί να αποκληθεί υποκειμενικός παράγοντας, ίσως ακόμη και νέο «πολιτικό υποκείμενο».

Η Greta Thunberg σε διαδήλωση μαθητών στη Γενεύη. «Εξαγωγή επανάστασης» για το κλίμα;

Γκρέτα Τούνμπεργκ: «Το σπίτι σας άρπαξε φωτιά». Μαθητές για το κλίμα, οι μειοψηφίες, η αδιάφορη νεολαία, οι ελίτ

1. «Αυτό που κάνετε ή δεν κάνετε τώρα, θα επηρεάσει όλη τη ζωή μου και τη ζωή των παιδιών μου· και των εγγονιών μου»

  
© Medium - Greta Thunberg: We Don’t Have Time - “Sweden is not a Role Model”, 24.8.2018

 

Θέλω να νιώθω ασφαλής:

•  Όταν επιστρέφω στο σπίτι αργά το βράδυ.

•  Όταν είμαι στο μετρό.

•  Όταν κοιμάμαι τη νύχτα.

Αλλά δεν αισθάνομαι ασφαλής.

Και πώς να αισθάνομαι ασφαλής, όταν ξέρω ότι αντιμετωπίζουμε την πιο οξεία κρίση στην ιστορία της ανθρωπότητας; Όταν ξέρω ότι αν δεν ενεργήσουμε τώρα, σύντομα θα είναι πολύ αργά;

Όταν πρωτάκουσα για την υπερθέρμανση της ατμόσφαιρας, σκέφτηκα: Δεν μπορεί να είναι αλήθεια. Τίποτε δεν μπορεί να είναι τόσο σοβαρό, ώστε να απειλεί την ίδια την ύπαρξη του ανθρώπου.

Γιατί άν ισχύει, σκεφτόμουν τότε, λογικά, εμείς οι άνθρωποι δεν θα μιλούσαμε για τίποτε άλλο παρά μόνον γι' αυτό. Μόλις άνοιγες την τηλεόραση, λογικά θα έπρεπε να ακούς και να βλέπεις μόνον πράγματα γι' αυτό το ζήτημα. Σε τίτλους, σε ραδιόφωνα, σε εφημερίδες. Δεν θα διάβαζες ούτε θα άκουγες τίποτε άλλο.

Θα ήταν σαν να ξεσπούσε ένας παγκόσμιος πόλεμος.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σχεδόν κανείς δεν μιλούσε γι΄ αυτό το θέμα...

Και όταν γινόταν λόγος, ποτέ αυτά που λεγόταν στα μέσα ενημέρωσης δεν συμφωνούσαν με τις δηλώσεις των επιστημόνων. Λίγες ημέρες πριν, παρακολουθούσα στην τηλεόραση έναν διάλογο μεταξύ ηγετών κομμάτων και είδα πώς οι συντονιστές της συζήτησης τους άκουγαν να ψεύδονται και τους άφηναν ανενόχλητους. Έλεγαν ότι δεν έχει νόημα να προσπαθήσουμε να περιορίσουμε τις εκπομπές ρύπων στη χώρα μας, τη Σουηδία, γιατί είμαστε ήδη χώρα-«πρότυπο» περιβαλλοντικής πολιτικής. Έλεγαν ότι πρέπει να επικεντρώσουμε τις προσπάθειές μας στο να «βοηθήσουμε» άλλες χώρες να μειώσουν τις εκπομπές τους.

 

Η Greta έξω από το Κοινοβούλιο, οι συμπαραστάτες της και δημοσιογράφοι του Guardian.