Τρίτη, 19 Νοεμβρίου 2019

Για το ψωμί, την παιδεία και την ελευθερία

Στην ιστορική περίοδο που δίκαια ή άδικα μερικοί τη βλέπουν ως συνεχόμενη και την αποκαλούν ακόμη μεταπολιτευτική, η οποία ήδη κρατά μισό αιώνα παρά τέσσερα χρόνια, πόσο εκπληρώθηκε το πιο διάσημο αίτημα που ακούστηκε στο Πολυτεχνείο - των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης, αλλά και στο Πανεπιστήμιο των Ιωαννίνων και αλλού - τον Νοέμβριο του 1973, και έκτοτε έμεινε εμβληματικό; 
1. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, μετρούμενο με βάση τον μέσο όρο, είναι βέβαια ένας πρώτος δείκτης για το «ψωμί». Όμως άλλοι αριθμοί, το διάμεσο (median) εισόδημα, η στατιστική κατανομή των εισοδημάτων στα ανώτερα, μεσαία και χαμηλότερα δεκατημόρια του πληθυσμού, και ιδίως ο σύνθετος δείκτης κοινωνικής ανισότητας Gini, δείχνουν αρκετά διαφορετική εικόνα. Και δεν είναι τυχαίο ότι κυρίως τέτοιοι δείκτες χρησιμοποιούνται ως έγκυροι στις αναλύσεις και στην επιχειρηματολογία σε «κανονικές» χώρες. Όχι ακόμη στην Ελλάδα. Το κοινώς λεγόμενο ότι «είμαστε 20 χρόνια πίσω», είναι άραγε άσχετο με  το θέμα ή είναι απλοϊκή υπερβολή, τη στιγμή που βλέπουμε τέτοια ίχνη καθυστέρησης ακόμη και στη συζήτηση για το βιοτικό επίπεδο;
Και βέβαια, πόσο καλό ψωμί μπορεί να κάνεις με την εμμονική εμπιστοσύνη, κρίση-ξε-κρίση-πριν-και-μετά-την-κρίση, στις ευεργετικές ιδιότητες του παμπάλαιου, χωρίς προζύμι, τρίπτυχου εθνικού βιοπορισμού με «τις δικές μας βιομηχανίες», δηλαδή τουρισμό-οικοδομή-ναυτιλία;

Πέμπτη, 7 Νοεμβρίου 2019

Novartis: Το σκάνδαλο πέθανε και ενταφιάστηκε, ζήτω το μετα-σκάνδαλο, να 'ναι καλά και τα κορόιδα

του Δημήτρη Κ. Ψυχογιού
 
© in.gr - Δημήτρης Κ. Ψυχογιός: Η υγεία των κορόιδων, 6.11.2019
  

«Τα κόμματα έχουν κλειστεί σε πύργο - γυάλινο, για να μπορούμε να παρακολουθούμε τις κονταρομαχίες τους, να χειροκροτούμε και να ψηφίζουμε», γράφει ο Δ. Ψυχογιός. 
Aς δούμε τη μεγάλη εικόνα: Όλη η αδιαφάνεια βυζαντινού τύπου με τις ανακριτικές και δικαστικές δολοπλοκίες για την υπόθεση Novartis, με τους λεγόμενους Ρασπούτιν, με τους πολιτικά αταίριστους εταίρους τους και με τους πολιτικά ομοαίματους (αλλά από άλλη παρέα) άσπονδους εχθρούς τους, πού κατέληξε στην πράξη; Στο να ξεχαστεί και να ξεπλυθεί, νομικά και πολιτικά, το ίδιο το ζήτημα, δηλαδή η καταλήστευση των ασφαλιστικών ταμείων, του Δημοσίου και όχι μόνον, μέσω της κατευθυνόμενης συνταγογράφησης και της υπερτιμολόγησης των φαρμάκων, και να συζητάμε μόνον για το μετα-ζήτημα. Το «σκάνδαλο» απέθανε και ετάφη, όμως στην περίκλειστη αλλά γυάλινη πολιτική σκηνή ζει και βασιλεύει το μετα-σκάνδαλο: Συζητούν μόνον εάν οι «Ρασπούτιν» και οι συνεργάτες τους στοχοποίησαν άδικα πολιτικούς ως χρηματιζόμενους από την φαρμακευτική εταιρία.
Τέτοια έργα τα ξαναείδαμε. Το φινάλε της κωμοτραγωδίας Novartis θυμίζει την πολιτική θύελλα περί «μαστρωπών»-ολιγαρχών στα ΜΜΕ που προκάλεσαν την περίοδο 2004-2007 οι τότε κυβερνώντες (για την ακρίβεια, τους ολιγάρχες τους αποκαλούσαν «νταβατζήδες»), η οποία, αντί για ξήλωμα των «μαστρωπών» και για ένα τέλος της μαστρωπείας, συνέβαλε, στην πράξη, στην πλήρη ασυδοσία τους. Άραγε, κατά λάθος συνέβη; Θριάμβευσε η ετερογονία των σκοπών, ή κάτι άλλο; Πάντως, κάπως έτσι, φτάσαμε στη σημερινή πραγματικότητα των ελληνικών μέσων ενημέρωσης. Κι όποιος δεν καταλαβαίνει, δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει...
Και τί θα γίνει άραγε τώρα με την Novartis, με το σκάνδαλο, με το μετα-σκάνδαλο και με τα νέα κοινοβουλευτικά δικαστήρια δι' αναψυχήν των κορόιδων; Χρησιμοποιώντας τα λόγια του Φρίντριχ Σίλλερ στο δράμα Η Συνωμοσία του Φιέσκο στη Γένοβα, «ο Μαύρος την τέλειωσε την δουλειά του» - εάν το διέπραξε κατά λάθος ή σκόπιμα είναι ερώτημα που δεν έχει και πολλή σημασία. Όπως κι άν έγινε, «ο Μαύρος τώρα μπορεί να φύγει».* Και έτσι, κανείς δεν θα ασχοληθεί ξανά με το τί γινόταν (και τί γίνεται) στο κύκλωμα του φαρμάκου. 
Γ. Ρ.
   
Έχει επιστημολογικό, ίσως και οντολογικό ενδιαφέρον, το ότι η βουλή δεν θα ασχοληθεί με το «σκάνδαλο Novartis» αλλά με το αν υπάρχει και ποιοι κατασκεύασαν σκάνδαλο που ίσως δεν υπάρχει. Όπως λέμε μετα-θεωρίες τις θεωρίες που μελετούν θεωρίες, εδώ έχουμε μετα-σκάνδαλο που το μελετά προ-ανακριτική επιτροπή – αυτό δεν έχει ξαναγίνει. Το τέλος του έργου το ξέρουμε όμως: η νεοδημοκρατική πλειοψηφία θα συντάξει το πόρισμά της, η συριζαϊκή μειοψηφία το δικό της, οι υπόλοιποι θα αποχωρήσουν διακριτικά ένας-ένας – πλην του ΚΙΝΑΛ μάλλον, που θα συνεισφέρει υποσημειώσεις στο πόρισμα της ΝΔ πριν το υπερψηφίσει.
Αφού έτσι έχουν τα πράγματα, τι νόημα έχει αν στη Επιτροπή θα μετέχουν ή όχι οι αξιότιμοι κκ Πολάκης και Τζανακόπουλος; Οι ίδιοι μπορούν να βρουν άλλες αφορμές να δίνουν παραστάσεις και ο ΣΥΡΙΖΑ άλλα θέματα ώστε να μπορεί να κραυγάζει ο κ. Ραγκούσης - με όλο το πάθος του προσήλυτου που πρέπει να πείσει τη νέα εκκλησία του για την ειλικρίνεια της πίστεώς του - ότι μας κυβερνά χούντα. Μόνο ο κ. Παπαγγελόπουλος αγωνιά: κινδυνεύει οι εξ αίματος συγγενείς του να τον παραπέμψουν σε δίκη – αλλά τέτοια είναι η πολιτική, κυριαρχούν αχάριστοι και εκδικητικοί συνωμότες, μαθαίνει στα γεράματά του ο αγνός ιδεολόγος.
Όλα είναι άριστα στον καλύτερο δυνατό κόσμο: κόμματα και πρόσωπα γράφουν πόντους για τις δημοσκοπήσεις ελπίζοντας ότι θα γίνουν ψήφοι στις εκλογές.
* Friedrich Schiller: «The Mohr hat seine Arbeit getan, der Mohr kann gehen»

Παρασκευή, 1 Νοεμβρίου 2019

Ο Ταγίπ με τον Βλαντίμιρ ειρηνευτές στο Σότσι, ο Εμμανουέλ Μακρόν σε ρόλο σαμποτέρ στις Βρυξέλλες - Εποχή των τεράτων ή νέα κανονικότητα;

Εάν οι Κούρδοι της Συρίας, μέχρι χθες σύμμαχοι και συμπολεμιστές των Αμερικανών, «αφήνονται με τόση ευκολία στην τύχη τους, τότε τι μπορούν να περιμένουν άλλοι σύμμαχοι των ΗΠΑ, που δεν έχουν χάσει μάλιστα χιλιάδες μαχητές στο μέτωπο»; Ο σημερινός Πρόεδρος των ΗΠΑ επικαλείται βέβαια ιστορικά γεγονότα: «Στο κάτω-κάτω, σύμμαχοι-ξεσύμμαχοι, και παρόλο που μας αρέσουν, αυτοί οι Κούρδοι δεν βοήθησαν την Αμερική στην απόβαση της Νορμανδίας το 1944».  Αλλά αυτό το επιχείρημα του Ντόναλντ Τραμπ, ακριβώς επειδή μοιάζει με ανέκδοτο και είναι λόγια παιχνιδιάρικα ἐν οὐ παικτοῖς, δίνει ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στο ερώτημα του αρθρογράφου της Καθημερινής (Ν. Παπαδόπουλος, «Οι σταθερές έχουν χαθεί», 23.10.2019).
Από την άλλη πλευρά, για το πόσο η σημερινή, η κυβερνώσα Ευρωπαϊκή Ενωση, μπορεί να οικοδομήσει αντίβαρα εμπιστοσύνης, τα πράγματα μιλούν επίσης από μόνα τους. «Μόλις που κατάφερε, με σκληρά προγράμματα λιτότητας που έφεραν την άνοδο της ξενοφοβίας και της Ακροδεξιάς, να ξεπεράσει το οικονομικό τσουνάμι της Lehman Brothers. Πέντε χρόνια τώρα, όμως, δεν κατάφερε να συμφωνήσει σε μια συνολική πολιτική για τη Συρία, ενώ επέτρεψε στην Τουρκία να ελέγχει την κάνουλα των προσφυγικών ροών», γράφει ο ίδιος αρθρογράφος. 
Άς θυμόμαστε όμως καλύτερα τους ανθρώπους, τα λόγια και τα έργα τους. Πρόβλημα δεν είναι μόνον τα βάρη της προσφυγικής κρίσης που επωμίζεται ο ευρωμεσογειακός Νότος, ιδίως η Ελλάδα και η Ιταλία. Γιατί και η κεντρική πολιτική της Άνγκελα Μέρκελ, δηλαδή ο χειρισμός για τη χώρα της, εξαρχής καταγγέλθηκε ως ανεύθυνη και ανήθικη, με επιχειρήματα πολιτικά και ηθικά, από σχολιαστές λίγους μεν, αλλά κάθε άλλο παρά δεξιούςΕίναι πολλά και αλληλένδετα: Selfies με μετανάστες, «θα τα καταφέρουμε», «η δημοκρατία να είναι συμβατή με τις αγορές»· αλλά και η αναβάθμιση της τουρκικής ημιδημοκρατικής εξουσίας σε ρυθμιστή των μεταναστευτικών ρευμάτων ήταν έργο δικό της.

Ιστορίες με Πύθωνες και άλλα φίδια

Ηθοποιός σημαίνει Φως;
Τελικά, από την παρέλαση των δέκα νεαρών ηθοποιών α λα Monty Python προέκυψε ολόκληρο τσίρκουλο. Αρκετοί, ακόμη και ο ευρωβουλευτής της ΝΔ κ. Σ. Κυμπουρόπουλος, σήκωσαν ευτυχώς το γάντι - ή μάλλον τον μπερντέ - για να δουν και όσοι δεν γνωρίζουν τί έχει μέσα το Μεντράνο.
Μας τα έλεγε πάντα ο Αριστοφάνης, μας τα είπαν και οι βρετανοί Πύθωνες. Με χιούμορ, είτε χοντρό είτε δηλητηριώδες, μπορεί να ξεσκεπαστεί η βαθύτερη ουσία των πραγμάτων. Οι δέκα κοπέλες μας θύμισαν, για μια φορά ακόμη, τί παράδεισο της πολιτικής είχαμε και έχουμε στα δικά μας μέρη. Τουλάχιστον ο ηθοποιός, τώρα δήμαρχος, Γιάννης Βούρος,
θα έπρεπε να ξέρει από δρώμενα και πώς παίζεται επί σκηνής ο πολιτευτάκιας. Δυστυχώς ήταν κακή ηθοποιία. Για να κάνεις τον βλαχοδήμαρχο, πρέπει να μπορείς να τον παίξεις με κάποιο χιούμορ. Κατά προτίμησιν βρετανικόν. Είναι απαραίτητο, ιδίως στις δύσκολες σκηνές. Αυτός είχε την ατυχία να τρακάρει με Πύθωνα, αλλά τυλίχτηκε ανάμεσα στις σκοτεινές ερπετο-σπείρες και o ηθοποιός έπαυσε να σημαίνει φώς.
Ακούσαμε και είδαμε πάλι ιστορίες με φίδια και με φιδέμπορους. 

Ο συνάδελφός του ο Αποστόλης Γκλέτσος στην ατυχία του είχε τύχη: Εκείνος τράκαρε με αγριογούρουνο. Φτηνά τη γλύτωσε ο ίδιος: Πήρε πέντε τούμπες το SUV, το αυτοκίνητο καταστράφηκε, το άτυχο γουρούνι σκοτώθηκε, το έκαναν ψητό οι τυχεροί άνδρες και γυναίκες της Τροχαίας που έτρεξαν στο περιστατικό.
Τι έχουν πάθει τελοσπάντων αυτοί οι ηθοποιοί που έγιναν δήμαρχοι και πολιτικοί; Πώς μπλέκουν έτσι σε αδικαιολόγητα τροχαία, δεν βλέπουν τις προειδοποιητικές πινακίδες;
Αλήθεια, πώς να μην είναι αποτυχημένο ένα κράτος, όταν σ' αυτό, ποικίλα νούμερα, φορώντας διάφορα κοστούμια πολιτικού θεάτρου ποικιλιών, μπορούν και αναδεικνύονται κοινωνικά, γίνονται πολιτικοί της ελεεινής μορφής, βλαχοδήμαρχοι και σχολιαστές που ρίχνουν ριπές στο γάμο του Καραγκιόζη.
Καμαρώνουμε πάλι τους ταγούς του έθνους.
 

Παρασκευή, 18 Οκτωβρίου 2019

Η καστανιά: Άλλοτε έδινε το ψωμί των φτωχών, μετά λησμονήθηκε. Τώρα την ανακαλύπτουμε εκ νέου;

του Στέφαν Ρέμπενιχ 

© Frankfurter Allgemeine Zeitung - Stefan Rebenich:  Das frühere Brot der Armen ist nun selbst arm dran, 30.08.2019

  
Η καστανιά παραγκωνίστηκε ως καλλιεργημένο καρποφόρο δέντρο όχι μόνον επειδή άλλες καλλιέργειες πήραν τη σημασία που είχε κάποτε αυτή στη ζωή του ανθρώπου, αλλά και επειδή αυτό το δέντρο πλήττεται από ασθένειες. Είναι όμως ώρα να ανακαλύψουμε και πάλι τον υγιεινό, πλούσιο σε βιταμίνες καρπό της.
  
«Βγάζει τα κάστανα από τη φωτιά»: Αυτή την παροιμιώδη φράση που εξακολουθεί να ακούγεται από τα χείλη όλων, την οφείλουμε σε έναν από τους μύθους του La Fontaine: Ο πονηρός πίθηκος Μπερτράν (Bertrand) πείθει τον συγκάτοικό του γάτο Ρατόν (Raton) να βγάλει αυτός τα κάστανα από τα κάρβουνα όπου ψήνονταν. Ο γάτος καθώς τα βγάζει καίγεται και τα πετάει αμέσως, με αποτέλεσμα να τα αρπάζει και να τα τρώει μόνος του ο πίθηκος, χωρίς να κάνει την επικίνδυνη δουλειά. Το αντικείμενο του πόθου είναι οι καρποί της εδώδιμης ή γλυκιάς καστανιάς (Castanea sativa), η οποία ανήκει στην ίδια οικογένεια με την οξιά και τη βελανιδιά (Φηγοειδή, Fagaceae) και είναι εντελώς διαφορετικό είδος από την ιπποκαστανιά (Aesculus), η οποίο είναι ένα από τα φυτά της οικογένειας των Ιπποκαστανοειδών που ανήκουν στην τάξη Σαπινδώδη (Sapindaceae). Δεν συνδέονται μεταξύ τους, αν και τοι καρποί τους μοιάζουν.

Κυριακή, 13 Οκτωβρίου 2019

Όλγα Τοκάρτσουκ

«Τα βιβλία μου δεν είναι «πολιτικά», με την έννοια δηλαδή ότι σε αυτά δεν απαιτώ κάτι πολιτικό. Περιγράφουν πραγματικά τη ζωή. Όταν παρατηρούμε όμως την ανθρώπινη ζωή, συνειδητοποιούμε ότι η πολιτική διεισδύει παντού [...] 
[...] Γράφω βιβλία για να διευρύνω το μυαλό των ανθρώπων. Για να δείξω μία νέα οπτική γωνία. Για να κατανοήσουν οι άνθρωποι ότι αυτό που θεωρούν προφανές δεν είναι τόσο προφανές. Κάποιος άνθρωπος μπορεί να δει μία κατάσταση από μία άλλη οπτική γωνία και να ανακαλύψει ξαφνικά άλλες έννοιες και άλλα επίπεδα. Για αυτό υπάρχει η λογοτεχνία. Για να μπορέσουμε να διευρύνουμε τη συνείδησή μας και την ικανότητα μας να ερμηνεύουμε τη ζωή [...]  
[...] «Ζούμε σε μία περίοδο αλλαγής προτύπων. Το πρότυπο που είχαμε ως τώρα μας ήταν αρκετό. Αλλά σήμερα αυτό αλλάζει και δεν μπορούμε να βρούμε κανένα υποκατάστατο, για να εντάξουμε την ύπαρξή μας. Οι θρησκείες μάς υπονομεύουν μπροστά στα μάτια μας. Είτε γίνονται φονταμενταλιστικές είτε είναι πολύ περιορισμένες και δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στο μέγεθος του κόσμου. Οι άνθρωποι δεν έχουν στήριγμα [...]
Στο ερώτημα αν βρισκόμαστε σε μια μεταβατική φάση προς μια διαφορετική κοινωνία η απάντηση της συγγραφέως είναι ναι:
«Είμαστε στη μέση του δρόμου. Και για αυτό αρχίζουμε να αγωνιζόμαστε ο ένας εναντίον του άλλου. Ο κόσμος διχάζεται. Μερικοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η καλύτερη ιδέα θα ήταν να αποκαταστήσουμε τις παλιές αξίες, επιστρέφοντας στην παράδοση. Άλλοι λένε ότι αυτό δεν αρκεί!
Πρέπει να σχεδιάσουμε τον κόσμο κάπως διαφορετικά. Και αυτό επειδή ο παλιός κόσμος κατέστρεψε τον πλανήτη, έφερε διακρίσεις και πολλές ανισότητες. Και τώρα ψάχνουμε μια απάντηση».
Olga Tokartschuk, η βραβευμένη με το Βραβείο Νόμπελ για τη Λογοτεχνία, έτους 2018. Απονεμήθηκε εκ των υστέρων, μαζί με το Βραβείο για το έτος 2019 που δόθηκε στον Peter Handke (© DW - in.gr)

Τρίτη, 8 Οκτωβρίου 2019

Γερμανία: Με αφορμή το κλίμα, πολιτική πόλωση και κοινωνικός διχασμός «ελληνικού τύπου»; Δείγμα της πολιτικής κατάστασης στην «παλιά» Ευρώπη;

του Γιοχάννες Χίλλιε

© Die Zeit - Johannes Hillje: «Wider die Spaltung beim Klimaschutz!» («Να αντισταθούμε στον διχασμό για το θέμα της προστασίας του κλίματος», 6.10.2019 - μεταφρασμένο απόσπασμα)
 
“[...] Το πιο αξιοπρόσεκτο, δεν είναι το γεγονός ότι τόσο οι ακτιβιστές όσο και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στη Γερμανία επικρίνουν [ως ανεπαρκή] την κυβερνητική δέσμη μέτρων για το κλίμα. Το ίδιο κάνει, άλλωστε, και ένα πλειοψηφικό μέρος του γερμανικού πληθυσμού, αλλά με υπολογίσιμα ισχυρή και την άλλη πλευρά. Το πιο ανησυχητικό είναι κάτι άλλο: Είναι αδύνατο πλέον να διακρίνεις τις δηλώσεις ορισμένων φιλελεύθερων και συντηρητικών πολιτικών από τις θέσεις της ακροδεξιάς Εναλλακτικής Λύσης για τη Γερμανία (AfD). Ο πρόεδρος του αντιπολιτευόμενου Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (FDP) Christian Lindner δήλωσε σε συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα, ότι όσον αφορά το θέμα του κλίματος, υπάρχει μια «σιωπηλή πλειοψηφία», ότι κάποιοι θέλουν να κάνουν τους Γερμανούς «vegan ποδηλάτες» και ότι o πρωταρχικός στόχος της σημερινής γερμανικής κυβέρνησης με τη νέα δέσμη μέτρων για το κλίμα είναι «ο κατευνασμός»: Θέλουν να «εξευμενίσουν τη Greta Thunberg».
© Jessy Asmus, Süddeutsche Zeitung
Η επιθετικότητα πολλών ενήλικων αρρένων εναντίον μιας 16χρονης μαθήτριας διαρκώς κλιμακώνεται, ανεβαίνει σε όλο και μεγαλύτερες κορυφές ανωριμότητας. Σ' αυτή την έξαρση συμμετέχει και ο Friedrich Merz [ο μειοψηφήσας υποψήφιος για την προεδρία του συγκυβερνώντος Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος]. Εκτός των άλλων, κατηγόρησε όλους τους επικριτές της κυβερνητικής δέσμης μέτρων για το κλίμα ότι, στην πραγματικότητα, δεν ενδιαφέρονται για την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά για την «υπέρβαση του συστήματος» και για την «καταστροφή της δικής μας τάξης πραγμάτων, δηλαδή της οικονομίας της αγοράς». Αυτά που λένε ο φιλελεύθερος Lindner και ο χριστιανοδημοκράτης Merz θα μπορούσαν κάλλιστα να προέρχονται από την ακροδεξιά AfD. Οι ακραίοι δεξιοί τα λένε πιο απλά:  Καταγγέλουν τον «οικο-σοσιαλισμό» και τη «λατρεία της Γκρέτα ως θεάς του κλίματος».
Έτσι, για μια ακόμη φορά,
αυτοί που
στην πραγματικότητα ωθούν όλο και βαθύτερα στoν φαύλο κύκλο της πόλωσης και του διχασμού δεν είναι πολιτικοί της ίδιας της ακροδεξιάς AfD. Πολιτικοί δημοκρατικών κομμάτων υιοθετούν τα επιχειρήματα της Ακροδεξιάς. Και με αυτό τον τρόπο, ακόμη και μια κοινωνική συναίνεση μπορεί στην πράξη να μετατραπεί σε κοινωνικό διχασμό
[...] ”.
© Jessy Asmus, Süddeutsche Zeitung

Τετάρτη, 2 Οκτωβρίου 2019

Μη πυροβολείτε την αγγελιοφόρο!
Φιλελεύθεροι και λαϊκιστές: Γιατί φοβούνται και οι δύο τόσο πολύ τη Γκρέτα Τούνμπεργκ;

Ι.  Αποκαλυπτήρια αποσιωπημένων σχέσεων
Για λόγους που έχουν άμεση σχέση με τις αιτίες της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, κυρίως όμως με τις συνέπειες της και με την άφιξη στο σταυροδρόμι της επιλογής εναλλακτικών λύσεων για το αύριο, είναι ήδη «μπελάς» η Γκρέτα Τούνμπεργκ. «Μπελάς» του σήμερα και όχι απλώς εν δυνάμει μπελάς του αύριο, όπως λέει στο ενδιαφέρον άρθρο του ο συντηρητικός αλλά αντισυμβατικός Κώστας Ιορδανίδης («Η μικρή Σουηδέζα», Καθημερινή, 29.9.2019).
“Έτσι λοιπόν, σε αυτήν τη σύνοδο του ΟΗΕ, ενεφανίσθη [...] η Γκρέτα Τούμπεργκ – η 16χρονη Σουηδέζα που απευθύνθηκε με βιαιότητα μοναδική εναντίον των ηγετών του πλανήτη, εγκαλώντας τους «πώς τολμούν» να καταστρέφουν το μέλλον της και της γενιάς της.
Η παρουσία της αντιμετωπίσθηκε με χλευασμό ακόμη και από όσους προπαγανδίζουν την πολιτική ορθότητα. Χαρακτηρίσθηκε εμμονική, ψυχοπαθής περίπου, αλλά όλοι οι ανατροπείς στην ιστορία του ανθρώπου ανήκαν στην κατηγορία αυτή. Οι «φυσιολογικοί» κοιτάμε τις δουλειές μας, κάποιοι φιλόδοξοι εμπλέκονται στη διαχείριση των κοινών ως στυλοβάτες του συστήματος ή άλλοι ως φορείς της «αλλαγής» του.
Από τους ηγέτες που ασχολήθηκαν με τη δίδα Τούμπεργκ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν εξέφρασε την άποψη του διεθνούς κατεστημένου. «Πρόκειται για μια ριζοσπαστική προσέγγιση που εχθρεύεται την κοινωνία μας». Εχει δίκιο. Εάν συνεχίσει με αυτούς τους ρυθμούς, η Γκρέτα Τούμπεργκ ως ανεξέλεγκτη και «εμμονική», θα είναι πράγματι ένας μπελάς μεγάλος, διότι είναι νέα, είναι «τρέντι» και εκτός πολιτικού συστήματος. Και ας λένε ό,τι θέλουν. Ηγέτες που αγωνιούν – ματαίως – να αντιμετωπίσουν προβλήματα σε εθνικό επίπεδο, δεν είναι δυνατόν να διαχειρισθούν πλανητικές προκλήσεις”.

Τετάρτη, 25 Σεπτεμβρίου 2019

«Ο καιρός που οι ισχυροί μας αποκοίμιζαν με παραμύθια έχει περάσει» - Η Γκρέτα Τούνμπεργκ στο Κογκρέσο

© The Independent - Greta Thunberg: I have a dream that the powerful take the climate crisis seriously. The time for their fairytales is over, 19.9.2019

Σαν φως που έρχεται από άλλον κόσμο βυθισμένο, χαμένο εδώ και 3-4 δεκαετίες, λάμπει μέσα στην παρακμιακή ομίχλη της εποχής μας, άκρως απειλητικά για τους «Άρχοντες των Δαχτυλιδιών» και για κάθε λογής παρακμίες, η σχεδόν Τολκινική παρουσία αυτής της μικρόσωμης νεαρής γυναίκας που είναι ακόμη παιδί. Eπιβεβαιώνει ότι «εάν τελικά σωθεί ο κόσμος, θα σωθεί χάρις στους μικρούς και άσημους», τους Φρόντο και τις Γκρέτες μιας Γης και μιας εποχής σε κρίση. Πολλοί - από τεμπελιά του μυαλού και αναισθησία της καρδιάς ή από μέριμνα μη χάσουν οι άρχοντες τη λεία τους και αυτοί τα αποφάγια που πέφτουν από αρχοντικά τραπέζια - φοβούνται πολύ τη Γκρέτα Τούνμπεργκ και συγχέουν σκόπιμα τον Διαφωτισμό με τους μετά Χριστόν προφήτες (συχνά, τέτοιοι είναι είτε καθιερωμένοι, είτε λαϊκιστές πολιτικοί). Πώς θα μπορούσε να μην τρώει αυτός ο φόβος και τα σωθικά εκείνης της τυχερής Ελλάδας, του κοινωνικού κύκλου που ευτυχεί και περηφανεύεται για τους κροίσους με τα πετρελαιοφόρα, μονοπύθμενα ή απύθμενα; Εδώ όπου τόσο όψιμα αλλά με τόση προσδοκία κάποιοι ψάχνουν εμμονικά για πετρέλαιο, ξεχνούν πως δεν τους φταίει η Γκρέτα· γιατί «όποιον καθυστερεί, τον τιμωρεί η ίδια η ζωή». Όσοι φοβούνται και μισούν την Τολκινική ηρωίδα και την πολυπληθή άγουρη συντροφιά της, αυτούς που αναλαμβάνοντας οικειοθελώς το βαρύ φορτίο του «Δαχτυλιδιού» θέτουν σε κίνδυνο life-styles και μεγάλες προσδοκίες, άς σκεφτούν, πλην άλλων, ότι ο Tζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν έστειλε εκείνο το μήνυμα γιατί δεν ήταν απλά και μόνον εύγλωττος δημιουργός ευφάνταστων επικών ιστοριών: Ήταν σοφός και ρεαλιστής, ήξερε καλά τον πραγματικό κόσμο.
Γ. Ρ. 
 
Το όνομά μου είναι Γκρέτα Τούνμπεργκ, είμαι δεκαέξι χρονών και είμαι από τη Σουηδία. Είμαι ευγνώμων που βρίσκομαι μαζί σας, εδώ στις ΗΠΑ. Εδώ, σε ένα κράτος που για πολλούς ανθρώπους είναι η χώρα των ονείρων.
Έχω κι εγώ ένα όνειρο: Κυβερνήσεις, πολιτικά κόμματα και επιχειρήσεις να κατανοήσουν πόσο επείγει η αντιμετώπιση της κλιματικής και οικολογικής κρίσης και,
παρά τις διαφορές τους, να συμπράξουν - όπως καθένας θα έκανε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης - και να λάβουν τα μέτρα που είναι απαραίτητα για να διασφαλισθούν οι προϋποθέσεις μιας αξιοπρεπούς ζωής όλων στη Γη.
Γιατί τότε - εμείς, τα εκατομμύρια νέων που απεργούν από το σχολείο - θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε στα σχολεία μας.
Έχω ένα όνειρο: Ότι οι άνθρωποι που είναι στην εξουσία, αλλά και τα μέσα ενημέρωσης, θα αρχίσουν να αντιμετωπίζουν αυτή την κρίση σαν κατάσταση υπαρξιακής έκτακτης ανάγκης, δηλαδή όπως πραγματικά είναι. Και τότε, θα μπορώ κι εγώ να επιστρέψω ήσυχη στο σπίτι μου, στην αδερφή μου και στα σκυλιά μου. Γιατί μου λείπουν.
Στην πραγματικότητα, δεν έχω μόνον ένα, αλλά πολλά όνειρα. Όμως τούτο είναι το έτος 2019. Δεν είναι ώρα και τόπος για όνειρα. Είναι ώρα να ξυπνήσουμε. Τώρα είναι μια ιστορική στιγμή που πρέπει να είμαστε εντελώς ξύπνιοι.
Είναι αλήθεια ότι χρειαζόμαστε όνειρα· δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς όνειρα. Αλλά το κάθε τί πρέπει να γίνεται στην ώρα του και στον τόπο του. Και τα όνειρα δεν πρέπει να γίνονται εμπόδια στο να μιλάμε ξεκάθαρα, ρεαλιστικά.
Ωστόσο, όπου κι αν πάω, ακούω γύρω μου να λένε παραμύθια. Ακούω επικεφαλής επιχειρήσεων και εκλεγμένους αξιωματούχους από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα, να ξοδεύουν τον χρόνο τους για να σκαρφίζονται και να αφηγούνται ιστορίες που νανουρίζουν, που μας χαλαρώνουν, που μας κάνουν να το ρίξουμε πάλι στον ύπνο.
Το βλέμμα που καρφώνει και η επική ειρωνική ανατροπή της ειρωνείας Τραμπ
(«Greta Thunberg turns tables on Trump», Τhe Guardian)

Πέμπτη, 19 Σεπτεμβρίου 2019

Στη χώρα των βαρόνων ληστών άλλοτε, των αναρχο-καπιταλιστών τώρα - Πώς ο πιο βαθύς καρκίνος διαδίδεται σε πανεπιστήμια, κοινοβούλια, κυβερνητικά κτίρια

του Άλεξ Κοτς

©The Gurdian - Alex Kotch: Death and destruction: this is David Koch's sad legacy, 27.8.2019


Οι μόχθοι, τα δεινά, οι δυστυχίες των ανθρώπων δεν έχουν καμιά σημασία· εκτός αν τα υφίσταται ο ίδιος o ζάπλουτος ή - ίσως - άλλα μέλη της οικογένειάς του.
Στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. ο αντικρατικός αναρχο-καπιταλισμός, δηλαδή η πιο ακραία μορφή του κλασικού νεοφιλελευθερισμού αγγλοσαξωνικού τύπου, με αιχμή την απαίτηση νόμιμης φοροαποφυγής και το βαθύ μίσος κατά του κράτους πρόνοιας, είναι κίνημα και διεκδίκηση μάλλον κάποιων μεσαίων επιχειρηματιών, ορισμένων ελευθεροεπαγγελματιών και άλλων αυτοαποκαλούμενων ή και κατά φαντασίαν «μεσαιοταξιτών». Έχει σχετικά περιθωριακή παρουσία στην επίσημη πολιτική ή εξαπολύει από εκεί νερωμένες πολιτικές τοξίνες τύπου «επιτελικό κράτος». Στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, οι μεγάλες επιχειρήσεις προτιμούν «να τα βρίσκουν» συναινετικά με το κράτος και με την καθιερωμένη πολιτική. Αυτό κάνουν, τόσο οι ημικρατικές αυτοκινητοβιομηχανίες της Γερμανίας και της Γαλλίας με τα «πειραγμένα» Diesel και με πρωθυπουργούς Ομόσπονδων Χωρών (Länder, των καθ' ημάς «κρατιδίων» - μερικά από αυτά είναι οι μεγαλύτεροι μέτοχοι και όχι μόνον της VW) στα εποπτικά τους συμβούλια των θεσμών συναπόφασης (Mitbestimmung), όσο και οι Έλληνες ολιγάρχες, οι πάνω απ' όλα τηλεοπτικοί
Αντίθετα, στις ΗΠΑ, ο αντικρατικός αναρχο-καπιταλισμός είναι κατά παράδοση επιθετικό κίνημα που δικεδικεί την πλήρη απορρύθμιση. Προωθείται από ολιγάρχες που βρίσκονται πίσω από γιγαντιαίους επιχειρηματικούς ομίλους, συχνά ολιγοπωλιακούς, με επίκεντρα κυρίως το πετρέλαιο, τα φάρμακα, τα όπλα, τα χρηματοπιστωτικά. Ο αναρχο-καπιταλισμός, οι δισεκατομμυριούχοι ελευθεριακοί (libertarians) με τα πολύμορφα lobby τους και η τερατώδης επίδρασή τους στην πολιτική, στη δημόσια σφαίρα και στην εκπαίδευση είναι ο πιο βαθύς καρκίνος που μαστίζει την Αμερική. Στην κατά παράδοση χώρα των βαρόνων ληστών, αυτός ο καρκίνος ήταν μεταδοτικός και εξακολουθεί να είναι - με μεγάλη εξαίρεση την εποχή του Φρανγκλίνου Ρούσβελτ. Τώρα βλέπουμε πώς τον διέδωσαν επί δεκαετίες, με άοκνη επιμονή, με ανεξάντλητο χρήμα και με Οργουελική προπαγάνδα, σε πανεπιστήμια, σε αίθουσες κοινοβουλίων και στον Λευκό Οίκο.
Γ. Ρ.
  
Το 1992, ο δισεκατομμυριούχος βιομήχανος Ντέιβιντ Κοκ (David Koch) διαγνώστηκε με προχωρημένο καρκίνο του προστάτη και οι γιατροί τού έδιναν μόνο λίγα χρόνια ζωής. Χάρις στον τεράστιο πλούτο του μπόρεσε να πληρώσει για τις καλύτερες θεραπείες στον κόσμο και έζησε άλλα 27  χρόνια μέχρι το θάνατό του, στο τέλος Αυγούστου 2019. 
Σε όλη του τη ζωή ως ενήλικας, μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Τσαρλς κυβερνούσε τις Koch Industries, έναν βιομηχανικό όμιλο εταιρειών με ποικίλες δραστηριότητες. Με τζίρο περίπου 110 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, ο όμιλος Koch παράγει χημικά προιόντα και λιπάσματα, συνθετικά υλικά όπως το Lycra, πωλεί ξυλεία και κατασκευάζει χαρτί και προϊόντα γυαλιού. Παράγει επίσης ηλεκτρονικά εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται σε οπλικά συστήματα. Προπαντός όμως, η Koch Industries εξορύσσει και διυλίζει πετρελαιοειδή και εκμεταλλεύεται αγωγούς πετρελαίου και αερίου που έχει εξαπλώσει σε όλη τη Βόρεια Αμερική. Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Amherst της Μασαχουσέτης, ο όμιλος ιδιωτικών εταιρειών Koch Industries είναι ο 17ος μεγαλύτερος παραγωγός αερίων θερμοκηπίου των Ηνωμένων Πολιτειών και ο 13ος μεγαλύτερος ρυπαντής των υδάτων. Στη ρύπανση ξεπερνά τους πετρελαϊκούς γίγαντες Exxon-Mobil, Occidental Petroleum και Phillips 66.

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι