Το δίλημμα της καταναλωτικής κοινωνίας στην εποχή της πανδημίας: Στροφή προς το ολιγαρκέστερο;

του Άλμπρεχτ φον Λούκε 

© Blätter für deutsche und internationale Politik - Albrecht von Lucke: Die Wende zum Weniger: Corona und das Konsumdilemma, τεύχος 8/2020, Αύγουστος 2010

Mε αφορμή την πανδημία γίνεται πιο ευκρινής «η διπλή κρίση του παγκόσμιου καπιταλιστικού μοντέλου παραγωγής και κατανάλωσης», γράφει ο Άλμπρεχτ φον Λούκε. Πρώτον, «κρίση λειτουργικότητας»: «Όλοι όσοι εμπλέκονται ως καταναλωτές και ως παραγωγοί, εξαρτώνται ο ένας από τον άλλο και η κατάρρευση ή η απόσυρση οποιουδήποτε από αυτούς θέτει σε κίνδυνο ολόκληρο το σύστημα». Και «φθάσαμε σε λογική του παραλόγου: Δεν εργαζόμαστε κατά πρώτο λόγο για να μπορούμε να καταναλώνουμε, αλλά καταναλώνουμε για να μπορούμε να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε, δηλαδή εργαζόμαστε για να διατηρούμε τον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό ενεργό μέσω της κατανάλωσης μας, και συνεπώς να διασφαλίζουμε ότι η δική μας θέση εργασίας θα εξακολουθεί να υπάρχει». Βλέπουμε και μια «κρίση της προσωπικής μας αυτοκατανόησης, δηλαδή της εικόνας που έχουμε εμείς οι ίδιοι για τον εαυτό μας. Ποιοι είμαστε και ποιοι θέλουμε να είμαστε, πέρα από το να ζούμε στον κόσμο τούτο ως απλοί καταναλωτές»;

Ποια απάντηση θα δώσουμε για το τί λογής αυριανό κόσμο επιδιώκουμε, είναι ζήτημα ανοιχτό, καταλήγει. Βέβαιο είναι ότι «πρέπει να αντισταθμίσουμε τους μηχανισμούς της απώθησης και τις δυνάμεις που μας τραβούν πίσω στην παλιά δήθεν κανονικότητα, με μια διαφορετική, νέα καθοδηγητική ιδέα για τη ζωή και την κατανάλωση».

Με αφορμή κι αυτή την κρίση, στην Ελλάδα ελάχιστα απασχόλησε τον δημόσιο διάλογο, ακόμη λιγότερο το πολιτικό προσωπικό, το τί λογής αυριανό κόσμο θέλουμε, και προπαντός, τί λογής Ελλάδα. Περίσσεψαν μόνον ανεδαφική αλαζονεία των κυβερνώντων («εμείς τα πήγαμε καλά στην έναρξη της πανδημίας» - τη στιγμή που η Ελλάδα ακολουθεί απλώς την πορεία όλης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης), αντίλογοι χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο από την αντιπολίτευση. Τώρα παλεύουν με επακόλουθα της επιπολαιότητας τους. Βλέπουμε και πόσο παίρνουν μαθήματα από τα παθήματα που φέρνει το οικιστικό-πολεοδομικό χάος υπό συνθήκες όλο και πιο απρόβλεπτων καιρικών συνθηκών (πλημμύρες, πυρκαϊές), αυτοί που θα 'πρεπε να πάρουν. Από την Ηλεία στο Μάτι, από τη Μάνδρα στην Εύβοια. Και πού είναι οι πολιτικές για το αύριο; Εμμένουν παντού σε παλιές ψευδαισθήσεις, σε μάταιες προσδοκίες για επιστροφή σε (διαφορετικές, αλλά σχεδόν όμοιες) εκδοχές της παλιάς, ανεπανόρθωτα εκτεθειμένης, δήθεν κανονικότητας. Λείπουν οι καινοτομικές ιδέες και τα γρήγορα αντανακλαστικά. Έγινε φανερό, εκτός των άλλων, και με το προσχέδιο της «επιτροπής Πισσαρίδη» για την Οικονομία: Δεν λήφθηκαν υπόψη ούτε καν οι νέες δυνατότητες και απαιτήσεις κρατικού-πολιτικού σχεδιασμού, ώστε να επωφεληθεί η Ελλάδα με τρόπο βιώσιμο και κοινωνικά δίκαιο από το «πάγωμα» του Συμφώνου Σταθερότητας, από την άρση της απαγόρευσης κρατικών χρηματοδοτήσεων και κυρίως από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ με έκδοση, επιτέλους, Ενωσιακού χρέους (ομολόγου).

Γ. Ρ.

   

Στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα, καθίστανται σαφή τα διλήμματα της παγκόσμιας αγοράς, που έχει ενοποιηθεί σε πλανητική κλίμακα. Διότι με αφορμή την πανδημία, διαπιστώνουμε με τρόπο δραματικό πόσο μοιραίες είναι οι αλληλοεξαρτήσεις με τις οποίες λειτουργεί ολόκληρη η παγκόσμια οικονομία. Εάν ο πλούσιος Βορράς δεν καταναλώνει αφθονία φθηνών ρούχων, τότε οι άνθρωποι που παράγουν τούτο το εμπόρευμα στις νότιες χώρες με τους χαμηλούς μισθούς (οι οποίοι είναι κυρίως γυναίκες), χάνουν όλα τα απαραίτητα προς το ζην. Και αν εκείνοι που αρέσκονται πολύ - και έχουν τη δυνατότητα - να ταξιδεύουν για τουρισμό σε όλο τον πλανήτη (οι Γερμανοί ανήκουν στους πρωταθλητές αυτού του σπορ) παύσουν να επισκέπτονται τις πιο όμορφες παραλίες του κόσμου, τότε οι ντόπιοι που απασχολούνται στον τουριστικό τομέα δεν θα λάβουν επαρκείς μισθούς ώστε να μπορούν να αγοράσουν γερμανικά ή άλλα ευρωπαϊκά βιομηχανικά προϊόντα. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο θα αποκαλυφθεί  - το αργότερο το φθινόπωρο, όταν πολλές γερμανικές και άλλες ευρωπαϊκές εταιρείες θα αναγκασθούν να υποβάλουν αίτηση πτώχευσης - πόσο τεράστια είναι η οικονομική ζημία η επακόλουθη της πανδημίας. 

Ωστόσο, πρέπει ταυτόχρονα να έχουμε υπόψη ότι το περιβάλλον του πλανήτη κινδυνεύει εδώ και πολύ καιρό να «χρεοκοπήσει». Και υπάρχει μια μεγάλη διαφορά: Εάν η μεταβολή της κλιματικής ισορροπίας υπερβεί κάποια κρίσιμα σημεία, οι συνέπειες - σε αντίθεση με ό,τι ισχύει για την οικονομία - θα είναι μη αναστρέψιμες· εάν συμβεί αυτό, θα είναι αδύνατο να αποτραπεί επιτυχώς η επαπειλούμενη έλευση μιας εποχής υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ακόμα και στην περίπτωση που έχουμε στα δικά μας μέρη - ή οπουδήποτε αλλού - ένα καλοκαίρι με άφθονες βροχές, αυτό δεν μπορεί να αλλάξει τίποτε στη μεγάλη εικόνα, εάν την ίδια στιγμή, στη Σιβηρία, οι αιώνια παγωμένες εκτάσεις εδάφους (permafrost) ξεπαγώνουν όλο και πιο γρήγορα.
Αυτό δείχνει ότι η λογική που δεν λαμβάνει υπόψη και μεταφορτώνει (externalize) στο «αλλού» ή στο «μετά» τα βλαπτικά επακόλουθα της οικονομικής δραστηριότητας, δηλαδή η λογική με την οποία πορευόμαστε εδώ και αιώνες, έχει φτάσει τελικά στα οικολογικά της όρια. 

Από τη μια κρίση στην επόμενη

Δύο άρθρα των Άλμπρεχτ φον Λούκε και Παντελή Μπουκάλα ρίχνουν ματιές στην πραγματική πραγματικότητα, πέρα από τα βραχυπρόθεσμα, τα φαινομενικά και ιδεοληπτικά.

Μαζί με τους «συνωστισμούς», παντού συνωστίζονται και οι αυταπάτες. Πώς θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση η σημερινή Ελλάδα; Βλέπουμε τη μεγάλη, οπισθοδρομική, καταστροφική αυταπάτη των «αιώνια χθεσινών» («Ewiggestrige» κατά τον Friedrich Schiller), αυτών που ελπίζουν, μάταια, σε μια σύντομη ολική επαναφορά τής πρό πανδημίας κατάστασης, σ' εκείνη που θεωρούν ακόμη ως «την κανονικότητα». Δηλαδή επιστροφή σε κατάσταση που αποδεικνύεται όλο και πιο καθαρά - με ποικίλων ειδών αποδείξεις - μη βιώσιμη, αδιέξοδη, ακανόνιστη. Βλέπουμε όμως κι άλλες μικρές αυταπάτες, παράγωγες της πρώτης, άν και χωρίς πραγματική επίδραση σε όσα διαδραματίζονται: Μερικοί προβλέπουν με δέος ότι τα δυστοπικά συστήματα της οικονομίας και της πολιτικής όπως τα ξέρουμε μέχρι τώρα, θα βγούν μέσα από τις πολλαπλές κρίσεις άθικτα, αμετάβλητα ή και ενδυναμωμένα.

Και οι δύο παραλλαγές της ίδιας αυταπάτης ξεχνούν ότι το σύστημα της οικονομίας (ο καπιταλισμός) είναι τρόπος παραγωγής, όχι αναλλοίωτη Πλατωνική «ιδέα» ή μεταφυσικό «κινούν αίτιο», «θεός» που κινεί ο,τιδήποτε συμβαίνει στον κόσμο. Το σύστημα της οικονομίας διεισδύει μεν σε όλα τα πεδία της κοινωνίας, τα «αποικίζει», σκορπίζει παθογόνες επιδράσεις, ωστόσο, υπό την πίεση των πραγμάτων, μεταλλάσσεται και το ίδιο, γίνεται διαρκώς αυτό που δεν ήταν χθες. Όπως συνέβη στην ιστορία και με άλλους τρόπους παραγωγής. Ξεχνούν, επίσης, αυτό που μας έμαθε η Χάννα Άρεντ: Ότι η πολιτική και η εξουσία είναι «της πόλεως», δηλαδή κοινωνική σχέση που δημιουργείται από τους «πολλούς», αντικατοπτρίζει μεταβαλλόμενους συσχετισμούς ισχύος· και δεν μπορεί να μένει για πολύ χρόνο ανεξέλεγκτο εργαλείο στα χέρια μιας πολιτικής ελίτ ή μιας κοινωνικής τάξης.

Έτσι, μόνον φαινομενικά είναι παράδοξες κάποιες συγκλίσεις απόψεων: Αφενός βλέπουμε τους (νεο)φιλελεύθερους ή άλλους που συνδέουν τις τύχες τους με το status quo και επικρίνουν ή υπονομεύουν με ποικίλους τρόπους τα μέτρα προστασίας - αυτοί δυσαρεστούνται επειδή τα μέτρα καταστέλλουν μορφές επιχειρηματικότητας που θριάμβευσαν στην περίοδο 1980-2010. Αφετέρου βλέπουμε και επικριτές «εξ αριστερών», με χαρακτηριστικά είτε αναρχοφιλελεύθερα-αντικρατικά, είτε λαϊκίστικα-μεσαιοταξίτικα, είτε μεταμοντέρνα - μεταστρουκτουραλιστικά (αυτοί αντλούν κυρίως από τον Μ. Φουκώ). Οι τελευταίοι εμπνέονται και από μια γραμμή «μοιρολατρικών» ιδεών, δημοφιλή σε μερικούς κύκλους Ελλήνων αριστερών ιδεαλιστών της νεότερης γενιάς, η οποία οδηγεί από τον Χάιντεγκερ και τον Καρλ Σμιτ μέχρι τον Τζόρτζιο Αγκάμπεν. Δεν είναι σύγκλιση παρά φύσιν. Και οι δύο πλευρές φαντασιώνονται έναν ακίνητο κόσμο, ένα ημερολόγιο παγωμένο στο έτος 2007· η μία πλευρά με ελπίδα, η άλλη με τρόμο.

Και των δύο ειδών οι αυταπάτες είναι «νεκρό βάρος της Ιστορίας», «μοιρολατρία», «κτηνώδης αδρανής μάζα που πνίγει την ευφυΐα», βολικές φαντασιώσεις χωρίς απαισιοδοξία της σκέψης ή κλαψουρίσματα χωρίς καινοτομική αισιοδοξία της βούλησης· γι' αυτά προειδοποίησε ο Γκράμσι.

  

Γ. Ρ. 

Ι

© Blätter für deutsche und internationale Politik, τ. 7/2020 - Albrecht von Lucke: Die Corona-Wende, Ιούλιος 2020

 

[...] Δύο πολιτικές προσεγγίσεις ανταγωνίζονται σήμερα εν μέσω κρίσης του κορωνοϊού: Η συντηρητική-οπισθοδρομική προσέγγιση θεωρεί ως δεδομένο, αλλά χωρίς να το εξετάζει σε βάθος, ότι πρέπει πρώτα να εξαλειφθούν όλες οι οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας, προτού καταστεί δυνατό να αντιμετωπιστούν ξανά άλλα ζητήματα, προπαντός τα σχετικά με το κλίμα. Η βιώσιμη προοδευτική προσέγγιση, ωστόσο, επιμένει ότι πρέπει να πολεμήσουμε όλες τις κρίσεις ταυτόχρονα.

Στην πραγματικότητα, ο ισχυρισμός ότι πρέπει να αποκαταστήσουμε την προ κρίσης κατάσταση, είναι καθαρή περίπτωση ψευδαίσθησης, αυταπάτη· και  μάλιστα, είναι αυταπάτη καταστροφική. Διότι οι επιπτώσεις της πανδημίας θα κρατήσουν για χρόνια, ενώ ταυτόχρονα θα γίνεται ολοένα και πιο οξεία η κλιματική κρίση. Η ιδέα ότι θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική κρίση μόνον όταν εξαλειφθούν οι επιπτώσεις της πανδημίας, παραγνωρίζει εντελώς τη σκληρή πραγματικότητα· στη μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη χρονική κλίμακα δεν θα δημιουργήσει καμιά ασφαλή κατάσταση ή αίσθηση ασφάλειας. 
Συνακόλουθα, το κρίσιμο ζήτημα είναι το εξής: Θα προχωρήσουμε προς το μέλλον με πραγματικά βιώσιμο τρόπο ή θα πορευόμαστε κοιτώντας μόνον προς τα πίσω, ελπίζοντας σε μια αποκατάσταση ή παλινόρθωση της πρότερης κατάστασης;

Πάλη για την ηγεμονία: Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιούς λόγους να αγανακτούμε; Νεανική διαμαρτυρία για το κλίμα & διαμαρτυρία ενάντια στη διαμαρτυρία

του Άλμπρεχτ φον Λούκε

© Blätter für deutsche und internationale Politik - Albrecht von Lucke: «Fridays for Future»: Der Kampf um die Empörungshoheit - Wie die junge Generation um ihre Stimme gebracht werden soll, τεύχος 3/2019 (Μάρτιος 2019)

  

Εδώ και πολλά χρόνια βλέπουμε το ίδιο τελετουργικό: Κάθε τέλος του έτους, συνήθως στις αρχές Δεκεμβρίου, διεξάγεται μια παγκόσμια διάσκεψη για το κλίμα που καταγράφει την δραματική παγκόσμια κατάσταση και εκφράζει δυσαρέσκεια γι' αυτήν. Όμως, κάθε χρονιά, ήδη αμέσως μετά τα Χριστούγεννα, το θέμα έχει ξεχαστεί. Και το μόνο που συμβαίνει, είναι να το θυμούνται ξανά στο τέλος του επόμενου έτους [1]. «Η ίδια διαδικασία όπως κάθε χρόνο». Αυτό είναι απίστευτα βολικό για όλους εκείνους που επωφελούνται από την εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων, είτε ως παραγωγοί με τεράστια περιθώρια κέρδους είτε ως καταναλωτές με φτηνές τιμές της ενέργειας·- ωστόσο είναι καταστροφικό για εκείνους που είναι ήδη «μισοπνιγμένοι», με «το νερό φτάνει μέχρι το λαιμό τους», ιδιαίτερα στις χώρες του παγκόσμιου Νότου.
Όμως τούτη τη χρονιά η κατάσταση είναι διαφορετική: Για πρώτη φορά, το θέμα δεν εξαφανίστηκε από τα πρωτοσέλιδα μετά την αλλαγή του χρόνου. Δύο παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο σ΄ αυτή τη νέα κατάσταση, ένας αντικειμενικός και ένας υποκειμενικός.

Η «ηγεσία» του μαθητικού κινήματος «Fridays for Future» στη Γερμανία, σε διάσκεψη τύπου σε μουσείο. Από αριστερά Svenja Kannt, Sebastian Grieme, Linus Steinmetz, Šana Strahinjić

[Το καλοκαίρι της «ξηρασίας του αιώνα» & η δραστηριοποίηση του «υποκειμενικού παράγοντα»]

Ο πρώτος παράγοντας είναι το γεγονός ότι το 2018 είχαμε το «καλοκαίρι του αιώνα» [στη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη πρωτοφανής ξηρασία διαρκείας, εδώ στο Μεσογειακό Νότο έβρεχε  κάθε μέρα ολόκληρο σχεδόν τον Ιούλιο]. Από την ασυνήθιστη ξηρασία του περασμένου έτους, ακόμη και τα βόρεια γεωγραφικά πλάτη πήραν μια γεύση του πόσο ευμετάβλητο έχει γίνει το κλίμα, πόσο ευαίσθητη, ασταθής και «ευάλωτη» είναι η ισορροπία του, και πόσο ανεπανόρθωτες απώλειες υφιστάμεθα ήδη. Αρκεί να σκεφτούμε, ότι εκτός από τις τεράστιες απώλειες στις γεωργικές καλλιέργειες, παρατηρείται ευρείας έκτασης αφανισμός των εντόμων και μεγάλη μείωση του αριθμού πολλών ειδών πουλιών.[2] Ωστόσο, αυτός ο αντικειμενικός παράγοντας πιθανότατα θα είχε ήδη ξεχαστεί, αν δεν είχε επιπροστεθεί και ένας δεύτερος, αυτός που μπορεί να αποκληθεί υποκειμενικός παράγοντας, ίσως ακόμη και νέο «πολιτικό υποκείμενο».

Η Greta Thunberg σε διαδήλωση μαθητών στη Γενεύη. «Εξαγωγή επανάστασης» για το κλίμα;

Γερμανία: Διχασμός στο «κέντρο» της κοινωνίας, κατάρρευση CDU/CSU και SPD, μάχη Πρασίνων και Aκροδεξιάς για το κενό πολιτικό έδαφος

του Άλμπρεχτ φον Λούκε

© Blätter für deutsche und internationale Politik - από το άρθρο του Albrecht von Lucke: Gespaltene Mitte: Regieren am Abgrund, Νοέμβριος 2018

Μετά και τα αποτελέσματα των εκλογών στην ομόσπονδη χώρα της Έσσης (28.10.2018), η καγκελάριος Μέρκελ ανάγγειλε την σταδιακή απόσυρσή της από την πολιτική, που αρχίζει με την μη υποβολή υποψηφιότητας για την προεδρία του κόμματός της CDU, στο κομματικό Συνέδριο των αρχών Δεκεμβρίου 2018. Το άρθρο του Albrecht von Lucke στα Blätter für deutsche und internationale Politik (εκτεταμένο μέρος του μεταφρασμένο στη συνέχεια), γράφτηκε λίγο πριν τις εκλογές στην Έσση, την αφορμή για την εναρκτήρια χειρονομία αποχαιρετισμού της Μέρκελ. Ωστόσο οι εκτιμήσεις του Λούκε για την εξαιρετικά ρευστή κατάσταση στο πολιτικό σκηνικό της Γερμανίας μοιάζουν σαν να γράφονται τώρα.

  

Kερδισμένο από την στροφή προς τον δεξιό λαϊκισμό, που συμβαίνει σε όλη την έκταση της  Γερμανικής Ομοσπονδίας, βγαίνει προφανώς το κόμμα των Πρασίνων, όπως αποδεικνύει η τεράστια αύξηση της εκλογικής επιρροής του. Έτσι, οι Πράσινοι έχουν τώρα την «ορμή», το «Momentum» - για να παραλληλίσουμε τα συμβαίνοντα στη Γερμανία με το όνομα της επιτυχημένης πολιτικής κίνησης εντός του Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας, [με την οποία ο Τζέρεμι Κόρμπιν (Jeremy Corbyn) αναρριχήθηκε στην προεδρία του κόμματός του και ανέτρεψε την πτωτική τάση του]. Πράγμα που σημαίνει ότι οι Γερμανοί Πράσινοι έχουν αυτό που δεν έχουν οι Σοσιαλδημοκράτες του SPD και το Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke), αλλά, προπαντός, δεν το έχει ούτε και το νέο διακομματικό αριστερό κίνημα «Ξεσηκωθείτε» (Aufstehen). Ειδικά τo τελευταίο κίνημα, ξεκίνησε από εντελώς λανθασμένη αφετηρία, παραβλέποντας ότι η προοδευτική απάντηση στον δεξιό λαϊκισμό δεν είναι ένας αριστερός λαϊκισμός, αλλά η υπεράσπιση της ελεύθερης, ανοιχτής στον κόσμο κοινωνίας. Από αυτή την άποψη, εκτός των άλλων και η αρνητική στάση που κράτησε η Ζάρα Βάγκενκνεχτ (Sahra Wagenknecht), ιδρύτρια του κινήματος «Ξεσηκωθείτε», απέναντι στην τεράστια «ενωτική» («unteilbar») εκδήλωση στο Βερολίνο [με περιεχόμενο αντιρατσιτικό, υπέρ της αλληλεγγύης και κατά της εθνικής περιχαράκωσης, λίγο πριν τις εκλογές στη Βαυαρία, με συμμετοχή και πολλών πολιτικών των Σοσιαλδημοκρατών, των Πρασίνων και του Κόμματος της Αριστεράς], σίγουρα δεν ήταν καλή προεκλογική διαφήμιση για το δικό της κόμμα, Die Linke (το 3,2 %, που έλαβε στη Βαυαρία ήταν ανάλογα ισχνό) και γενικά ήταν πολιτικά καταστροφική.

Όσοι λοιπόν επικεντρώνονται με εμμονικό σχεδόν τρόπο στον περιορισμό της μετανάστευσης, όπως κάνουν η Wagenknecht και ο Όσκαρ Λαφονταίν (Oskar Lafontaine), δεν ανοίγουν κανένα νέο πεδίο συζήτησης, αλλά, σε τελευταία ανάλυση, χορεύουν με την μουσική που παίζει η ακροδεξιά AfD. Ως αποτέλεσμα, ο ψηφοφόρος που με αυτό τον τρόπο διεκδικείται από δύο λαϊκισμούς, προτιμά προφανώς στο τέλος να επιλέξει τον αυθεντικό λαϊκισμό, πράγμα που αποδεικνύεται από τα μεγάλα ποσοστά ψήφων της AfD, η οποία μετά τις εκλογές στη Βαυαρία και την Έσση θα εκπροσωπείται στα κοινοβούλια όλων ανεξαιρέτως των ομόσπονδων χωρών της Γερμανίας.

Οπισθοχώρηση και οχύρωση στο εθνικό κράτος; Ή «ανοιχτά σύνορα για όλους», χωρίς τόπο οικείο για κανέναν; Δύο εξίσου αδιέξοδες πολιτικές

του Άλμπρεχτ φον Λούκε
 

Μετάφραση του δεύτερου μέρους από το άρθρο για την πολιτική κατάσταση στη Γερμανία, υπό την κυριαρχία του μεταναστευτικού ζητήματος στη δημόσια συζήτηση και στις πολιτικές αντιπαραθέσεις:  © Blätter für deutsche und internationale Politik (τεύχος  8/2018) - Albrecht von Lucke: Ohne Rücksicht auf Verluste: Das Endspiel der CSU
  

1. [Η οικτρή κατάσταση στην γερμανική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU/CSU)]

Ο στόχος των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU), να καταστρέψουν την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) με το να την μιμηθούν, θεωρείται ήδη ότι απέτυχε οικτρά. Το μόνο που μπορεί να ελπίζει κανείς, είναι να συνετισθούν οι Χριστιανοκοινωνιστές, τώρα που η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση ως όλον (CDU + CSU) μόλις και μετά βίας απέφυγε τη διάσπαση. Ωστόσο, αυτό δεν φαίνεται πιθανό. Μέχρι νεωτέρας, αυτό που απομένει από την ένωση των δύο κομμάτων CDU και CSU είναι μια συνύπαρξη μόνον εξ ανάγκης και περιορισμένου σκοπού, προκειμένου να αποτραπούν μεγαλύτερες ζημίες, δηλαδή η πτώση τους. Σήμερα, η Ένωση δεν υπάρχει πια επειδή υπάρχουν κοινές πεποιθήσεις ή έστω κοινές λογικές, αλλά απλά και μόνον επειδή τα δύο κόμματα αντιλαμβάνονται τι σημαίνουν τα ποσοστά που τους δίνουν οι δημοσκοπήσεις. Όμως η σύγκρουση σιγοβράζει και διατηρείται σκόπιμα· η ρήξη των δύο κομμάτων παραμένει ένα ενδεχόμενο ανά πάσα στιγμή. Πολλές ενδείξεις υπάρχουν ότι η εκεχειρία θα κρατήσει μόνον μέχρι τις βουλευτικές εκλογές στην Ομόσπονδη Χώρα της Βαυαρίας· ειδικά για τον [πρόεδρο των Χριστιανοκοινωνιστών και Ομοσπονδιακό Υπουργό Εσωτερικών] Χορστ Ζέεχόφερ (Horst Seehofer), ο οποίος άλλωστε δεν έχει και πολλά να χάσει, τότε θα έλθει η ώρα της τελικής αναμέτρησης με την καγκελάριο Μέρκελ. 
Σε περίπτωση που οι Βαυαροί Χριστιανοκοινωνιστές χάσουν με διαφορά την απόλυτη πλειοψηφία στη Βαυαρική Βουλή (και μετά τα πρόσφατα γεγονότα, όλα δείχνουν ότι αυτό θα συμβεί), είναι βέβαιο ότι θα αναζωπυρωθεί η συζήτηση για τις ευθύνες της αποτυχίας. Εάν αυτό συμβεί, στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση δεν θα μείνει λίθος επί λίθου. 

Δημοσκόπηση σε ομοσπονδιακό επίπεδο 25.8.2018

2. Η οικτρή κατάσταση στην γερμανική Αριστερά
Είναι λοιπόν εντελώς ανοιχτό ζήτημα τί χρόνος ζωής απομένει στον σημερινό κυβερνητικό συνασπισμό της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης με τους Σοσιαλδημοκράτες (CDU-CSU-SPD). Συνεπώς, όλες οι άλλες δυνάμεις είναι αναγκασμένες να προετοιμάζονται από τώρα για το ενδεχόμενο ενός τέλους αυτής της κυβέρνησης πολύ σύντομα. Ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα είναι η κατάσταση της Αριστεράς στη Γερμανία. Όμως η κατάσταση στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) και στο Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) είναι εδώ και καιρό καταστροφική, διότι και τα δύο αυτά κόμματα όπως και της Κεντροδεξιάς, είναι εσωτερικά διχασμένα σε υπερασπιστές και σε αντιπάλους της πολιτικής της ανοιχτής στη μετανάστευση. 

Δημοσκόπηση για την Βαυαρία, 13.8.2018

Κρίση και αγωνία της Σοσιαλδημοκρατίας. Χθες στη Γαλλία και Ολλανδία, τώρα στη γενέτειρα Γερμανία

Τρία άρθρα, υπό διαφορετικό πρίσμα, για την μεγάλη κρίση και το μεγάλο δίλημμα της γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας αλλά και για την τύχη της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Μετά την συρρίκνωση της γαλλικής και ολλανδικής Σοσιαλδημοκρατίας σε σκιές του εαυτού τους και κόμματα-νάνους, μετά τις διαρκείς ήττες άλλων Σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων και την άνοδο της ακροδεξιάς, η συζήτηση για την μοίρα του κόμματος του  Μαρξ, του  Ένγκελς, του  Μπέμπελ, του Μπερνστάιν, της Λούξεμπουργκ, του Κάουτσκι και του Μπραντ, είναι συζήτηση για τη μοίρα του συνόλου της Σοσιαλδημοκρατίας και για τη μοίρα όλης της Αριστεράς στον ευρύτερο χώρο της ηπείρου μας.
Στην τωρινή μεγάλη αναταραχή, θα μπορέσει άραγε η γερμανική Σοσιαλδημοκρατία, πληρώνοντας ίσως βαρύτατο τίμημα, να γίνει αποφασιστικός παράγοντας αναζωογόνησης και ανανέωσης της Ευρώπης και του κράτους πρόνοιας, και έτσι να δικαιωθεί ιστορικά; Ή, μήπως, ο μοναχικός δρόμος του Τζέρεμι Κόρμπιν και του βρετανικού Εργατικού Κόμματος, στην άλλη «μητρική» χώρα της Σοσιαλδημοκρατίας, θα αποδειχθεί ο μόνος βατός και βιώσιμος; Και πώς θα μπορούσε, από την πλευρά του, να συνεισφέρει και αυτός στο ευρύτερο, ευρωπαϊκό όλον;

Γ. Ρ.

  

1. Βόλφγκανγκ Μύνχάου: Ένα βαρύ τίμημα, που ίσως αξίζει, για χάρη της Ευρώπης;

© ft - Wolfgang Münchau: A German coalition deal to radically reshape Europe The preliminary agreement signals a shift to more agenda-driven EU politics, 15.1.2017 

[...] Στην προηγούμενη προγραμματική συμφωνία για τον μεγάλο συνασπισμό των Χριστιανοδημοκρατικών κομμάτων με τους Σοσιαλδημοκράτες, το 2013, δεν υπήρχε σχεδόν καμία αναφορά στην Ευρώπη, πέρα ​​από τα συνήθη κλισέ. Το μεγάλο θέμα ήταν τότε ο βασικός μισθός. Όμως, στην προκαταρκτική συμφωνία της περασμένης εβδομάδας, η Ευρώπη είναι το «θέμα Νο1».

Αυτό το μέρος της συμφωνίας είναι πολύ πιο προχωρημένο ​​από μια γενική προθυμία για συνεργασία με τον Γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν με στόχο τη μεταρρύθμιση της ζώνης του ευρώ. Δηλώνει την προθυμία να αυξήσει τον προϋπολογισμό της ΕΕ, με μεγαλύτερη γερμανική καθαρή συνεισφορά. Ειδικά, υποστηρίζει έναν προϋπολογισμό της ευρωζώνης ικανό να χρηματοδοτήσει την μακροοικονομική σταθεροποίηση, την κοινωνική σύγκλιση και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Ζυρίχη 1893, Γερμανοί Σοσιαλδημοκράτες ηγέτες: Από αριστερά: Δρ. Ζίμον, Φρίντα Ζίμον-Μπέμπελ, Κλάρα Τσέτκιν, Φρίντριχ Ένγκελς, Γιούλια Μπέμπελ, Άουγκουστ Μπέμπελ, Έρνστ Σάττνερ, Ρεγκίνε Μπερνστάιν, Έντουαρντ Μπερνστάιν (μόλις διακρίνεται)