Πώς στήνεται μια «πιο σοβαρή Χρυσή Αυγή» - Η προϊστο-ρία του κόμματος «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD)

της Βίμπκε Μπέκερ

© Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) - Wibke Becker: Die Geschichte der AfD : Frühe Radikale, 9.01.2020

  

Μερικοί ισχυρίζονται ότι η AfD ήταν αρχικά ένα «πολύ αστικό κόμμα», αλλά στη συνέχεια ριζοσπαστικοποιήθηκε και έγινε ένα κόμμα ακροδεξιό, κόμμα που κινείται στις παρυφές του εθνικοσοσιαλισμού. Στην πραγματικότητα η μεταγενέστερη εξέλιξη του κόμματος αυτού, η ωρίμανσή του, ήταν προβλέψιμη από την αρχή. Την αποκάλυπτε ο ριζικά ακραίος τρόπος σκέψης των ιδρυτών του. Το μόνο που συνέβη στην πορεία ήταν η όλο και μεγαλύτερη ενίσχυση των ακροδεξιών χαρακτηριστικών του.

   

Το κόμμα της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) επιμένει να υπερασπίζεται ένα κεφάλαιο της ιστορίας του με μια δόση υπερηφάνειας: Λέει ότι ξεκίνησε ως αστικό και συντηρητικό κόμμα. Μόνον αργότερα ριζοσπαστικοποιήθηκε, με δύο μεγάλες μεταμορφώσεις, όπως η κάμπια πρώτα γίνεται προνύμφη και στο τέλος ενήλικο πτερωτό έντομο.
Αυτές οι δύο μεταμορφώσεις πράγματι συνέβησαν. Η πρώτη συνέβη το 2015, όταν το κόμμα διαχώρισε την θέση του από τον πρόεδρό του και εκ των ιδρυτικών στελεχών του Μπερντ Λούκε (Bernd Lucke). Η δεύτερη το 2017, όταν διαχώρισε την θέση του από την δεύτερη πρόεδρο Φράουκε Πέτρι (Frauke Petry). Όμως, το γεγονός ότι αυτές οι δύο βαθειές μεταμορφώσεις πράγματι συνέβησαν, επαρκεί  για να κατανοήσει κανείς την αληθινή συνολική ιστορία του κόμματος; 
Όταν ιδρύθηκε η AfD το 2013, οι πρωταγωνιστές της ιδρυτικής πράξης ήταν άνθρωποι γνωστοί. Κατείχαν υψηλές θέσεις στην οικονομική ζωή της Γερμανίας, στον Τύπο ή στα πανεπιστήμια. Δημοσίευαν κείμενα στα μέσα ενημέρωσης ή έδιναν διαλέξεις, το κοινό γνώριζε πολλά γι' αυτούς. Τρεις από τις πιο σημαντικές ιδρυτικές κεφαλές της ήταν ο οικονομικός επιστήμονας Μπερντ Λούκε, ο πολιτικός Αλεξάντερ Γκάουλαντ (Alexander Gauland) και το διευθυντικό στέλεχος επιχειρήσεων Χανς-Όλαφ Χένκελ (Hans-Olaf Henkel). Εάν με το τωρινό μάτι προσέξουμε καλύτερα τι ήταν γνωστό για όλους αυτούς ήδη από τότε, μπορούμε να διακρίνουμε ότι το στοιχείο του ριζοσπαστισμού είχε εμφυτευθεί στην AfD ήδη από την αρχή.

Το μικρόβιο επανέρχεται: Από τη «δημοκρατία τη συμβατή με τις αγορές» στη διαμάχη για το «κορωνο-ομόλογο»

Η νέα διαμάχη εντός της ζώνης του ευρώ και της Ε.Ε., με επίκεντρο τώρα το λεγόμενο «κορωνο-ομόλογο», ενδεχομένως και άλλες πτυχές του τρόπου αντιμετώπισης των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας, μοιάζει σαν επανάληψη αυτών που βίωσε η Ένωση στην άλλη κρίση, τη χρηματοοικονομική, ιδίως στην οξεία φάση της 2008-2012. Δηλαδή, πριν ο Μάριο Ντράγκι βγάλει το μπαζούκα και φωνάξει, «η ΕΚΤ θα κάνει ό,τι χρειαστεί», την  ώρα που οι «Μερκολάντ» παρακολουθούσαν άφωνοι, άπρακτοι και αμήχανοι  τον σωρό ερειπίων που είχαν σωρεύσει οι προηγηθέντες «Μερκοζύ» με την ηλίθια (κατά τους Ο. Ρεν, Τρισέ και πολλούς άλλους) πολιτική του Ντοβίλ. Ήταν μια πολιτική που διέλυε κάθε δεσμό «ισχύος εν τη ενώσει» εντός της ΕΕ.

Αυτή την «επιστροφή του ιδίου» στη ενδοευρωπαϊκή διαμάχη για την πολιτική και την οικονομία - σαν αντίγραφο με καρμπόν, λες και δεν πέρασε μια δεκαετία - τη συνοψίζει αρκετά καλά ο Ν. Κωνσταντάρας:  

«Η ουσία της συζήτησης για το λεγόμενο “κορωνο-ομόλογο” είναι πολιτική: Εάν θεσπιστεί μηχανισμός ενιαίου δανεισμού, ποιος θα ελέγχει τον τρόπο που θα διοχετεύεται το χρήμα; [...] Οι χώρες με ισχυρότερες οικονομίες πιστεύουν ότι θα σηκώνουν το βάρος των υποχρεώσεων· όσες έχουν μεγαλύτερη ανάγκη θέλουν χρήματα χωρίς να αυξάνεται το ήδη δυσβάσταχτο χρέος τους. Ετσι, ένα μέτρο που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την περαιτέρω ενοποίηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης δείχνει ότι οι χώρες-μέλη δεν μπορούν να παραβλέψουν το πολιτικό συμφέρον των κυβερνήσεών τους προς όφελος του συλλογικού καλού [...] ένα κοινό ευρωπαϊκό ομόλογο θα διατάραζε τις ισορροπίες στην Ευρωζώνη. Όμως, η ανάγκη να στηριχθεί κάθε χώρα [...] απαιτεί λύσεις, οι οποίες θα πείσουν τους πολίτες ότι η Ε.Ε. έχει το σθένος να αντιμετωπίσει την απειλή και να βγει ισχυρότερη από την κρίση».

Ο παλιός και εμβληματικός πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο οποίος σπάνια διακόπτει τη σιωπή του, σχεδόν αιωνόβιος πια, ο Ζακ Ντελόρ, υπενθύμισε όσο κανείς άλλος καθαρά, χωρίς περιστροφές, αυτή την «επιστροφή του παθογενούς ιδίου», την επιμονή της πολιτικής και ιδεολογικής αρρώστειας του 2008-2015:

«Το μικρόβιο επανέρχεται. Το κλίμα που φαίνεται να επικρατεί ανάμεσα στους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων και η έλλειψη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης κάνουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να διατρέχει έναν θανάσιμο κίνδυνο».

Ζακ Ντελόρ

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν - Η σκανδαλώδης εξαπάτηση των πολιτών από τις κυβερνήσεις, οι καλές υποσχέσεις της νέας Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το διακύβευμα

του Στέφφεν Ντόμπερτ

© Die Zeit - Steffen Dobbert: Es ist ein Skandal, 16.7.2019

  
Η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προτάθηκε για το αξίωμα αυτό από τους ηγέτες των χωρών-μελών της ΕΕ με τρόπο εντελώς προβληματικό και αμφιλεγόμενο. Ωστόσο, διεκδικώντας την ψήφο του μελών του Ευρωκοινοβουλίου, έδωσε στους Ευρωπαίους πολίτες πολλές καλές υποσχέσεις, με μια ομιλία φορτισμένη με συναίσθημα και πάθος υπέρ της Ένωσης. Στο τέλος, εξελέγη με οριακή πλειοψηφία. Η οποία μάλιστα εξασφαλίστηκε μόνον χάρις στην υπερψήφισή της από τους ευρωβουλευτές των όχι και τόσο φιλοευρωπαϊκών κυβερνητικών παρατάξεων της Ουγγαρίας και της Πολωνίας. Οι παρατάξεις αυτές, μαζί με τους Ιταλούς ακροδεξιούς (οι οποίοι καταψήφισαν τη νέα Πρόεδρο), προηγουμένως είχαν εμποδίσει να προταθούν οι προορισμένοι για το προεδρικό αξίωμα κορυφαίοι υποψήφιοι των ευρωπαϊκών κομματικών οικογενειών, είτε εξαιτίας φατριαστικών συγκρούσεων και αντεκδικήσεων εντός της ευρύτερης ευρωπαϊκής Δεξιάς και Κεντροδεξιάς (περίπτωση Μάνφρεντ Βέμπερ), είτε επειδή τους θεωρούσαν πολύ αριστερούς (περιπτώσεις Φρανς Τίμμερμανς και Μαργκρέτε Βεστάγκερ).
Έτσι, άν και εκφράζεται με έντονα «φιλοευρωπαϊκή ψυχή», άν και η εκλογή μιας γυναίκας (και μητέρας με 7 παιδιά) στο αξίωμα αυτό είναι καλό σημάδι, η νέα Πρόεδρος επιβαρύνεται με το στίγμα της εξαπάτησης των Ευρωπαίων πολιτών, ιδίως των πιο νέων, από τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών. Αλλά και με υποθήκευση της εκλογής της από στρατηγικές κινήσεις πολιτικών δυνάμεων που δεν θέλουν μια «όλο και στενότερη Ένωση» και οδηγούν, προς το παρόν, σε αδιέξοδους δρόμους χώρες σημαντικές στην ιστορία και πολιτισμό της ηπείρου μας. Ενώ άλλες χώρες-μέλη, οι ισχυρές, είναι σε μεταβατική πολιτική φάση σύγχυσης και εκκρεμότητας. Αυτό το στίγμα, για το οποίο δεν ευθύνεται η ίδια, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα το αποτινάξει από πάνω της - και από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ - μόνον εάν μείνει πιστή στις υποσχέσεις της και οι λόγοι γίνουν σύντομα πράξεις.

Γ. Ρ.

Περισσότεροι από τους μισούς πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πιστεύουν ότι η φωνή τους, σε κάποιο βαθμό, λαμβάνεται υπόψη στην ΕΕ. Και το ποσοστό που έχει αυτή τη γνώμη, είναι το υψηλότερο που βρέθηκε από δημοσκοπική έρευνα σε όλη την ιστορία της Ένωσης. Δυστυχώς, αυτό δεν είναι λόγος για να αισθανόμαστε ευτυχείς - και το πρόβλημα συνίσταται στον τρόπο με τον οποίο η Ursula von der Leyen έγινε Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η δημοσκοπική έρευνα είναι πρόσφατη, προέρχεται από στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου που μετρήθηκαν μετά τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αλλά δεν έχει σχετίζεται καθόλου με την εκλογή νέας Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εξάλλου, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν συμμετείχε καθόλου στην προεκλογική εκστρατεία της ΕΕ. Όποιοι ψήφισαν στις ευρωπαϊκές εκλογές, είχαν υπόψη για το αξίωμα αυτό κορυφαίους κομματικούς υποψηφίους όπως π.χ. ο Μάνφρεντ Βέμπερ ή ο Φρανς Τίμμερμανς, αλλά σίγουρα όχι την τότε υπουργό Άμυνας της Γερμανίας.

H EE, η αναζήτηση νέας ηγεσίας, η εξισορρόπηση συμφε-ρόντων. Μέρκελ σε αποδρομή, επιθυμίες του Μακρόν

του Στέφαν Κορνέλιους

© Süddeutsche Zeitung - Stefan Kornelius: Meinung am Mittag: EU Merkel bekommt ihre Grenzen aufgezeigt, 2.7.2019

Ο Stefan Kornelius βλέπει ευκρινώς ότι η από κοινού διακυβέρνηση της ΕΕ με την σημερινή της μορφή και η διατήρηση της συνοχής της ως όλου γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Με τις παρούσες πηγές δημοκρατικής νομιμοποίησης και υπό τους ισχύοντες κανόνες κατανομής ισχύος και λήψης αποφάσεων, είναι πια σχεδόν αδύνατη η εξισορρόπηση των διαφορετικών συμφερόντων (των κομμάτων, των εθνικών κρατών μεταξύ τους, αυτών με τον μηχανισμό της Κοινότητας, του Βορρά και του Νότου, της Ανατολής και της Δύσης, των μεγάλων και των μικρών κρατών, ακόμη και το ζήτημα της ισότητας των δύο φύλων). Η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ δεν έχει πιά τη δύναμη για να θέσει υπό έλεγχο τις φυγόκεντρες δυνάμεις και δέχεται τώρα πάνω της όλη την πίεση του αντίθετου ανέμου. Ο δε πρόεδρος Μακρόν αναλαμβάνει το ρίσκο μιας ανοιχτής ρήξης, για να προωθήσει το δικό του σχέδιο: Του διαχωρισμού της σημερινής (κατ΄ αυτόν μή βιώσιμης) ΕΕ, σε έναν «πυρήνα» ή «πρωτοπορία» των προθύμων και σε μια «ζώνη των διστακτικών μελών», δηλαδή έναν μετασχηματισμό της ΕΕ σε Ευρώπη των δύο ταχυτήτων. Αργά ή γρήγορα, οι επιθυμίες του Μακρόν μπορεί εξ ανάγκης να γίνουν πραγματικότητα, αλλά «η Ευρώπη δεν θα βγει ωφελημένη από αυτό». Αυτή είναι η άποψη του Κορνέλιους. 

Όσον αφορά άλλες, διαφορετικές οπτικές γωνίες  για την βιωσιμότητα της σημερινής ΕΕ και για τις προοπτικές αλλαγών με στόχο να υπερβεί το δημοκρατικό της έλλειμμα και το έλλειμμα αποτελεσματικότητας, απόψεις όπως π.χ. του Jürgen Habermas (βλ. και → εδώ), της Ulrike Guérot και του Ιβάν Κράστεφ, έχουν παρουσιαστεί εκτενώς σε τούτο τον ιστοχώρο.

Γ. Ρ. 

 

Ο πρόεδρος της Γαλλίας είναι δάσκαλος που μας διδάσκει παράδοξα μαθήματα: Ο Εμμανουέλ Μακρόν πρώτα απέρριψε την ιδέα ότι μόνον οι κορυφαίοι υποψήφιοι των κομμάτων στις ευρωπαϊκές εκλογές μπορούν να διεκδικήσουν το αξίωμα του προέδρου της Επιτροπής. Και μετά διαπίστωσε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο «άφησε πολύ άσχημες εντυπώσεις» και «απέτυχε» στην αναζήτηση νέων προσώπων για την ηγεσία της ΕΕ. Υποκριτικές και εσφαλμένες οι διαπιστώσεις του Μακρόν. Υποκριτικές, επειδή ο Μακρόν συνέβαλε τα μέγιστα στο να προκύψει αυτή η κατάσταση. Εσφαλμένες, επειδή η εντύπωση που αφήνει η Ευρώπη τούτη την ώρα δεν είναι κακή, αλλά αντικατοπτρίζει έντιμα την πραγματική σημερινή της κατάσταση.
Η ΕΕ λειτουργεί σύμφωνα με ένα πολύ περίπλοκο σύστημα του δούναι και λαβείν· έχει ένα πολυεπίπεδο σύστημα λήψης αποφάσεων με επάλληλα, αλληλένδετα κέντρα εξουσίας. Προκειμένου να επιλεγεί το προσωπικό που θα στελεχώσει τις κρίσιμες θέσεις της Ένωσης,  το Συμβούλιο, το σώμα των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, διαθέτει [σύμφωνα με τις Συνθήκες] δημοκρατική νομιμοποίηση τόση όση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δεν συμβαίνουν συνωμοσίες στα πίσω δωμάτια: Αυτή είναι η κανονική διαδικασία λήψης αποφάσεων. Μπορεί να μην αρέσει, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει καλύτερη.
Όμως, τώρα πια, οι φυγόκεντρες δυνάμεις εντός της ΕΕ έχουν φθάσει στο πιο κρίσιμο σώμα της, στο Συμβούλιο, το οποίο είναι ο τελευταίος και πιο κρίσιμος τόπος για την εξεύρεση ευρωπαϊκών συμβιβασμών. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς συμβιβασμούς. Από αυτή την άποψη, η σκληρή διαμάχη για τις επιλογές προσώπων αποκαλύπτει την κακή κατάσταση της Κοινότητας· αλλά δεν έφτασε ακόμη η ώρα του πανικού.

Οι ευρωεκλογές είναι για την Ευρώπη. Η ΕΕ χρειάζεται «άλμα πιο γρήγορο από τη φθορά»

Πολλά πράγματα δεν πάνε καλά στην Ευρώπη, δεινά μαστίζουν εδώ και χρόνια την Ευρωπαϊκή Ένωση· και ο λόγος είναι ότι πολλά και διαφορετικά πράγματα δεν πάνε καλά στις επιμέρους χώρες-μέλη, με όλες τις διαφορές μεταξύ τους και παρά την φαινομενική ευημερία σε μερικές από αυτές. Η συμπύκνωσή τους δίνει στο Ενωσιακό επίπεδο τα μεγάλα ελλείμματα, αυτά που ομολογούν όλοι οι ειλικρινείς φίλοι μιας ενωμένης Ευρώπης: Έλλειμμα δημοκρατικής αντιπροσώπευσης, έλλειμμα δημοκρατικής συζήτησης και συναπόφασης, έλλειμμα αποτελεσματικότητας, έλλειμμα προοπτικής για το μέλλον. Με λίγα λόγια, ο μοιραίος εκφυλισμός της μετά τον Ζακ Ντελόρ ΕΕ σε ένα «εγχείρημα των ελίτ» (Χάμπερμας). Με το ψαλίδι της κοινωνικής ανισότητας να ανοίγει όλο και περισσότερο, ακόμη και εδώ, στην λιγότερο άνιση ήπειρο του πλανήτη· με την οικολογική  στροφή να παραμένει αδύναμη, επισφαλής, ακόμη και εδώ, στην περιοχή του κόσμου με τις πιο έντονες περιβαλλοντικές ανησυχίες.

Και πώς να γίνουν όλα αυτά θέματα αποτελεσματικής δημοκρατικής πολιτικής συζήτησης και διαβούλευσης, όταν η κοινή ευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα εξακολουθεί να είναι καχεκτική, κατακερματισμένη σε αναποτελεσματικές, εκτός τόπου και χρόνου εθνικές δημόσιες σφαίρες; Πώς να αναζητηθούν και να αξιολογηθούν βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις, όταν οι παραδοσιακές μεγάλες οικογένειες των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων, εδώ και μερικές δεκαετίες, φοβούνται να δείξουν και να αντιπαραθέσουν διαφορετικά προγράμματα, διαφορετικές προτάσεις για το μέλλον;

Ωστόσο, βασικές κατευθυντήριες ιδέες για βιώσιμους νέους δρόμους, για το δέον γενέσθαι στην Ένωση, έχουν κατατεθεί και μοιάζουν εύλογες, ακριβώς γιατί συμπυκνώνουν σε δύο άκρως πολιτικά «συνθήματα», τόμους ολόκληρους με λεπτομερείς, μετρημένες με νούμερα πολιτικές, οικονομικές και τεχνικές αναλύσεις και πρακτικές προτάσεις διόρθωσης ή θεραπείας αυτών των ελλειμμάτων και αδιεξόδων. Ενίσχυση της κοινής ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας (1) και «δημοκρατική πόλωση» στο σύστημα των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων (2). Αυτές είναι οι δύο κρίσιμες ιδέες-κλειδιά. Τί σημαίνουν στην πράξη;

Ευρωεκλογές 2019: Ώρα για πολιτική απότιση φόρου τιμής στον Πρόεδρο Jacques Delors

Είναι εθνικιστές οι νεοφιλελεύθεροι;

Οι νεοφιλελεύθεροι είναι κατά κάποιο τρόπο «εκ φύσεως» καταδικασμένοι να είναι εθνικιστές ή «χορηγοί» των εθνικιστών. Μια βασική αρχή της νεοφιλελεύθερης πολιτικής είναι να προωθείται η διεθνοποίηση-παγκοσμιοποίηση της οικονομικής σφαίρας, σε καμιά περίπτωση όμως η διεθνοποίηση της πολιτικής σφαίρας και της δημοκρατίας. Ένα βασικό κανονιστικό δόγμα του ορθόδοξου νεοφιλελεύθερου είναι το εξής: Το οικονομικό Σύνταγμα πρέπει να είναι υπερεθνικό-διακρατικό και ανεπηρέαστο από την πολιτική· επιπροσθέτως, πρέπει να είναι «τεχνικό» και όχι πολιτικό. Όμως το πολιτικό Σύνταγμα πρέπει να μείνει περιορισμένο στο εθνικό κράτος, λέει.

«Αποκλείεται κατηγορηματικά μια πολιτική συνταγματική θεσμοθέτηση πέρα από τα όρια του εθνικού κράτους. Το πολιτικό Σύνταγμα πρέπει να παραμείνει κρατικό! [...] Με την απόσπαση από τα χέρια του κράτους του οικονομικού Συντάγματος σταθεροποιείται σε διεθνικό επίπεδο ο χαρακτήρας της εταιρικής και της χρηματοπιστωτικής εξουσίας. Μέσω των αγορών και υπό την αιγίδα των αποκρατικοποιημένων οικονομικών θεσμών (GATT, Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα), η δύναμη που διέθετε κάποτε το κρατικό πολιτικό Σύνταγμα μεταμορφώθηκε σε αδυναμία. Από τις “ενσωματωμένες στο κράτος αγορές” της Κεϋνσιανής εποχής φθάσαμε σε “κράτη ενσωματωμένα στις αγορές”» (Βλ. Hauke Brunkhorst - «Συλλογικός Βοναπαρτισμός; Η Δημοκρατία στην Ευρωπαϊκή Κρίση», στο συλλογικό έργο Δημοκρατία ή Καπιταλισμός - Η Ευρώπη σε Κρίση, τόμ.1, 2014. Επίσης, τα μεταφρασμένα έργα του Colin Crouch  Μεταδημοκρατία, 2006 και Ο Περίεργος Μη Θάνατος του Νεοφιλελευθερισμού, 2014)

Ευρωπαϊκό μέλλον ως δυνητική πραγματικότητα - Πώς το καταστρέφουν οι πολιτικές δυνάμεις που διαχειρίστηκαν την ΕΕ

του Χρίστου Αλεξόπουλου

 
©Μεταρρύθμιση - Χρίστος Αλεξόπουλος: Ευρωπαϊκό μέλλον ως δυνητική πραγματικότητα, 2.12.2018

 

Είναι εύκολο για έναν ευρωπαίο πολιτικό και μάλιστα πρόεδρο μιας ισχυρής χώρας, όπως είναι ο Emmanuel Macron στη Γαλλία, να διαπιστώνει τις διαλυτικές τάσεις, που ευδοκιμούν αυτή την χρονική περίοδο στη Γηραιά Ήπειρο. Η άνοδος του ευρωσκεπτικισμού και του εθνικιστικού λαϊκισμού αποτελούν απτά παραδείγματα αυτού του κινδύνου.

Με την ακολουθούμενη πρακτική από τις πολιτικές ηγεσίες των κρατών-μελών (της Γαλλίας συμπεριλαμβανομένης) και γενικότερα των κομμάτων, το ευρωπαϊκό μέλλον δεν αποκτά διαστάσεις δυνητικής πραγματικότητας σε βάθος χρόνου για τις κοινωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι πολίτες δεν είναι σε θέση να δεχθούν, ότι μπορεί προς το παρόν να μην είναι ορατή, αλλά στην προοπτική του χρόνου θα πραγματοποιηθεί η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η οποία εγγυάται την ασφαλή πορεία προς το μέλλον με ειρήνη και ευημερία χωρίς κοινωνικές ανισότητες.

Σβεν Γκίγκολντ: Ο Μακρόν αντέταξε στους ακροδεξιούς την ενότητα της Ευρώπης, όμως η κοινωνική Ευρώπη του είναι απατηλή ετικέτα

© Süddeutsche Zeitung - Sven Giegold im Gespräch: «Macrons soziales Europa hat sich bislang als Etikettenschwindel entpuppt», 10.5.2018

 
Μια συζήτηση του Sven Giegold με τον Stefan Braun της Süddeutsche Zeitung
  
[...] Επειδή ο πιο ισχυρός αντιλαϊκιστής στην ΕΕ σήμερα, ο Μακρόν, σκέφτεται έτσι, οι λαϊκιστές προχωρούν ακάθεκτοι προς έναν αποκρουστικό θρίαμβο. Ο Μακρόν που ηγείται τις προσπάθειας εξόντωσής τους, τους θρέφει προτείνοντας στους νέους της πατρίδας του να γίνουν με κέφι σερβιτόροι αντί να παραπονιούνται για την ανεργία. Ο πιο φλογερός ευρωπαϊστής των ημερών μας, παθιασμένος πολέμιος της ακροδεξιάς, εκφράζει το πιο κυνικό πρόσωπο του νεοφιλελευθερισμού με τον πιο απροκάλυπτο τρόπο. Ενοχοποιεί τα θύματα της κρίσης, αντιμετωπίζει με συγκατάβαση τους ασθενέστερους και προτείνει μια κοινωνία στην οποία όποιος δεν μπορεί να αντέξει στον σκληρό ανταγωνισμό, μένει πίσω και μόνος. Επειδή ο Μακρόν είναι ο καλύτερος που έχουμε στην από εδώ πλευρά, οι απέναντι ανοίγουν το βήμα τους.

Η μεγάλη δύναμη των λαϊκιστών είναι η αδυναμία των εχθρών τους απέναντι στις ελίτ. Όσο πιο απόλυτη γίνεται η παράδοσή τους στις αγορές, στις τράπεζες, στους μεγαλοπαράγοντες, στους χρηματοδότες τους, τόσο πιο δυνατά ακούγονται οι Σαλβίνι του παρόντος και, μάλλον, του μέλλοντός μας  (Αγγελική Σπανού, «Νυχτώνει στην Ευρώπη» - Athens Voice, 5.11.2018)

*

Τον Μάιο του 2018 ο Εμμανουέλ Μακρόν τιμήθηκε με το «Διεθνές Βραβείο Καρλομάγνου» (Karlspreis, Διεθνές Βραβείο Καρλομάγνου της Πόλης του Άαχεν), που απονέμει κάθε χρόνο από το 1950 η πόλη του Άαχεν - Aix-la-Chapelle, πρωτεύουσα του μεσαιωνικού Φράγκου βασιλιά, σε άτομα που συνεισφέρουν στην ιδέα της Ευρώπης και στην ειρήνη στην ήπειρό μας. Ο Σβεν Γκίγκολντ (Sven Giegold), Γερμανός ευρωβουλευτής του κόμματος των Πρασίνων και πρόσφατα ψηφισμένος ως επικεφαλής υποψήφιος για τις ευρωεκλογές του 2019, με αφορμή τη βράβευση Μακρόν στο Άαχεν έδωσε τότε έγκαιρα και με σαφήνεια την δική του απάντηση στο ερώτημα «τί είναι και τί θέλει ο Εμμανουέλ Μακρόν»: «Στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας ο Mακρόν θριάμβευσε προβάλλοντας [...] ένα πνεύμα αισιοδοξίας για μια πιο δημοκρατική και πιο κοινωνική Ευρώπη, ένα πάθος για την κοινή μας δύναμη· και μάλιστα προέβαλε όλα αυτά με τρόπο αποφασιστικό ως θετική εναλλακτική λύση στις καταστρεπτικές διασπαστικές δυνάμεις των εθνικισμών [...] Αυτό το μετρώ στα πολύ θετικά του [...] δίκαια λαμβάνει το “Βραβείο Καρλομάγνου” [..] με το οποίο τιμώνται προσωπικότητες που έχουν προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες στην ενότητα της Ευρώπης» [...] Όμως «η “κοινωνική Ευρώπη” του Μακρόν αποδείχθηκε απατηλή ετικέτα. Στη Γαλλία προωθεί μια νεοφιλελεύθερη ατζέντα μεταρρυθμίσεων με περικοπές στους πιο αδύναμους, ενώ οι πλουσιότεροι επωφελούνται από τη μείωση του φόρου περιουσίας» [...], έλεγε ο Γκίγκολντ σ΄εκείνη τη συνέντευξη, την οποία δημοσιεύουμε μεταφρασμένη στα Ελληνικά. 
Εν τω μεταξύ, ο Μακρόν και το πολιτικό κίνημά του «En Marche», μετά από άκαρπες προσπάθειες για σύμπηξη ευρύτερου συνασπισμού ευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων για τις προσεχείς  ευρωεκλογές, τελικά μάλλον θα συμπράξουν μόνον με τη Συμμαχία Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη του Γκι Φερχόφστατ (Guy Verhofstadt), που είναι άλλωστε ο πιο κοντινός πολιτικός χώρος. Αλλά οι δημοσκοπήσεις στη Γαλλία δείχνουν κατάρρευση της υποστήριξης των πολιτών στο κίνημά του (19 % στις αρχές Νοεμβρίου, σύμφωνα με το Institut Français d' Opinion Publique - Ifop) ενώ το ακροδεξιό κόμμα της Μαρίν Λεπέν λαμβάνει 21 % έναντι 17 % στα τέλη Αυγούστου και για πρώτη φορά μετά τις εκλογές του 2017 ξεπερνά το κόμμα Μακρόν. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα της παραδοσιακής Δεξιάς υποχωρεί από το 15 % στο 13 %, ενώ το κόμμα της εθνικιστικής αριστεράς «Ανυπότακτη Γαλλία» του Ζαν-Λικ Μελανσόν από 14 % πέφτει στο 11 %.  Ό,τι απέμεινε από το Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα έχει υποστήριξη σαφώς μικρότερη του 10 %. Αλλά και η δημοτικότητα του Μακρόν ως πολιτικού δεν βρίσκεται σε καθόλου καλά επίπεδα σύμφωνα με το Ifop· έχασε  8 εκατοστιαίες μονάδες μέσα σε 2 μήνες.

Εν όψει ευρωεκλογών, υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι ο Μακρόν μπορεί να έχει στη Γαλλία την ίδια τύχη με το κόμμα της Μέρκελ και με τους Σοσιαλδημοκράτες στη Γερμανία - φυσικά, στο δρόμο της φθοράς προηγήθηκαν τα 2 παραδοσιακά κόμματα της Γαλλίας, το Ρεπουμπλικανικό και το Σοσιαλιστικό. Όμως (αντίθετα με τα συμβαίνοντα τελευταία στη Γερμανία) - η άνοδος της Ακροδεξιάς στη Γαλλία συνεχίζεται. Ενώ ανατολικώς του Ρήνου το κόμμα των Πρασίνων - και όχι η Ακροδεξιά AfD -  απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των εκλογέων που «εκρέουν» από τους Χριστιανοδημοκράτες και τους Σοσιαλδημοκράτες, στη Γαλλία δεν υπάρχει τέτοιο πολιτικό κόμμα  - υποδοχέας απεγκλωβισμένων πολιτών και από τη φθορά επωφελείται μόνον το ακροδεξιό «Εθνικό Μέτωπο» της Μαρίν Λε Πεν. 
Άν δεν σταματήσει η τωρινή τάση, πολλά προοιωνίζουν ότι το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών στην κρίσιμη χώρα Γαλλία, ίσως θα είναι πολύ καταστροφικό για την πορεία της Ευρώπης.

Γ. Ρ.

SZ: Σήμερα, ο Εμμανουέλ Μακρόν βραβεύευαι με το «Διεθνές Βραβείο Καρλομάγνου της Πόλης του Άαχεν. Το γιορτάζετε μαζί του; 
Sven Giegold: Ναι, ο Μακρόν δίκαια λαμβάνει το Βραβείο Καρλομάγνου. Με το βραβείο αυτό τιμώνται προσωπικότητες που έχουν προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες στην ενότητα της Ευρώπης. Ούτε που θέλω να φανταστώ πώς θα ήταν η Ευρώπη σήμερα εάν ο Mακρόν δεν είχε νικήσει την Μαρίν Λε Πεν στον δεύτερο γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών. Η ενότητα της Ευρώπης θα διέτρεχε σοβαρό κίνδυνο, εάν δεν ήταν ήδη ιστορία του παρελθόντος.
 
SZ: Είναι ο Μακρόν ο πολιτικός που ήρθε στην κρίσιμη ώρα για την Ευρώπη;
S.G.: Μετά από πολύ καιρό ατολμίας και μικροψυχίας, ο Mακρόν έβγαλε την Ευρώπη στην επίθεση. Έθεσε το ζήτημα της Ευρώπης όχι μόνον στα μυαλά των ανθρώπων, αλλά και στις καρδιές. Ενώ στο δημοψήφισμα για την Brexit οι Βρετανοί υποστηρικτές της Ευρώπης μάταια προσπάθησαν να αντλήσουν υποστήριξη με μια νηφάλια «ανάλυση κόστους-οφέλους», στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας ο Mακρόν θριάμβευσε τονίζοντας ένα φιλο-ευρωπαϊκό συναίσθημα, ένα πνεύμα αισιοδοξίας για μια πιο δημοκρατική και πιο κοινωνική Ευρώπη, ένα πάθος για την κοινή μας δύναμη· και μάλιστα προέβαλε όλα αυτά με τρόπο αποφασιστικό ως θετική εναλλακτική λύση στις καταστρεπτικές διασπαστικές δυνάμεις των εθνικισμών. Με λίγα λόγια: Ο Mακρόν δημιούργησε ένα πάθος για την Ευρώπη. Αυτό το μετρώ στα πολύ θετικά του.

Ποιά διέξοδος στα αδιέξοδα της ΕΕ; Ελιγμοί ή φυγή προς τα εμπρός προς μια Ευρωπαϊκή Δημοκρατία; Βιβλία της Ούλρικε Γκερό και του Ιβάν Κράστεφ

του Στέφαν Κούνατ

©ostjournal - Stefan Kunath: Ivan Krastev & Ulrike Guérot, Denken über die Krise Europas 12/2017

 

Δύο βιβλία για την Ευρώπη: O Ιβάν Κράστεφ εκφωνεί τον επικήδειο μιας αποτυχημένης Ευρωπαϊκής Ένωσης και ανιχνεύει δρόμους και τρόπους αυτοσχεδιαστικούς για να σώσουμε ό,τι μπορεί να σωθεί ακόμη. Η Ulrike Guérot καλεί τους Ευρωπαίους πολίτες να αναπτύξουν ένα ελκυστικό νέο όραμα για την Ευρώπη, με ισότητα πολιτικών δικαιωμάτων, φορολογική ισότητα και ισότιμη πρόσβαση στα κοινωνικά δικαιώματα για όλους τους πολίτες της ΕΕ. Προτείνει στις φιλοευρωπαϊκές - φεντεραλιστικές πολιτικές δυνάμεις να κινηθούν πρόσω ολοταχώς, προς μια Ευρωπαϊκή Δημοκρατία.

   

Η κρίση της νομισματικής ένωσης και η κρίση των προσφύγων, η Brexit, η άνοδος του δεξιού λαϊκισμού και τα σχίσματα που χωρίζουν την ΕΕ σε Βορρά και Νότο, σε Δύση και σε Ανατολή, προκαλούν σε στοχασμό για την Ευρώπη περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Η ΕΕ πήρε απλά μιαν ανάσα πέρισυ, με την ήττα του Μαρίν Λε Πεν στις γαλλικές προεδρικές εκλογές, όμως δεν έχει ακόμη περάσει τη θεμελιώδη δοκιμασία που θα δείξει άν μπορεί ή όχι να επιλύσει τα υπαρξιακά της προβλήματα. Ο Ιβάν Κράστεφ και η Ούλρικε Γκερό (Ulrike Guérot), μιλούν ανοιχτά και με τα νέα βιβλία τους επιχειρούν να αναλύσουν και να ερμηνεύσουν την κρίση και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Ιβάν Κράστεφ διαπιστώνει το τέλος της Ευρώπης που ξέρουμε και προτείνει λύσεις εκ των ενόντων ή και «αυτοσχεδιαστικές» για την αντιμετώπιση του λαϊκισμού
Ο Ιβάν Κράστεφ είναι διανοούμενος από τη Βουλγαρία και άρα έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο προσπέλασης στα φαινόμενα των κρίσεων που ταλαιπωρούν την ΕΕ· ο ίδιος, όταν ήταν στο τελευταίο έτος των σπουδών του στη φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου της Σόφιας, βίωσε την κατάρρευση του παλιού πολιτικού συστήματος της χώρας του. «Παρατηρώντας την τωρινή πολιτική αναταραχή στην Ευρώπη, έχουμε την αίσθηση πώς όλα αυτά τα ξέρουμε, τα έχουμε ήδη γνωρίσει», εξηγεί ο Κράστεφ. Έτσι, το δοκίμιό του (η έκδοσή του στα γερμανικά έχει τον τίτλο Europadämmerung - «Το Λυκόφως της Ευρώπης») θα ήθελε να γίνεται κατανοητό ως «όνειρο ενός μυαλού που βρίσκεται υπό το κράτος deja-vu εμπειριών». 

Οπισθοχώρηση και οχύρωση στο εθνικό κράτος; Ή «ανοιχτά σύνορα για όλους», χωρίς τόπο οικείο για κανέναν; Δύο εξίσου αδιέξοδες πολιτικές

του Άλμπρεχτ φον Λούκε
 

Μετάφραση του δεύτερου μέρους από το άρθρο για την πολιτική κατάσταση στη Γερμανία, υπό την κυριαρχία του μεταναστευτικού ζητήματος στη δημόσια συζήτηση και στις πολιτικές αντιπαραθέσεις:  © Blätter für deutsche und internationale Politik (τεύχος  8/2018) - Albrecht von Lucke: Ohne Rücksicht auf Verluste: Das Endspiel der CSU
  

1. [Η οικτρή κατάσταση στην γερμανική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU/CSU)]

Ο στόχος των Βαυαρών Χριστιανοκοινωνιστών (CSU), να καταστρέψουν την Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) με το να την μιμηθούν, θεωρείται ήδη ότι απέτυχε οικτρά. Το μόνο που μπορεί να ελπίζει κανείς, είναι να συνετισθούν οι Χριστιανοκοινωνιστές, τώρα που η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση ως όλον (CDU + CSU) μόλις και μετά βίας απέφυγε τη διάσπαση. Ωστόσο, αυτό δεν φαίνεται πιθανό. Μέχρι νεωτέρας, αυτό που απομένει από την ένωση των δύο κομμάτων CDU και CSU είναι μια συνύπαρξη μόνον εξ ανάγκης και περιορισμένου σκοπού, προκειμένου να αποτραπούν μεγαλύτερες ζημίες, δηλαδή η πτώση τους. Σήμερα, η Ένωση δεν υπάρχει πια επειδή υπάρχουν κοινές πεποιθήσεις ή έστω κοινές λογικές, αλλά απλά και μόνον επειδή τα δύο κόμματα αντιλαμβάνονται τι σημαίνουν τα ποσοστά που τους δίνουν οι δημοσκοπήσεις. Όμως η σύγκρουση σιγοβράζει και διατηρείται σκόπιμα· η ρήξη των δύο κομμάτων παραμένει ένα ενδεχόμενο ανά πάσα στιγμή. Πολλές ενδείξεις υπάρχουν ότι η εκεχειρία θα κρατήσει μόνον μέχρι τις βουλευτικές εκλογές στην Ομόσπονδη Χώρα της Βαυαρίας· ειδικά για τον [πρόεδρο των Χριστιανοκοινωνιστών και Ομοσπονδιακό Υπουργό Εσωτερικών] Χορστ Ζέεχόφερ (Horst Seehofer), ο οποίος άλλωστε δεν έχει και πολλά να χάσει, τότε θα έλθει η ώρα της τελικής αναμέτρησης με την καγκελάριο Μέρκελ. 
Σε περίπτωση που οι Βαυαροί Χριστιανοκοινωνιστές χάσουν με διαφορά την απόλυτη πλειοψηφία στη Βαυαρική Βουλή (και μετά τα πρόσφατα γεγονότα, όλα δείχνουν ότι αυτό θα συμβεί), είναι βέβαιο ότι θα αναζωπυρωθεί η συζήτηση για τις ευθύνες της αποτυχίας. Εάν αυτό συμβεί, στην Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση δεν θα μείνει λίθος επί λίθου. 

Δημοσκόπηση σε ομοσπονδιακό επίπεδο 25.8.2018

2. Η οικτρή κατάσταση στην γερμανική Αριστερά
Είναι λοιπόν εντελώς ανοιχτό ζήτημα τί χρόνος ζωής απομένει στον σημερινό κυβερνητικό συνασπισμό της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης με τους Σοσιαλδημοκράτες (CDU-CSU-SPD). Συνεπώς, όλες οι άλλες δυνάμεις είναι αναγκασμένες να προετοιμάζονται από τώρα για το ενδεχόμενο ενός τέλους αυτής της κυβέρνησης πολύ σύντομα. Ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα είναι η κατάσταση της Αριστεράς στη Γερμανία. Όμως η κατάσταση στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) και στο Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) είναι εδώ και καιρό καταστροφική, διότι και τα δύο αυτά κόμματα όπως και της Κεντροδεξιάς, είναι εσωτερικά διχασμένα σε υπερασπιστές και σε αντιπάλους της πολιτικής της ανοιχτής στη μετανάστευση. 

Δημοσκόπηση για την Βαυαρία, 13.8.2018