Οι μεγάλες αυταπάτες καίγονται καίγοντας ανθρώπους

Αυτή τη φορά δεν χρειάζονται οι ειδικοί των περιβαλλοντικών καταστροφών ή των οικοσυστημάτων και τα επιχειρήματά τους, αλλά μόνον ένα ελάχιστο κοινής λογικής για να καταλάβει κανείς το πώς και το γιατί. Τα ίδια τα γεγονότα μιλούν, αρκεί να τα διασταυρώσεις. Η φοβερότερη και φονικότερη πυρκαγιά στην ζεστή και ξερή Αττική ξέσπασε ενώ ήδη κατακαίγονταν τεράστια δάση κωνοφόρων στην Σουηδία και Φινλανδία, ακόμη και βορειότερα του Αρκτικού Κύκλου. Όποιος αρμόδιος, για να ελαφρύνει τη θέση του, επικαλείται μή αντιμετωπίσιμους «ασύμμετρους κινδύνους», «ασύμμετρες απειλές», πράκτορες ξένων δυνάμεων ή οικοπεδοφάγους, όπως έκαναν το 2007 και πολλοί άλλοι δεκάδες φορές πριν και μετά, ξέρει ή θα έπρεπε να ξέρει ότι λέει λόγια του αέρα. Στα αρκτικά σκανδιναβικά δάση δεν ανάβουν φωτιές Τούρκοι (ή άλλων χωρών) πράκτορες, ούτε οικοπεδοφάγοι, γιατί οι νόμοι είναι ισχυροί και η χώρα αχανής και αραιοκατοικημένη. Βέβαια, αυτό δεν αποκλείει λογικά την περίπτωση, κάποιοι από αυτούς τους «ασύμμετρους» δαιμόνιους να ανάβουν φωτιές στην Αττική ή στη Χαλκιδική, όμως τα γεγονότα μας λένε κάτι πολύ σαφές: Οι ασύμμετροι εχθροί που καταφέρνουν να μένουν επί δεκαετίες αόρατοι, περιττεύουν ως αίτια· ακόμη και σε τόπους πολύ λιγότερο εύφλεκτους από τις λίγες οάσεις που απέμειναν στην έρημο Αττική, τα δάση αρπάζουν φωτιά και καίγονται χωρίς αυτούς. Στη συνέχεια αρχίζει η σοβαρή και δύσκολη συζήτηση. 

Ι

1. Δασικές πυρκαγιές τα καλοκαίρια συνέβαιναν πάντοτε. Παντού, ακόμη και στη Σκανδιναβία ή στη Σιβηρία βορείως του Αρκτικού Κύκλου, πόσο μάλλον στην Ελλάδα, Τουρκία ή Πορτογαλία. Αυξήθηκε όμως η συχνότητά τους και οι λόγοι είναι δύο: Πρώτον η κλιματική αλλαγή, η οποία αλλού προκαλεί συχνότερες και πιο απότομες εναλλαγές του καιρού και αλλού ξηρασίες και ανομβρίες μεγαλύτερης διάρκειας από τη συνηθισμένη. Δεύτερον, αλλαγή των συνηθειών και τρόπου ζωής του ανθρώπου (π.χ. μεγαλύτερη κινητικότητα στον περιβάλλοντα χώρο μέσω της όλο και πιο εντατικής χρήσης του ιδιωτικού αυτοκινήτου - πόσο μάλλον με τον τρόπο που χρησιμοποιείται το ΙΧ στην Ελλάδα το καλοκαίρι, χαλαρές συμπεριφορές σε συνθήκες που γίνονται παράγοντας κινδύνου, άγνοια του τρόπου που λειτουργούν τα στοιχεία της φύσης κλπ), συνεπώς αύξηση της πιθανότητας άμεσα ανθρωπογενών αιτιών δασικής πυρκαγιάς.

Αττική (μέσο και επάνω), Σουηδία (κάτω)

Οι «φιλοευρωπαϊκές» πολιτικές δυνάμεις μας, της Δεξιάς και του Κέντρου

1. Το «ελληνικό πρόβλημα» ταυτότητας και ενοποιών πολιτικών νοοτροπιών, που συνοψίζεται στο ερώτημα «είναι η Ελλάδα ευρωπαϊκή χώρα;», είναι πιο πολύπλοκο από όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως και συσκοτίζεται πιο πολύ από την νέα πλημμύρα αντιαριστερής ρητορικής· εκτός των άλλων, γιατί είναι πρόβλημα «αριστεροδεξιό». Και είναι πολύ παλιότερο από την εποχή που έγιναν γνωστοί και στον ελλαδικό - τότε ακόμη οθωμανικό - χώρο οι Φραγκοφερμένοι όροι Δεξιά και Αριστερά. Ας θυμηθούμε το διαβόητο απόφθεγμα (ενός Μεγάλου Δούκα της Αυτοκρατορίας, του Λουκά Νοταρά, και όχι κάποιου αντιφεουδάρχη ή άλλου «αριστερού» της μεσαιωνικής εποχής) «Κρειττότερόν εστιν ιδέναι εν μέση τη Πόλει φακιόλιον βασιλεύον Τούρκων ή καλύπτραν λατινικήν».
Τα ίδια περίπου ίσχυαν κατά βάθος, σε πολλές δεξιές καρδιές και πνεύματα, ακόμη και στην εποχή του (Τρίτου και πιο πρόσφατου) ελληνικού Εμφυλίου. Αλλά για την τότε κυβερνώσα (Κεντρο)Δεξιά, η καταφυγή στον Δυτικό Σύμμαχο, πρώτα τον Βρετανό, μετά τον Αμερικανό, κατέστη αναγκαστική, ζήτημα ζωής και θανάτου, διότι εδώ στην Ελλάδα, η συνεννόηση με τον τότε «αριστερό βάρβαρο» - σε αντίθεση με την Ιταλία του σταλινικότερου του Στάλιν Τολιάτι και του Ντε Γκάσπερι ή την Γαλλία του Ντε Γκωλ και των εξίσου σταλινικών Τορέζ και Βαλντέκ Ροσέ - για πολλούς λόγους, κυρίως λόγω αυτής ακριβώς της κοινής ανορθολογικής νοοτροπίας των δύο αντιμαχόμενων πλευρών, κατέστη αδύνατη.
Μολονότι η Ελλάδα ως προς την πραγματική πραγματικότητα ανήκει απολύτως στην Ευρώπη και στην Δύση - όσο π.χ. η Ιταλία, η Σλοβενία ή η Ιρλανδία - ως προς αυτή τη φαντασιακή σχέση με την πραγματικότητα ελάχιστα έχουν αλλάξει μέχρι τώρα.

Friedrich Johann Justin Bertuch:  Δράκος (1806)

Χαλκιδική, η «αθέατη» πλευρά της καταστροφής - αφανισμός των δασών και ανεξέλεγκτη δόμηση

του Γιώργου Λιάλιου

© Καθημερινή - Από το 1945 η Χαλκιδική άλλαξε «πρόσωπο», 30.08.2015

Άς βλέπουμε και την «αθέατη πλευρά της σελήνης»: εδώ και χρόνια, όταν γίνεται συζήτηση για τη Χαλκιδική, όλοι οι προβολείς πέφτουν στη χρυσοθηρία και στις Σκουριές. Υπάρχει όμως και η άλλη καταστροφή, η πιο αργή, αλλά διαρκής και μακροχρόνια. Η Χαλκιδική υποβαθμίστηκε σε απέραντο παραθεριστικό τόπο των Θεσσαλονικέων και όχι μόνον. Η οικιστική πίεση που ασκεί η παραθεριστική κατοικία και ο τουρισμός στο πολύμορφο, εύθραστο περιβάλλον της, έχει ως αποτέλεσμα νόμιμα και αυθαίρετα περιβαλλοντικά τερατουργήματα. Αφανίζει κάθε γωνιά ανέγγιχτης φύσης, παραμόρφωσε εντελώς τις κοινότητες και την παραγωγική τους διάρθρωση. 

Αυτό που συνδέει τις δύο συμφορές που πλήττουν την Χερσόνησο είναι η απουσία ρυθμιστικού περιφερειακού σχεδιασμού. Παραμένουν αζήτητα, ανύπαρκτα στην Ελλάδα, ο καθορισμός χρήσεων γης με περιορισμό των συγκρούσεών τους, ο έλεγχος της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων, οι πολιτικές για ορθολογική εκμετάλλευση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιφέρειας. Λείπει η χωροταξία που περιορίζει τη διαρκή δημιουργία χάους.

Σε ζοφερούς καιρούς οικονομικής κρίσης, ποιός μιλά γι' αυτή την αποσιωπημένη αλλά ανεπανόρθωτη καταστροφή; Είναι πολύ βολική για μας τους φιλοξενούμενους εισβολείς και πολύ χρηματοφόρα για τους τυχερούς εκ των ντόπιων.

Γ. Ρ.

   

Μπορεί το πρόστιμο που επιβλήθηκε από τον Δήμο Σιθωνίας στον γλύπτη Διονύσιο Καρυπίδη να μην αφορούσε τελικά την «καταστροφή» του τοπίου από τη γοργόνα που σκάλισε στους βράχους μιας παραλίας (αλλά το ότι έκανε ελεύθερο κάμπινγκ), ωστόσο η είδηση προκάλεσε χαμόγελα σε όσους γνωρίζουν την... περιβαλλοντική ευαισθησία αρχών και πολιτών στη Χαλκιδική. Η διαδικασία κατάρτισης των δασικών χαρτών στον νομό έφερε στο φως την εκχέρσωση και καταπάτηση περίπου 130.000 στρεμμάτων δασών, με τις μεγαλύτερες απώλειες στις περιοχές Πολυγύρου και Σιθωνίας. Παράλληλα, η διαδικασία νομιμοποίησης αυθαιρέτων αποκάλυψε την έκταση της αυθαίρετης δόμησης, καθώς μέχρι στιγμής έχουν δηλωθεί περίπου 18.000 αυθαίρετα κτίσματα και ακόμα 28.000 πολεοδομικές παρανομίες. Παρ’ όλα αυτά, οι τοπικές αρχές συνεχίζουν τον πολλαπλασιασμό των προς οικοδόμηση εκτάσεων.

«Άλλοι οικοδομούσαν με το τσεκούρι, άλλοι οικοδομούσαν με τη φωτιά»