Ένας τύραννος, ένας ποιητής και τρεις αίγαγροι. Οδοιπορικό στη γη και στην ιστορία της Ηπείρου

του Τζων Κίττμερ
 
© Από το blog του Βρετανού Πρέσβη στην Αθήνα, John Kittmer:  Ένας τύραννος, ένας ποιητής και τρεις αίγαγροι, 26.9.2016

 

Ένα εικονικό-ιστορικό και ένα πραγματικό οδοιπορικό στην Ήπειρο. Μια γεύση από την Ηπειρωτική γη και φύση, από την πολυτάραχη ιστορία αυτού του τόπου και από τους απόηχους στην ευρωπαϊκή και εγχώρια λογοτεχνία: Από τη συνάντηση του Λόρδου Βύρωνα με τον Αλή Πασά το 1809, στο φαράγγι του Βίκου, στη Σκάλα του Βραδέτου και στις Δρακόλιμνες της Τύμφης, με την ξεχωριστή χλωρίδα και πανίδα τους, σήμερα.
Σε πείσμα παλιών και νέων μύθων του εθνικού απομονωτισμού, από την εποχή του Μπάυρον και του Αλή Πασά μέχρι σήμερα, αυτό ήταν και είναι πάντα η πραγματική Ευρώπη, από δώ και από κεί της Μάγχης ή του Δούναβη: Μια ήπειρος όπου κυκλοφορούν πρόσωπα, πράγματα, πλούτος και ιδέες, υπερβαίνοντας τα σύνορα κρατών ή αυτοκρατοριών και υπερπηδώντας εμπόδια που ορθώνουν οι αυταρχικές εξουσίες και οι ιδιοτέλειες. Με εξαίρεση, ίσως, τη διχαστική εποχή του Ψυχρού Πολέμου και των δικτατοριών που προηγήθηκαν· αλλά η εποχή αυτή ήταν - για τα μέτρα της ιστορίας - ένα βραχύχρονο διάλειμμα που, ευτυχώς, πάει, πέρασε.

Γ. Ρ.

 

Μια βδομάδα πριν, βρισκόμουν πλάι στον τάφο του Αλή Πασά, στην ακρόπολη του οθωμανικού κάστρου στα Ιωάννινα. Καθώς ατένιζα τα σιδερένια κάγκελα του τάφου, αναλογιζόμουν πόσο περίεργο ήταν το ότι ο Βύρωνας, που επρόκειτο να δώσει τη ζωή του για την ελευθερία της Ελλάδας, έτυχε να αναζητήσει πρώτα τον αυταρχικό «λέοντα των Ιωαννίνων», αφού αποβιβάστηκε στην ακτή της Ελλάδας το 1809, στο τέλος του πλου του από τη Μάλτα.
Ταξιδεύοντας έφιππος, ο Βύρωνας έφτασε στα Ιωάννινα τέλη Σεπτεμβρίου και έμεινε με τον Βρετανό πρόξενο, Ουίλιαμ Ληκ. Ο Αλή Πασάς απουσίαζε τότε εκτός πόλης, αλλά είχε αφήσει μια πρόσκληση για τον Βύρωνα να τον συναντήσει στο παλάτι του στο Τεπελένι, που βρίσκεται βόρια των σύγχρονων ελληνο-αλβανικών συνόρων. Συναντήθηκαν τελικά μέσα Οκτωβρίου, και τον Βύρωνα, ο οποίος κατόπιν θα περιέγραφε τον Αλή ως «αδυσώπητο τύραννο, ένοχο των πιο απαίσιων αγριοτήτων», φαίνεται ότι τον τούμπαραν τα κολακευτικά λόγια και το ενδιαφέρον του δυνάστη για αυτόν.

Thomas Phillips, Πορτραίτο του Μπάυρον (με τη στολή που αγόρασε στο Τεπελένι)

Χάσαμε τον πέτρινό μας γίγαντα

 της Όλγας Στέφου

 

© Red NoteBook, Χάσαμε τον πέτρινό μας γίγαντα (2.2.2015)

Η Ήπειρος είναι ένας μυστήριος τόπος. Οι λίμνες της τους χειμώνες παγώνουν και μπορείς να τις περπατήσεις. Άλλες έχουν δράκους, άλλες έχουν φαντάσματα γυναικών. Τα παλιά της κάστρα, πριν γίνουν πέτρα, ήταν πολεμιστές ψηλοί σαν βράχοι. Τα πλατάνια της είναι γιαγιάδες που λένε παραμύθια. Και τα γεφύρια της είναι χούφτες καλόκαρδων γιγάντων, αιώνια απλωμένες, φιλικές, να σε βοηθούν να περνάς. Δεν ξέρω πού να περνάς. Από το ένα χωριό στο άλλο, από τον ένα θρύλο στον επόμενο, από το μοιρολόι σε έναν ακόμα λυγμό.

Όταν ήμασταν παιδιά, στις Κυριακάτικες εκδρομές πάντοτε σταματούσαμε στα γεφύρια. «Ας κατέβουμε λίγο εδώ!». Ο αδερφός μου ήταν μικρούλης και δεν έφτανε να κοιτάξει στο ποτάμι. Εγώ του κρατούσα το χέρι, οι «μεγάλοι» μας τραβούσαν φωτογραφίες.

«Δεν τράβηξε κανένας γείτονας το κουρτινάκι να δει τι γίνεται»

του Σταύρου Τζήμα

  © «Καθημερινή», 6.3.2014, αναδημοσίευση «Πολιτική Επιθεώρηση»

Αύριο θα είναι μια δύσκολη ημέρα για την Εσθήρ Κοέν. Θα συναντηθεί με τον πρόεδρο της Γερμανίας Γιόακιμ Γκάουκ και κάθε άλλο παρά για ευχάριστα θέματα θα συζητήσουν. Η ενενηντάχρονη Στέλλα στα ελληνικά, Κοέν, είναι μία από τους δύο εν ζωή Εβραίους των Ιωαννίνων, από τους πενήντα περίπου που επέζησαν του Ολοκαυτώματος και επέστρεψαν από το Αουσβιτς. Και ο Γερμανός πρόεδρος ζήτησε να τη δει.

Τον ανεξίτηλο αριθμό από το Αουσβιτς δείχνει η Εσθήρ Κοέν

Άλκης Αλκαίος (1949 - 10 Δεκεμβρίου 2012)

Χαρούμενο τραγούδι για τη Σύλβια Πλάθ (1982)
 

Μόλις σταμάτησε στη ράμπα η γιορτή
και οι μάγιστροι σού βγάζουν το καπέλο
φτάνει μια λέξη τη φοβέρα σου να πει
κι εγώ μαζί σου δύω κι ανατέλλω. 

Sylvia Plath ( 1932 - 11 Φεβρουαρίου 1963)

η πολύ μεγάλη Αμερικανίδα ποιήτρια 

με την πολύ σύντομη ζωή, κατάγονταν από 

τη Βοστώνη, όχι από τον Άγιο Φραγκίσκο, 

όπως “ποιητική αδεία” λέει ο Αλκαίος

   

Δώσ’ μου τα χέρια σου, ακριβή
δρολάπι απ’ τον Αϊ Φραγκίσκο
χάνομαι κάθε που σε βρίσκω
μες στη θεσσαλική βροχή.

 

Φτιάχνουν τη μάσκα σου οι δραπέτες με πηλό
να βρει τροφή του Χάρλεμ το καμίνι
στον κόσμο που ανασαίνεις τον αληθινό
στήσαν χορό οι μαζορέτες κι οι αθερίνοι. 

                     
                

Ο Άλκης Αλκαίος γεννήθηκε κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα. Το πραγματικό του όνομα ήταν Βαγγέλης Λιάρος.

Από παιδάκι «πολιτογραφήθηκε» κάτοικος Πάργας, αφού τον περισσότερο καιρό έμενε εκεί, γράφοντας υπέροχους στίχους, έχοντας ως «δάσκαλό» του την ποίηση του Κ. Καρυωτάκη. 
Στα γράμματα εμφανίστηκε το 1967, με την έκδοση ενός μικρού δοκιμίου για τον Κ. Καρυωτάκη.