Τετάρτη, 26 Αυγούστου 2015

Κίνα: Σκάει η τρίτη φούσκα; Τέλος οι ψευδαισθήσεις και τα χρόνια της αφθονίας;

του Βόλφγκανγκ Μύνχάου
 
© Der Spiegel - Wolfgang Münchau: Kursrutsch an den Weltbörsen: Das war's mit Illusion Nummer drei  24.08.2015
   
Χρηματοπιστωτική κρίση, κρίση της ευρωζώνης και τώρα χρηματιστηριακή κρίση. Τα χτυπήματα έρχονται το ένα μετά το άλλο, όλο και πιο γρήγορα. Κάτι δεν πάει καθόλου καλά στον παγκόσμιο καπιταλισμό. Όσο για τη νομισματική μας ένωση, η τωρινή στρατηγική της βασίζεται στην υπόθεση ότι στον υπόλοιπο κόσμο η οικονομία θα ανθεί και θα αγοράζει τις εξαγωγές μας. Όμως αυτό δεν ισχύει πια. 
  
Αυτό που βιώνουμε τούτες τις μέρες είναι το τέλος της τρίτης μεγάλης φούσκας στην παγκόσμια χρηματοοικονομική μας κρίση, μετά την κρίση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ και την κρίση στη ζώνη του ευρώ. Ως προς τα βασικά, οι τρείς ιστορίες είναι αλληλένδετες. 
Όλες αυτές οι κρίσεις έχουν το κοινό χαρακτηριστικό, ότι εκρήγνυνται τοπικά, σ' ένα συγκεκριμένο σημείο, αλλά επιδρούν παγκόσμια. Στις ΗΠΑ, αυτό που οδήγησε στην κρίση των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων χαμηλής εξασφάλισης (subprime) και συνακόλουθα στην χρηματοπιστωτική κρίση, ήταν η πολιτική που επιχειρούσε να κάνει όλους τους Αμερικανούς ιδιοκτήτες ακινήτων. Εδώ, στη ζώνη του ευρώ, αυτό που πυροδότησε αρχικά τη γενική αναστάτωση σ' ολόκληρη τη νομισματική ένωση, ήταν η υπερχέωση του κράτους στην Ελλάδα. Όσο για την Κίνα, εκεί υπάρχει μια περιφερειακή φούσκα ιδιωτικού χρέους που προκαλεί τώρα έναν παγκόσμιο σεισμό στις χρηματιστηριακές αγορές. Η οικονομία μας διδάσκει ότι όλες οι φούσκες κάποτε σκάνε, παντού στον κόσμο, ακόμη και στην Κίνα. 
Τι θα συμβεί στη συνέχεια; Προηγουμένως, τις περισσότερες φορές μετά από μια κρίση, η κατάσταση στην οικονομία μιας χώρας εξομαλύνονταν με αυτόματο τρόπο. Όσο η παγκόσμια οικονομία ακμάζει, μία μεμονωμένη εθνική οικονομία μπορεί να υποτιμά το νόμισμά της μέχρι να γίνει και πάλι ανταγωνιστική και τότε η ανάκαμψη έρχεται σχεδόν από μόνη της.  
Οι παγκόσμιες κρίσεις εξελίσσονται διαφορετικά. Η παγκόσμια οικονομία ως σύνολο δεν μπορεί να κάνει νομισματική υποτίμηση. Μπορεί να γίνει μόνον πιο παραγωγική, αλλά όχι πιο ανταγωνιστική. Όλες οι μεγάλες οικονομικές περιοχές του κόσμου - οι ΗΠΑ, η ζώνη του ευρώ, η Ρωσία, η Ιαπωνία, η Νοτιοανατολική Ασία, τώρα και η Κίνα - είχαν τις μεγα-κρίσεις τους τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Γι' αυτό το λόγο, δεν υπάρχουν πια άθικτοι, η οποίοι θα μπορούσαν να αναλάβουν ρόλο παγκόσμιας οικονομικής ατμομηχανής. Έτσι η ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας επιβραδύνεται σταθερά. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τον Απρίλιο εκτιμούσε ότι ο ρυθμός της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης για το 2015 θα ανέλθει στο 3,5 %. Τον Ιούλιο η πρόβλεψή του έπεσε στο 3,3 %. Η κινεζική κρίση θα πιέσει το ποσοστό αυτό ακόμη πιο χαμηλά, ίσως στο 3,1 %.
Μια αποταμιευτική πλημμύρα συμπιέζει τα επιτόκια 
Όλα αυτά δεν μοιάζουν ιδιαίτερα δραματικά. Ζούμε όμως σε έναν κόσμο στον οποίο οι μικρές μετατοπίσεις έχουν δυσανάλογες επιπτώσεις, ιδιαίτερα στις αγορές μετοχών. Ο μηχανισμός λειτουργεί ως εξής: Στην αρχή της αλυσίδας έχουμε μια παγκόσμια αποταμιευτική πλημμύρα. Ο όρος αποταμιευτική πλημμύρα επινοήθηκε από τον πρώην κυβερνήτη της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας Fed, Ben Bernanke. Εδώ το ζήτημα δεν είναι ότι οι μεμονωμένοι άνθρωποι αποταμιεύουν υπερβολικά πολύ. Πρόκειται για την αναλογία μεταξύ αποταμιεύσεων και επενδύσεων, οι οποίες εξ ορισμού πρέπει να είναι ίσες. Αυτή η αναλογία προσωρινά έχει διαταραχθεί: έχουμε πάρα πολλή αποταμίευση και πολύ λίγες επενδύσεις. 
Για να αποκατασταθεί η σχέση ισότητας, οι κεντρικές τράπεζες μειώνουν τα επιτόκια. Ακριβώς όπως οι τιμές των εμπορευμάτων φέρνουν σε ισορροπία την προσφορά και τη ζήτηση, το επιτόκιο αναλαμβάνει αυτή τη λειτουργία στη σχέση μεταξύ της αποταμίευσης και των επενδύσεων. Οι συνέπειες ενός διαρθρωτικού πλεονάσματος των αποταμιεύσεων είναι χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης, λιγότερες και χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και χαμηλά επιτόκια. 
Για τις χρηματιστηριακές αγορές, η αποταμιευτική πλημμύρα δεν είναι ούτε καλό ούτε κακό. Δέχονται δύο αντίθετες επιδράσεις.
* Η μια είναι θετική, είναι τα χαμηλά επιτόκια. Κάνουν τις μετοχές σχετικά πιο ελκυστικές, λόγω των υψηλότερων δυνητικών αποδόσεών τους. Όμως τα επιτόκια στις αγορές δεν μπορούν να πέσουν κάτω από το μηδέν και να γίνουν αρνητικά, συνεπώς ο παράγοντας αυτός έχει όρια.
* Η άλλη, η αρνητική επίδραση, είναι η προσδοκία χαμηλότερων ρυθμών ανάπτυξης στο μέλλον. Αυτή ακριβώς η επιρροή επικρατεί τώρα. Μπορούμε να φανταστούμε την αξία μιας μετοχής ως την προεξοφλημένη και με έκπτωση ροή όλων των πληρωμών μερισμάτων που αναμένονται στο μέλλον. Με έκπτωση σημαίνει ότι τα μερίσματα που λαμβάνονται σήμερα, αποτιμώνται υψηλότερα από τις μελλοντικές πληρωμές μερισμάτων. Αν λοιπόν οι προσδοκίες μας για το μέλλον γίνονται έστω και λίγο πιο πενιχρές, αυτό έχει δυσανάλογα μεγάλο αντίκτυπο στην τιμή της μετοχής, γιατί απαξιώνεται μια ολόκληρη σειρά μελλοντικών εσόδων.
Οι μέρες της αφθονίας είναι μετρημένες 
Σε μακροπρόθεσμη βάση, οι τιμές των μετοχών δεν μπορούν να αποδεσμευτούν από την εξέλιξη της πραγματικής οικονομίας. Ο λόγος για την έκρηξη της χρηματιστηριακής αγοράς στις τελευταίες δεκαετίες ήταν η ανάπτυξη, αλλά επίσης η μετατόπιση των σχέσεων δύναμης υπέρ των μετόχων των επιχειρήσεων και εις βάρος των εργαζομένων καθώς και η αύξηση της παραγωγικότητας των εταιρειών των εισηγμένων στα χρηματιστήρια. Και τώρα; Η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε. Η μετατόπιση της δύναμης από την εργασία προς το κεφάλαιο δεν προχωρά άλλο. Αυξήσεις της παραγωγικότητας θα υπάρχουν και στο μέλλον, όμως τα χρόνια της αφθονίας έχουν περάσει. 
Ο μηχανισμός που ήδη περιέγραψα είναι και ένας από τους λόγους για τον σκεπτικισμό μου για την πολιτική της ευρωζώνης. Η τωρινή  στρατηγική στη νομισματική μας ένωση βασίζεται στην υπόθεση ότι στον υπόλοιπο κόσμο η οικονομία θα ανθεί και θα αγοράζει τις εξαγωγές μας. Όμως αυτό δεν ισχύει πια.
  
  
  
Νίκος Καϊμάκης: Από τη «φούσκα» της περιφέρειας στις διασώσεις. Μύθοι και πραγματικότητες στη ζώνη του ευρώ
   

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»