Τρίτη, 7 Μαρτίου 2017

Δυσλειτουργίες της δημοκρατίας και των θεσμών του κράτους, στην «ειδική περίπτωση» Ελλάδα και αλλού στη Δύση


Ποιά σχέση υπάρχει μεταξύ του τρόπου που κατανοείται και εφαρμόζεται στην πράξη η αντιπροσωπευτική δημοκρατία, των δυσλειτουργιών του κομματικού-πολιτικού συστήματος και της αναποτελεσματικότητας του κράτους; Λόγου χάρη στην Ελλάδα, που αποκαλείται συχνά χώρα - «ειδική περίπτωση» ή «εξαίρεση» εντός της ζώνης του ευρώ.
Μια πρώτη, ατελής απάντηση είναι η εξής: Άς ξεκινήσουμε από την ιδέα, ότι η ιδιότητα του Έλληνα πολίτη είναι συνταγματικό θέμα, δηλαδή ισοδυναμεί με το να είναι μέλος του συστατικού σώματος της ελληνικής Πολιτείας, της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Υπ' αυτό το πρίσμα, το πρόβλημα έχει ως εξής: Στην Ελλάδα, το κομματικό σύστημα στο σύνολό του και οι λειτουργοί του, εδώ και πολλές δεκαετίες, δεν αυτο-κατανοούνται ως αντιπροσωπευτικά όργανα και «υπηρέτες» αυτής της συνταγματικής οντότητας, του εντολέως τους· δηλαδή δεν λαμβάνουν πραγματικά υπόψη - στοιχειωδώς έστω - και την πλειοψηφία των πολιτών, αλλά στην πραγματικότητα εκπροσωπούν μόνον τις πραγματικές και δυνητικές πελατείες τους. Μετά από κάθε εκλογική αναμέτρηση, ο νικητής βλέπει
το κράτος ως λάφυρο, πρώτα-πρώτα για το κοινωνικό περιβάλλον του (το milieu που λένε και οι Γάλλοι...) και για τις κάθε είδους «παρέες» του (όχι κατανάγκη ιδεολογικές)· και ό,τι απομένει, είναι για τις πιό ελεγχόμενες ή ευάλωτες στην πατρωνεία επαγγελματικές ομάδες.
© The New Yorker
«Παιδιά ανώτερων και κατώτερων θεών» της δημοκρατίας, στην Ελλάδα και αλλού
Σε παγκόσμια κλίμακα, ως προς το μέσο οικονομικό επίπεδο, δηλαδή το ΑΕΠ κατά κεφαλήν (μέγεθος εικονικό, αλλά ενδεικτικό της πραγματικότητας), η Ελλάδα ανήκει εδώ και πολλές δεκαετίες στις σχετικά πλούσιες χώρες. Ωστόσο, παλιά με το λεγόμενο εθνικό νόμισμα, τώρα με το ευρώ, υπέφερε και συνεχίζει εξίσου να υποφέρει από σταθερά έντονη κοινωνική ανισότητα και χαμηλό βαθμό κοινωνικής συνοχής· αυτό ειδικά, είναι ένα χαρακτηριστικό που θυμίζει κατά κάποιο τρόπο και τις ΗΠΑ, δεν το μονοπωλούν οι χώρες οι κάποτε λεγόμενες του Τρίτου Κόσμου. Όπως όλοι οι λαοί του πλανήτη, ακόμη και στις δημοκρατίες, η ελληνική κοινωνία συναποτελείται από «παιδιά διαφορετικών θεών»· ωστόσο, εδώ, πολλοί ατυχήσαμε να είμαστε «παιδιά πάρα πολύ κατώτερων θεών».  
Εκτός αυτού, εξαιτίας του παρεοκρατικού, πελατειακού κράτους και της εκ των άνω καλλιεργούμενης και στηριζόμενης διάχυτης διαφθοράς στην Ελλάδα - η οποία είναι μια «ιδιομορφία» όλου του Μεσογειακού Νότου, ενώ αντίθετα η διαφθορά των «μεγάλων», η λεγόμενη διαπλοκή, για την οποία γίνεται τόσος ντόρος χωρίς ουσία, υπάρχει έντονη παντού, ακόμη και στην Σκανδιναβία -, οι insiders προστατεύονται πολύ καλά. Όπως ακριβώς προστατεύονταν και στον καιρό της δραχμής.
Οι άλλοι; Χωρίς δεύτερη σκέψη οδηγούνται στον Καιάδα.

Το χειρότερο (και πολύ δύσκολο να καταπολεμηθεί) είναι, ότι αυτές οι πολιτικές ελίτ, οι οποίες πράττουν ως δρώντες παράγοντες και ως εκτελεστικά όργανα προκειμένου να διασφαλίζεται και διατηρείται αυτό το δυσαρμονικό κοινωνικό status quo, χειρίζονται με πολύ σκληρά - αλλά και ευφυή - μέσα τη δημόσια σφαίρα. Και με αυτόν τον τρόπο, εμφυτεύουν διαρκώς στα εκλογικά τους σώματα αυτό που εύλογα μπορεί να αποκληθεί «ψευδής συνείδηση».
Εκτός από την εκτελεστική και την νομοθετική εξουσία (η δεύτερη έχει ουσιαστικά παραιτηθεί από τον πολιτειακό ρόλο της, δηλ. αφήνει εκτός αντιπροσώπευσης μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες), δυστυχώς τον ίδιο περίπου διασφαλιστικό ρόλο υπέρ των insiders παίζει στην Ελλάδα με τα δικά της μέσα και η τρίτη, η δικαστική εξουσία, ως τελευταία καταφυγή τους. Για το πώς συνεργούν τα ελληνικά ΜΜΕ, ακόμη και τα νέα ψηφιακά, καλύτερα άς μή μιλήσουμε.

Κρίσιμη δυσλειτουργία της δημοκρατίας σε Ευρώπη και Αμερική, χάος πιό πέρα
Όμως, σε τελευταία ανάλυση, αυτά τα προβλήματα δεν είναι ελληνικές ιδιομορφίες. Οι βασικές πτυχές και αιτίες τους είναι δυσλειτουργίες της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας που βλέπουμε σήμερα παντού στη Δύση, σε Ευρώπη και Αμερική, οι οποίες προκαλούνται κυρίως από την αδιαχώριστα στενή σύνδεση των πολιτικών και των οικονομικών ελίτ. 
Το πιό χειροπιαστό και πιό κρίσιμο κενό στην αντιπροσώπευση, εθνική και ευρωπαϊκή, είναι παντού το ίδιο· σήμερα είναι μια σταθερά στη Δύση: Τα «παιδιά των κατώτερων θεών» δεν αντιπροσωπεύονται ή δεν αντιπροσωπεύονται επαρκώς· το αποτέλεσμα είναι να ακυρώνεται το «επίκτητο», ιστορικά αποκτημένο και διαμορφωμένο χαρακτηριστικό γνώρισμα της (δυτικοευρωπαϊκής) δημοκρατίας, το κράτος πρόνοιας, αλλά στην πράξη να τίθεται εν αμφιβόλω και το άλλο, το «γενετικό», ιδρυτικό χαρακτηριστικό της δημοκρατίας γενικά: η νομική, τυπική ισότητα των πολιτών. Το πρόβλημα της μη αντιπροσώπευσης - δηλαδή η κρίσιμη δυσλειτουργία της δημοκρατίας - είναι και πανευρωπαϊκό και αμερικανικό, για να μιλήσουμε μόνον για τη Δύση. Γιατί άν πάμε πιό πέρα από αυτήν, εκεί δεν υπάρχει δυσλειτουργία, αλλά χάος, διάφορων επιπέδων βαρβαρότητες. Σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ - οι οποίες ταλαιπωρούνται όλες, λίγο ή πολύ, από το ίδιο πρόβλημα - η Ελλάδα είναι μια ακραία περίπτωση δυσλειτουργούσας δημοκρατίας  στη Δύση. Αλλά και η σημερινή Ιταλία, για παράδειγμα, δεν είναι πολύ διαφορετική από την Ελλάδα. 
Τυπική-μορφολογική πτυχή του κομματικού συστήματος και πτυχή των πολιτικών περιεχομένων. Τί πραγματικό υπάρχει στον μύθο της ελληνικής ιδιομορφίας; 
Αυτή η ελληνική ακρότητα έχει δύο πτυχές, και μάλιστα χρόνια σταθερές: Πρώτον, μια πτυχή τυπική-μορφολογική,  δηλαδή δύσμορφο κομματικό σύστημα που σε περιόδους κρίσης γίνεται εντελώς δυσλειτουργικό, ορισμένα χαρακτηριστικά του οποίου υπήρχαν ήδη στον 19ο αιώνα και η συνέχεια ήταν, μεταξύ άλλων, ο διχαστικός Μεσοπόλεμος, ο Εμφύλιος και η «ουρά» του στα Πέτρινα Χρόνια του ψυχρού πολέμου και της δικτατορίας, ο άγριος πελατειακός διπολισμός της λαφυραγώγησης του κράτους στη Μεταπολίτευση, τέλος ο ψευδαισθητικός διπολισμός «μνημόνιο-αντιμνημόνιο». Δεύτερον, μια πτυχή των πολιτικών περιεχομένων, στην οποία συνδυάζονται αφενός (1) καπιταλισμός με κοινωνική ανισότητα πολύ έντονη για τα ευρωπαϊκά μέτρα και αφετέρου (2) καπιταλισμός οικονομικά αναποτελεσματικός, κυρίως λόγω της ανικανότητας του κράτους και του πολιτικού προσωπικού να ασκούν διευθυντικάυθμιστικά καθήκοντα και να διαχειρίζονται τους ανοδικούς και καθοδικούς κύκλους της οικονομίας στη διάσταση του χρόνου. Όπως η επίπτωση της Μεγάλης Παγκόσμιας Οικονομικής Κρίσης του 1929-1930 στην Ελλάδα ήταν δημοσιονομική χρεοκοπία, έτσι και μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, το ελληνικό δημόσιο αποκλείστηκε από τις αγορές πιστώσεων και αναγκάστηκε να προσφύγει στους εταίρους της ΕΕ ως μοναδικούς εναπομείναντες δανειστές τελευταίας καταφυγής.
Σε μεγάλο βαθμό, τα δύο αυτά επαρκώς μετρήσιμα συστατικά στοιχεία της δεύτερης πτυχής, των πολιτικών περιεχομένων, δηλαδή (1) η ανισότητα και (2) η διευθυντική-οικονομική αναποτελεσματικότητα, συμβαδίζουν και είναι μεγέθη ευθέως ανάλογα, τουλάχιστον στα πλαίσια του πολιτικού και κοινωνικού τοπίου των ευρωπαϊκών χωρών. Οι χώρες με τη μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή και το πληρέστερο κράτος πρόνοιας (με θεσμούς που θα μπορούσαν να συνοδεύονται και από το επίθετο inclusive - συμπεριληπτικούς, άν χρησιμοποιήσουμε την ορολογία των Daron Acemoğlu - James A. Robinson), είναι οι πιό επιτυχείς ως προς την οικονομική αποτελεσματικότητα και την διευθυντική-ρυθμιστική ικανότητα του κράτους, λόγου χάρη οι Σκανδιναβικές. Αντίθετα, οι χώρες με τον καπιταλισμό της μικρότερης κοινωνικής συνοχής, δηλαδή με τις μεγαλύτερες ανισότητες (με extractive institutions, σύμφωνα με την ορολογία των D. A. - J. A. R.), είναι και οι χώρες με τον λιγότερο αποτελεσματικό καπιταλισμό, λόγου χάρη όλη η Μεσογειακή ζώνη της Νότιας Ευρώπης, από τον Ατλαντικό και τη Δυτική Μεσόγειο μέχρι την Βαλκανική Χερσόνησο και την Μαύρη Θάλασσα: από την Πορτογαλία και μέσω της Ιταλίας (μετά την «Επιχείρηση Καθαρά Χέρια» και την διάλυση των παραδοσιακών κομμάτων της Χριστιανοδημοκρατικού, Κομμουνιστικού και Σοσιαλιστικού, το πολιτικό της σύστημα ως όλον μάλλον εξελίχτηκε προς το χειρότερο) μέχρι την FYRoM, την Ελλάδα και τη Βουλγαρία.
Μακροχρόνιες νοοτροπίες και δομές των θεσμών, στην πράξη έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία από τις πολιτικές ιδεολογίες
Αξιοσημείωτο είναι το εξής: Δεν έχει σημασία και δεν επηρεάζει αυτόν τον αναλογικό κανόνα για τα δύο μετρήσιμα περιεχόμενα - ούτε και την τυπική-μορφολογική πτυχή του κομματικού συστήματος μιας χώρας - το τι «κοινωνικο-πολιτικό σύστημα» (και με ποιό ιδεολογικό υπόβαθρο) είχε η χώρα στο παρελθόν επί δεκαετίες. Έτσι, οι πιό νότιες χώρες του πρώην κομμουνιστικού ανατολικού μέρους της Ευρώπης, π.χ. η Βουλγαρία και η Ρουμανία, έχουν έντονες ομοιότητες με την Ελλάδα και Ιταλία, ακόμη και στις πιό «σκληρές» δυσμορφίες, όπως είναι η διάχυτη διαφθορά, η παρεοκρατία και η συστηματική πελατειακή λαφυραγώγηση του κράτους. Αντίθετα, άλλες χώρες, έξω από τη ζώνη αυτών των νοοτροπιών και ιστορικών θεσμικών δομών, όπως λόγου χάρη η Τσεχική Δημοκρατία, η Σλοβακία ή η Σλοβενία, μολονότι και αυτές πρώην κομμουνιστικές χώρες, είναι εντελώς διαφορετικές ως προς την κοινωνική συνοχή και την οικονομική αποτελεσματικότητα - διευθυντική ικανότητα του κράτους. Νοοτροπίες μακροχρόνια σταθερές στις κοινωνίες και λειτουργικές δομές των θεσμών σταθερές στη μακρά ιστορική διάρκεια, έχουν στην πράξη πολύ μεγαλύτερη σημασία από τις πολιτικές ιδεολογίες.  Σε τελευταία ανάλυση, αυτό που μετρά στην πράξη είναι τα αποτελέσματα που παράγουν οι πρώτες.
©  IndexMundi
Για επανόρθωση χρειάζεται αποφασιστικότητα και σθένος πολιτικών κομμάτων με κρίσιμο ρόλο, καθώς και του προσωπικού τους
Έτσι, άν θέλουμε να συνεχίσουμε να συζητάμε υπό το πρίσμα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και ο λόγος να έχει πρακτικό αντίκρυσμα, στην Ευρώπη και κατεξοχήν στην Ελλάδα, ίσως είναι καιρός για μια πολύ έντονη στροφή της πολιτικής: Όχι τόσο ως προς τις ιδεολογίες, αλλά ιδίως ως πρός τις πολιτικές νοοτροπίες και ήθη, καθώς επίσης ως προς το σθένος των πολιτικών παραγόντων (κομμάτων και προσωπικού τους) των κρίσιμων για την τύχη της δημοκρατίας. Χρειάζεται προθυμία, αποφασιστικότητα, αυτεξούσιο, επιμονή και αντοχή, μαζί και μια δόση φιλοδοξίας, για να παύσουν να βολεύονται ως δούλοι, όμηροι ή εταίροι των οικονομικά ισχυρών, να αρχίσουν να πράττουν ως «πολιτικά ζώα», για να επανορθώσουν τις ζημίες που προκλήθηκαν στα «30 χαμένα χρόνια» (Tony Judt). Δεν θα είναι πολιτικός περίπατος, ούτε σύντομο εγχείρημα.
Μιας και μιλήσαμε για Δύση συνολικά - για την Ευρωπαϊκή Ένωση που κινδυνεύει να γίνει παιχνίδι στα χέρια αντιπάλων της και αμφισβητιών της δημοκρατίας, και για την Αμερική, η οποία έχει ήδη ανώτατο άρχοντα του τυχοδιωκτικού, βοναπαρτικού είδους - , άς διατυπώσουμε αυτή την ανάγκη και απαίτηση των καιρών με συμβολικούς όρους αμερικανικούς: Από τους «Herbert Hoovers» πρέπει, εδώ όπως και εκεί, να πάμε σε «FD Roosevelts», αποφεύγοντας να γίνουμε και εμείς - εκείνοι αποφεύγοντας να μείνουν για καιρό - παιχνίδια στα χέρια των «Trumps».
Δυστυχώς, στο μέτρο που μιλάμε για την Ελλάδα, αυτή τη στιγμή δεν διακρίνονται «Roosevelts» μεταξύ των Ελλήνων πολιτικών. Ανεξαρτήτως κόμματος και ιδεολογικών θέσεων. Ούτε και φαίνονται σημάδια μιας ερχόμενης ισχυρής θετικής, δημιουργικής πίεσης από μεγάλα τμήματα του ελληνικού λαού. Αλλά το να εγκαταλείψουμε την ελπίδα, θα ήταν το χειρότερο που μπορούμε να κάνουμε τώρα εμείς οι πολίτες.
 
Γιώργος Β. Ριτζούλης
 
Πολλές από τις ιδέες του άρθρου αυτού και η οπτική του γωνία, εκτός από οφειλές σε άλλες πηγές ερεθισμάτων, οφείλουν ιδιαίτερα και στις μελέτες του Κλάους Όφφε τις σχετικές με την πολιτική και θεσμική ανεπάρκεια, την ακυβερνησία και τις πολιτικές κρίσεις
Claus Offe: Ακυβερνησία, θεσμική ανεπάρκεια, αποτυχημένα κράτη
  
  
Παλιά και νέα διακινδύνευση της δημοκρατίας και ο ρόλος των πολιτών

 
«Τριάντα χρόνια νεοφιλελεύθερης πολιτικής τούς έστρωσαν το δρόμο» - Το «κατεστημένο» είναι τώρα ιδανικός εχθρός για επίδοξους ισχυρούς ηγέτες.
Πώς ο «κλασικός» φιλελευθερισμός, μετά από δύσκολη, μακρόχρονη πορεία, συμβιβάστηκε με το αδιαχώριστο τριμερές ιδανικό Ελευθερία-Ισότητα-Αδελφοσύνη και συμβίωσε μαζί του στη μεταπολεμική «λαμπρή τριακονταετία». Το «επίκτητο», ιστορικά αποκτημένο και διαμορφωμένο χαρακτηριστικό γνώρισμα του (δυτικοευρωπαϊκού) φιλελεύθερου δημοκρατικού κράτους, το κράτος πρόνοιας. Η οπισθοδρόμηση, με εγκατάλειψη της ισότητας, στην τριακονταετία του νεοφιλελευθερισμού και η δημαγωγία των
ακροδεξιών λαϊκιστών κατά του κατεστημένου.

1 σχόλιο:

  1. Στο άρθρο του “Στον μονόδρομο – προς τα πού;” (στο περιοδικό « Σημειώσεις » τεύχος 77, Ιούνιος 2013) ο Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος έγραφε μεταξύ των άλλων :

    "Εδώ που έχουμε φτάσει δεν υπάρχει ελπίδα, παρεκτός κι αν τολμήσουμε ν’ απελπιστούμε στ’ αλήθεια: να τό πάρουμε απόφαση πως βρισκόμαστε πράγματι σε μονόδρομο· αρκεί μόνο να οπλίσουμε τή ματιά μας με περισσότερη λογική, δηλαδή με περισσότερο θάρρος, ώστε να δούμε πως δεν πρόκειται για τόν περιβόητο «μονόδρομο» τής υποταγής στη μοίρα, στην ακόρεστη τυφλή και κουφή βούληση τών «αγορών», αλλά για τόν όντως μ ο ν ό δ ρ ο μ ο μιας ζωτικά αναγκαίας –πρωτίστως εσωτερικής– αναστροφής. Ειδάλλως είμαστε χαμένοι από χέρι. Συνεχίζοντας να καταπίνουμε τό δόλωμα τής «ελπίδας» έρπουμε προς τό μοιραίο, ψυχρά υπολογισμένο και πολιτικά «κοστολογημένο», τέλος μας".

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»