Ευρωπαϊκή Ένωση και εθνικά κράτη - πολίτες και πολιτικά υποκείμενα - διαφθορά και ΜΜΕ - Τρία ακόμη άρθρα του Χρίστου Αλεξόπουλου

Ι. Ευρώπη των πολιτών και όχι των κρατών

 © Μεταρρύθμιση - Χρίστος Αλεξόπουλος: Ευρώπη των πολιτών και όχι των κρατών, 23.8.2020

  

Αν και στην Ελλάδα το πολιτικό σύστημα και κατ' επέκταση τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ασχολούνται διαχρονικά με τις «ευθύνες» πολιτικών προσώπων, π.χ. για την πυρκαγιά στο Μάτι (Ιούλιος 2018) και τις τραγικές της επιπτώσεις (χωρίς να λαμβάνουν υπόψη την συμβολή όλων των κομμάτων που διαχειρίσθηκαν κυβερνητική εξουσία, στην άναρχη δόμηση, στα αυθαίρετα και στην έλλειψη μακροπρόθεσμου σχεδιασμού), με βασικό στόχο την διαμόρφωση του επιθυμητού πολιτικού κλίματος, στο ευρωπαϊκό επίπεδο γίνεται διάλογος σχετικά με την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας του κορωνοϊού (Covid-19) στα κράτη-μέλη. 

Σε αυτό το πλαίσιο η αντιπαράθεση των κυβερνήσεων επικεντρώνεται στον τρόπο διαχείρισης των κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η βοήθεια στα κράτη-μέλη θα δοθεί με την μορφή επιχορηγήσεων ή δανείων, όπως συνέβη με την αντιμετώπιση της ελληνικής οικονομικής κρίσης;

Ανεξάρτητα από τον συμβιβασμό στον οποίο κατέληξαν και τις επιπτώσεις του στις διάφορες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης γίνεται εμφανές, ότι ο προσανατολισμός και ο πραγματισμός του ευρωπαϊκού πολιτικού συστήματος δεν οδηγούν στην ανάπτυξη δυναμικής για την ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, αλλά συμβάλλουν στην αναπαραγωγή της λογικής οικοδόμησης «στενών» οικονομικών και πολιτικών σχέσεων κρατικών οντοτήτων με εθνικά συμφέροντα και στην αποδυνάμωση του γεωπολιτικού βάρους της Ευρώπης ως υπερεθνικού μορφώματος με συνοχή, με αποτέλεσμα την άνοδο του ευρωσκεπτικισμού στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.

 

Πάλι η διαμάχη για το αγέννητο παιδί: Δυο γάιδαροι μαλώνανε σε ξένον αχυρώνα. Για τις ζωές των άλλων

Πριν από μήνες, με αφορμή τη σφοδρή συζήτηση που πυροδότησε στην εγχώρια δημόσια σφαίρα η απόφαση της Ιεράς Συνόδου για θέσπιση «Ημέρας του Αγέννητου Παιδιού», και κυρίως με αφορμή την οργισμένη αντίδραση φιλελεύθερων και αριστερών, διατυπώθηκε στον ιστοχώρο τούτο η εξής θέση: Αυτή η αριστεροφιλελεύθερη κραυγή μάχης που υπερασπίζεται - έτσι απλά - το «δικαίωμα στην άμβλωση», μπορεί πολύ εύκολα να οδηγήσει έξω από κάθε ουσιωδώς λογική και κανονιστική θέση. Δηλαδή, να διολισθήσει σε μια θέση που εξαρχής αρνείται να υπακούει σε κανόνες δικαιοσύνης, και μάλιστα καθολικής ισχύος (βλ. «Εμείς που μας επέτρεψαν να γεννηθούμε και οι άλλοι, που μέλλει - άν τους το επιτρέπουμε - να γεννηθούν»). 

Ιστορίες με Πύθωνες και άλλα φίδια

Ηθοποιός σημαίνει Φως;

Τελικά, από την παρέλαση των δέκα νεαρών ηθοποιών α λα Monty Python προέκυψε ολόκληρο τσίρκουλο. Αρκετοί, ακόμη και ο ευρωβουλευτής της ΝΔ κ. Σ. Κυμπουρόπουλος, σήκωσαν ευτυχώς το γάντι - ή μάλλον τον μπερντέ - για να δουν και όσοι δεν γνωρίζουν τί έχει μέσα το Μεντράνο.
Μας τα έλεγε πάντα ο Αριστοφάνης, μας τα είπαν και οι βρετανοί Πύθωνες. Με χιούμορ, είτε χοντρό είτε δηλητηριώδες, μπορεί να ξεσκεπαστεί η βαθύτερη ουσία των πραγμάτων. Οι δέκα κοπέλες μας θύμισαν, για μια φορά ακόμη, τί παράδεισο της πολιτικής είχαμε και έχουμε στα δικά μας μέρη. Τουλάχιστον ο ηθοποιός, τώρα δήμαρχος, Γιάννης Βούρος, θα έπρεπε να ξέρει από δρώμενα και πώς παίζεται επί σκηνής ο πολιτευτάκιας. Δυστυχώς ήταν κακή ηθοποιία. Για να κάνεις τον βλαχοδήμαρχο, πρέπει να μπορείς να τον παίξεις με κάποιο χιούμορ. Κατά προτίμησιν βρετανικόν. Είναι απαραίτητο, ιδίως στις δύσκολες σκηνές. Αυτός είχε την ατυχία να τρακάρει με Πύθωνα, αλλά τυλίχτηκε ανάμεσα στις σκοτεινές ερπετο-σπείρες και o ηθοποιός έπαυσε να σημαίνει φώς.
Ακούσαμε και είδαμε πάλι ιστορίες με φίδια και με φιδέμπορους. 
Ο συνάδελφός του ο Αποστόλης Γκλέτσος στην ατυχία του είχε τύχη: Εκείνος τράκαρε με αγριογούρουνο. Φτηνά τη γλύτωσε ο ίδιος: Πήρε πέντε τούμπες το SUV, το αυτοκίνητο καταστράφηκε, το άτυχο γουρούνι σκοτώθηκε, το έκαναν ψητό οι τυχεροί άνδρες και γυναίκες της Τροχαίας που έτρεξαν στο περιστατικό.
Τι έχουν πάθει τελοσπάντων αυτοί οι ηθοποιοί που έγιναν δήμαρχοι και πολιτικοί; Πώς μπλέκουν έτσι σε αδικαιολόγητα τροχαία, δεν βλέπουν τις προειδοποιητικές πινακίδες;

Εμείς που μας επέτρεψαν να γεννηθούμε και οι άλλοι, που μέλλει - άν τους το επιτρέπουμε - να γεννηθούν

Η συζήτηση που ξέσπασε με την απόφαση της Ιεράς Συνόδου για θέσπιση «Ημέρας του Αγέννητου Παιδιού», πυροδότησε την οργισμένη αντίδραση φιλελεύθερων και αριστερών. Λάβαρό τους και κραυγή μάχης το δικαίωμα στην άμβλωση.

«Δικαίωμα» στην άμβλωση; Πότε και υπό ποιές προϋποθέσεις; Και πότε η άσκηση ενός δικαιώματος από κάποια άτομα δεν θίγει πιο θεμελιώδη δικαιώματα άλλων ατόμων;
Δεν είναι τόσο προφανή τα πράγματα, άν θέλουμε να κάνουμε μια συζήτηση ορθολογική και κανονιστική (που υπακούει σε κανόνες δικαιοσύνης, και μάλιστα καθολικής ισχύος).
Π.χ. ισχύει ο «χρυσός κανόνας», ή ακριβέστερα η κατηγορική επιταγή του Καντ ως κανόνας δικαιοσύνης; «Να πράττεις μόνον σύμφωνα με αρχές που θα ήθελες ταυτόχρονα να ισχύουν ως κανόνες καθολικής ισχύος». Εάν ναι, τότε προκύπτει το εξής: Εάν αναγνωρίσω το δικαίωμα στην άμβλωση ως καθολικής ισχύος και χωρίς προϋποθέσεις δικαίωμα, τότε πρέπει να το αναγνωρίσω (εκ των υστέρων, αλλά αυτό το επιβάλλει η καθολικότητα) και ως δικαίωμα της μητέρας μου. Αλλά εάν εκείνη το ασκούσε, δεν θα υπήρχα. Συγκρούεται - στην πράξη - το «δικαίωμα» της μητέρας μου με το δικό μου δικαίωμα στη ζωή.
Φυσικά δεν είναι επιχειρηματολογία σοφιστείας. Τίθεται το ζήτημα άν μπορεί ένα δικαίωμα να είναι έγκυρο όταν αντιτίθεται στην ύπαρξη κανόνων δικαιοσύνης καθολικής ισχύος.

Νότης Μαυρουδής: Λ. Παπαδόπουλος - Δ. Δανίκας, παλιά ξινά σταφύλια

© TaR.gr - Σχόλια του Νότη Μαυρουδή - Νότης Μαυρουδής: Παλαιά ξινά σταφύλια, Παπαδόπουλος – Δανίκας, 04/04/2019

 

Πώς πολλαπλασιάζονται έτσι ασταμάτητα οι παρακμιακές εκρήξεις ατόμων από τις ώριμες και υπερώριμες γενεές; Λες και δεν μας έφτανε ο κορεσμός στον κόσμο της πολιτικής, αυξάνονται και πληθύνονται οι «εκτός ελέγχου» στην παλαιά φρουρά της «παραδοσιακής show biz» (εκείνης της οικείας στους μεγαλύτερης ή μεσαίας ηλικίας απλούς πολίτες), αλλά και των Μέσων Ενημέρωσης. Επιρρεπείς βέβαια αυτές οι κοινωνικές ομάδες. Και σεσημασμένες περιπτώσεις οι δύο ανεξέλεγκτοι που σχολιάζει ο Νότης Μαυρουδής. Ωστόσο, κυττάζοντας μια ακόμη τέτοια βουτιά στα βρωμόνερα, παίρνουμε και μια γεύση του πόσο χαμηλά έπεσε το επίπεδο ευρύτερα, στην όλη δημόσια σφαίρα της χώρας τούτης.

Γι' αυτό και μόνον, μια τέτοια αθλιότητα αξίζει να μνημονεύεται ως προειδοποιητικό και αποτρεπτικό μήνυμα γραμμένο στον τοίχο, μήπως τυχόν συγκρατήσουν άλλοι τις παρορμήσεις τους που θα τους  ρίξουν κι αυτούς όλο και πιο χαμηλά. Και ως παρηγοριά τελευταίας καταφυγής: Για να μή ακουστεί απλώς ένα αμήχανο «τί κρίμα!», που δηλητηριάζει και ξεγράφει κάθε ελπίδα, ο πειρασμός να ξεγράψει κανείς τους κάποιας ηλικίας (άραγε τους άνω των 40, τους άνω των 35, ποιό το όριο;), γενεές ανίατα εθισμένες σε νοοτροπίες του μη βιώσιμου κόσμου με τις οποίες ωρίμασαν και υπερωρίμασαν, αυτός τουλάχιστον αφήνει ζωντανή μια κάποια ελπίδα.

«Άν έχουμε ακόμη κάποια ελπίδα, αυτή μας δίδεται μόνον για χάρη εκείνων που είναι απελπισμένοι» - Nur um der Hoffnungslosen willen ist uns die Hoffnung gegeben - Βάλτερ Μπένγιαμιν, από το δοκίμιο Goethes Wahlverwandtschaften (Το έργο του Γκαίτε Εκλεκτικές Συγγένειες), 1924.

Γ. Ρ. 

  

Η προσωπικότητα του Λευτέρη Παπαδόπουλου, του «Προέδρου», του ΑΕΚτζή, του δημοσιογράφου, του σημαντικότατου στιχουργού πολλών γνωστών τραγουδιών ήδη από τη δεκαετία του ’60, του «Πρύτανη», του αθυρόστομου, είναι ιδιαίτερη περίπτωση και η συνέντευξη στον Δημήτρη Δανίκα (στο Πρώτο Θέμα) λίγο πριν την Πρωταπριλιά, ομολογώ πως ξεφεύγει από το πλαίσιο της αθυροστομίας και της λεκτικής ελευθεριότητας του … Ποιητή (sic).

Τον γνωρίζω κι εγώ από τότε που ξεκίνησε. Κολλητός του Λοΐζου, του Μάτσα, του Νταλάρα, της Αλεξίου, και πολλών άλλων της εποχής, είχε γίνει, χρόνια τώρα, γραφικός και αντιπαθητικός σε πολύ κόσμο για την μαγκιά και το υπεροπτικό ύφος με το οποίο αντιμετώπιζε τους άλλους, ακόμα και τους κολλητούς του, όπως ένας ξερόλας ο οποίος πρυτανεύει στο συνάφι του, όχι επειδή είναι ευφάνταστος και ευφυής, αλλά επειδή στριμώχνει την όποια ακτινοβολία του στο αγοραίο καλαμπούρι, στον χαβαλέ και στη γλώσσα τού υποκόσμου.

Σε τί σειρά κατατάσσεται η Ελλάδα ως προς τον «Δείκτη Ευδαιμονίας»; ΟΗΕ - World Happiness Report 2019

Μόλις δημοσιεύτηκε η παγκόσμια έρευνα του έτους 2019 για το πόσο ευτυχισμένες αισθάνονται οι κοινωνίες του πλανήτη (World Happiness Report 2019, ολόκληρος σε pdf), η οποία κάθε χρόνο διεξάγεται από το Δίκτυο Βιώσιμης Εξέλιξης (Sustainable Development Solutions Network) του ΟΗΕ. Είναι αυτό που σ' άλλες εποχές, όταν μετρούσε το εύ ζήν, θα ονομαζόνταν στην ελληνική γλώσσα «Σύνθετος Δείκτης Ευδαιμονίας». Ή κάπως έτσι.

Αυτή τη φορά, πρώτη χώρα στην κατάταξη είναι η Φινλανδία, με τάση ανοδική, ακολουθούμενη από - ποιές άλλες; - λοιπές Σκανδιναβικές χώρες, μερικές άλλες βορειο- ή κεντροευρωπαικές, τον Καναδά, τη Νέα Ζηλανδία. 

Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 82η θέση, στην ίδια πάνω-κάτω κατηγορία με την Τουρκία, τη Μαλαισία, το Χονγκ-Κονγκ, από τις ευρωπαϊκές τη Λευκορωσία, τη Βοσνία & Ερζεγοβίνη και - ποιά άλλη; - τη βορειοδυτική μας γείτονα που ονομάζεται πια Βόρεια Μακεδονία, την οποία τόσο υποτιμούμε, μολονότι ως κοινωνίες που αντιμετωπίζουν κρίση αξιών και μελλοντικών προσανατολισμών, από αρκετές απόψεις μοιάζουμε σαν δυό στάλες νερό.

Πολυμορφία της κρίσης στην «Παλιά»* Ευρώπη: 1. Ιταλική παρακμή, γεροντική φάση του Μπερλουσκονισμού

του Αλεσσάντρο Λεογκράντε
 

 © Gli asini  - Alessandro Leogrande: Il ritorno di Belluscone. L’ultimo editoriale di Alessandro Leogrande, Δεκέμβριος 2017

Ο Alessandro Leogrande πέθανε από καρδιακό επεισόδιο στις 26 Νοεμβρίου 2017 σε ηλικία 40 ετών. Στο τελευταίο σημείωμα της Σύνταξης που έγραψε για το τεύχος Δεκεμβρίου 2017 - Ιανουαρίου 2018 του περιοδικού Gli asini μιλούσε για την κοινωνική και πολιτισμική παρακμή στην Ιταλία και για την αποτυχία μιας πολιτικής δεκαετιών στη χώρα πέρα από τα «γεφύρια του Ιονίου».

 

Επίσης, στη σειρά Πολυμορφία και αντιφάσεις της κρίσης στην «Παλιά» Ευρώπη: 
2. Ισπανία: Αριστερά και Δεξιά, επιστροφή στην κανονικότητα, του Pablo Castaño 

Θα ακολουθήσει:
3. Γερμανία: Ιδεολογικό και κοινωνικό αδιέξοδο, υποθήκευση του μέλλοντος - «Μεγάλος Συνασπισμός» ως πολιτικό απολίθωμα - αναβράζουσα πολιτική ζύμωση, με άρθρα των Heinz Bude, Stefan Braun, Mariam Lau.
 
Tο 2014, μετά από πολλά χρόνια επώασης, ολοκληρώθηκε και βγήκε στις οθόνες το φίλμ του Φράνκο Μαρέσκο Belluscone - Μια Σικελική Ιστορία. Ήταν μια ταινία με θέμα αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε Μπερλουσκονιανή ανθρωπολογική ρήξη ή μεταλλαγή στη Σικελία και στην Ιταλία· δηλαδή μιλά για κάτι που συνέβη πολύ πριν γίνει η εν λόγω ταινία, κι έτσι πολλοί είπαν ότι πρόκειται για φίλμ που μιλά για το παρελθόν. Αυτή την ανθρωπολογική ρήξη - μολονότι εκδηλώθηκε με πολλούς διαφορετικούς τρόπους - την είδαμε τόσο στο υπο-προλεταριάτο της Vucciria, όσο και στα φεστιβάλ των συνοικιών και προαστείων των μεγάλων πόλεων με την έκρηξη των neomelodici [Ναπολιτάνικο μουσικό στυλ που επιχειρεί να συνδυάσει τα παραδοσιακά τραγούδια με αφηγήματα από τον «μοντέρνο τρόπο ζωής» και τα «μοντέρνα ερωτικά ήθη»], αλλά και στην αστική τάξη της Λεωφόρου της Ελευθερίας [στο Παλέρμο - ο Ρίχαρντ Βάγκνερ, όταν ζούσε εκεί το 1881-1982, την είχε αποκαλέσει «Champs-Élysées της Σικελίας»].

Alessandro Leogrande

Η παραίτηση του Προέδρου του Συμβουλίου Επικρατείας: Άργησε, άργησε πολύ

Το πιό ήπιο που μπορεί να ειπωθεί, είναι ότι η δήθεν αντίθεση του πρώην προέδρου του ΣτΕ στα μέτρα λιτότητας είναι υποκριτική.
Νοιάστηκαν ποτέ - ο ίδιος και όσοι δικαστές είναι ομοϊδεάτες του - για τις περικοπές μισθών των χαμηλόμισθων και των συνήθων εργαζομένων, στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα; Νοιάστηκαν για τους χαμηλοσυνταξιούχους - αυτούς με μόνον μία (!) σύνταξη; Νοιάστηκαν για την ανεργία και μάλιστα για την μακροχρόνια ανεργία; Νοιάστηκαν που μόνον το 10 % των πραγματικών ανέργων δικαιούται επίδομα ανεργίας; Αλήθεια, για όλα αυτά, δεν προβλέπει καταρχήν το Σύνταγμα; Πόσο σοβαρά λαμβάνουν υπόψη οι μέχρι τώρα συνταγματικές ερμηνείες τους για τα επίχειρα της κρίσης το Άρθρο 22 ;
Νοιάστηκαν για την υποκλοπή του μέλλοντος των νεότερων συμπολιτών τους, από τους καλομαθημένους πριν την κρίση «κοινωνικά ισότιμους» αυτών των δικαστών; Βέβαια τα παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα των καλομαθημένων δεν χρειάζεται να ανησυχούν.
Αυτοί δεν είναι που αναπροσαρμόζουν τους μισθούς τους και τις συντάξεις τους με το σύστημα Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει; 

Αυτοί δεν υψώνουν ως τελευταίο αλλά άπαρτο οχυρό της φοροδιαφυγής, την όσο πιο στενή γίνεται ερμηνεία των νομικών διατάξεων περί παραγραφής φορολογικών υποθέσεων;
Αυτοί δεν αρνούνται την στοιχειώδη διαφάνεια των εισοδημάτων τους και των περιουσιακών τους στοιχείων, όπως προβλέπει για κάθε δημόσιο λειτουργό η - έστω και ημιτελής - νομοθεσία για το λεγόμενο «πόθεν έσχες»;
Σκέφτηκαν ποτέ πώς ασελγούν σε θεμελιώδεις επιταγές του Συντάγματος (π.χ. ισονομία, συμβολή του καθενός στα κοινά βάρη ανάλογα με τις δυνατότητές του), όταν με ακροβατικές ερμηνείες άλλων άρθρων, με επιχειρήματα τραβηγμένα από τα μαλλιά και με πολύ ταξικό μίσος για τους αδύναμους, «νομιμοποιούν» αυτά που εξυπηρετούν τον κοινωνικό τους περίγυρο και τους ίδιους;

Ο δικαστής Claude Frollo - «Παναγία των Παρισίων», Disney version

«Μαλθακότητα», «δικαιωματισμός»; Παρακμή της Δύσης;Ή «κοινωνία των πολιτών» χωρίς πολίτες;

Πολλά και διαφορετικά πράγματα στη Δύση, ευρωπαϊκή και αμερικανική, που συνοψίζονται με τους συνεκδοχικούς όρους «μαλθακότητα», «δικαιωματισμός» ή απλά και μονολεκτικά παρακμή, είναι έργο συνόλων ανθρώπων, ή έργο «μαζών» σύμφωνα με την ορολογία της Χάννα Άρεντ, που ανήκουν σε μια γενεά. Ή μάλλον σε δύο, ίσως και τρεις. Λέξη-κλειδί: Baby-boomers.
Πέρα από τα αφηρημένα σχήματα υπερπολιτικοποιημένων στοχαστών και σχολιαστών (λόγου χάρη G. Agamben - αλλά και η ημεδαπή Σ. Τριανταφύλλου στην ίδια κατηγορία ανήκει), γι' αυτά τα πράγματα έχει γίνει λόγος λιγότερο ιδεολογικός, άρα πιο περιεκτικός, από στοχαστές με αισθητήρες ιστορικο-κοινωνιολογικούς. Λόγου χάρη Μarc Mazower: Οι νέοι και η περιβόητη «γενιά του 1968» - Οι baby boomers κατέστρεψαν το μέλλον των παιδιών τους 
Και προπαντός οι κοφτερές αναλύσεις του Christopher Lasch για το πολιτισμικό πλαίσιο του ναρκισσισμού.

Αξίζει ίσως μια ματιά και στην ανάλυση του γερμανικής καταγωγής Αμερικανού δημοσιογράφου Hannes Stein, ο οποίος εισάγει στη συζήτηση για τις ημέρες και έργα αυτού του ναρκισσιστικού πλήθους έναν άλλο συνεκδοχικό όρο: «Woodstock» (εδώ, σε γερμανική γλώσσα). Kι αυτός - σαν τον Mazower - εισάγει με έμφαση την πτυχή της διαγενεακής ανισότητας, δηλαδή έλλειμμα αλληλεγγύης ακραίας μορφής, τυραννία εις βάρος των νεότερων γενεών, ιδιοτέλεια.
Έτσι ξαναμπαίνει επίμονα από το παράθυρο ο οικονομικός παράγων, όσο και άν πολλοί, με τους ψυχολογισμούς τους ή με την υπερπολιτικοποίηση των πάντων, πασχίζουν να διώξουν από την πόρτα τη σχέση που έχει με την οικονομία και με τις επακόλουθες νοοτροπίες όλο αυτό το έργο των «εξειδικευμένων χωρίς πνεύμα και ηδονιστών χωρίς καρδιά» (Μαξ Βέμπερ). Αυτοί αποφεύγουν να το δούν ως ιστορικό φαινόμενο, αναποδογυρίζουν τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος και ρίχνουν όλη την ευθύνη στη «μαλθακότητα», στις «γενεές της λούφας». Έτσι καίνε και τα χλωρά μαζί με τα ξερά, αλλά αποενοχοποιούν τον εμπρησμό και σιωπούν για το εύφλεκτο υλικό: την εξέλιξη του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και των κοινωνιών* μετά το 1970.

Γ. Γεωργακόπουλος: «Τι διδαχθήκαμε από την κρίση; Νομίζω απολύτως τίποτα»

© Μεταρρύθμιση - Γεώργιος Γεωργακόπουλος: Τι διδαχθήκαμε από την κρίση; 20.1.2018

Ο καταστροφικός ρόλος της μεγάλης πλειοψηφίας του πολιτικού προσωπικού και των ΜΜΕ συνεχίζεται. Όπως συνετέλεσαν αποφασιστικά στην πτώση της χώρας σε βαθειά κρίση, τώρα βάζουν τα δυνατά τους για να καθηλώσουν τους Έλληνες πολίτες στη νηπιακή κατάσταση της ακρισίας.

Στα χρόνια της «ισχυρής Ελλάδας», «μια θέση στο δημόσιο, ένα καινούργιο αυτοκίνητο, ένα εξοχικό», ένα νομιμοποιημένο αυθαίρετο, μια φοροαπαλλαγή ή μια φορολογική «περαίωση», στη συνείδηση πολλών εκλαμβανόταν ως «παροχή» δίκαιη και αυτονόητη. «Παροχή»: Η πιο εκμαυλιστική συμβολική έννοια του παρεοκρατικού, πελατειακού κράτους. Σαν υποδειγματικό κενό σημαίνον, σαν σημαδούρα στο κύμα που επιπλέει πέρα-δώθε (floating signifier - ο Ερνέστο Λακλάου στέλνει χαιρετίσματα), ένωνε ομόψυχα στην μεταπολιτευτική Ελλάδα πελάτες μπλε, πράσινους, κόκκινους, ροζ, φαιόμαυρους και κανελλί με βούλες. 
Σε ένα πραγματικό κράτος πρόνοιας δεν υπάρχουν «παροχές» και πελατείες, αλλά μόνιμοι αναδιανεμητικοί μηχανισμοί που αντιμάχονται τις ανισότητες και αδικίες, τις εγγενείς του συστήματος. Πιο δύσμορφος από τους δύσμορφους, ο ελληνικός (και ίσως, πιο γενικά, ο νοτιοευρωπαϊκός) καπιταλισμός είχε τον δικό του τρόπο - διαμέσου των δημόσιων, πολιτικών θεσμών κάθε είδους - να γίνεται πάροχος δυσανάλογου πλούτου σε μερικούς, αλλά αποσπώντας μέσω δωρεών τη συναίνεση μιας ευρείας πελατείας από ισχυρά μεσοστρώματα, μισθωτά και μή μισθωτά. Τελικά γινόταν πρόξενος αχαλίνωτης ανισότητας στην κοινωνία ως όλον.

Αυτό το πάρε-δώσε του πολιτικού προσωπικού και της πελατείας του, μας λέει ότι αθώοι του αίματος είναι μόνον εκείνοι - πολλοί ή λίγοι - που δεν έπαιξαν σ' αυτό το παιχνίδι. Ωστόσο, στο παιχνίδι αυτό υπάρχουν εκπαιδευτές που εκπαιδεύουν και μετατρέπουν σε εθισμένους παίκτες τους εκπαιδευόμενους: Οι δυσλειτουργικοί θεσμοί είναι οι αποφασιστικοί παράγοντες που παράγουν και αναπαράγουν δύσμορφο σώμα πολιτών και δυσαρμονική κοινωνία. Πίσω τους κινούν τα νήματα οι οικονομικές και πολιτικές ελίτ, σαφώς και οι μιντιακές (παλιών ή νέων μογκούλων και ολιγαρχών)· αυτές συντηρούν, αναδημιουργούν και «επανιδρύουν» τους παρακμιακούς θεσμούς και το αποτυχημένο κράτος. Το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι.
Όπως στην ταινία του Βισκόντι Ο Γατόπαρδος, όλα άλλαξαν και αλλάζουν στην Ελλάδα για να μην αλλάξει τίποτε. Μέχρι και το λεγόμενο Μακεδονικό ζήτημα, δείχνει κατευθυνόμενη καθήλωση της πολιτικο-κοινωνικής ενέργειας στα νηπιακά χρόνια, στη δεκαετία του '90, πριν το «σχολείο» και πριν το «μάθημα» που πήραμε.

Γ. Ρ.

 

Νομίζω απολύτως τίποτα. Περάσαμε δίπλα από τα θεμελιώδη χωρίς να τα ακουμπήσουμε. Όλα αυτά τα χρόνια επικεντρωθήκαμε αποκλειστικά στην οικονομική διάσταση, ή καλύτερα στο χρήμα, στα λεφτά που χάναμε και χάνουμε χρόνο με το χρόνο. Ο τρόπος αντίληψης της πραγματικότητας, το αντικείμενο του πόθου, η επιθυμία παρέμειναν ακριβώς στο ίδιο επίπεδο. Καμία προσπάθεια κατανόησης των λαθών, ωρίμανσης ως κοινωνία. Καθηλωμένοι σε μια νηπιακή προσέγγιση, «φέρτε πίσω τα λεφτά», δεν μας ενδιαφέρει αν ήταν δανεικά, «σκίστε τα μνημόνια», δεν μας ενδιαφέρουν οι προϋποθέσεις της ανάπτυξης, δεν μας ενδιαφέρει ο θεσμικός εκσυγχρονισμός της χώρας, δεν μας ενδιαφέρει να συζητήσουμε κάτι άλλο. Κάτι δηλαδή σαν τον βαριά νευρωτικό που αρνείται επίμονα να δει το βάθος της πραγματικής διάστασης του προβλήματος και άρα την έξοδο προς την θεραπεία, θεωρώντας ότι ο παθολογικός συμβιβασμός της ίδιας της νεύρωσης του δίνει τη λύση.

Η άθλια διαχείριση του λεγόμενου μακεδονικού ζητήματος. Η τραγωδία του 1993 θα γίνει φάρσα του 2018;

Ένας συντηρητικός πολιτικός σχολιαστής, ο Κώστας Ιορδανίδης, τις τελευταίες ημέρες του 2017, έγραψε εύστοχα στην εφημερίδα Καθημερινή για το λεγόμενο μακεδονικό ζήτημα, μεταξύ άλλων τα εξής:

«[...] Φθάσαμε αισίως στα τέλη του 2017 και η ονομασία της ΠΓΔ της Μακεδονίας αναδεικνύεται σε μείζον ζήτημα πολιτικής αντιπαραθέσεως, πριν συνομολογηθεί καν συμφωνία [...] Παρέλκει ασφαλώς το ιστορικό της κρίσεως του “μακεδονικού ζητήματος” υπό τη νέα του μορφή – διότι περί αυτού και μόνον πρόκειται – και η άθλια διαχείρισή του, ιδιαίτερα τα πρώτα χρόνια, όταν διαμορφώθηκαν οι προϋποθέσεις μονίμου αδιεξόδου [...] το αδιέξοδο είναι πλήρες και ουδείς συναισθάνεται την ευθύνη. Οι πάντες αισθάνονται δικαιωμένοι, είτε επιδιώκουν μια λύση συμβιβαστική είτε την απορρίπτουν [...]».

Και καταλήγει αναφέροντας ως εξαίρεση την κίνηση (κατ' άλλους αμφιλεγόμενη) του Γεωργίου Ράλλη, ο οποίος, όταν στηνόταν σε γερά θεμέλια αυτό το αδιέξοδο, «αηδίασε» και «παραιτήθηκε από το βουλευτικό αξίωμα, στις 29 Μαρτίου 1993, αποδοκιμάζοντας τους χειρισμούς του πρωθυπουργού Μητσοτάκη και την αδιαλλαξία του ΠΑΣΟΚ».

Το άρθρο του Κ. Ιορδανίδη αναλύει εύστοχα και σύντομα το μέρος της άθλιας πολιτικής διαχείρισης που χρεώνεται στη «δική μας» πλευρά, σε τούτο το νοτιοβαλκανικό σήριαλ επαναμβανόμενων επεισοδίων τύπου Star Wars, με φαινομενικό επίκεντρο τους εκατέρωθεν «πατριωτισμούς»· στην πραγματικότητα η άθλια διαχείριση ήταν και είναι, κατά πρώτο λόγο, κλασικός επικοινωνιακός κομματικός πόλεμος, αγώνας για τα σύμβολα, με όπλα τα σύμβολα και με διεγερτικό τα σύμβολα, για να κατακτηθούν καρδιές και πνεύματα στα εσωτερικά ακροατήρια και εκλογικά σώματα των δύο χωρών. Και αυτά τα χρόνια τα είδαμε όλα: Δεν υπάρχουν πιά αθώοι θεατές. Το κατοπτρικό είδωλο της πρώτης, της «δικής μας» άθλιας διαχείρισης, το είδαμε μετά απέναντι από την Αθήνα, τσιμεντοσανίδες Aquapanel να λαμποκοπούν σαν αρχαία Πεντελικά μάρμαρα στα Σκόπια.

O Δεκέμβριος του 2008, προειδοποιητικός δείκτης τέλους μιας παρακμιακής εποχής

Μια αναδρομή σε όσα συνέβησαν πριν από εννέα χρόνια, τον Δεκέμβριο του 2008, δηλαδή ενάμισυ χρόνο πριν από την «επίσημη» εισβολή της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, λέει πολλά για όσα έμελλε να ακολουθήσουν. Με εύστοχο χαρακτηρισμό εκείνων των γεγονότων μοιάζει, λόγου χάρη, εκείνος που διατυπώθηκε στον ιστοχώρο Hypothesis, στο άρθρο «Το 2008» (27 Αυγούστου 2017): «Αίσθηση γενικευμένης απονομιμοποίησης, εισβολή στο προσκήνιο μιας συγκεκριμένης “λαϊκής” έκφρασης με ίχνη και νεύματα πληβειακής ανταρσίας». Όμως, τίθεται το ερώτημα, άν αυτή η «πληβειακή εισβολή» αντιδρούσε σε απονομιμοποιήσεις της μακράς ή μέσης ιστορικής διάρκειας (δηλαδή στις εκ γενετής παθογένειες του νεοελληνικού κράτους εν γένει - βλ., λόγου χάρη, τις σχετικές απόψεις του Χρ. Γιανναρά), ή κυρίως, σε απονομιμοποιήσεις της πολιτικής συγκυρίας, δηλαδή σε όσα συνέβησαν τις δεκαετίες 1990-2000 και πιο ειδικά, στην τετραετία 2004-2008.