Τετάρτη, 22 Μαΐου 2019

«Οι πολλοί», οι ελίτ και ο Λένιν. Υπενθύμιση του αυτονόητου: Πάντα οι μειοψηφίες - ξυπόλητες ή κομψά ντυμένες - «σκαρφαλώνουν μέσα σε σκοτάδια απόλυτα»*

(*παραφράζοντας λίγο τον Διονύση Σαββόπουλο)

Σε όλη την Ευρώπη, οι δεκαπεντάρηδες ή δεκαεξάρηδες διαδηλωτές και διαδηλώτριες τις «Παρασκευές για το κλίμα και για το μέλλον», μαζί και η Γκρέτα Τούνμπεργκ που το ξεκίνησε, ασφαλώς ανήκουν σε μια μειοψηφία συνομηλίκων τους. Στη χώρα μας, ίσως και γενικά νοτίως των Άλπεων, ανήκουν σε μια οικτρή μειοψηφία. Δυστυχώς, κάθε σύγκριση των εδώ εκδηλώσεων με τις εκδηλώσεις στον Βορρά της ηπείρου μας, αλλά και με τις άλλες, γνωστές και εντελώς διαφορετικές εκδηλώσεις ημεδαπών συνομηλίκων (βλ. τη δήθεν ανησυχία για τη Μακεδονία), δεν είναι διόλου τιμητική για τον δικό μας τόπο.
Και συνήθως, όλα αυτά τα κορίτσια και αγόρια, παντού στην Ευρώπη, προέρχονται από οικογένειες σχετικά προνομιούχες, ή τουλάχιστον μή στερημένες, τόσο από την άποψη της παιδείας και την ευρύτερη πολιτισμική, όσο και την υλική. Όμως αυτό δεν κάνει την κίνηση αυτών των παιδιών μια εκδήλωση της ιδιαιτερότητάς τους, έναν «αγώνα πολυτελείας». Και προπαντός δεν δηλώνει ιστορική εξαίρεση. Αντίθετα, είναι κανόνας γενικής ισχύος για το πώς πραγματικά αρχίζουν να διαδραματίζονται κοινωνικοί αγώνες με καθολικό περιεχόμενο.
Δεν υπάρχει, ούτε υπήρξε ποτέ σε καμιά νεωτερική κοινωνία «η ελίτ», η μία ενιαία ελίτ στον ενικό αριθμό. Υπάρχουν οι ελίτ. Πάντα σε πληθυντικό αριθμό. Διαφορετικές, διότι στη νεωτερική εποχή οι σφαίρες των αξιών είναι πολλαπλές και διαχωρισμένες: Άλλο οι οικονομικές, άλλο οι πολιτικές, άλλο οι μιντιακές, άλλο οι «λειτουργικές» - διαχειριστικές, άλλο οι διανοητικές-ακαδημαϊκές ελίτ, παρά τις συμπράξεις ή νοσηρές διαπλοκές τους. Επίσης, η έννοια ελίτ έχει μόνον πληθυντικό αριθμό, διότι καθεμία από όλες αυτές τις κατηγορίες μπορεί - δυνητικά - να περιλαμβάνει υποομάδες, έστω και ως ισχυρές εξαιρέσεις, που πιστεύουν σε αξίες αποκλίνουσες ή και συγκρουόμενες
Το πρόβλημα με τις ελίτ όλων αυτών των κατηγοριών είναι ότι συνήθως και κατά κανόνα υιοθετούν αξίες ωφελιμιστικές, και μάλιστα ωφέλιμες για τον «εαυτό τους» και μόνον. Πράγμα που σημαίνει δυνητικά βλαπτικές για όλους τους άλλους, δηλαδή για τη μεγάλη πλειοψηφία ανθρώπων. Με άλλα λόγια, οι ελίτ κατά κανόνα κάνουν ταξικό αγώνα «εκ των άνω». Εναντίον των «κάτω».
Κλασική (και ακραία) περίπτωση συμπεριφοράς των ελίτ ωφελιμιστικής για τον «εαυτό τους» και μόνον, είναι η δεκαετής διαχείριση της οικονομικής κρίσης από τις ελληνικές ελίτ, οικονομικές, πολιτικές («δεξιές» και «αριστερές»), ακαδημαϊκές, «λειτουργικές» (π.χ. δικαστική εξουσία): Προστατεύουν τους εαυτούς τους, τον κοινωνικό τους περίγυρο, τους υψηλόμισθους ή αυτοαπασχολούμενους παρτενέρ στις δοσοληψίες τους με το παρεοκρατικό βαθύ κράτος, για να μη χάσουν, όλοι αυτοί, ούτε καν ένα μικρό μέρος από τα κέρδη που αποκόμισαν στην εποχή της φούσκας. Και έτσι φορτώνουν όλο το βάρος στους άλλους, σ' εκείνους που έχασαν τότε, χάνουν και τώρα. Στους «πολλούς». Όπως ακριβώς στην εποχή των παχειών αγελάδων προστάτευαν την άνιση υπερσυσσώρευση και υπερκατανάλωση των μεγαλομεσαίου κοινωνικού τους περιβάλλοντος, ώσπου να συντελεσθεί το λογικά αναμενόμενο: Όσο πιο παραφουσκωμένη φούσκα, τόσο πιο άγαρμπα σκασμένη φούσκα. Αποτελέσματα, μεταξύ άλλων, κατεστραμμένος παραγωγικός μηχανισμός, εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι, και, κυρίως, πάρα πολλοί νέοι οικονομικοί πρόσφυγες στο εξωτερικό. Για το κάπως μακροπρόθεσμο μέλλον, οι ωφελιμιστικές ελίτ λειτουργούν αυτοκαταστροφικά και ανορθολογικά: Ιδιοποιούνται «εδώ και τώρα», ως προεξόφληση, αυτό που θα παράγουν με την εργασία τους οι επόμενες γενιές, τρώνε και το όποιο απόθεμα τροφής μπορεί να θρέψει ένα δύσκολο μέλλον, αποπατούν μέσα στη φωλιά τους, στο τέλος δαγκάνουν και το χέρι που τις ταΐζει.
Όμως σε εποχές μεγάλης κρίσης, οι ρωγμές στις κανονικότητες και στους κανόνες στο τέλος καταλήγουν συνήθως σε συγκρούσεις μεταξύ των ελίτ και εντός των ελίτ. Ο «πολυθεϊσμός των αξιών» (Μαξ Βέμπερ) εκδηλώνεται ως εμφανής απώλεια νοήματος και απώλεια ελευθερίας και μετατρέπεται σε εμπόλεμη κατάσταση μεταξύ αυτών των φοβερών δεσποτικών «θεών», οι οποίοι στην εκκοσμικευμένη νεωτερική εποχή μας είναι οι διαφορετικοί τρόποι ζωής, οι «ενσαρκωμένες ιδέες». Πάντοτε, κάποιοι, λίγοι στην αρχή αλλά αξιόμαχοι, που πολλαπλασιάζονται μετά, συγκρούονται με το πνεύμα της εποχής τους. Και με τα επικρατούντα ήθη της εποχής τους, Και έτσι, κατά καιρούς, προκύπτουν στους πολέμους μεταξύ των ελίτ ή μεταξύ θραυσμάτων των ελίτ, αυτά τα παράδοξα εκ πρώτης όψεως φαινόμενα, χαρακτηριστικά δείγματα των οποίων ήταν, λόγου χάρη, ο εργοστασιάρχης σοσιαλιστής και κομμουνιστής Φρίντριχ Ένγκελς (που δεν ήταν ο μόνος του είδους του) ή ο αριστοκράτης πολιτικός Φραγκλίνος Ρούσβελτ, που πίστευε, κόντρα στην εποχή του, ότι ο φιλελεύθερος καπιταλισμός χωρίς ισχυρό παρεμβατικό κράτος είναι συνταγή καταστροφής και μπαινόβγαινε στα ορυχεία για να γευματίζει μαζί με τους εργάτες.
 

Έχουμε πολλά χρόνια να ξαναδούμε τέτοιες «παραδοξότητες» να ξεπηδούν από τον κόσμο των ελίτ και ανταρσίες μεγάλης έκτασης να αναταράσσουν τον κόσμο αυτό. Ίσως όμως, εν μέσω της πολλαπλών επιπέδων κρίσης στο μονοδιάστατο σύστημα που κατίσχυσε μετά το 1980, και κυρίως με την πραγματικά μεγάλη κρίση, την κλιματική, να καλύπτει τον ορίζοντα, αυτές οι απόκοσμες «παραδοξότητες» σιγά-σιγά ξαναγίνονται πολιτική καθημερινότητα του κόσμου τούτου. Ίσως η διεθνής πραγματικότητα - τουλάχιστον στις χώρες της Δύσης - εισέρχεται σιγά-σιγά σε «κατάσταση εξαίρεσης» ή «εκτάκτου ανάγκης»**.Αλλά η έξοδος από το αδιέξοδο των τελευταίων 30 χρόνων και οι νέοι συσχετισμοί κυριαρχίας μπορεί και να μην υπακούουν καθόλου στα απολυταρχικά ή ολιγαρχικά δόγματα της «Πολιτικής Θεολογίας» του Καρλ Σμιτ. Ίσως η έξοδος να έχει αντίστροφη κατεύθυνση.
Φυσικά, το να προσδοκά κανείς από την Ελλάδα ρόλο πρωτοπορίας σε τέτοιες κινήσεις προς διέξοδο είναι πιθανότατα ματαιοπονία. Όμως, το καλό είναι, ότι η Ελλάδα πάντα ακολουθεί. Με κάποια καθυστέρηση (το διαβόητο «είμαστε δέκα χρόνια πίσω»). Το κακό είναι, ότι «όποιον καθυστερεί τον τιμωρεί η ζωή».
Άν αληθεύει η υπόθεση ότι «το πολιτικό μέλλον ανήκει στην Αριστερά, όχι στην Δεξιά» (ο ευαίσθητος ανιχνευτής των οικονομικών και γεωπολιτικών δονήσεων Βόλφγκανγκ Μυνχάου των Financial Times δεν είναι ο μόνος που την υποστηρίζει, ούτε πια κατατάσσεται στις εξαιρέσεις), ίσως χρειαστεί να ξανασκεφτούμε ποιά μπορεί να είναι αυτή η «Αριστερά» με μέλλον. Δηλαδή, άν και πόσο μέλλον έχει αυτή που ξέραμε, στις διάφορες εκδοχές της, άν πέθανε ή ακόμη ζει· και άν δεν έχει μέλλον, τί λογής θα είναι μια πολιτική που μπορεί να έχει.
 
Δύο πράγματα, μεταξύ άλλων, φαίνονται πάλι άξια προβληματισμού: Πρώτον, προπομποί και φορείς νέων βιώσιμων προοπτικών μπορεί να είναι αυτοί που νοιάζονται, έμπρακτα, υλικά και συλλογικά, για το δικό τους μέλλον, ακριβώς όπως το λέει η Γκρέτα Τούνμπεργκ. Πράγμα που σημαίνει: ξεχάστε τους άνω των 40 (ή μήπως τους άνω των 30;) Είναι γενιές ανίατα εθισμένες σε πράγματα του μη βιώσιμου κόσμου, με τα οποία ωρίμασαν ή υπερωρίμασαν.
Δεύτερον, ίσως πρέπει να ξανασκεφτούμε μήπως τυχόν αξίζει την προσοχή και κάτι που πίστευε ο ακραία ελιτιστής πολιτικός Βλαδίμηρος Λένιν, παρόλο που ανήκε και αυτό στην αδιέξοδη ελιτίστικη λογική του (όσοι ενδιαφέρονται για τα ιστορικά θέματα και για την ιστορία των πολιτικών ιδεών, ας θυμηθούν τη σύγκρουσή του με τον αντιελιτιστή Μενσεβίκο Γιούλιους Μάρτωφ στην «Ίσκρα», τις δικαιωμένες αντιελιτίστικες επικρίσεις της Ρόζας Λούξεμπουργκ, αλλά και τον «σιδηρούν νόμο της ολιγαρχίας» του αντιφατικού αλλά ευφυούς Ρομπέρτο Μίχελς). Ο Λένιν επέμενε ότι η γνώση και η συνείδηση «εισάγεται» στην εργατική τάξη, δηλαδή στις πλειοψηφίες, «στους πολλούς», «στον λαό», εκ των έξω, από μειοψηφίες· από αυτά τα θραύσματα κάποιων ελίτ που, εν μέσω κρίσεων, παύουν να αποδέχονται αξίες ωφελιμιστικές, ωφέλιμες για τον «εαυτό τους» και μόνον. Και δεν το κάνουν μόνον λόγω ευγενών προθέσεων και καλοψυχίας, αλλά και λόγω ρεαλισμού.
Πράγμα που σημαίνει: Αξίζει να σκεφτούμε μήπως τυχόν, καταλύτες, αναμεταδότες και πειστικοί διαβουλευόμενοι για το δέον γενέσθαι μέσα στο πολιτικό παιχνίδι της δημοκρατίας, το μόνο αποτελεσματικό και ηθικο-πολιτικά θεμιτό για πολιτικά ζώα, μπορεί να είναι μόνον μειοψηφίες, οι οποίες, λόγω μακροπρόθεσμων βιοτικών συμφερόντων, ασκημένων αισθητηρίων και προνομιακής οπτικής γωνίας, έχουν τη δύναμη να ανιχνεύουν πρώτες, με σχετικά καλή κρίση και με ρεαλισμό, τί πραγματικά συμβαίνει στον κόσμο.
Με μια διαφορά: Σε αντίθεση με τον σκληρό ελιτισμό και την εργαλειακή λογική του Λένιν που αναφέραμε, ίδιο και απαράλλαχτο με τον ελιτισμό πολλών σημερινών πολιτικών φίλων του και πολύ περισσότερων σημερινών πολιτικών εχθρών του, ένα βασικό ζητούμενο τώρα, είναι να ξεκαθαριστεί στην πράξη ποιοί έχουν πληρέστερη ικανότητα να αλληλεπιδρούν (δηλαδή να «επικοινωνούν» με το μέσο που δίνει στον άνθρωπο την ικανότητα να είναι λογικό όν, με τη γλώσσα) δημοκρατικά και αποτελεσματικά με «τους πολλούς». Και όχι να τους χρησιμοποιούν ως εργαλεία για να δημιουργήσουν, να στηρίξουν ή να ενισχύσουν την εξουσία τους, είτε απολυταρχική, είτε ολιγαρχική, είτε με ποικίλες μορφές τυπικά δημοκρατικές, οι οποίες όμως λειτουργούν στην πράξη ως προσωπεία δημοκρατίας.
Το πρακτικό ζήτημα είναι, εάν κάποιες μειοψηφίες - και ποιές - έχουν την ικανότητα να μιλούν και να ακούν, να πείθουν και να πείθονται με επιχειρήματα που να είναι ταυτόχρονα λογικά, ηθικά και ρεαλιστικά. Και συνακόλουθα, ό,τι προκύπτει ως λογικό, ηθικό και ρεαλιστικό συμπέρασμα και συναπόφαση «των πολλών», να μπορεί να αφυπνίζει και να οδηγεί, λογικά, ηθικά και ρεαλιστικά, την αυτόβουλη πράξη «των πολλών», όχι των λίγων που χρησιμοποιούν «τους πολλούς» ως υποζύγιο.
Φυσικά, άλλο η πράξη του πολιτικού ζώου, άλλο «η τέχνη του ειδικού»: Πράξη είναι η ενεργή πολιτική συμπεριφορά «των πολλών», όχι η νεοφιλελεύθερη παραπομπή των αποφάσεων στους περίκλειστους μεταδημοκρατικούς γυάλινους πύργους των τεχνοκρατών, που «καθαρίζουν» με το αζημίωτο για λογαριασμό των ωφελιμιστικών ελίτ. Ούτε βέβαια είναι πράξη πολιτικού ζώου το να σέρνονται πλήθη «πολλών» γονατιστά πίσω από τους μεγάλους ή μικρούς Τραμπ και Πούτιν του σημερινού κόσμου, ή ακόμη χειρότερα, να φαντάζονται ότι πραγματικότητα είναι οι παραισθήσεις που γεννούν οι αλγόριθμοι του Facebook και υπόδειγμα επιτυχούς και ευτυχισμένου βίου η βουλιμία όσων επωφελούνται τα μέγιστα από αυτούς.

Γιώργος Β. Ριτζούλης
   
** «Κυρίαρχος είναι όποιος αποφασίζει για την κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» - βλ. το κείμενο «Για το βιβλίο Πολιτική Θεολογία του C. Schmitt» (Σπ. Κουτρούλης, από τον ιστοχώρο Π. Κονδύλης, πρώτη δημοσίευση περιοδικό Άρδην τ. 70). Όμως, από την άλλη πλευρά ο Walter Benjamin γράφει το εξής στις «Θέσεις για την Φιλοσοφία της Ιστορίας» - βλ. Θέση VIII : «Η παράδοση των καταπιεσμένων μας διδάσκει ότι αυτό που ζούμε, η “κατάσταση εξαίρεσης” - ή “κατάσταση εκτάκτου ανάγκης” -, αποτελεί τον κανόνα» (ελληνική έκδοση Βάλτερ Μπένγιαμιν, Θέσεις για τη Φιλοσοφία της Ιστορίας - Ό Σουρρεαλισμός - Για την εικόνα του Προυστ, μτφ. Μηνάς Παράσχης, εκδ. Ουτοπία, Αθήνα 1983, σελ. 11)
 
Ναόμι Κλάιν: Ποιός εμποδίζει τις πολιτικές υπέρ του κλίματος;
 
Βόλφγκανγκ Μυνχάου: Το μέλλον ανήκει στην Αριστερά, όχι στη Δεξιά
 
O Στίβεν Χόκινγκ μιλά για την Brexit, για το χρήμα και τα διακυβεύματα του μέλλοντος και του παρόντος
 
Γκρέτα Τούνμπεργκ: «Το γεγονός ότι με μισούν είναι καλό σημάδι»
 
Άλμπρεχτ φον Λούκε: Πάλη για την ηγεμονία - Ποιός έχει την εξουσία να ορίζει για ποιούς λόγους να αγανακτούμε; Νεανική διαμαρτυρία για το κλίμα & διαμαρτυρία ενάντια στη διαμαρτυρία
 
Υπάρχει ακόμη «άνθρωπος» και ανθρωπισμός; Φουκώ και Χάιντεγκερ ή Τσόμσκυ και Μαρκούζε; 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger J. Augstein Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Otto Bauer Ruskin Sandel Michael Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε, κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι