O ιστοχώρος συνεχίζει τη λειτουργία του σε ΝΕΑ διεύθυνση: Κρίση και Κριτική

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τράπεζες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τράπεζες. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2020

Ολλανδία, η πρωταθλήτρια των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων - με εγγυητή το κράτος και με κρατικό τραπεζικό σύστημα

Σύμφωνα με μελέτη του οίκου οικονομικών συμβούλων Deloitte, το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΝPL) στην Ολλανδία για το έτος 2018 ανέρχονταν σε 41,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Εάν λάβει κανείς υπόψη το ΑΕΠ της χώρας και τον πληθυσμό της, πρόκειται για ύψος μη εξυπηρετούμενων δανείων καθόλου δυσβάστακτο και στην επικρατούσα οικονομική γλώσσα, ο χαρακτηρισμός που θα του ταίριαζε θα ήταν «απολύτως βιώσιμο».
Για να έχουμε μια καταρχήν αίσθηση των αναλογιών μεγέθους, ας θυμηθούμε ότι στην Ελλάδα - η οποία έχει πληθυσμό περίπου 10,5 εκατομμύρια έναντι 17,5 της Ολλανδίας και το ελληνικό ΑΕΠ είναι περίπου το 25 % του ολλανδικού ΑΕΠ - το ύψος των μη εξυπηρετούμενων δανείων ανέρχεται στα 27 δισεκατομμύρια ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις συν 17 δις ευρώ για μεγάλες επιχειρήσεις  συν 3-4 δις ευρώ από καταναλωτικά δάνεια. 
Αυτά είναι τα αντιστοιχήσιμα ποσά. Και ο λόγος που δεν συμπεριλαμβάνονται στην αντιστοίχιση τα περίπου 27 δις των μη εξυπηρετούμενων ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων στην Ελλάδα (έναντι συνολικού δανεισμού σε ενυπόθηκα στεγαστικά στην Ελλάδα ύψους 60,9 δις ευρώ) είναι σαφής:
Η Ολλανδία έχει το πιο μεγάλο ποσοστό υποθηκευμένης κατοικίας στην ΕΕ (και στης λοιπή Ευρώπη, πλην Ισλανδίας). To 70 % του πληθυσμού της (που ισοδυναμεί με το 90 % όσων Ολλανδών ιδιοκατοικούν) κατοικεί σε σπίτια που βαρύνονται με ενυπόθηκο δάνειο. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε 90 % όσων Ολλανδών ιδιοκατοικούν. Το συνολικό ποσοστό ιδιοκατοίκησης είναι στα επίπεδα της Ελλάδας: Λίγο κάτω από 75 %.

Σάββατο 25 Αυγούστου 2018

Χρηματοπιστωτικές αγορές φρουροί της δημοκρατίας; Τραμπ, Ερντογάν, νομισματικές αναταράξεις

του Τόμας Φρίκε
 
Εκ πρώτης όψεως φαίνεται εύλογο: Αυτό που δεν κατάφερε καμία διαμαρτυρία και κανένα ψήφισμα στον αγώνα εναντίον του αυταρχικού προέδρου της Τουρκίας, το κατάφερε η παντοδύναμη χρηματοοικονομική αγορά. Φρόντισαν γι' αυτό οι χρηματιστές, με μια φυγή πολλών δισεκατομμυρίων από το νόμισμα. Αυτό γκρέμισε την ισοτιμία της τουρκικής λίρας και απειλεί την οικονομία της χώρας με βαθιά κρίση. Έτσι, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αργά ή γρήγορα θα αναγκασθεί με κάποιο τρόπο να αποχωρήσει από την εξουσία. Τέτοια σχόλια διαβάζουμε στον παγκόσμιο Τύπο. 
Και μερικοί ήδη βιάζονται να γράψουν επαίνους και ύμνους για την δημοκρατική καλοψυχία που επικρατεί στον κόσμο των χρηματοπιστωτικών αγορών. 
Στο αιθητήριο των προσεκτικών παρατηρητών της επικαιρότητας, ακόμη και η αλληλουχία των λέξεων «καλή ψυχή» και «χρηματοπιστωτικές αγορές» ηχεί ως ένα είδος γνωστικής παραφωνίας: Ταιριάζουν αυτά τα δύο; Αλλά το ουσιαστικό ερώτημα είναι άλλο: Άν μια τέτοια νομισματική κρίση μπορεί να οδηγήσει στο υποτιθέμενο επιθυμητό αποτέλεσμα. Και αν οι άνθρωποι που διακινούν δισεκατομμύρια σε  κάθε ημερήσια συνεδρία των χρηματοποικονομικών αγορών, είναι τόσο αξιόπιστοι όσο λέγεται, στον ρόλο του απρόσμενου θεματοφύλακα της δημοκρατίας. 
Είναι πολύ πιθανό, ότι το μόνο που κάνουν αυτές οι κινήσεις των χρηματοοικονομικών αγορών, είναι να επιδεινώνουν το πρόβλημα. Και τα αυταρχικά καθεστώτα θα χρησιμοποιήσουν προς όφελός τους αυτή την κακή εξέλιξη των πραγμάτων: Θα έχουν στη διάθεσή τους έναν ακόμη λόγο, ώστε να παραπονούνται για το πόσο κακός είναι ο κόσμος που τα περικυκλώνει. Όμως, εάν πρόκειται να συμβεί αυτό, ίσως θα άξιζε τον κόπο ακόμη και να δώσουν ένα χέρι βοήθειας στους Τούρκους, τώρα, όσο είναι καιρός, χώρες όπως η Γερμανία.

Πέμπτη 16 Φεβρουαρίου 2017

Χανς-Βέρνερ Ζιν: Η μαρξική θεωρία των κρίσεων και πώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καταστρέφει τον καπιταλισμό. Με ένα επίμετρο

© Die Zeit - Hans-Werner Sinn: Krisentheorie: Marx’ wahre Leistung, 13.2.2017 (στην έντυπη έκδοση: τεύχος 5/2017, 26.1.2017)  

Οι σοβαροί και ευφυείς από όσους μελετητές (ιδιαίτερα οικονομολόγους) απορρίπτουν αποφασιστικά βασικές πτυχές του έργου του Καρλ Μαρξ που αφορούν την εργασία ή τον καπιταλισμό ως σύστημα και ασφαλώς είναι ολικά αντίθετοι στις αξιολογικές αρχές της σκέψης του, σέβονται εντούτοις πολλές μαρξικές ιδέες και σήμερα. Οι ιδέες αυτές τούς προκαλούν φόβο. Ένας λόγος για να αισθάνονται αβεβαιότητα και φόβο είναι το μαρξικό σχήμα για την ιστορία: Ο καπιταλισμός, όπως οι άλλοι τρόποι παραγωγής που προηγήθηκαν, είναι σύστημα που επωάσθηκε και γεννήθηκε, είχε την παιδική του ηλικία, ενηλικιώθηκε, άκμασε, επιβλήθηκε στις κοινωνίες, μετέτρεψε τον βιόκοσμο του ανθρώπου σε αποικία του. Είναι ιστορικό φαινόμενο, όχι φιλοσοφική οντότητα πέραν του κόσμου τούτου σαν τις πλατωνικές Ιδέες ή το εγελιανό Απόλυτο· άρα, υπόκειται και σε κρίσεις, σε φθορά, σε παρακμή και σε «γήρας». Και τέλος, από τα υλικά της αποσύνθεσής του, κάποτε, ποιός ξέρει πότε, θα αναπτυχθεί για να πάρει τη θέση του «κάτι άλλο».
Ο Χανς Βέρνερ Ζιν, οικονομολόγος ευρωσκεπτικιστής (ίσως όχι αντιευρωπαίος), επιθυμεί μια μικρή ή χαλαρή ζώνη του ευρώ και μια ΕΕ αποτελούμενη από χώρες βορείως των Άλπεων. Είναι από τους μόνιμους εισηγητές της εκδίωξης της Ελλάδας από την ευρωζώνη και την ΕΕ. Ασφαλώς δεν ανήκει στους φίλους των ιδεών του Μαρξ - και καθόλου των αξιολογικών του αρχών. Το αντίθετο, και μάλιστα στον υπερθετικό βαθμό. Ωστόσο, ως ευφυής οικονομολόγος σέβεται και φοβάται βασικές μαρξικές ιδέες. Σε τούτο το πολύ ενδιαφέρον άρθρο, δηλώνει, όπως έκαναν και άλλοι πρόσφατα, ότι η θεωρία του Μαρξ για τις κρίσεις μπορεί, στο τέλος, να επαληθευτεί στην πράξη· δηλαδή, λέει, μπορεί ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής να φτάσει στο τέλος του λόγω ανεπανόρθωτων συστημικών βλαβών που θα προκληθούν από τις κρίσεις και από το πώς τις αντιμετωπίζουν τα θεσμικά όργανα, οικονομικά ή πολιτικά. Η λανθασμένη, κατά τη γνώμη του, νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (την οποία ο Ζιν ποτέ δεν είχε σε εκτίμηση), είναι μια κακή αντιμετώπιση της κρίσης, «απολιθώνει τον καπιταλισμό» και συνακόλουθα αυξάνει τον κίνδυνο για τέτοιες «ανεπανόρθωτες βλάβες». Η ΕΚΤ και οι άλλες κεντρικές τράπεζες, με την πολιτική τους μπορεί να καταστρέψουν τον καπιταλισμό, λέει. Και να βγάλουν τον Μαρξ σωστό. Από λάθος ή από πρόθεση, το αποτέλεσμα δεν θα διαφέρει.
Γ. Ρ.
   
Ο Μαρξ αξιολογείται από τους οικονομολόγους με ποικίλους και διαφορετικούς τρόπους. Στους αγγλοσαξωνικούς κύκλους η εκτίμηση που απολαμβάνει είναι μικρή, επειδή βλέπουν ως κέντρο των αναλύσεών του την εργασιακή θεωρία του της αξίας. Και πραγματικά, ένας οικονομολόγος λίγους καρπούς μπορεί να αποκομίσει από την ιδέα ότι η αξία ενός εμπορεύματος εξηγείται μόνον από την ποσότητα της εργασίας που έχει ενσωματωθεί σ' αυτό το εμπόρευμα, ενώ, αντίθετα, η αποζημίωση του χρησιμοποιούμενου κεφαλαίου δεν είναι τίποτε άλλο παρά μόνον υπεραξία, την οποία οι καπιταλιστές υπεξαιρούν από τους εργαζόμενους. Αυτό που έγραψε ο Μαρξ για το ζήτημα τούτο, είναι περισσότερο ιδεολογία παρά γνώση.
Η πραγματική δύναμη και η συμβολή του Μαρξ βρίσκονται στην μακροοικονομική θεωρία, δηλαδή στα πορίσματά του για το σύνολο της οικονομίας. Τις πιο σημαντικές συνεισφορές του στην οικονομική γνώση μας τις προμηθεύουν οι θεωρίες του περί κρίσεων. Ιδιαίτερη σημασία έχει η θεωρία της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους, η οποία αναπτύσσεται στον τρίτο τόμο του Κεφαλαίου. Σήμερα, το ποσοστό κέρδους το ονομάζουμε συντελεστή κέρδους (profit rate) ή απόδοση (yield). Είναι η αναλογία του κέρδους μιας εταιρείας με τα χρησιμοποιηθέντα κεφάλαια. Σύμφωνα με τον Μαρξ, στην ιστορική πορεία της οικονομικής εξέλιξης αυτό το ποσοστό κέρδους πέφτει σε όλο και χαμηλότερα επίπεδα. Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι το κεφάλαιο μπορεί να αυξάνεται ταχύτερα από ό,τι αυξάνεται το εργασιακό δυναμικό. Επομένως, πάντα θα συσσωρεύεται ολοένα και περισσότερο κεφάλαιο ανά εργαζόμενο, αλλά δεν θα αυξάνεται ανάλογα το κέρδος που αποκομίζει αυτό το κεφάλαιο.

Δευτέρα 6 Φεβρουαρίου 2017

Επιστροφή στον Μεσοπόλεμο; Παλιά και νέα παγκοσμιοποίηση, πώς τις αντιμετώπισε η πολιτική, ποιό το δέον γενέσθαι τώρα

του Τόμας Φρίκε
Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι πρόεδρος των ΗΠΑ και η αναστάτωση που προκαλούν διεθνώς τα πρώτα μέτρα του είναι μεγάλη. Άν και ο σημερινός κόσμος φαίνεται εντελώς διαφορετικός από τις εποχές προηγούμενων κρίσεων και πολέμων, όπως τον Μεσοπόλεμο, είναι πολλοί οι παραλληλισμοί με την εποχή εκείνη, αλλά και με την προηγηθείσα παλιά παγκοσμιοποίηση, στις αρχές του 20ού αιώνα. Μπορεί η εκλογή Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ και οι αντίστοιχες πολιτικές τάσεις στην Ευρώπη να επαναλάβουν τις τραγωδίες του Μεσοπολέμου και να προκαλέσουν νέες παγκόσμιες καταστροφές; 
Το άρθρο του Τόμας Φρίκε, γραμμένο μερικές μέρες πριν την εκλογή Τραμπ, προεικονίζει αυτά που συμβαίνουν τώρα, στην αρχή της θητείας του νέου Αμερικανού προέδρου. Και αξιοποιεί την πλούσια ιστορική εμπειρία του παλιού αδέσποτου φιλελευθερισμού των αρχών του 20ού αιώνα και των επακόλουθών του οικονομικών και πολιτικών κρίσεων του Μεσοπολέμου, για να διερευνήσει τι επιφυλάσσει το αύριο, τι είναι το πιθανό και, κυρίως, ποιό είναι το δέον γενέσθαι.
Γ. Ρ.
 
Δεν είναι πρώτη φορά που επικράτησε η παγκοσμιοποίηση - Η αρχή του 20ού αιώνα
Τώρα, όπως και τότε, πριν έλθουν οι σκοτεινοί καιροί προηγήθηκαν μερικές δεκαετίες παγκοσμιοποίησης φαινομενικά αμέριμνης. Σύμφωνα με υπολογισμούς οικονομολόγων, στις αρχές του 20ού αιώνα, τα σύνορα ήταν τόσο ανοιχτά και οι παγκόσμιες αγορές τόσο πολύ ενοποιημένες, όσο ήταν πάλι το 2000, μετά από τις τρεις δεκαετίες νέας παγκοσμιοποίησης [1970-2000]. Πράγμα που έφερε πολλά οφέλη. Οι άνθρωποι δεν χρειάζονται καν διαβατήρια για να ταξιδέψουν.
Αργότερα, ο Βρετανός οικονομολόγος John Maynard Keynes περιέγραψε κάποτε πόσο άνετα μπορούσε τότε ένας Λονδρέζος, την ώρα που έπινε το τσάι του, να παραγγείλει μέσω τηλεφώνου διάφορα πράγματα από όλο τον κόσμο για να τα παραλάβει στην πόρτα του σπιτιού του (κατά πάσα πιθανότητα μέσω της DHL). Όσο για πολέμους, γι΄ αυτούς μόνον διάβαζε στις εφημερίδες. 
Μόνον που όλο αυτό, τότε όπως και τώρα, από οικονομική άποψη είχε μια δραματική και δυσμενή άλλη πλευρά του νομίσματος. Τότε, όπως και τώρα, απέναντι στους ωφελημένους υπήρχαν πολλοί ζημιωμένοι, οι οποίοι,  μέσα στις μεγάλες ανακατατάξεις και αναστατώσεις, έμειναν χωρίς δουλειά ή έγινε η απασχόλησή τους επισφαλής εργασία ή μόλις και μετά βίας έβγαζαν τα προς το ζήν. Όλα αυτά φαίνονταν ακόμη πιο δραματικά, επειδή οι πλούσιοι, χάρις στην φιλελευθεροποίηση έγιναν απίστευτα πλούσιοι. 
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Γάλλου οικονομολόγου Thomas Piketty, στα τέλη της δεκαετίας του 1920, το πλουσιότερο 10 % του πληθυσμού των ΗΠΑ συγκέντρωνε σχεδόν το 50 % του συνολικού εθνικού εισοδήματος.  Σ' αυτό το παράλογο ύψος της συγκέντρωσης πλούτου φτάσαμε και πάλι με την νέα ξέφρενη, ανεξέλεγκτη παγκοσμιοποίηση. Εκείνη την εποχή, στις αρχές του 20ου αιώνα, τα ιδιωτικά περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη έφταναν στο ύψος ολόκληρου του εθνικού οικονομικού προιόντος για έξι έως επτά έτη. Πρόκειται για τρέλλα. Το ίδιο ισχύει για το 2010. Η τρέλλα επαναλαμβάνεται, αφού μεσολάβησαν οι πολύ πιο κοινωνικές μεταπολεμικές δεκαετίες.

Πέμπτη 21 Απριλίου 2016

Η άνοδος του δεξιού λαϊκισμού και οι τράπεζες

του Τόμας Φρίκε
 
© Der Spiegel - Thomas Fricke: Aufstieg der Rechtspopulisten. Schaut auf die Banken, 15.04.2016

 
Οι λαϊκιστές της Δεξιάς βρίσκουν παντού ευνοϊκές συνθήκες και επωφελούνται. Ο λόγος είναι μόνον οι πρόσφυγες; Όχι. Ας στρέψουμε την προσοχή μας κάπου αλλού, στην πραγματική κρίση του αιώνα.
   
Η εισροή νέων προσφύγων στη Γερμανία έχει σχεδόν σταματήσει, οι διαδικασίες για να κατοχυρώσει κάποιος το δικαίωμα του ασύλου έχουν γίνει αυστηρότερες και οι προσπάθειες έχουν στραφεί τώρα στην ένταξη των προσφύγων στην γερμανική κοινωνία. Δεν υπάρχει πια λόγος να δυσανασχετεί κανείς για συρροή όλο και περισσότερων αλλοδαπών, να ζητά την αλλαγή της πολιτικής της Μέρκελ ή να βρίζει τα μέσα ενημέρωσης που ψεύδονται. Κανονικά, η Φράουκε Πέτρι, η πρόεδρος του κόμματος Εναλλακτική Λύση (AfD) έπρεπε να πάρει την άδειά της και να πάει να κάνει διακοπές παρέα με τον Ντόναλντ Τραμπ ή την Μαρίν Λε Πεν. Εκτός άν δεν είναι ο φόβος των προσφύγων αυτό που συνεχίζει να τροφοδοτεί με ψηφοφόρους το δεξιό λαϊκιστικό κόμμα της.
Από την άλλη πλευρά, οι Γάλλοι έχουν την Λε Πεν, άν και δεν έχουν υποδεχτεί ούτε καν ένα μικρό κλάσμα των προσφύγων που ήρθαν στη Γερμανία, ενώ οι Αμερικανοί έχουν τον Ντόναλντ Τραμπ παρόλο που δεν έχουν Μέρκελ.

Πέμπτη 3 Μαρτίου 2016

Απέτυχε η «ποσοτική χαλάρωση» και το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ;
Επισημάνσεις του Ρούντολφ Χίκελ

Πρίν από έναν χρόνο περίπου, αμέσως μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου 2015, σ΄ αυτόν τον ιστότοπο γράφτηκαν τα εξής για το μεγάλο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων από την ΕΚΤ που μόλις είχε εξαγγελθεί :
Η λεγόμενη ποσοτική χαλάρωση (Quantitative Easing) της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, που εξήγγειλε στις 22 Ιανουαρίου ο πρόεδρος της Μάριο Ντράγκι, ίσως φέρει πράγματι κάποια τόνωση στις πραγματικές οικονομίες των χωρών της ευρωζώνης. Ίσως όμως αποδειχθεί ανώφελη και άστοχη και απλώς τροφοδοτήσει νέες φούσκες περιουσιακών στοιχείων (π.χ. ακόμη μεγαλύτερη διόγκωση της χρηματιστηριακής φούσκας στις ΗΠΑ και στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες ή εξωπραγματικές τιμές ακινήτων σε κάποιες κεντρικές ευρωπαϊκές χώρες και αλλού). Αυτό θα το ξέρουμε μετά από αρκετό καιρό, όχι πριν περάσει ένας χρόνος τουλάχιστον.
Όμως, όσο η ΕΚΤ είναι υποχρεωμένη να κινείται μέσα στα πλαίσια της σημερινής ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής, αυτό είναι το τελευταίο όπλο άμεσης εφαρμογής που διαθέτει η εκδοτική Τράπεζα της ζώνης του ευρώ. [...] οι σημερινοί πολιτικοί ιθύνοντες της ΕΕ την χρησιμοποιούν ως διαχειριστή της κρίσης «υπεράνω πάσης κριτικής», δεδομένου ότι η ΕΚΤ είναι όργανο που δεν υπόκειται στον έλεγχο των πολιτών και σε δημοκρατική νομιμοποίηση μέσω διαδικασίας. Άν τυχόν και αυτό το όπλο αποτύχει, η μέχρι τώρα διαχείριση της κρίσης στην ευρωζώνη θα αποδειχθεί ολικά αποτυχημένη. Τότε ακόμη και οι πιο φανατικοί υποστηρικτές της θα χρειαστούν μιαν άλλη πολιτική.

(Ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ και ελληνική πολιτική «ιδιαιτερότητα»: Νέα κατάσταση, ανοίγει νέο κεφάλαιο της κρίσης, 28.1.2015)
Οι μεγάλες προσδοκίες και η σκληρή πραγματικότητα 
Επέτυχε ή απέτυχε το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων το στόχο του, δηλαδή την τόνωση της πραγματικής οικονομίας στη ζώνη του ευρώ; Η ίδια η ΕΚΤ έθεσε ως βασικό μετρήσιμο κριτήριο για να αξιολογείται η επιτυχία ή αποτυχία του, μια ανοδική κίνηση του πληθωρισμού από το μηδενικό επίπεδο προς το επίπεδο του 2 %. Τι δείχνει η πραγματικότητα ένα χρόνο μετά;

Πέμπτη 13 Αυγούστου 2015

Από τη «φούσκα» της περιφέρειας στις διασώσεις. Μύθοι και πραγματικότητες στη ζώνη του ευρώ

του Νίκου Καϊμάκη
     
© Αναζητήσεις για την Αριστερά - Νίκος Καϊμάκης: ΟΝΕ μέρος ΙΙ, 8 Αυγούστου 2015
   
Στο κείμενο Μύθοι και πραγματικότητες της ΟΝΕ (Μέρος Ι), ο Νίκος Καϊμάκης αναφέρεται στη δημιουργία της ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης, στην κυκλοφορία του ευρώ και στα απαραίτητα στοιχεία για μια βέλτιστη νομισματική ζώνη, σύμφωνα με τη θεωρία. Περιγράφει τα μειονεκτήματα και τα δομικά ελαττώματα της ζώνης του ευρώ, αναφέρεται στην ανεπάρκεια των σημερινών ευρωπαικών ελίτ να προχωρήσουν στην ολοκλήρωσή της. Εδώ περιγράφει τα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών και πως προετοιμάστηκε η κρίση με τις φούσκες ακινήτων, κατανάλωσης και χρηματοπιστωτικού τομέα, Καταλήγει στο πως απέτυχαν τα προγράμματα διάσωσης για την Ελλάδα.
    
√ Εισαγωγή II
Η νοοτροπία της «ευρωευφορίας» που επικράτησε στα δέκα πρώτα χρόνια στις περιφερειακές χώρες της ευρωζώνης, λειτούργησε αμφίσημα. Προκάλεσε από τη μία τα «θαύματα», των χαμηλών επιτοκίων, τον απλόχερο δανεισμό και τη βροχή των €, με συνέπεια την πρόσκαιρη μεγέθυνση των οικονομιών των χωρών του Νότου και από την άλλη εξαφάνισε κάθε πιθανή διάθεση στις χώρες τις περιφέρειας του Νότου να βελτιώσουν την αποδοτικότητα, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα της οικονομίας τους και κυρίως το χάσμα ανάπτυξης με τις Βόρειες ευρωπαϊκές χώρες. Εγκατέλειψαν κάθε προσπάθεια αναδιάρθρωσης των αγορών τους, που παρέμειναν στις ξεπερασμένες καπιταλιστικές δομές τους στάσιμες και άκαμπτες, με τη δικαιολογία της πίεσης των συνδικάτων, και συνέχισαν να λειτουργούν στις νέες πλήρως παγκοσμιοποιημένες οικονομικές δομές εντός και εκτός της ΟΝΕ, με τους περιορισμούς και τις αγκυλώσεις του παρελθόντος, τα κλειστά επαγγέλματα, τις ρυθμισμένες συντεχνιακά αγορές, υπό τη σκέπη μιας ανίκανης, διεφθαρμένης και τελείως αντιπαραγωγικής δημόσιας διοίκησης. Αναφύονται όμως εδώ κρίσιμα ερωτήματα. Τι έκανε για όλα αυτά η άρχουσα ευρωπαϊκή ελίτ αλλά και οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών; Γιατί δεν παρενέβησαν εγκαίρως;
Europe Under Construction

Τετάρτη 8 Ιουλίου 2015

Μετά το δημοψήφισμα, ο Τσίπρας εκπρόσωπος όλων των Ελλήνων που υποστηρίζουν το ευρώ; Είναι εφικτός ο συμβιβασμός;

του Νιλς Καντρίτσκε 
  
  
Η απρόσμενη έκβαση του δημοψηφίσματος στις 5/7, δηλαδή το 61,3 % υπέρ του «όχι» είναι σημαντικό πολιτικό γεγονός, το οποίο πρέπει να λάβει υπόψη το σύνολο της ΕΕ. Ιδιαίτερα οι πολιτικοί που θα αποφασίσουν για την τύχη της Ελλάδας και της ζώνης του ευρώ. Αλλά αυτό το αποτέλεσμα δεν αλλάζει τα «σκληρά γεγονότα» στο έδαφος της πραγματικότητας: ούτε την καταστροφική κατάσταση στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και ιδίως στην πραγματική οικονομία, ούτε τις δυσκολίες για επίτευξη συμφωνίας με «έντιμο» συμβιβασμό μεταξύ της κυβέρνησης Τσίπρα και των θεσμών. Το κρίσιμο ερώτημα είναι, αν και πώς η ψήφος της μεγάλης πλειοψηφίας του ελληνικού λαού μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις σ' αυτά τα δύο επίπεδα της πραγματικότητας
     
Ισχύει φυσικά η σκέψη, ότι το δημοψήφισμα αποτελεί αξία από μόνο του, από την άποψη της δημοκρατικής διατύπωσης κοινωνικών συμφερόντων και διαθέσεων. Όμως, υπό τις παρούσες συνθήκες, το κρίσιμο ερώτημα είναι ένα: ποιά θα είναι η συμβολή αυτής της ψηφοφορίας στην επίλυση των προβλημάτων η οποία προτείνεται από την κυβέρνηση της Αθήνας; Σε καμμία περίπτωση το δημοψήφισμα δεν αποδεικνύει ότι τα προβλήματα αυτά, που δεν περιορίζονται μόνον στην εγχώρια ελληνική πολιτική, μπορούν να επιλυθούν καλύτερα αν ερωτηθούν οι ενδιαφερόμενοι λαοί. Γιατί το πως σκέφτονται οι Έλληνες, ήταν ήδη γνωστό εκ των προτέρων. Και αν π.χ. ζητήσουμε τη γνώμη των Γερμανών φορολογουμένων, πως θέλουν να συνεισφέρουν για να τη διάσωση της Ελλάδας εντός της ευρωζώνης, το αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή θα ήταν καταστροφικό, τουλάχιστον για τους Έλληνες. 

Σάββατο 4 Ιουλίου 2015

Γκρέγκορ Γκίζι: Χρειαζόμαστε την Ε.Ε., Γερμανοί, Έλληνες και όλα τα μέλη της. Ως εθνικά κράτη δεν έχουμε ειδικό βάρος στον κόσμο, μαζί είμαστε δυνατοί

Γκρέγκορ Γκίζι, πρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας Die Linke
  
• Κύριε Γκίζι γράφτηκε πως με την προχθεσινή σας ομιλία στο γερμανικό κοινοβούλιο απομυθοποιήσατε την καγκελάριο 
- Αν μη τι άλλο μπόρεσα να τη διαφωτίσω για τα κίνητρα και τα αίτια τη πολιτικής της. Ήταν ενδιαφέρον, πάντως, ότι η Γαλλία και η Αυστρία ήθελαν να συνομιλήσουν αμέσως επί των νέων προτάσεων της κυβέρνησης Τσίπρα, αλλά η Άγγελα Μέρκελ έβαλε φρένο. Δεν μπορώ να διακρίνω κάποιο ενδιαφέρον της για συμβιβασμό.
 
• Τι γνώμη έχετε για το προκηρυχθέν ελληνικό δημοψήφισμα. Υπήρξε πράγματι ένα τελεσίγραφο εκ μέρους των δανειστών το οποίο να το δικαιολογεί. Θα φέρει κάτι; 
- Ναι, η ελληνική κυβέρνηση έπρεπε εντός 48 ωρών να αποφασίσει, εάν θα πει ναι ή όχι στην προσφορά των θεσμών χωρίς αλλαγές. Έτσι πληροφορήθηκα. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας θα έπρεπε να παραβεί όλες τις προεκλογικές του δεσμεύσεις, αν και στην πρόταση (αυτή την θεσμών) δεν περιλαμβανόταν καμιά διαβεβαίωση ότι το ζήτημα του χρέους θα επιλυθεί με βιώσιμο τρόπο. Έτσι, σε μισό χρόνο η Ελλάδα θα βρισκόταν ξανά στην ίδια κατάσταση. Γι’ αυτό δεν μπορούσε να συμφωνήσει και έπρεπε να απευθυνθεί στο λαό, για να πει αν δέχεται ή όχι. Και στις δύο περιπτώσεις, βέβαια, υπάρχουν συνέπειες… 

Παρασκευή 19 Ιουνίου 2015

Grexit και μετά τι;

του Νιλς Καντρίτσκε
    
© Le Monde diplomatique, Niels Kadritzke: Grexit und was dann? 11.06.2015
    
Η επαναφορά της δραχμής δεν ανοίγει καμμιά προοπτική για το μέλλον, παρά μόνον για τους κερδοσκόπους

Αν θα συμβεί Grexit δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε σήμερα. Ακόμη και αν η έξοδος της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ αποφευχθεί τις εβδομάδες που έρχονται, ένα «ατύχημα», ένα Graccident θα παραμείνει πιθανό για μεγάλο χρονικό διάστημα: είναι ένα είδος ιστορικού «εργοστασιακού ατυχήματος» το οποίο κανείς δεν θέλει να συμβεί στην πραγματικότητα, αλλά πολύ λίγοι ηγέτες της ΕΕ είναι πρόθυμοι να το αποτρέψουν με κάθε τρόπο.
Η απειλή αυτή θα αποτραπεί μόνον όταν παρασχεθεί στην Ελλάδα από τους πιστωτές της η ευκαιρία μιας επανεκκίνησης και όταν η κυβέρνηση της Αθήνας αδράξει την ευκαιρία αυτή. Για να συμβεί αυτό θα πρέπει να πληρούνται τρεις προϋποθέσεις: Πρώτον μια μεγάλη ελάφρυνση του χρέους με στόχο να τερματιστεί η πολιτική της θανάσιμης λιτότητας. Δεύτερον ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα εσωτερικών μεταρρυθμίσεων, που θα στοχεύουν ιδίως στη δημιουργία αποτελεσματικών δημόσιων υπηρεσιών και στην επιβολή αυστηρής φορολογικής πειθαρχίας που θα εγγυάται τη σταθερότητα των κρατικών εσόδων. Και τρίτον, ένα ρεαλιστικό πρόγραμμα για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας, το οποίο θα ενεργοποιήσει τις δυνατότητες της χώρας και θα μπορεί επίσης να προσελκύει ξένες επενδύσεις. 
Το αντίθετο μιας τέτοιας «φυγής προς τα εμπρός» για έξοδο από την κρίση θα ήταν η Grexit. Με μεγάλη πλειοψηφία του ελληνικού πληθυσμού την θεωρεί ως εθνική και προσωπική καταστροφή. Όλες οι δημοσκοπήσεις μετά την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ και τον σχηματισμό της κυβέρνησης Τσίπρα, δείχνουν ότι 70 έως 80 % των ερωτηθέντων θέλουν να παραμείνει η Ελλάδα στη ζώνη του ευρώ για να αποφευχθεί η υποτροπή σε ένα πληθωριστικό νόμισμα. Μόνο το 18 - 25 % υποστηρίζουν την Grexit ή δεν θεωρούν ατυχία ένα ατύχημα - «Graccident». Όμως μόνον το 13 % όσων υποστηρίζουν την επιστροφή στη δραχμή, συσχετίζουν αυτή την επιστροφή με ελπίδα διεξόδου από την κρίση [1]. 
© Satoshi Kambayashi

Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015

Άν συνεχίσουμε έτσι, θα το πληρώσουμε όλοι πολύ ακριβά

του Γκέρχαρντ Σικ
     
     
Η κατάσταση στην Ελλάδα έχει επιδεινωθεί πάλι πολύ λόγω του χρονίζοντος αδιεξόδου. Ακόμη και άν βρεθεί συμβιβαστική λύση στην τωρινή διαφωνία, αυτό δεν θα αλλάξει τίποτε το ουσιαστικό.
   
Κοιτάζοντας προς τα πίσω, προς τους τελευταίους μήνες κατά τους οποίους η Ελλάδα διαπραγματεύεται με τα θεσμικά όργανα που παλαιότερα ονομαζόταν Τρόικα, είναι σαφές τι πρέπει να αλλάξει στο μέλλον. Ενώ μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου ήταν αισθητό στην Ελλάδα ένα πνεύμα αισιοδοξίας, τώρα εξαπλώνεται η απογοήτευση. Η αβεβαιότητα για την έκβαση των διαπραγματεύσεων και η έλλειψη σαφούς δέσμευσης και από τις δύο πλευρές ότι η Ελλάδα θα παραμείνει στη ζώνη του ευρώ, έχουν επιδεινώσει  και πάλι πολύ την οικονομική κατάσταση. 
Με αυτά τα δεδομένα, ποιός θα ήταν πρόθυμος στην Ελλάδα για να λάβει μακροπρόθεσμες οικονομικές αποφάσεις μέσα σε τέτοιες συνθήκες; Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα βρίσκεται υπό πίεση από πολλές πλευρές: Καθώς οι επιχειρήσεις παγώνουν τις αναγκαίες επενδύσεις και οι πολίτες αποφεύγουν τις δαπάνες, έχει ουσιαστικά σταματήσει κάθε νέα δραστηριότητα πιστωτικών χορηγήσεων. Οι τράπεζες έχουν επίσης πρόβλημα ρευστότητας, το οποίο συνεχώς εντείνεται όλο και περισσότερο. Κατά την τελευταία εβδομάδα και μόνον, έχει αποσυρθεί από τις καταθέσεις ένα ποσό-ρεκόρ του 1 δις €. Και το ποσοστό των επισφαλών δανείων που έφθανε ήδη μέχρι και το τρομακτικά υψηλό ποσοστό 38,8 % στις 4 συστημικές ελληνικές τράπεζες, τώρα αυξήθηκε περισσότερο. 

Σάββατο 6 Δεκεμβρίου 2014

Κόλιν Κράουτς, «Ο περίεργος μη θάνατος του νεοφιλελευθερισμού» - δύο κείμενα

Μετά το ξέσπασμα της κρίσης το 2008, πολλοί είχαν σπεύσει να προαναγγείλουν τον θάνατο του νεοφιλελευθερισμού και την επιστροφή στον Κέινς και στην κρατική παρέμβαση. Το κράτος παρενέβη πράγματι, αλλά το έκανε για να διασώσει τον χρηματοπιστωτικό τομέα, συρρικνώνοντας ταυτόχρονα τους μηχανισμούς κοινωνικής προστασίας και τα δικαιώματα του κόσμου της εργασίας. Με την κρατική παρέμβαση η κρίση του ιδιωτικού χρέους μετατράπηκε σε δημοσιονομική κρίση. Και ο νεοφιλελευθερισμός επανεμφανίστηκε πιο επιθετικός, επιβάλλοντας τις πολιτικές λιτότητας και τις «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» ως τη μοναδική συνταγή για την έξοδο από την κρίση. Με άλλα λόγια, ο νεοφιλελευθερισμός όχι μόνον επέζησε μετά την κρίση που ο ίδιος προκάλεσε, αλλά βγήκε ακόμα πιο ενισχυμένος από αυτήν. Πώς εξηγείται αυτό το παράδοξο;

Δημοφιλείς αναρτήσεις 2013 - 2022

Το δημοκρατικό αίτημα των καιρών: Το δίκιο των νέων γενεών και των γενεών που έρχονται

Το δημοκρατικό αίτημα των καιρών: Το δίκιο των νέων γενεών και των γενεών που έρχονται
Χρίστος Αλεξόπουλος: Κλιματική κρίση και κοινωνική συνοχή

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Ετικέτες

1968 1989 Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Axel Honneth Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman «Γενιά του '30» «Μακεδονικό» Έθνος και ΕΕ Ήπειρος Ανδρέας Παπανδρέου Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Διακινδύνευση Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια ΗΠΑ Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Θεωρία Συστημάτων Ιβάν Κράστεφ Ιταλία Κέϋνς Κίνα Καντ Καρλ Σμιτ Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μαρωνίτης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Νεοφιλελευθερισμός Ο τόπος Οικολογία Ουκρανία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τραμπ Τροβαδούροι Τσίπρας Τσακαλώτος Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χέγκελ Χαλκιδική Χριστιανισμός αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία βιοποικιλότητα ηγεμονία ιστορία κοινωνική ανισότητα

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι