Σάββατο, 13 Απριλίου 2013

Η «κενή» πόλωση: ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ

Στην καθημερινή πολιτική συζήτηση της χώρας, και κυρίως στα ΜΜΕ, ο παλιός μας γνώριμος διπολικός δικομματισμός καλά κρατεί, με νέα μορφή και με μεταβολή στον ένα πρωταγωνιστή. Αλλά πάντα, συγκρουσιακός: Στην επιφανειακή επιχειρηματολογία και φρασεολογία "ασυμβίβαστος" και "λαϊκότροπος", στην ουσία ημιτελών επιχειρημάτων, φτωχών προτάσεων διεξόδου, περιορισμένης ευθύνης. Κουραστική ρητορεία που ξεχειλίζει, προγράμματα και πράξεις (κυβερνητικές ή αντιπολιτευτικού ελέγχου) που προδίδουν πολιτική φτώχεια. 
Οι μεγαλύτεροι κυβερνώντες της ΝΔ, και μαζί τους το άλλο πρώην "μεγάλο κόμμα" του ΠΑΣΟΚ, ανέκαθεν οι κατεξοχήν πόλοι του Ελληνικού διχαστικού διπολισμού, καταλογίζουν στην αξιωματική αντιπολίτευση "ανευθυνότητα", ακόμη και για δήθεν "υπόθαλψη της βίας" ή άλλα. Λες και δεν κυβέρνησαν οι ίδιοι ανεύθυνα επί δεκαετίες, με κατάληξη αυτό που ζούμε σήμερα. Μάλλον θα θεωρήσουν τον ΣΥΡΙΖΑ υπεύθυνο και για τυχόν σεισμό, άν ό μη γένοιτο συμβεί. 
Οι αριστεροί αντίπαλοι, που μέσα στην κρίση απέκτησαν εκλογική δύναμη, με τη σειρά τους, επιχειρούν να τους δικαιώσουν: Ζητούν διαρκώς εκ του ασφαλούς εκλογές - ενώ δεν πέρασε ούτε χρόνος. Μια ακόμη γεύση της δεκαετίας του 1980. Όλα τριγύρω αλλάξανε για να μείνουν ίδια; 
Το άρθρο "H κενή πόλωση" του Γεράσιμου Μοσχονά, δημοσιευμένο στο "Βήμα" πρίν 2,5 μήνες, παραμένει καθ' όλα επίκαιρο και από τα ουσιαστικά που έχουν γραφεί για το θέμα του ρετρό διπολισμού.
 Γ.Ρ.


του Γεράσιμου Μοσχονά

Δεν γνωρίζω την απάντηση στο ερώτημα αν η χώρα εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο πολιτικής βίας. Θα σχολιάσω όμως τη χρησιμοποίηση των γεγονότων βίας ως επικοινωνιακό όπλο στην αντιπαράθεση μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ.
Τι μας είπε λοιπόν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος; Γκαζάκι εδώ; Φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ! Αλλο γκαζάκι εκεί; Να πάρει θέση ο ΣΥΡΙΖΑ! Εκκένωση της βίλας Λέλα Καραγιάννη; Το φαινόμενο το έχει υποθάλψει ο ΣΥΡΙΖΑ! Κατάληψη των γραφείων της ΔΗΜΑΡ; Καθυστερημένη η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ! Σφαίρες στα γραφεία της ΝΔ; Να τοποθετηθεί ο ΣΥΡΙΖΑ! Θα νόμιζε κανείς ότι η Ελλάδα οργώνεται από μέλη του ΣΥΡΙΖΑ που όταν δεν οργανώνουν καταλήψεις δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων κυκλοφορούν με γκαζάκια και μολότοφ, ίσως και με Καλάσνικοφ.
Το εδώ και δεκαετίες πολωτικό, προβλέψιμο και βαρετό στυλ του εκάστοτε κυβερνητικού εκπροσώπου (αλλά και του εκπροσώπου της εκάστοτε αξιωματικής αντιπολίτευσης) έχει γίνει με τον σημερινό κυβερνητικό εκπρόσωπο ακραία πολωτικό και ακραία προσβλητικό προς τον κοινό νου. Κτυπάμε τον ανταγωνιστή χωρίς κανόνες, χωρίς σεβασμό σε αυτό που εκπροσωπεί. Φτάνει να αποκομίσουμε κομματικό όφελος. Φυσικά ο ΣΥΡΙΖΑ του παρελθόντος, με αρκετούς μπερδεμένους επαναστάτες στο εσωτερικό του, και «κινηματικούς» διανοουμένους ακόμη πιο μπερδεμένους, είχε μετατρέψει σε αχίλλειο πτέρνα κάτι που θα έπρεπε να είναι - και σε μεγάλο βαθμό ήταν - παράγοντας ισχύος: τη συμμετοχή του στα κοινωνικά κινήματα.
Η σχολή αντιπαράθεσης και πολιτικού ύφους που υπηρετεί ο κ. Κεδίκογλου είναι αυτή κεντρώων πολιτευτών της δεκαετίας του 1950. Είναι μια σχολή «αυτιστική», την οποία η κοινωνία αποδέχεται ως αναγκαίο κακό, κάτι σαν μοιραία παρενέργεια της ύπαρξης κομμάτων. Το σημερινό γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ τον ακολουθεί, συμμετέχοντας έτσι σε ένα «παλαιό παιχνίδι» που έχει γίνει κουραστικό για την κοινή γνώμη. Τα δύο μεγάλα κόμματα μιμούνται ακόμη το επικοινωνιακό μοντέλο ΠαΣοΚ - ΝΔ των προηγούμενων δεκαετιών.   

Ωστόσο σήμερα η πόλωση είναι πραγματική. Δεν είμαστε στη φάση του «συγκλίνοντος δικομματισμού». Τα δύο κόμματα έχουν διατυπώσει διαφορετικές λύσεις για το πρόβλημα της χώρας. Η ΝΔ και η τρικομματική κυβέρνηση εκπροσωπούν ένα ρεύμα που έρχεται από τα βάθη της νεοελληνικής ιστορίας και έχει σαν αίτημα τη διατήρηση του προνομιακού δεσμού της χώρας με τη Δύση. Αυτό ακριβώς το ρεύμα (έστω και αποδεκατισμένο) έδωσε τη νίκη στη ΝΔ. Από την άλλη, ο ΣΥΡΙΖΑ εκπροσωπεί ένα κοινωνικό ρεύμα που, επίσης, έρχεται από μακριά και έχει ως επίκεντρο το αίτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης. Το ρεύμα αυτό υπήρξε ισχυρό σε όλες τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης σε όλη τη διάρκεια του εικοστού αιώνα (και εκπροσωπήθηκε ιστορικά από την σοσιαλδημοκρατία και το κομμουνιστικό κίνημα). Αν δει κανείς τα δημογραφικά και γεωγραφικά χαρακτηριστικά της ψήφου του Ιουνίου, θα αντιληφθεί το βάθος αυτού του ρεύματος. Σήμερα λοιπόν, για πρώτη φορά μετά το 1981, υπάρχει πραγματική ιδεολογική και προγραμματική πόλωση. Διότι η πόλωση περιγράφει ακριβώς αυτό: την ιδεολογική απόσταση που χωρίζει την πολιτική δύο κομμάτων.

Προς τι λοιπόν, ακόμη και σήμερα, αυτή η κεντρογενούς προέλευσης («λαϊκιστική» τη λένε κάποιοι) άκρατη συγκρουσιακή ρητορεία, αυτό που θα ονομάζαμε «κενή» ή «περιφερειακή» πόλωση, όταν υπάρχουν τόσες και τόσο ουσιαστικές αιτίες αντιπαράθεσης;

Για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί ο αντιπερισπασμός είναι στοιχείο του πολιτικού παιχνιδιού. Η πολιτική νόμου και τάξης του Δένδια, ποντάροντας σε ανησυχίες της κοινής γνώμης, άλλαξε την ατζέντα, φέρνοντας σε δύσκολη θέση ένα κόμμα σε διαδικασία μετεξέλιξης από μικρή μόνιμη αντιπολίτευση σε μεγάλη κυβερνητική δύναμη. Δεύτερον, γιατί η δημαγωγία κυριαρχεί ακόμη στην κουλτούρα των κομμάτων. Δημαγωγική ήταν η όλη επικοινωνιακή στρατηγική της ΝΔ (οι πάντες αντιλαμβάνονται ότι η ηγεσία του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ δεν παίζει με τη βία), όπως κίνηση δημαγωγική (και μάλιστα αποτυχημένη) ήταν η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για πρόωρες εκλογές. Εάν είχαν γίνει πρόωρες εκλογές, ακόμη και αν τις κέρδιζε ο ΣΥΡΙΖΑ, θα κατέστρεφε το δικό του πρόγραμμα γιατί θα εκαλείτο, στην καλύτερη περίπτωση, να υλοποιήσει την αντιμνημονιακή πολιτική του με την ανοχή της «μνημονιακής» ΔΗΜΑΡ, αν όχι και του ΠαΣοΚ. Ομως τις πρότεινε, φυσικά εκ του ασφαλούς.  

Στην πραγματικότητα τα δύο κόμματα προτιμούν συχνά το παλαιό παιχνίδι της «κενής» ή «περιφερειακής» πόλωσης, γιατί έχουν δυσκολία να ασκήσουν ηγεμονία. Κανένα εκ των δύο δεν έχει επαρκώς διατυπώσει τις υπερέχουσες λύσεις ούτε διαμορφώσει τους συσχετισμούς, εσωτερικούς και διεθνείς, για την υλοποίησή τους. Κανένα, στην ουσία, δεν εκπροσωπεί - τουλάχιστον όχι ακόμη - μια ελκυστική εικόνα της Ελλάδας και του μέλλοντός της. Η «κενή» πόλωση καλύπτει τη δυσκολία να διαχειριστούν μεγάλες ιστορικές επιλογές, την απουσία μακράς πνοής πλεονεκτήματος στη βάση της ηγεμονικής διαχείρισης της πραγματικής πόλωσης.
       
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Το Βήμα", 20 Ιανουαρίου 2013 :   Η "κενή" πόλωση

Ο Γεράσιμος Μοσχονάς είναι αναπληρωτής καθηγητής Συγκριτικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»