Τρίτη, 5 Μαΐου 2015

Η μικρή Άννυ

Ο 27χρονος δράστης, ο πατέρας, μετά το έγκλημα, το οποίο προσδιορίζεται ότι έγινε μεταξύ Μεγάλης Τετάρτης και Μεγάλης Παρασκευής, πούλησε την κούνια, το καρότσι και τα παιχνίδια του παιδιού σε Ρουμάνο, έναντι 55 ευρώ. Η σορός της μικρής Αννυς δεν θα βρεθεί ποτέ.
   
«Δεν μπορεί κανείς να το αναλύσει ούτε εγκληματολογικά, ούτε ποινικά, ούτε κοινωνικά. Μιλάμε για ακραία, μη ανθρώπινη συμπεριφορά. Πολλώ μάλλον που ήταν και παιδί του - δεν ήταν ένα ξένο παιδί που απήχθη ή κάτι άλλο», τόνισε ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός. Έκανε λόγο για «μια σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης η οποία δεν έχει αντικείμενο εξέτασης, δεν έχει τίποτα να πεις».
Ο υπουργός συμπλήρωσε: «Ο παιδοκτόνος αν μπορέσει να πει κάτι… Δεν αντέχεται αυτό, ούτε από τον ίδιο που το έκανε, ούτε από τη σύζυγο. Δεν αντέχεται αυτό». Και προέβλεψε ότι οι συγκρατούμενοι του δράστη θα τον οδηγήσουν στον θάνατο. 
Και βέβαια είναι ακραία, μη ανθρώπινη συμπεριφορά. Ακριβώς αυτό. Όμως τα ακραία, οι μη ανθρώπινες εξαιρέσεις, είναι εδώ για να αποκαλύπτουν πόσο απάνθρωποι είναι οι «εξανθρωπισμένοι» κανόνες, δηλαδή οι «καθώς πρέπει» συμπεριφορές που αντέχονται και θεωρούνται αποδεκτές μέσα στο πνεύμα της εποχής. Τη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης την προπαγανδίζουν κοινωνικές ιδεολογίες, προβάλλεται ως επικρατούσα νοοτροπία και θριαμβεύει ως «σκοτεινή νύχτα της ψυχής».
Μέχρι τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, και το πιο φτωχό παιδί ήταν μικρός πρίγκηπας ή μικρή πριγκίπισσα. Στις όψιμες νεωτερικές κοινωνίες της «κοινωνικής επιτυχίας», της προσωπικής αυτοεκπλήρωσης και του life style, το παιδί είναι ο τελευταίος τροχός της άμαξας: ο αμνός που κουβαλάει στις αδύναμες πλάτες του όλες τις αμαρτίες του κόσμου. Η χαλάρωση της οικογένειας, του τελευταίου «λιμανιού σ' έναν άκαρδο κόσμο», η έκλειψη της αγάπης που την επισκιάζει το «sex», είναι ανάπηρες «ελευθερίες» που έχουν βαρύ τίμημα και το πληρώνει κυρίως το παιδί.
Η τερατώδης «πατρική» απανθρωπιά που έλαχε στην τετράχρονη Άννυ είναι η εξαίρεση που δεν αντέχεται από κανέναν. Το να στέλνουν τα έμβρυα, πριν δούν το φώς του ήλιου, στα απορρίμματα των ιδιωτικών ιατρείων, ο πατέρας συνήθως ως καθοδηγητής και η μητέρα ως συνειδητή ή εξαναγκασμένη συνεργός, χωρίς να υπάρχουν λόγοι υγείας για τη μητέρα, είναι σήμερα κανόνας αποδεκτός από όλους. Ή σχεδόν από όλους. «Για την ελευθερία, ρε γαμώτο». Στην καλύτερη περίπτωση, οι μεγάλοι, με νόμιμο και επιστημονικό τρόπο (που ως γνωστόν, εκτός από ιδιοτελής, θεωρείται τώρα και «ηθικός»), ορίζουν από πότε οι απόγονοί τους λογαριάζονται ως ανθρώπινα όντα και προστατεύονται από το «ου φονεύσεις».
Παραφράζοντας τον Χορκχάιμερ και τον Αντόρνο, όποιος δεν θέλει να μιλήσει (με το λόγο της κοινωνικής κριτικής και με την αρχή της κατηγορικής επιταγής) για τις χωρίς βιολογικό λόγο αμβλώσεις, καλύτερα να σιωπά και για την παιδοκτονία. Ακόμη και για τη φρίκη που έλαχε στη μικρή Άννυ. Στον Τέοντορ Αντόρνο χρωστάμε τη σκέψη, πως κάθε βαρβαρότητα ανθρώπου προς άνθρωπο ξεκινά από τη σκληρότητα και την ασέβεια προς τη ζωή γενικά: είτε πρόκειται για ένα ζώο, είτε πρόκειται γι' αυτό που ίσως ακόμη δεν είναι, αλλά ετοιμάζεται να γίνει άνθρωπος.*
Άν και διαφορετικές κατηγορίες πράξεων (παιδοκτονία, άμβλωση) δεν έχουν κοινό μέτρο σύγκρισης, ωστόσο η κοινή τους ρίζα, η απαξίωση της νέας ζωής, κάτι λέει για την εποχή μας και για το πνεύμα της. Οι διαφωτισμένες κοινωνίες μας, με το να αποφεύγουν να αξιολογήσουν τα μέγιστα, τα ζητήματα ζωής και θανάτου, αξιολογούνται οι ίδιες και παίρνουν βαθμό κάκιστο.
Γ. Ρ.  

Adorno* Die stets wieder begegnende Aussage, Wilde, Schwarze, Japaner glichen Tieren, etwa Affen, enthält bereits den Schlüssel zum Pogrom. Über diese Möglichkeit wird entschieden in dem Augenblick, in dem das Auge eines tödlich verwundeten Tieres den Menschen trifft. Der Trotz, mit dem er diesen Blick von sich schiebt – „es ist ja bloß ein Tier“ – wiederholt sich unaufhaltsam in den Grausamkeiten an Menschen, in denen die Täter das „Nur ein Tier“ immer wieder sich bestätigen müssen, weil sie es schon am Tier nie ganz glauben konnten.
  

(Adorno: Minima Moralia. Frankfurt/M. 1978, S. 133.)
 

    
Η άποψη που ακούγεται συχνά, ότι οι άγριοι, οι μαύροι, οι Ιάπωνες μοιάζουν με ζώα, με πιθήκους, περιέχει από μόνη της αυτό που οδηγεί στα πογκρόμ. Η κρίσιμη στιγμή έρχεται, όταν το βλέμμα ενός θανάσιμα τραυματισμένου ζώου πέφτει πάνω στον άνθρωπο. Η περιφρόνηση με την οποία ο άνθρωπος αποδιώχνει αυτό το βλέμμα - «μα είναι μόνον ένα ζώο, ένα τίποτε» - επαναλαμβάνεται ασταμάτητα με τις βαρβαρότητες εναντίον ανθρώπων. Με αυτές, οι δράστες επιβεβαιώνουν συνεχώς εκείνο το «είναι μόνον ένα ζώο», μιας και στην περίπτωση του ζώου δεν μπόρεσαν να το πιστέψουν εντελώς.
    
(Theodor W. Adorno, Minima Moralia - Στοχασμοί μέσα από τη φθαρμένη ζωή, Αθήνα 2000)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι