Κακές και καλές λέξεις και φράσεις: «Συνεκμετάλλευση υδρογονανθράκων με την Τουρκία» και «Δώδεκα μίλια χωρικά ύδατα»

Ι. 

Μόλις ο πρωθυπουργός κ. Κ. Μητσοτάκης διόρισε ως σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας τον κ. Θάνο Ντόκο, τα αρνητικά σχόλια στα μέσα ενημέρωσης ήρθαν από ποικίλες πλευρές. Φυσικά από μέσα και σχολιαστές της εθνικολαϊκίστικης ακραίας Δεξιάς, αλλά δεν έλειψαν και αιχμές από στελέχη της λεγόμενης πατριωτικής πτέρυγας του ΣΥΡΙΖΑ. Όλοι αυτοί επικαλέσθηκαν ως μομφή μια δήλωση του προ μηνών (στην κυπριακή εφημερίδα «Φιλελεύθερος»), στην οποία, πολύ προσεκτικά, υπό πολλές προϋποθέσεις και με πολλά «εάν και εφόσον», ο κ. Ντόκος δεν απέκλειε για το μέλλον, μορφές συνεκμετάλλευσης κοιτασμάτων πετρελαίου ή φυσικού αερίου από την Ελλάδα και την Τουρκία. Εάν όντως υπάρχουν στην Ανατολική Μεσόγειο ή στο Αιγαίο, εάν θα είναι εκμεταλλεύσιμα και συμφέρουσα η εξόρυξή τους τη στιγμή της απόφασης, εάν η Ελλάδα κρίνει σκόπιμη την εξόρυξη και εκμετάλλευσή τους κλπ κλπ.

Φυσικά, οι καταγγέλοντες και επικριτές, απομονώνοντας τη λέξη «συνεκμετάλλευση» και αποσιωπώντας τα συμφραζόμενα της δήλωσης του κ. Ντόκου και τις προϋποθέσεις που έθετε, τον διαστρέβλωσαν και τον αδίκησαν. Όμως για εκείνους, σημασία είχε το να καταγγείλουν τη «συνεκμετάλλευση». Είτε για να επιβεβαιώσουν ιδεολογήματά τους, είτε απλά και μόνον για κομματική ...αποκλειστική εκμετάλλευση. Αλλά το πιο κρίσιμο ζήτημα είναι αλλού. Η χρήση των υδρογονανθράκων ως κύριας πηγή ενεργειακής τροφοδοσίας είναι τεχνολογία που εισήλθε ήδη σε κύκλο αποδρομής. Η εμμονική προσκόλληση στο πετρέλαιο και στο φυσικό αέριο κοινωνικο-πολιτικών δεινοσαύρων (σε τελευταία ανάλυση και οικονομικών-τεχνολογικών), του τύπου Αμερικής του Τραμπ, Ρωσίας του Πούτιν ή των μεσανατολίτικων βασιλείων, μεσο-μακροπρόσθεσμα δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτε στην αποδρομή από τα ορυκτά καύσιμα. Ο κόσμος είναι αναγκασμένος να προσφύγει σε άλλες κύριες πηγές ενέργειας. Ανανώσιμες, αειφορικές. Εκτός άν θέλει να αυτοχειριαστεί.

Κατέβηκε ο Πολύγυρος και γίνηκε Κουβέιτ - Ελληνικά οράματα για το μέλλον, παραφράζοντας τον Καββαδία

Χρηματοπιστωτικές αγορές φρουροί της δημοκρατίας; Τραμπ, Ερντογάν, νομισματικές αναταράξεις

του Τόμας Φρίκε

© Der Spiegel - Thomas Fricke: Die Börse kann Erdogan und Trump nicht zügeln. Aber taugt die Börse als Retterin der Demokratie?, 24.08.2018

 

Εκ πρώτης όψεως φαίνεται εύλογο: Αυτό που δεν κατάφερε καμία διαμαρτυρία και κανένα ψήφισμα στον αγώνα εναντίον του αυταρχικού προέδρου της Τουρκίας, το κατάφερε η παντοδύναμη χρηματοοικονομική αγορά. Φρόντισαν γι' αυτό οι χρηματιστές, με μια φυγή πολλών δισεκατομμυρίων από το νόμισμα. Αυτό γκρέμισε την ισοτιμία της τουρκικής λίρας και απειλεί την οικονομία της χώρας με βαθιά κρίση. Έτσι, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αργά ή γρήγορα θα αναγκασθεί με κάποιο τρόπο να αποχωρήσει από την εξουσία. Τέτοια σχόλια διαβάζουμε στον παγκόσμιο Τύπο. 
Και μερικοί ήδη βιάζονται να γράψουν επαίνους και ύμνους για την δημοκρατική καλοψυχία που επικρατεί στον κόσμο των χρηματοπιστωτικών αγορών. 
Στο αιθητήριο των προσεκτικών παρατηρητών της επικαιρότητας, ακόμη και η αλληλουχία των λέξεων «καλή ψυχή» και «χρηματοπιστωτικές αγορές» ηχεί ως ένα είδος γνωστικής παραφωνίας: Ταιριάζουν αυτά τα δύο; Αλλά το ουσιαστικό ερώτημα είναι άλλο: Άν μια τέτοια νομισματική κρίση μπορεί να οδηγήσει στο υποτιθέμενο επιθυμητό αποτέλεσμα. Και αν οι άνθρωποι που διακινούν δισεκατομμύρια σε  κάθε ημερήσια συνεδρία των χρηματοποικονομικών αγορών, είναι τόσο αξιόπιστοι όσο λέγεται, στον ρόλο του απρόσμενου θεματοφύλακα της δημοκρατίας. 
Είναι πολύ πιθανό, ότι το μόνο που κάνουν αυτές οι κινήσεις των χρηματοοικονομικών αγορών, είναι να επιδεινώνουν το πρόβλημα. Και τα αυταρχικά καθεστώτα θα χρησιμοποιήσουν προς όφελός τους αυτή την κακή εξέλιξη των πραγμάτων: Θα έχουν στη διάθεσή τους έναν ακόμη λόγο, ώστε να παραπονούνται για το πόσο κακός είναι ο κόσμος που τα περικυκλώνει. Όμως, εάν πρόκειται να συμβεί αυτό, ίσως θα άξιζε τον κόπο ακόμη και να δώσουν ένα χέρι βοήθειας στους Τούρκους, τώρα, όσο είναι καιρός, χώρες όπως η Γερμανία.

Οικονομική κρίση στην Τουρκία: Μοιάζει απρόβλεπτη και ξαφνική, όμως είναι η συνήθης ιστορία

Πολλοί - στην Ελλάδα ή αλλού - δεν θέλουν να καταλάβουν ότι προορισμός της κάθε οικονομικής φούσκας είναι το σκάσιμο. Αδυνατούν να δουν τη βαθειά λογική και λόγο ύπαρξης - raison d'être της κάθε νεοφιλελεύθερης οικονομικής πολιτικής, γιατί δεν μπορούν να δούν πώς οι τέτοιες πολιτικές εκδηλώνονται στις εποχές ανόδου, όταν κυοφορούνται οι κρίσεις: Φιλοκυκλικά όπως και στις πτώσεις, αλλά με αντίστροφο πρόσημο. Στις ανόδους υπερθερμαίνουν τον οικονομικό κύκλο τρομπάρoντας επί χρόνια ή επί δεκαετίες αέρα κοπανιστό και δημιουργώντας γυαλιστερές φούσκες περιουσιακών στοιχείων.
Τελικά, η γυαλιστερή φούσκα σκάει με κάποια αφορμή· πάντα θα βρίσκεται κάποια βελόνα και θα τρυπά τη φούσκα. Μόλις πλησιάσει η βελόνα στη φούσκα, η πολιτική που τρομπάριζε και φούσκωνε, μετατρέπεται εν μια νυκτί σε σκόνη και σωρό ερειπίων. Όσοι δεν καταλαβαίνουν, άς προσέξουν πώς καταρρέει τώρα οικονομικά η «ισχυρή Τουρκία» και το «θαύμα» της των δύο δεκαετιών, που είχε ως βασικό μαγνήτη προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων - άς μη το ξεχνάμε - την αγορά γης και τις κατασκευές, μητέρα-φούσκα των απανταχού φουσκών. Ο Ντόναλντ Τραμπ με την νέα αμερικανική πολιτική παγκόσμιας εμβέλειας, των προστατευτικών δασμών - η φυλάκιση του Αμερικανού πάστορα του έδωσε την ευκαιρία να επιδείξει μια φορά ακόμη την εφαρμογή αυτής της πολιτικής στους Προτεστάντες ψηφοφόρους του -, και οι διαρκείς εκρήξεις της υπερφίαλης, νεο-οθωμανικής εξωτερικής πολιτικής του ίδιου του Ταγίπ Ερντογάν, ενός αυτοκράτορα χωρίς αυτοκρατορία, γίνονται μια διπλή βελόνα· απλώς αφορμή για το τέλος μιας παραφουσκωμένης φούσκας που θα έσκαγε ούτως ή άλλως, χθες, σήμερα ή αύριο. Έτσι συμβαίνει πάντα.

Σε τέτοιες αναταράξεις των οικονομικών τεκτονικών πλακών, που μας φαίνονται ξαφνικές, αλλά σαν τους πραγματικούς σεισμούς σε σεισμογενείς περιοχές είναι αναμενόμενες κανονικότητες, οι δονήσεις μεταδίδονται στον περίγυρο, αλλά και πολύ πιο μακριά. Ωστόσο, πέρα από τους προφανείς κινδύνους, δίνουν και δυνατότητες για επανόρθωση λαθών. Για να μη καταρρεύσει εντελώς ο οικονομικός ιστός της γείτονος, ο Ταγίπ Ερντογάν και η Τουρκία θα χρειαστούν άλλου τύπου σχέσεις με την Ευρώπη για να μπορέσουν ενδεχομένως να τις χρησιμοποιήσουν από την πλευρά τους ως αντιστηρίγματα. Ξέρει πολύ καλά πώς ο διαφαινόμενος ή ερχόμενος Ρώσος συνεταίρος, με όλα τα «δώρα» που κομίζει, δεν αρκεί για να σωθεί η παρτίδα. Η δε Κίνα είναι μάλλον (απείρως ισχυρότερος) ανταγωνιστής της Τουρκίας σε πολλά εμπορικά πεδία· μάλλον κέρδος θα έχει από μια οικονομική βύθιση της Τουρκίας και θα μπορεί μετά να αγοράσει πολύ φθηνά από ό,τι βγεί στο σφυρί.

Και πάλι για καμένες αυταπάτες, αναλήθειες και κυνισμούς - Μικρά σημειώματα περί πολιτικής ηθικής

1. Ατομική ιδιοκτησία και ιδιωτική ιδιοκτησία δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Συχνά, η απαλλοτρίωση, η πώληση ή καταστροφή της πρώτης είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη της δεύτερης. Αυτό δεν συνέβη μόνον στην Βρετανία του 18ο αιώνα με τις «περιφράξεις» και τους σχετικούς νόμους, που αφαίρεσαν την καλλιεργήσιμη ατομική γη των αγροτών και μετέτρεψαν τις γαίες της οικογενειακής γεωργίας σε μεγάλες ιδιωτικές εκμεταλλεύσεις και τους ίδιους τους αγρότες σε βιομηχανικούς εργάτες, σε άνεργους ή σε επαίτες.
Αυτή είναι και η ιστορία της γης και των χρήσεών της στο μαρτυρικό Μάτι: Ήταν κάποτε οικογενειακή γεωργική γη, χωράφια, αμπέλια και λαχανόκηποι, δηλαδή ατομική ιδιοκτησία, κυρίως Χαλανδριωτών (υπό το όνομα «Χαλανδριώτικα»). Ακολούθως, στον Μεσοπόλεμο και κυρίως μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, τα χωράφια, τα αμπέλια και οι λαχανόκηποι έγιναν «αγροτεμάχια», σιγά-σιγά εγκαταλείφθηκε η γεωργική χρήση τους καθώς πεθαίνανε οι γέροι καλλιεργητές της και στη συνέχεια πωλήθηκαν ως οικόπεδα. Άλλαξαν χέρια, άλλαξε και η χρήση της γης. Έφυγε από τα χέρια των καλλιεργητών της και των απογόνων τους· αρχικά στη νέα κατάσταση, η γη πέρασε σε χέρια μεσαζόντων προς «αξιοποίηση», δηλαδή περαιτέρω τεμαχισμούς, συνενώσεις και μεταπώληση ή και απευθείας σε χέρια ανθρώπων που ήθελαν εκεί τη δεύτερη-εξοχική κατοικία τους, πράγμα που ήταν και η τελική της μοίρα. Έτσι, ένα μέρος της ξαναέγινε ατομική ιδιοκτησία, αλλά με άλλο τρόπο χρήσης και «συμβίωνε» πια με άλλους χρήστες-οικιστές, για άλλο σκοπό, αλλού υπό «νόμιμο», αλλού υπό «αυθαίρετο» καθεστώς. Όμως, το αγαθό που προστατεύεται στον πραγματικό νομικό πολιτισμό μας είναι αυτή η «συμβίωση» τόπου και χρήστη;  
Δεν είναι. Προστατεύεται η νομική μορφή της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, όχι ο ιδιαίτερος, κάθε φορά συγκεκριμένος τρόπος που την ασκούν τα συγκεκριμένα άτομα-ιδιοκτήτες. Προχθές σπίτια - μικροί παράδεισοι των παιδικών χρόνων κάποιων ανθρώπων, χθες ίσως διαθέσιμα στο Airbnb, σήμερα, μετά την φρίκη, καμένα οικόπεδα που μυρίζουν καμένο ανθρώπινο κρέας και σύντομα θα πωληθούν ποιός ξέρει σε ποιούς. Αυτή η αφηρημένη κοινή ιδιότητα που αντιπροσωπεύει όλα αυτά, αλλά δεν είναι τίποτε από αυτά, είναι η ιδιωτική ιδιοκτησία· αυτό προστατεύεται και το εγγυάται ο νόμος.

Μάτι, Αττική: Αεροφωτογραφίες του 1949 (αριστερά) και του 2008    © Εθνικό Κτηματολόγιο

Η Συρία ως εργαστήριο πειραματισμού της νέας παγκόσμιας αταξίας

του Μίχαελ Τούμαν 

  

© Die Zeit - Michael Thumann: Fünf vor acht / Münchner Sicherheitskonferenz: Die neue Unordnung, 16.2.2018 

  

Η ισχύς των ΗΠΑ ως μοναδικής παγκόσμιας υπερδύναμης εξασθενεί. Και δεν υπάρχει άλλο κράτος που μπορεί να εξισορροπήσει αυτή την μεταβολή και να καλύψει το κενό. Το πού οδηγεί αυτή η κατάσταση, το βλέπουμε τώρα στη Συρία.
  

Σήμερα που συνέρχονται οι μεγάλοι ηγέτες του κόσμου στην ετήσια Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, στην τηλεόραση θα φανεί και πάλι ότι οι παγκόσμιες δυνάμεις έχουν τα πάντα υπό έλεγχο. Αρχηγοί κυβερνήσεων και υπουργοί με τις αντιπροσωπείες τους θα καταλύσουν στο ξενοδοχείο Bayerischer Hof στο Μόναχο, θα κρυφτούν σε αίθουσες και σουίτες, θα μιλήσουν για τις παγκόσμιες κρίσεις. Σε μερικούς μπορεί να φαίνεται ότι οι κύριοι αυτοί συνέρχονται για να αποφασίσουν περί πολέμου και ειρήνης και για να μοιράσουν τη λεία τους.

Όμως αυτή η εντύπωση είναι παραπλανητική. Αυτό το δείχνει όχι μόνον η νέα εικόνα της οικοδέσποινας χώρας Γερμανίας, η οποία, τους τελευταίους οκτώ μήνες, από σωτήρας του φιλελεύθερου κόσμου υποβαθμίστηκε σε προβληματικό παιδί της οικογένειας των δυτικών δημοκρατιών, αλλά πάνω απ' όλα, έχει να κάνει με το γεγονός ότι ενώ η ισχύς της μοναδικής υπερδύναμης ΗΠΑ εξασθενεί, αυτή την εξασθένηση δεν την αντισταθμίζουν πραγματικά άλλες δυνάμεις. Βιώνουμε μια διάβρωση της εξουσίας σε όλο τον κόσμο. Περιφερειακά κράτη είναι σε άνοδο, πολιτοφυλακές εκτοπίζουν τους τακτικούς στρατούς, σε όλα τα μέτωπα πολεμούν μισθοφόροι. Αυτή η νέα πολυπολικότητα δεν έχει καμία σχέση με εύτακτη πολιτική ή τουλάχιστον με πολιτική που ασκεί κυριαρχία επί των αποφάσεων για πόλεμο και για ειρήνη.

O Αμερικανός Aσθενής και οι επίδοξοι Σουλτάνοι

H πραγματικότητα εκδικείται: Μετά τα εμπρηστικά πρωτοσέλιδα για συλλαλητήρια και για σκάνδαλα, η προσοχή των εγχώριων ΜΜΕ και της δημόσιας συζήτησης στρέφεται τώρα στο Αιγαίο, στην Κύπρο, στη Μέση Ανατολή. Τα γεγονότα, μια φορά ακόμη, έρχονται να υπενθυμίσουν τα αυτονόητα σε όσους συνηθίζουν να παραβλέπουν τα αυτονόητα: Η μακροχρόνια εμμονή πολλών πολιτευόμενων και πολιτικολογούντων να επικεντρώνονται στον ελλαδικό μικροκομματικό τους κόσμο (άν και με την κρίση τούς απέμεινε μόνον ένας μικρόκοσμος παρεών και μικροπελατειών της μιας ή της άλλης ομάδας νομής του κράτους), να βλέπουν το δάχτυλο που δείχνει προς τον ουρανό την ώρα που το φεγγάρι και άλλα ουράνια σώματα κάνουν ή ετοιμάζονται να κάνουν τούμπες, είναι πολιτικά ανόητη και δυνητικά αυτοκαταστροφική.
Η παρατήρηση προφανώς ισχύει για την κομματική ή παραταξιακή φανατική τύφλωση όσων (όλο και λιγότερων, ευτυχώς) θεωρούν τον πολιτικό ή ιδεολογικό ή ταξικό αντίπαλο ως εσωτερικό εχθρό.
Ισχύει όμως εξίσου και για όσους επικεντρώνονται εμμονικά σε δευτερεύουσες πολιτικές ή κοινωνιοψυχολογικές «μάχες» για τη διαχείριση συμβόλων, φαντασιακών ταυτοτήτων και ιστορικών αφηγήσεων, με γείτονες που δεν εγκυμονούν πραγματικούς γεωπολιτικούς ή άλλους κινδύνους, τη στιγμή που από άλλες πλευρές μας επισείεται ως φόβητρο το μεσανατολικό χάος.
Όμως, μέσα στην απειλή να μεταφέρουν το χάος και εδώ, σε δικά μας μέρη, στην Ελλάδα, στην Κύπρο, δηλαδή στην Ευρώπη, κρύβεται ένας γεωπολιτικός και γεωστρατηγικός εκβιασμός πολύ πιο μεγάλος απ' όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως. Και δεν εκβιάζουν μόνον την Ελλάδα οι νοσταλγοί της μιας από τις τρείς αυτοκρατορίες που χάθηκαν στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο εκβιασμός έχει ως στόχο να τους παραχωρηθεί ως ζώνη επιρροής αυτοκρατορικού τύπου  - ή ακριβέστερα ως προνομιακό πεδίο συγκυριαρχίας μαζί με άλλες περιφερειακές ή και πιο απόμακρες δυνάμεις, ο γεωπολιτικός χώρος στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο που μένει «ακυβέρνητος» εξαιτίας της απόσυρσης των ΗΠΑ.

Χρειάζονται αναδιανεμητικές πολιτικές. Άν δεν χάσουν μέρος του πλούτου οι πλούσιοι, είναι αδύνατο να στηριχτούν οι ασθενέστεροι

του Κεμάλ Ντερβίς
 
© Project Syndicate - Kemal Derviş: The Win-Win Fantasy of Liberal Democracy, 5.12.2016

 

Όταν ακόμη και μέλη του ανώτερου «ιερατείου» της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων αρχίζουν να παραδέχονται τα αυτονόητα του πραγματικού κόσμου, τι λένε και τι κάνουν οι επίδοξοι εκπρόσωποι των απλών πολιτών;

 

Λίγοι αναλυτές ανέμεναν ότι οι Βρετανοί θα ψήφιζαν υπέρ της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή ότι οι Αμερικανοί θα επέλεγαν τον Ντόναλντ Τραμπ ως επόμενο πρόεδρό τους. Ωστόσο, δεν χρειάστηκε πολύς χρόνος για να καταλήξουν σε μια συναινετική ερμηνεία αυτών των λανθασμένων υπολογισμών. Όμως, όταν οι  εξελίξεις είναι τόσο πολύπλοκες και αλλεπάλληλες, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να αποφεύγουμε τις εύκολες ερμηνείες.

Η τωρινή συναινετική ερμηνεία κατηγορεί τις «ελίτ» - του ακαδημαϊκού χώρου, των μέσων ενημέρωσης και των επιχειρήσεων - ότι έχουν παγιδευτεί στον δικό τους κοσμοπολίτικο και διασυνδεδεμένο κόσμο, ότι απέτυχαν να ακούσουν προσεκτικά τις λιγότερο μορφωμένες και λιγότερο διασυνδεδεμένες κοινωνκές ομάδες. Επειδή οι ομάδες αυτές είναι εκείνες που έχουν επωφεληθεί λιγότερο από την παγκοσμιοποίηση, το πιο πιθανό ήταν να απορρίψουν τους υπερεθνικούς θεσμούς (στην περίπτωση της Brexit) ή τους υποψήφιους που προέρχονται από το καταστημένο (στην περίπτωση του Τραμπ). Το γεγονός ότι αγνοήθηκαν οι ομάδες αυτές, ήταν από πολλές απόψεις προφανές λάθος. 

[Ο κλειστός κόσμος των ελίτ και η «νοοτροπία της ομάδας»]
Αυτή η άποψη έχει σημαντική αξία. H «νοοτροπία της ομάδας» («group thinking») [ο «ομαδικός τρόπος σκέψης», που αποθαρρύνει τη δημιουργική σκέψη και την ατομική ευθύνη] είναι μια διαρκής πληγή για τις σημερινές οικονομικές και πνευματικές ελίτ, συμπεριλαμβανομένων των δημοσκόπων. Όλοι αυτοί έχουν συχνά παρόμοιο υπόβαθρο παιδείας, εργάζονται μαζί, διαβάζουν τα ίδια μέσα ενημέρωσης και συγκεντρώνονται στα ίδια συνέδρια και εκδηλώσεις, από το Νταβός μέχρι το Άσπεν.

Όσοι ανήκουν σ' αυτό το πλήθος, έχουν την τάση να πιστεύουν ότι έχουν αφομοιώσει τα μεγάλα διδάγματα της ιστορίας. Γενικά επικρίνουν τον ρατσισμό, ακόμη και τις ηπιότερες μορφές του εθνοκεντρισμού και σπάνια απορρίπτουν τον φεμινισμό. Αν και αυτές οι ομάδες δεν είναι υποδείγματα διαφορετικότητας και ποικιλομορφίας, η αναγνώριση της αξίας της πολυμορφίας είναι ευρέως διαδεδομένη στους κόλπους τους, ενώ η κυριαρχία των ανδρών έχει αρχίσει, τουλάχιστον, να μειώνεται.

Ο άλλος κοινός παρονομαστής αυτής της ομάδας είναι ο πλούτος. Μολονότι δεν είναι όλα τα μέλη αυτής της ομάδας πολυεκατομμυριούχοι, γενικά έχουν την εκπαίδευση και τις δεξιότητες που απαιτούνται για να καρπωθούν από τα οφέλη της οικονομικής παγκοσμιοποίησης. Ως αποτέλεσμα, κατά κανόνα και μέχρι πρόσφατα, δεν μπορούσαν να αναγνωρίσουν ως μείζον πρόβλημα την αυξανόμενη ανισότητα, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, αν και είναι βέβαιο ότι πολλοί από τους πλουσιότερους των ελίτ καταγίνονται με την φιλανθρωπία περισσότερο από κάθε άλλη εποχή του παρελθόντος. 

Το πραξικόπημα - «δώρο Θεού» στον Ερντογάν και ο πανικός μπροστά στην «πόρτα που κλείνει»

Στην Τουρκία το στρατιωτικό πραξικόπημα απέτυχε. Παρόλο που τα γεγονότα δεν ήταν καθόλου αναίμακτα, αυτό είναι από μόνο του κάτι καλό και παρήγορο. Δυστυχώς, είναι το μόνο καλό της όλης ιστορίας. 

Η Τουρκία παραμένει χώρα με κυβέρνηση εκλεγμένη από τους πολίτες, για τους αισόδοξους χώρα με κοινοβουλευτική δημοκρατία, για τους ρεαλιστές μια ακόμη χώρα με πρόσοψη δημοκρατίας· αλλά και αυτή η πρόσοψη είναι ραγισμένη με βαθειές ρωγμές. Το χειρότερο είναι, ότι οι ρωγμές αυτές είναι επικίνδυνα σεισμικά ρήγματα και πάνε πολύ πιο βαθειά από την πρόσοψη. Η ήδη επισφαλής ισορροπία μεταξύ των κοσμικών τμημάτων της κοινωνίας και μιας εξουσίας όλο και πιο θεοκρατικής και απολυταρχικής, το κοινωνικό-πολιτικό Ισλάμ απέναντι σε κοσμικούς πολίτες, οι διάφορες αντιμαχόμενες δογματικές και πολιτισμικές εσωτερικές υποδιαιρέσεις του μουσουλμανικού θρησκευτικού πληρώματος, Κούρδοι αποσχιστές αντάρτες που επιτίθενται στο στρατό απέναντι σε οπαδούς ενός άκαμπτα συγκεντρωτικού κράτους, τρομοκράτες του Ισλαμικού Κράτους απέναντι στις δυνάμεις της τάξης, όλα μαζί είναι ένα παζλ περίπλοκο, με κομμάτια που αναδεύονται διαρκώς από εσωτερικές και εξωτερικές δυνάμεις. Έτσι η Τουρκία γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνος τόπος. Όλο και λιγότερο σταθερός, όλο και περισσότερο αναστατωμένος. Γεωγραφικά και γεωπολιτικά ήταν πάντοτε μια χώρα στο μεταίχμιο· τώρα γίνεται πάλι όλο και πιο πολύ Μέση Ανατολή, όλο και λιγότερο «ενδιάμεση ζώνη» μεταξύ Μέσης Ανατολής και Δύσης.

Αυτό δεν είναι καθόλου καθησυχαστικό ούτε για τους Τούρκους, ούτε για τους γείτονές τους.

Ο Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν με τον Πρόεδρο της Παλαιστινικής Αρχής Μαχμούτ Αμπάς 

υπό την συνοδεία μεσαιωνικών ιπποτών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

Στη δύσκολη ώρα αλήθειες αντί για ανοησίες. Δύο άρθρα με θέμα τους πρόσφυγες και κυρίως εμάς τους ημεδαπούς

1. Mαζί ή απέναντι;

 

του Κώστα Καλλίτση
  
   © Καθημερινή - Κ. Καλλίτσης: Στη δύσκολη ώρα της προσφυγιάς, μαζί ή απέναντι;  28.02.2016

    

Η ιδέα της Ενωμένης Ευρώπης ωρίμασε μέσα από δύο φριχτούς ευρωπαϊκούς διχασμούς. Η αλαζονεία της δύναμης επί Μπίσμαρκ έφερε τον πρώτο. Η αλαζονεία των νικητών επώασε (όπως σωστά προείδε ο Κέινς) τον δεύτερο. Το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης φιλοδοξούσε να αποτρέψει έναν τρίτο. Αλλά η μνήμη του μεγάλου διχασμού εξασθενεί όσο απομακρυνόμαστε από αυτόν. Επιπλέον, η μεγάλη κρίση βρήκε την Ευρώπη αγκυλωμένη στα συντηρητικά ιδεολογήματα περί «αναπτυξιακής λιτότητας», η οικονομία παγιδεύτηκε στην ύφεση, το ισχυρό κοινωνικό κράτος υπέστη διαδοχικά πλήγματα, η εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων στη χρησιμότητα της Ενωσης άρχισε να διαβρώνεται. Σήμερα, το οξύ προσφυγικό πρόβλημα, εξ αντικειμένου επαναφέρει ένα σκληρό δίλημμα: Παραμένει η Ευρωπαϊκή Ενωση προτεραιότητα των Ευρωπαίων; Αυτό πρέπει να τεθεί και να απαντηθεί.

Αδιέξοδη προσφυγική πολιτική

του Χρίστου Αλεξόπουλου
 
© Μεταρρύθμιση - Χρίστος Αλεξόπουλος: Αδιέξοδη προσφυγική πολιτική, 28.2.2016

  

Οι προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη συνεχίζονται, τα ελληνικά νησιά δέχονται πάνω από 4000 πρόσφυγες και μετανάστες ημερησίως, από την Ελλάδα προς την υπόλοιπη Ευρώπη πηγαίνουν μόνο 150 περίπου άτομα ημερησίως προς το παρόν και οι πολιτικές ηγεσίες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζουν την κατάσταση χωρίς σχέδιο, ενιαία στάση και προοπτική.
Η Ελλάδα βέβαια, τόσο ως κοινωνία όσο και ως κυβέρνηση και πολιτικό σύστημα γενικότερα, υφίσταται την μεγαλύτερη πίεση, η οποία παίρνει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις λόγω της οικονομικής κρίσης, που αντιμετωπίζει.
Γι’ αυτό έχει και ένα λόγο παραπάνω, να σχεδιάσει και να προτείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση μια πρόταση για την διαχείριση των προβλημάτων σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο και την αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτίων, τα οποία έχουν πλανητικές διαστάσεις.

Η Ευρώπη δυσκολεύεται, ο περίγυρος καταρρέει. Διαρκώς. Όλο και πιο κοντά, όλο και πιο επίφοβα

 (Με αφορμή την τρομοκρατική επίθεση στην Τουρκία)

Αλεξάντερπλατς, Βερολίνο

Πρίν από ένα χρόνο (Τρίτη, 9 Σεπτεμβρίου 2014, Η παλιά Ευρώπη αγκομαχά στον κατήφορο. Όμως ο περίγυρος καταρρέει), στον ιστότοπο αυτό γράφονταν πράγματα όπως αυτά:

Η ΕΕ και η ζώνη του ευρώ εξακολουθούν να πορεύονται διαμέσου της κρίσης που δεν νικήθηκε και παίρνει νέες μορφές: η κρίση εξαπλώνεται τώρα σαν βάλτος και προς τον πυρήνα, όχι μόνον στην περιφέρεια...

 ... Όμως η ΕΕ παραμένει περιοχή σχετικής ηρεμίας: εδώ συμβαίνει επίπονη αλλά ειρηνική σύγκρουση αντίπαλων κοινωνικών συμφερόντων και διαφορετικών ιδεών, ωστόσο και αναζήτηση κοινών διεξόδων, την ώρα που ο περίγυρος καταρρέει στο χάος πολεμικών συγκρούσεων χωρίς διέξοδο, από την Λιβύη, την Παλαιστίνη, το Ισραήλ και το Ιράκ, μέχρι τα σύνορα της Ουκρανίας με τη Ρωσία.

Ως πότε θα αυτοκαταστρέφεται ο αραβικός κόσμος, από το Μαγκρέμπ μέχρι το Ιράκ; Προφανώς το μεγάλο πρόβλημά του δεν είναι [όπως μερικοί νομίζουν] το Ισραήλ με το δικό του μερίδιο σε μια αδιέξοδη πολιτική. Η απόλυτη αυτοκαταστροφή στο Ιράκ και στη Συρία, ο θλιβερός δρόμος της Αιγύπτου από την αδιέξοδη εξέγερση της πλατείας Ταχρίρ στη στρατιωτική δικτατορία, η ουσιαστική διάλυση της Λιβύης, [...] “ο καθένας εναντίον των άλλων και ο Αλλάχ εναντίον όλων”, ελάχιστη σχέση έχουν με την Ισραηλινή πολιτική μυωπία.

Ως πότε το “ενδιάμεσο μαξιλάρι” της Τουρκίας, υβρίδιου του ισλαμικού και του ευρωπαϊκού κόσμου, θα αντέχει και θα μπορεί να απορροφά τους Μεσανατολικούς κραδασμούς που έρχονται από κοινωνίες ολικά κατεστραμμένες, και να εμποδίζει έτσι να γίνει μετάσταση του Αραβικού χάους και σε έδαφος ευρωπαϊκό;

Από τότε, η κατάρρευση του περίγυρου, με επίκεντρο των δονήσεων τη Μέση Ανατολή και τις αφροασιατικές ακτές της Μεσογείου, συνεχίζει να παίρνει όλο και πιο καταστροφικές μορφές. Εν μέσω της τεράστιας προσφυγικής κρίσης, που θέτει σε πρωτόγνωρη δοκιμασία τα συστήματα διακυβέρνησης στην ηπειρωτική Ευρώπη, αποκτώντας διαστάσεις Μεγάλης Μετανάστευσης των Λαών (ως προς τα μεγέθη του διακινούμενου πλήθους αρχίζει να θυμίζει εκείνη που σημάδεψε το τέλος της αρχαίας περιόδου της ιστορίας και την είσοδο στη μεσαιωνική), φτάσαμε στη μεγάλη τρομοκρατική επίθεση στην Άγκυρα με τους 100 σχεδόν νεκρούς, σε περίοδο προεκλογική για την Τουρκία. 

Άγκυρα 14.10.2015, διαμαρτυρία για την απαγόρευση ενημέρωσης