Όταν χάνεται ο έλεγχος: Μεταναστευτικές πλημμύρες, ιοί, (χρηματιστηριακοί) καταποντισμοί

«Τότε συμβαίνει αυτό που στην τεχνική συμβαίνει μόνον κατ' εξαίρεσιν: Οι τεχνικές δεν λειτουργούν και χάνεται ο έλεγχος της αυτοκρατορίας, ο έλεγχος των αραβικών πληθυσμών, ο έλεγχος του αεροπλάνου ή ο έλεγχος της γρίππης των χοίρων. Φυσικά αυτό συνοδεύεται και από το φαινόμενο που ο Niklas Luhmann αποκαλεί “κατακλυσμό παράπλευρων επιπτώσεων”» (Hauke Brunkhorst, «Η δημοκρατία στην ευρωπαϊκή κρίση»)

1. Με ιούς ή με δασικές πυρκαγιές δεν μπορείς να διαπραγματευτείς

του Μπέρναρντ Πέτερ

  

© Die Tageszeitung / taz - Bernhard Pötter : Jenseits von Corona, 28. 2. 2020
 

[...] Ο ιός μας δείχνει αυτό που έχουμε αποτελεσματικά απωθήσει όλοι εμείς που ζούμε στα Nησιά των Mακάρων: Ότι η φύση «εκεί έξω» δεν είναι τόσο φιλική και ευγενική όσο θέλουν να μας κάνουν να πιστεύουμε οι διαφημίσεις στα καταστήματα βιολογικών προιόντων. Δεν μπορούμε να διαπραγματευτούμε με τον κόσμο της πραγματικότητας που υπάρχει έξω ​​από τον γυάλινο πύργο της ευημερίας μας· αυτός είναι παγερά αδιάφορος για χρηματικές αποζημιώσεις και για χρυσές πιστωτικές κάρτες. Επίσης, αντίθετα από το κοινώς λεγόμενο, η  φύση δεν εκδικείται. Το μόνο που κάνει, είναι να κάνει τη δουλειά της. Κακότυχος όποιος στέκεται εμπόδιο στο δρόμο της.

Χιλιάδες χρόνια, αυτή την αίσθηση είχαν οι άνθρωποι όταν τους χτυπούσε ξαφνικά, σαν κεραυνός, μια καταστροφή. Μόνον εδώ και 100 χρόνια, και μόνον στις πλούσιες χώρες, υποκύψαμε στην Ύβρι ότι θα μπορέσουμε να κατευθύνουμε εμείς τη μοίρα μας εκεί που θέλουμε. Το εφαρμόζουμε στην πράξη, και ο δικός μας κόσμος δίνει την εντύπωση, αλλά μόνον την εντύπωση, ότι αυτό γίνεται όντως. 

«Ανοικτά» ή «κλειστά» σύνορα; Αδέσποτη κυκλοφορία κεφαλαίων, εξωπραγματικά ιδεολογήματα, υποκριτική δημαγωγία των εθνικιστών και λαϊκιστών πολιτικών

Από τις λεγόμενες ελευθερίες διασυνοριακής κίνησης (προσώπων, εμπορευμάτων, κεφαλαίων), η σημαντική είναι η τρίτη, των κεφαλαίων. Είναι η καρδιά, η γεννήτρια και αντλία που λειτουργεί ακατάπαυστα και δίνει μορφή σ΄ αυτή τη συγκεκριμένη, ειδική μορφή παγκοσμιοποίησης, όπως έχει επικρατήσει στον κόσμο μας και την βιώνουμε εδώ και μερικές δεκαετίες. Αυτή η τρίτη «ελευθερία» δημιουργεί τις κινητήριες δυνάμεις και προκαλεί τις ροές που τρέφουν, διασφαλίζουν και μεγιστοποιούν τις άλλες δύο.
Η χωρίς ελέγχους διασυνοριακή κίνηση κεφαλαίων σε όλη την έκταση του πλανήτη εντείνει την μη ισορροπημένη οικονομική εξέλιξη στον κόσμο. Όμως επίσης, σε τελευταία ανάλυση, δημιουργεί τις δυνάμεις που ομογενοποιούν βασικές νοοτροπίες της συντριπτικής πλειοψηφίας των επτάμισυ δισεκατομμυρίων ανθρώπινων ψυχών και επηρεάζει καίρια την πολιτισμική διαμόρφωση, ιδίως των νεότερων γενεών, παρά τις εντελώς άνισες συνθήκες καθημερινής διαβίωσης, τα διαφορετικά θρησκεύματα, παραδόσεις κτλ. Tα smartphones υπάρχουν, είναι ίδια και κάνουν την ίδια δουλειά τόσο στην Καλιφόρνια, όσο και στη Νορβηγία, στη Ναμίμπια, στη Γκάνα ή στο Αφγανιστάν. Ο άνθρωπος στη Γκάνα βλέπει πως ζουν στη Σουηδία, συγκρίνει με την δική του ζωή, και με βάση αυτό διαμορφώνει ελπίδες, φόβους, επιθυμίες, απέχθειες, προσδοκίες, κίνητρα για το πού να πάει και σε τί να ρίξει μαύρη πέτρα πίσω του.
Φυσικά με την «ελεύθερη» διακίνηση κεφαλαίων έγινε και πιο εύκολη η χρηματοδότηση πολέμων και πολέμαρχων, εκεί όπου βλέπουμε να διεξάγονται τις τελευταίες δεκαετίες, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Όμως, το ζήτημα που σπάνια συζητιέται είναι το εξής: ¨Ολοι αυτοί οι πολιτικοί ή ιδεολόγοι (δηλαδή σπορείς ψευδούς συνείδησης) που αντλούν υποστήριξη με εργαλείο την αντίθεσή στα λεγόμενα ανοικτά σύνορα, από τον Βίκτορ Ορμπάν της Ουγγαρίας και τους Γερμανούς Εναλλακτικούς μέχρι τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, θέλουν περιορισμούς μόνον στις δύο από τις «τρείς ελευθερίες κίνησης»: Των προσώπων και των εμπορευμάτων. Ποτέ δεν μίλησαν για ελέγχους ή για πολιτική ρύθμιση, φορολόγηση, εξορθολογισμό της κίνησης κεφαλαίων. Προτείνουν περιορισμούς στην κίνηση προσώπων και εμπορευμάτων, αλλά είναι φανερό πως δεν θέλουν ούτε λέξη να ακούσουν για ρυθμίσεις στην κίνηση κεφαλαίων. 

© La Croix

Ίνγκαρ Ζόλτυ: Οικείος τόπος, αλληλεγγύη, μετανάστευση, καπιταλισμός

© Blätter für deutsche und internationale Politik (τεύχ. 8/2018) - Ingar Solty: Solidarität und Heimat - Wer vom Kapitalismus reden will, sollte von Migration und Heimatverlust nicht schweigen (βλ. και academia.edu)

Πρόσφατα, εμφανίστηκε στη δημοσιότητα μια κοινή διακήρυξη των οργανώσεων kritnet και Medico International μαζί με το Ινστιτούτο Solidarische Moderne με τον χαρακτηριστικά λιτό τίτλο: «Αλληλεγγύη αντί για “έναν δικό μας οικείο τόπο”» («Solidarität statt Heimat» - https://solidaritaet-statt-heimat.kritnet.org). Μαζί με άλλα που προβληματικά που περιέχει αυτή η διακήρυξη, ήδη από τον τίτλο της φαίνεται ότι παραγνωρίζει ή υποεκτιμά το πιο καθοριστικό: Όποιος μιλά σήμερα για την μετανάστευση, πρέπει να μιλήσει και για τον καπιταλισμό - αλλά και για το τί σημαίνει να χάνεις ή να έχεις έναν «δικό σου, οικείο τόπο» (Heimat). 
Κατ' αρχήν, ο καπιταλισμός, η μετανάστευση και η απώλεια του οικείου τόπου είναι έννοιες αδιαχώριστες. Διότι η ανάπτυξη του καπιταλισμού από την ίδια τη φύση της παράγει μεταναστευτικές κινήσεις. Προϋπόθεση για τον καπιταλισμό είναι να υπάρχει μια τάξη ανθρώπων που δεν κατέχουν τίποτε άλλο εκτός από τον εαυτό τους και είναι αναγκασμένοι να πωλούν την εργασιακή τους δύναμη ως εμπόρευμα, άρα και να εγκαταλείπουν τον δικό τους τόπο σε περίπτωση που οι ανάγκες το επιβάλλουν. 
Στην ιστορία, ο καπιταλισμός εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Αγγλία ως γεωργικός καπιταλισμός, με τις απαλλοτριώσεις ή εξαγορές της γεωργικής γης των χωρικών από τους μεγάλους γαιοκτήμονες [clearing of estates, γερμανικά Bauernlegen]: Οι μικρογεωργοί και οι χωρικοί που καλλιεργούσαν μικρές εκτάσεις γης και έτσι συντηρούσαν τις οικογένειές τους, ξαφνικά μετατράπηκαν σε εργάτες γης χωρίς δική τους ατομική ιδοκτησία. Η διαδικασία με την οποία δημιουργήθηκε αυτή η κοινωνική τάξη ανθρώπων χωρίς ατομική ιδιοκτησία ήταν εξαιρετικά βίαιη. Ανάμεσα στα άλλα, σ΄ αυτήν περιλαμβανόταν και περιφράξεις των κοινοτικών γαιών [Common land, γερμ. Allmende], οι οποίες, μέχρι τότε, εξασφάλιζαν σε πολλούς ανθρώπους την πρόσβαση στην γεωργική γη ως μέσο παραγωγής [βλ. και το ποίημα του Oliver Goldsmith για την Ιρλανδία της εποχής εκείνης «The Deserted Village» (1770), καθώς και αυτοβιογραφικά ποιήματα του μεγάλου Άγγλου ρομαντικού ποιητή William Wordsworth ή ποιήματά του από τη συλλογή Lyrical Ballads]. Ταυτόχρονα, ο γεωργικός καπιταλισμός έθεσε τα θεμέλια για την καπιταλιστική εκβιομηχάνιση και την μεγέθυνση των πόλεων, πράγμα που σημαίνει όμως ότι αναπόφευκτη συνέπεια ήταν η εσωτερική μετανάστευση. 

Oliver Goldsmith The Deserted Village 

(1770)

Οπισθοχώρηση και οχύρωση στο εθνικό κράτος; Ή «ανοιχτά σύνορα για όλους», χωρίς τόπο οικείο για κανέναν; Δύο εξίσου αδιέξοδες πολιτικές

του Άλμπρεχτ φον Λούκε
 

Μετάφραση του δεύτερου μέρους από το άρθρο για την πολιτική κατάσταση στη Γερμανία, υπό την κυριαρχία του μεταναστευτικού ζητήματος στη δημόσια συζήτηση και στις πολιτικές αντιπαραθέσεις:  © Blätter für deutsche und internationale Politik (τεύχος  8/2018) - Albrecht von Lucke: Ohne Rücksicht auf Verluste: Das Endspiel der CSU
  

1. [Η οικτρή κατάσταση στην γερμανική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU/CSU)]

Ο στόχος των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU), να καταστρέψουν την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) με το να την μιμηθούν, θεωρείται ήδη ότι απέτυχε οικτρά. Το μόνο που μπορεί να ελπίζει κανείς, είναι να συνετισθούν οι Χριστιανοκοινωνιστές, τώρα που η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση ως όλον (CDU + CSU) μόλις και μετά βίας απέφυγε τη διάσπαση. Ωστόσο, αυτό δεν φαίνεται πιθανό. Μέχρι νεωτέρας, αυτό που απομένει από την ένωση των δύο κομμάτων CDU και CSU είναι μια συνύπαρξη μόνον εξ ανάγκης και περιορισμένου σκοπού, προκειμένου να αποτραπούν μεγαλύτερες ζημίες, δηλαδή η πτώση τους. Σήμερα, η Ένωση δεν υπάρχει πια επειδή υπάρχουν κοινές πεποιθήσεις ή έστω κοινές λογικές, αλλά απλά και μόνον επειδή τα δύο κόμματα αντιλαμβάνονται τι σημαίνουν τα ποσοστά που τους δίνουν οι δημοσκοπήσεις. Όμως η σύγκρουση σιγοβράζει και διατηρείται σκόπιμα· η ρήξη των δύο κομμάτων παραμένει ένα ενδεχόμενο ανά πάσα στιγμή. Πολλές ενδείξεις υπάρχουν ότι η εκεχειρία θα κρατήσει μόνον μέχρι τις βουλευτικές εκλογές στην Ομόσπονδη Χώρα της Βαυαρίας· ειδικά για τον [πρόεδρο των Χριστιανοκοινωνιστών και Ομοσπονδιακό Υπουργό Εσωτερικών] Χορστ Ζέεχόφερ (Horst Seehofer), ο οποίος άλλωστε δεν έχει και πολλά να χάσει, τότε θα έλθει η ώρα της τελικής αναμέτρησης με την καγκελάριο Μέρκελ. 
Σε περίπτωση που οι Βαυαροί Χριστιανοκοινωνιστές χάσουν με διαφορά την απόλυτη πλειοψηφία στη Βαυαρική Βουλή (και μετά τα πρόσφατα γεγονότα, όλα δείχνουν ότι αυτό θα συμβεί), είναι βέβαιο ότι θα αναζωπυρωθεί η συζήτηση για τις ευθύνες της αποτυχίας. Εάν αυτό συμβεί, στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση δεν θα μείνει λίθος επί λίθου. 

Δημοσκόπηση σε ομοσπονδιακό επίπεδο 25.8.2018

2. Η οικτρή κατάσταση στην γερμανική Αριστερά
Είναι λοιπόν εντελώς ανοιχτό ζήτημα τί χρόνος ζωής απομένει στον σημερινό κυβερνητικό συνασπισμό της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης με τους Σοσιαλδημοκράτες (CDU-CSU-SPD). Συνεπώς, όλες οι άλλες δυνάμεις είναι αναγκασμένες να προετοιμάζονται από τώρα για το ενδεχόμενο ενός τέλους αυτής της κυβέρνησης πολύ σύντομα. Ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα είναι η κατάσταση της Αριστεράς στη Γερμανία. Όμως η κατάσταση στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) και στο Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) είναι εδώ και καιρό καταστροφική, διότι και τα δύο αυτά κόμματα όπως και της Κεντροδεξιάς, είναι εσωτερικά διχασμένα σε υπερασπιστές και σε αντιπάλους της πολιτικής της ανοιχτής στη μετανάστευση. 

Δημοσκόπηση για την Βαυαρία, 13.8.2018

Ρόμπερτ Χάμπεκ: Βήμα-βήμα και άλμα - Η καρδιά της δημοκρατίας χρειάζεται αίμα και οξυγόνο

Από τον προσωπικό του ιστοχώρο © Robert Habeck - Robert Habeck: Allmählichkeit und Sprung -Blut und Sauerstoff für das Herz der Republik, 3.6.2018 
  

Με την ευκαιρία των εβδομηκοστών γενεθλίων του Βίνφρηντ Κρέτσμαν [Winfried Kretschmann, ο Πράσινος πρωθυπουργός της Βάδης-Βυρτεμβέργης], προσκλήθηκα στη Στουτγκάρδη για μια συζήτηση μαζί του και με άλλους. Τόσο τον Κρετς όσο και εμένα, μας βασανίζει πολύ ένα ζήτημα: Πώς θα στηρίξουμε τον  πυρήνα της γερμανικής και της ευρωπαϊκής δημοκρατίας με ελευθερία, ο οποίος σήμερα απειλείται. Είπα τη θέση μου, ότι το νέο ρεαλιστικό είναι το ριζοσπαστικό. Και ο Κρέτσμαν προειδοποίησε για τους κινδύνους που επωάζονται μέσα σε ριζοσπαστισμούς και υποστήριξε το μέτρο, την μετριοπάθεια και την εξισορρόπηση μεταξύ των άκρων.
Ξέρω τι έχει στο μυαλό του και το θεωρώ απολύτως σωστό - και ιδίως τώρα που κερδίζει έδαφος ο εθνικο-λαϊκισμός (das Völkische), ο αντιευρωπαϊσμός και οι ιδέες της ανελευθερίας. Όποιος πιστεύει είναι κάτοχος της απόλυτης αλήθειας, αυτός δεν έχει καταλάβει τι είναι δημοκρατία. Στη δημοκρατία, δεν μετρά το τί είναι αλήθεια και τί όχι, αλλά τα επιχειρήματα· και αυτά πρέπει διαρκώς να αξιολογούνται, να επαναξιολογούνται, να ζυγίζονται, να συσχετίζονται μεταξύ τους και να τίθενται υπό διαπραγμάτευση. Αυτή είναι η βάση για να διατηρείται η συνοχή μιας κοινωνίας.
Όμως, για να την διατηρήσουμε και την προστατεύσουμε, πρέπει να σκεφτόμαστε πέρα ​​από ό,τι υπάρχει μπροστά μας ως δεδομένο, πρέπει να βλέπουμε πέρα ​​από τον ορίζοντα. Αυτό εννοώ με τη λέξη ριζοσπαστικό.

Robert Habeck

Βαυαρία, Ευρώπη; Ή Oklahoma, USA;

Γερμανία (Β): Πολιτικός αναβρασμός και ζύμωση. O «Μεγάλος Συνασπισμός» CDU-CSU-SPD ως πολιτικό απολίθωμα

Μετά τις εκλογές του 2017, «οι κοινοβουλευτικές αντιπαραθέσεις στη Γερμανία θα είναι πολύ πιο πολωμένες. Η δημοκρατία θα είσέλθει σε περίοδο ακόμη πιο έντονης ζύμωσης, η γερμανική πολιτική θα γίνει ακόμη πιο οξυμένη και συναρπαστική» [...] «Το “δεν χρειαζόμαστε πειραματισμούς”, σύνθημα του Κόνραντ Αντενάουερ και των Χριστιανοδημοκρατών στις εκλογές του 1957, είναι πια απαρχαιωμένο. Επτά κόμματα σε έξι κοινοβουλευτικές ομάδες σημαίνουν αναπόφευκτα “να τολμήσουμε περισσότερη δημοκρατία”, όπως έλεγε το σύνθημα του Βίλλυ Μπραντ και των Σοσιαλδημοκρατών στις εκλογές του 1969. Σημαίνουν συγκρουσιακή συζήτηση, οξυμένη πολιτική διαμάχη».
(Από το άρθρο του Άλμπρεχτ φον Λούκε: Γερμανία, μια δημοκρατία σε εποχή έντονης ζύμωσης)

1. «Σαν σκηνή από ταινία με δράκουλες και εξορκιστές»

Στις αρχές Μαΐου 2008, ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας Μάρκους Ζέντερ (Markus Söder) και το κυβερνών Κόμμα της Χριστιανικής Κοινωνικής Ένωσης (CSU) πρότειναν και επέβαλαν με απόφαση της τοπικής Βουλής την υποχρεωτική ανάρτηση του συμβόλου του σταυρού σε όλα τα δημόσια κτίρια της ομόσπονδης χώρας της Βαυαρίας.

Η αντίδραση του Καρδιναλίου Ράινχαρντ Μαρξ (Reinhard Marx), Αρχιεπισκόπου των Γερμανών Καθολικών και επισκόπου Μονάχου ήταν αμεση και σκληρά αρνητική: 

Με την απόφαση αυτή η Βαυαρική Κυβέρνηση «διχάζει και προκαλεί αναταραχή», δήλωσε ο Καρδινάλιος. «Όποιος βλέπει τον σταυρό ως ένα πολιτισμικό σύμβολο μόνον, δεν έχει καταλάβει τι είναι ο σταυρός. Το μόνο που κάνει έτσι, είναι να απαλλοτριώνει τον σταυρό, να τον μετατρέπει σε όμηρο του κράτους». Και πρόσθεσε: «Δεν είναι δουλειά του κράτους να ερμηνεύει τι σημαίνει ο σταυρός. Ο σταυρός είναι σύμβολο αντίθεσης στη βία, στην αδικία, στην αμαρτία και στο θάνατο, αλλά δεν είναι σύμβολο που στρέφεται εναντίον άλλων ανθρώπων. Η παρουσία του σταυρού σε έναν χώρο σημαίνει θέλω να έχω ως οδηγό των πράξεών μου τα λόγια Εκείνου που πέθανε πάνω στον σταυρό για χάρη όλου του κόσμου».

Ο Βίνφριντ Κρέτσμαν (Winfried Kretschmann), είναι πρωθυπουργός της Βάδης-Βυρτεμβέργης, ομόσπονδης χώρας γειτονικής της Βαυαρίας. 
Ο Κρέτσμαν, ο οποίος εκτός από το κόμμα των Πρασίνων που συγκυβερνά με ελάσσονα εταίρο το κόμμα της Μέρκελ CDU, ανήκει και την Κεντρική Επιτροπή των Γερμανών Καθολικών, αντέδρασε με δηλητηριώδη ειρωνεία:

«Η εικόνα του συναδέλφου μου, του πρωθυπουργού της Βαυαρίας, Ζέντερ, να κραδαίνει σχεδόν απειλητικά το σύμβολο του σταυρού, λες και θέλει να αντιμετωπίσει κάτι επικίνδυνο, μου θυμίζει σκηνή από κινηματογραφική ταινία με δράκουλες και εξορκιστές».