Χρ. Αλεξόπουλος: Πολιτική παρακμή και κοινωνική ενεργοποίηση - Διακινδύνευση & μέλλον των κοινωνιών

© Μεταρρύθμιση - Χρίστος Αλεξόπουλος: Πολιτική παρακμή και κοινωνική ενεργοποίηση, 2.06.2019
   

Το θέμα είναι, τα σημαντικά και υπερεθνικής εμβέλειας νέα κοινωνικά ρεύματα, όπως τα κινήματα για την προστασία του κλίματος Fridays for Future και Extinction Rebellion (τα οποία θέτουν επί τάπητος με τρόπο ουσιαστικό την ζωτικής σημασίας ανάγκη διασφάλισης της βιωσιμότητας της ανθρωπότητας), να λειτουργήσουν ως καταλύτες για ενεργοποίηση των δομών της κοινωνίας και για νέες πολιτικές, δημιουργικές, λειτουργικές, κοινωνικά δίκαιες. Και όχι να λειτουργήσουν ως βαλβίδες αποσυμπίεσης. Γιατί άν απλώς επέλθει μια εκτόνωση, οι επιλογές και αποφάσεις του πολιτικού συστήματος θα αναπαραγάγουν πάλι τις κατεστημένες, παρακμιακές και αυτοκαταστροφικές λογικές πολιτικής διαχείρισης, όπως αυτές που μας έφεραν στο παρόν αδιέξοδο. Δύο άρθρα του κοινωνιολόγου  Χρίστου Αλεξόπουλου.
 
Τόσο σε πλανητικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πραγματικότητα χαρακτηρίζεται από μεγάλη ρευστότητα, η οποία αυξάνει τον βαθμό διακινδύνευσης, ενώ το πολιτικό σύστημα δεν φαίνεται ικανό, τουλάχιστον μέχρι τώρα, να καταθέσει εναλλακτικές προτάσεις για την διαχείριση της δυναμικής της εξέλιξης, που θα εγγυώνται μια ομαλή, ειρηνική και βιώσιμη πορεία των κοινωνιών προς το μέλλον.

Επίσης οι πολίτες μέχρι τώρα δεν συνειδητοποιούν το εύρος της ρευστότητας και των κινδύνων, που αυτή συνεπάγεται, όμως εκφράζουν την δυσαρέσκεια τους για τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας, ενώ παράλληλα καταγράφονται και αρνητικές εξελίξεις με την εμφάνιση πολιτικών σχημάτων, τα οποία ιδεολογικά δεν συνάδουν με την δημοκρατική διαχείριση της κοινωνικής πορείας.

Μια διεθνής έρευνα του Pew Research Center, το οποίο εδρεύει στην Ουάσινγκτον στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, σε δείγμα 30.133 ατόμων από 27 χώρες καταγράφει πολύ ανησυχητικά στοιχεία. Πολύ υψηλά ποσοστά των πολιτών εκφράζουν την δυσαρέσκεια τους για τον τρόπο λειτουργίας της δημοκρατίας.

Συγκεκριμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής το ποσοστό είναι 58 %, στην Γερμανία 43 %, στην Γαλλία 51 %, στην Ουγγαρία 53 %, στην Μεγάλη Βρετανία 55 %, στην Ιταλία 70 %, στην Ισπανία 81 % και στην Ελλάδα 84 %.

Βόλφγκανγκ Μυνχάου: Στη σχέση Κίνας και Γερμανίας η Κίνα έχει τώρα το πάνω χέρι. Το Βερολίνο πληρώνει το τίμημα για τις επιλογές δημοσιονομικής πολιτικής

© Financial Times - Wolfgang Münchau: China gains the upper hand over Germany - Berlin is paying for its political choices on public sector debt, 3.3.2019
 

Η Γερμανία χρειάζεται κινεζική τεχνολογία, όπως η τηλεπικοινωνιακή της εταιρείας Huawei. Όμως από την άλλη πλευρά ανησυχεί επειδή κινεζικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε άλλους παραγωγικούς τομείς αποκτούν μέσω εξαγορών ή μεγάλων επενδύσεων σε εταιρείες, πρόσβαση σε γερμανικές τεχνολογίες. Στις παρελθούσες δεκαετίες η Κίνα εισήγαγε από τη Γερμανία βιομηχανικό εξοπλισμό για να αναπτύξει τη δική της βιομηχανική βάση. Σήμερα η Κίνα έχει πια το «πάνω χέρι» και γίνεται ο μείζων εμπορικός και επιχειρηματικός εταίρος στη σχέση μεταξύ των δύο χωρών. 

Οι μέχρι τώρα επιλογές στη Γερμανία και στην ΕΕ, που έδιναν προτεραιότητα σε πολιτικές δημοσιονομικής λιτότητας, γεννούν γεωστρατηγική ανεπάρκεια. Εμποδίζουν την οικοδόμηση μιας σύνθετης και ολιστικής πολιτικής για το σημερινό δύσκολο παγκόσμιο περιβάλλον, που να συνδυάζει μακροοικονομική και νομισματική σταθερότητα, ικανότητες στον τεχνολογικό ανταγωνισμό και επαρκείς πολιτικές για τις εξωτερικές σχέσεις, την άμυνα και την ασφάλεια

 
Ίσως το μεγαλύτερο γεωπολιτικό ζήτημα για την ΕΕ αυτή τη στιγμή, και ιδιαίτερα για τη Γερμανία, είναι οι μελλοντικές σχέσεις με την Κίνα. Την περασμένη εβδομάδα σε ένα γερμανικό οικονομικό περιοδικό γράφτηκε ότι ένας ανώτερος αξιωματούχος της καγκελαρίας της Άνγκελα Μέρκελ επισκέφθηκε την Κίνα για να διερευνήσει τις προοπτικές συνομολόγησης μιάς αντι-κατασκοπευτικής συμφωνίας. Τέτοιες συμφωνίες συνήθως δεν αξίζουν ούτε καν το χαρτί πάνω στο οποίο γράφονται. 

Αυτή η επίσκεψη έγινε μέσα στα πλαίσια της προσφοράς της Huawei, της κινεζικής εταιρείας που κατασκευάζει τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό, για τις άδειες κινητής τηλεφωνίας πέμπτης γενιάς στη Γερμανία. Για το θέμα αυτό, πρόκειται να ληφθεί απόφαση μέσα σ' αυτόν τον μήνα. Μια αντικατασκοπευτική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών θα δώσει στη Γερμανία τη δυνατότητα να ισχυριστεί ότι η Κίνα δεν αποτελεί απειλή για την ασφάλεια.

Οι οικονομικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών παρουσιάζουν πολύ ενδιαφέρον. Η Γερμανία είναι αμφίθυμη απέναντι στην Κίνα. Χρειάζεται κινεζική τεχνολογία, όπως αυτή που προσφέρει η Huawei. Οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας στη Γερμανία ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την προσφορά τεχνολογίας πέμπτης γενιάς (5G) της Huawei, επειδή ήδη χρησιμοποιούν στα δίκτυά τους το υλικό τηλεπικοινωνιακής τεχνολογίας της κινεζικής εταιρείας. 

Ο τεχνολαϊκισμός αφήνει πίσω του συντρίμμια Μετά τις ψηφιακές ουτοπίες, το Airbnb και το Uber

του Eβγκένι Μοροζόφ
 

© Süddeutsche Zeitung - Evgeny Morozov: Vom Technopopulismus bleibt vor allem Zerstörung, 1.12.2018
   

Ο Λευκορώσος ερευνητής του Διαδικτύου εξετάζει νέες πτυχές της ψηφιακής επανάστασης που επιδρούν βαθειά στις κοινωνίες και παρατηρεί «τον μύθο του τεχνο-λαϊκισμού» ως όλον. Μας θυμίζει το όραμα της δεκαετίας του 2000: Ενός νέου ψηφιακού κόσμου, που υπόσχονταν «να μετατρέψει κάθε χρήστη σε καλλιτέχνη, σε επιχειρηματία και σε αντάρτη ταυτόχρονα». Σήμερα, εκείνος ο ουτοπικός μύθος για τον παντοδύναμο καταναλωτή - επιχειρηματία είναι νεκρός, λέει ο Μοροζόφ. Ωστόσο ο τεχνο-λαϊκισμός ζει, μεταξύ άλλων σε οικονομικά εγχειρήματα όπως το Airbnb και το Uber. Θα επιβιώσει και στο μέλλον· και θα διασπείρει νέους απατηλούς μύθους και υποσχέσεις. 

«Xωρίς μια ισχυρή πολιτική ατζέντα που δεν θα υποκύπτει σε ψευδαισθήσεις για δήθεν ικανότητα του παγκόσμιου κεφαλαίου να προωθήσει την κοινωνική χειραφέτηση», τούτες οι υποσχέσεις του τεχνο-λαϊκισμού θα μείνουν ανεκπλήρωτες, λέει ο Μοροζόφ. «Στο τέλος θα έχουν ως αποτέλεσμα το ακριβώς αντίθετο από αυτό που υπόσχονται. Είναι αδύνατο να αγοράσουμε με χρήματα μια πιο δημοκρατική κοινωνία».

 

Από όλες τις ιδεολογίες που παρήγαγε η Silicon Valley, ο τεχνολαϊκισμός είναι η πιο παράδοξη. Είναι υποσχέσεις κενές περιεχομένου, οι οποίες βασίζονται στον τεράστιο σεισμό της ψηφιακής επανάστασης· προσφέρουν τη δυνατότητα σε πολιτικές δυνάμεις που δεν θα μπορούσαν να έχουν κανέναν άλλο κοινό παρονομαστή, να έλκονται από αυτές τις υποσχέσεις. Λόγου χάρη υποστηρικτές και  αντίπαλοι της παγκοσμιοποίησης,  εθνικιστές και προοδευτικοί. Οι ιδέες αυτές, καθώς υπόσχονται έναν κόσμο άμεσης και ανώδυνης αυτοενδυνάμωσης του ατόμου, είναι αρκετά εύπλαστες για να μπορούν να ενώνουν μεγάλες εταιρίες τεχνολογίας, νεοσύστατες επιχειρήσεις, λάτρεις των κρυπτονομισμάτων [τύπου Bitcoin], ακόμη και πολιτικά κόμματα.

Παλινδρόμηση του μόλις ενηλικιωμένου ατόμου στη νηπιακή ηλικία - επιστροφή στο «στάδιο του καθρέφτη» (S. Freud - J. Lacan); Ή αυτο-εκπραγμάτωση και στιγμιαία ευτυχία - «ασημαντότητες που φαντάζονται κιόλας πως έχουν φτάσει σε ένα επίπεδο πολιτισμού πρωτοφανές στην ιστορία του ανθρώπου» (Max Weber);

Βιομιμητική (biomimicry): Tεχνολογίες αιχμής με πρότυπα πέντε έντομα

του Τιμ Γουώλας

 

© Cosmos Μagazine - Tim Wallace : Visionary biomimicry - Five insects inspiring cutting-edge technology, 11.7.2017

Ο κλάδος της βιομιμητικής αντλεί διδάγματα από τη φύση για τη βελτίωση της τεχνολογίας. Ιδού πέντε καινοτομίες βασισμένες στα μάτια των εντόμων και τις περίπλοκες λειτουργίες τους.

 

Η βιομιμητική ερευνά για έξυπνους τρόπους προκειμένου να λύσει δύσκολα προβλήματα. Τι νόημα έχει να προσπαθεί κανείς να ανακαλύψει ή εφεύρει εκ του μηδενός εντελώς νέες λύσεις για προβλήματα μέχρι τώρα άλυτα με τα μέσα του ανθρώπου, ενώ μπορεί να παρατηρήσει πώς κάποια ζωντανά πλάσματα τα έχουν ήδη λύσει, χρησιμοποιώντας όργανα και διαδικασίες που δημιουργήθηκαν και εκλεπτύνθηκαν μέσα σε εκατομμύρια χρόνια φυσικής εξέλιξης; 

Ένας τομέας στον οποίο η βιομιμητική αποδίδει συναρπαστικά αποτελέσματα είναι το πεδίο της οπτικής τεχνολογίας και της μηχανικής όρασης. Μέχρι τώρα, για τις συνήθεις κάμερες και την τεχνολογία τους, αλλά και γενικά για τον τρόπο που μελετούμε την λειτουργία της όρασης, έχουμε αντλήσει γνώσεις κυρίως από το οπτικό σύστημα του ανθρώπου· ωστόσο, η νεότατη έρευνα στις τεχνολογίες αιχμής στρέφεται προς τα έντομα για να ανακαλύψει νέα έξυπνα συστήματα για ποικίλα ζητήματα, από την αντίληψη του βάθους οπτικού πεδίου μέχρι την ανάλυση των χρωμάτων υψηλής ακρίβειας. 

Ιδού πέντε από τις πιο συναρπαστικές περιπτώσεις που ανοίγουν νέες προοπτικές.

 

1. Μέλισσες: Αντίληψη των χρωμάτων υψηλής ακρίβειας και τεχνολογία μηχανών σταθερής και κινούμενης εικόνας

To πρόσωπο θηλυκής μέλισσας του είδους Colletes inaequalis

© USGS Native Bee Inventory and Monitoring Laboratory