Τρίτη, 20 Μαρτίου 2018

«Ο δικός μας τόπος» και το κοσμοπολίτικο «Οπουδήποτε». Η αίσθηση της απώλειας και αποξένωσης

της Ζουζάνε Σαρνόβσκι

© Die Zeit - Susanne Scharnowski Heimat: Die Verlustangst ist real, 17.2.2018

Ζούμε σε εποχή κυκλοθυμικά ευμετάβλητη. Και μια λέξη μόνον, άν θέτει υπό αμφισβήτηση μια συγκεκριμένη άποψη για τον κόσμο, μπορεί να προκαλέσει ισχυρές ή και υπερβολικές αντιδράσεις. Παραδείγματα: Λαός (Volk). Γερμανικός. Εθνικός. Αυτές οι λέξεις ξυπνούν σε πολλούς μνήμες από τις σκοτεινές πλευρές της γερμανικής ιστορίας. Μιά τέτοια σίγουρη λέξη-πυροκροτητής είναι και η λέξη «ο δικός μας τόπος», «ο γενέθλιος τόπος» (Heimat*). Σε μερικών τα μυαλά έρχονται αμέσως οι παρελάσεις των ναζιστικών Ταγμάτων Εφόδου (Sturmabteilung, συνοπτικά SA) και τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, σε άλλων όμιλοι με παραδοσιακές φορεσιές που χορεύουν βαυαρέζικους χορούς, ή κινηματογραφικές ταινίες και τηλεοπτικές σειρές τοπικού ή φολκλορικού περιεχομένου (Heimatfilme) με τον Rudolf Prack. Γι' αυτό δεν εκπλήττουν καθόλου οι διαδικτυακές αντιδράσεις διακωμώδησης, οργής ή ακόμη και φρίκης, που ακολούθησαν μετά την ανακοίνωση ότι στο νέο Ομοσπονδιακό Υπουργικό Συμβούλιο, ο μελλοντικός υπουργός Εσωτερικών - ο οποίος μάλιστα θα είναι Βαυαρός - θα έχει και την αρμοδιότητα για τον νέο τομέα «Heimat» [Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εσωτερικών, Οικοδόμησης και Τόπου = Bundesministerium für Inneres, Bauen und Heimat]. 
Μπορεί κανείς εύκολα να φανταστεί πόσο σοβαρές πολιτικές συζητήσεις θα προκαλέσει η εισαγωγή ενός «Υπουργείου του Τόπου μας»: Ποια θα πρέπει να είναι τα συγκεκριμένα καθήκοντά του; Γιατί να λέγεται έτσι; Μήπως χρησιμοποιείται η λέξη «Heimat» ως εργαλείο για να κατευνάσει τους οργισμένους πολίτες και να τους αποτρέψει να ψηφίζουν την ακροδεξιά Εναλλακτική (AfD), άν και στο σχεδόν εκατοντασέλιδο βασικό πρόγραμμα του κόμματος αυτού, η εν λόγω λέξη εμφανίζεται μόνον δέκα φορές;
Αυτή η στιγματισμένη, υποτίθεται, λέξη, προκαλεί αντιδράσεις που μόνον στη Γερμανία θα μπορούσαν να υπάρξουν· παράδειγμα ένα κείμενο του συγγραφέα Σράιμπερ (Daniel Schreiber) στην εφημερίδα Zeit Online. Σ' αυτό, ο Σράιμπερ παρουσιάζει ένα σύνολο από στερεότυπα για τον «τόπο μας», που κυκλοφορούν γύρω με τη μια ή την άλλη έννοια, με στόχο να δυσφημήσει αυτή τη λέξη· την συνδέει με πολιτικές ιδέες στιγματισμένες ως κάθε άλλο παρά ελκυστικές ή και ως κακοήθεις.
Ήπειρος, Μαστοροχώρια Κονίτσης. Ασημοχώρι (Λισκάτσι) και Οξιά (Σέλτση)


Κωνσταντίν Μιλαντίνοφ: «Νοσταλγία για τον Νότο» (Константин Миладинов: «Т'га за југ»), πρώτη δημοσίευση στο δίγλωσσο - σε βουλγαρική και γαλλική γλώσσα - περιοδικό «Κύκνος του Δούναβη» («Дунавски лебед»), Βελιγράδι 1860.

Άς είχα δυό φτερά αετού

και να ριχνόμουν να πετάξω
στα μέρη μας, στο Νότο να βρεθώ
να ιδώ την Πόλη, το Κιλκίς,
να ιδώ άν ο ήλιος εκεί κάτω
όπως εδώ είναι σκοτεινός.

Αφού ο ήλιος μαύρος είναι εδώ,
θα πάρω δρόμο μακρινό
και σ’ άλλα μέρη θα μισέψω,
εκεί πού λάμπει ο ήλιος και ζεσταίνει,
και τ’ άστρα φέγγουνε στόν ουρανό.

Δε φέγγει εδώ, σκοτάδια με τυλίγουν
τη γη σκεπάζει πάχνη σταχτερή,
σκόνες, αναβροχιές, χιόνια και πάγοι
θύελλες κι άνεμοι φοβεροί.
Καταχνιά γύρω, χώμα πετρωμένο
μαύροι συλλογισμοί, το κρύο τρυπά το στέρνο.

Όχι, πιά δέν μπορώ να μείνω εδώ
να βλέπω δεν μπορώ τον παγετό.
Δώστε μου δυό φτερούγες και πετώντας
στα μέρη μας τα ήμερα να φτάσω
να ξαναδώ τη λίμνη της Οχρίδας
και τη γενέτειρα μου Στρούγκα.

Ζεσταίνει την ψυχή η αυγή εκεί κάτω
πάνω στό δάσος το ηλιοφώς πλαγιάζει
εκεί, η γενναιόδωρη έχει φύση
τα λαμπρά δώρα της σκορπίσει.
 
Ν’ αστρολογά βλέπεις τη λίμνη
διάφανη, κι όταν ο άνεμος φυσάει
γαλάζιο βαθύ χρώμα ν’ αποχτάει
βουνό και πεδιάδα ν’ αγναντεύει
κι η θεία ομορφιά παντού χυμένη.

Ολόκαρδα πώς θά ‘θελα κει πέρα
ξέγνοιαστος να σφυρίξω τη φλογέρα
και κάποιο λιόγερμα στη χλόη πάνω
να γείρω μαλακά και να πεθάνω.

Απόδοση στα ελληνικά: Ρίτα Μπούμη-Παπά (η β΄ στροφή από την Αιμίλια Μίρτσεβσκα)

Κωνσταντίν Μιλαντίνοφ: 1830 γέννηση στη Στρούγκα Οχρίδας / 1845 Γιάννενα, Ζωσιμαία Σχολή, μαθητής του Αναστάσιου Σακελλάριου από το Βραδέτο Ζαγορίου, στα χνάρια του Ηπειρωτικού και Βαλκανικού Διαφωτισμού, του Αθανάσιου Ψαλίδα του Μεθόδιου Ανθρακίτη, του Ρήγα Φεραίου / 1849 Αθήνα, Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο / 1956 Μόσχα, στροφή στον Πανσλαβισμό και ενεργή συμμετοχή στο κίνημα της Ρομαντικής ποίησης (εκεί γράφτηκε το ποίημα) / 1860 Βιέννη, με τον Κροάτη επίσκοπο Josip Juraj Štrossmayer πρωταπόστολο της ένωσης των Νoτιo- (Yugo-) Σλάβων / 1862 Κωνσταντινούπολη, μαζί με τον αδελφό του Ντίμιταρ στη φυλακή ως δήθεν άνθρωποι του Τσάρου και των Αψβούργων. Εκεί πέθαναν και οι δύο από τύφο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ισπανία ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger J. Augstein Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Otto Bauer Ruskin Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε, κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι