Τρίτη, 11 Ιουλίου 2017

Τα αντίστροφα αποτελέσματα της δικτατορίας -
Ο φανατισμός της ελληνικής πολιτικής & ο κίνδυνος από τις «άγριες» ομάδες κοινού που εκτρέφει

του Γιώργου Σιακαντάρη
  
Τα Νέα - Γιώργος Σιακαντάρης: Τα αντίστροφα αποτελέσματα της δικτατορίας, 7.7.2017

Πέρασαν μερικές μέρες από τότε που ξέσπασε ο σάλος με αφορμή πρόσφατο άρθρο του καθηγητή κ. Καλύβα. Τώρα ίσως είμαστε σε θέση να δούμε λίγο ψυχραιμότερα το ζήτημα. Ο κ. Καλύβας υποστήριζε πως «…μολονότι προερχόμενοι από τους κόλπους της σκληροπυρηνικής Δεξιάς, οι πραξικοπηματίες συνέβαλαν τελικά στον πλήρη εκδημοκρατισμό της Δεξιάς και διαμέσου αυτής και της χώρας». Η θέση του είναι ότι τελικά προέκυψαν θετικά αποτελέσματα από τη χούντα των συνταγματαρχών.
Η αγριότητα με την οποία οι επικριτές (λέμε τώρα, γιατί οι περισσότεροι ζητούσαν την κεφαλήν του επί πίνακι) και οι υποστηρικτές (σε κουβέντα να βρισκόμαστε, γιατί οι περισσότεροι ζητούσαν την κεφαλήν επί πίνακι όλων όσων αντιτάχθηκαν στις απόψεις του κ. Καλύβα) απέδειξε ότι αυτό που κυριαρχεί στη χώρα είναι ένας απίστευτος φανατισμός. Ενας φανατισμός που δεν επιτρέπει να συζητήσουμε για το πώς θα ξαναγίνουμε κανονική χώρα. Ανθρωποφαγία, δίκη προθέσεων, ετικέτες. Κανένας αναστοχασμός, καμία κριτική και αυτοκριτική. Και όμως τα εργαλεία υπάρχουν. Αν όμως οι «σκεπτόμενοι» τα αγνοούν, πώς είναι δυνατόν να τα ζητούμε απ’ όλους όσοι, σαν πεινασμένα περιστέρια, περιμένουν να πέσουν τα λίγα ψίχουλα δημόσιας ευπρέπειας για να τα καταπιούν.
      
Πίνακες του Giuseppe Arcimboldo  (1526 -1593)
Θα μας βοηθούσε εδώ ο Αλμπερτ Χίρσμαν [Albert O. Hirschman]; Αυτός θεωρούσε ότι το λεγόμενο επιχείρημα του αντίστροφου αποτελέσματος αποτελεί σημαντικό όπλο στη φαρέτρα της αντιδραστικής ρητορικής, Σύμφωνα με αυτό η ανθρώπινη δράση έχει αντίθετα αποτελέσματα από τις ανθρώπινες προθέσεις. Είναι το επιχείρημα των αθέλητων συνεπειών. Για παράδειγμα ο Χίρσμαν υποστήριξε ότι στοχαστές όπως ο Εντμουντ Μπερκ [Edmund Burke] και ο Ζοζέφ ντε Μεστρ [Joseph de Maistre] θεώρησαν πώς αντί η Γαλλική Επανάσταση να οδηγήσει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ελευθεριών θα οδηγούσε στην κατάλυσή τους, ενώ ο Γκουστάφ Λε Μπον [Charles-Marie Gustave Le Bon] και ο Χέρμπερτ Σπένσερ [Herbert Spencer] τάχθηκαν κατά του καθολικού δικαιώματος της ψήφου γιατί αυτό θα οδηγούσε στην κατάλυση της δημοκρατίας και όχι στην ανάπτυξή της. Η περισσότερη δημοκρατία, δηλαδή, θα έφερνε δικτατορία.
Ο κ. Καλύβας έκανε αντίστροφη χρήση του αντίστροφου επιχειρήματος. Μια αντιδημοκρατική ενέργεια είχε θετικά αποτελέσματα για τη δημοκρατία. Ολες αυτές οι θέσεις επιχειρηματολογούν στη βάση της «αντιδραστικής ρητορικής», χωρίς κατ’ ανάγκην να είναι όλες αντιδραστικές.
Εδώ ελλοχεύει ένας κίνδυνος, που ίσως δεν τον συνειδητοποίησε ο κ. Καλύβας. Στη χώρα υπάρχει ένα «άγριο» κοινό που είναι έτοιμο να αποδεχθεί την άποψη ότι οι προθέσεις των συνταγματαρχών ήταν να διασώσουν τελικά τη δημοκρατία από τη δικτατορία των κομμουνιστών. Εξάλλου όλες οι δικτατορίες με την επίκληση κάποιου κινδύνου ζητούν να νομιμοποιηθούν. Η θέση του κ. Καλύβα είναι μια αυθαίρετη προβολή. Από τη στιγμή όμως που δίνει βήμα σε κάποιους να επαναφέρουν τη βασική υπερασπιστική γραμμή των δικτατόρων, μετατρέπεται σε μια αντιδραστική άποψη. Τη νομιμοποίηση των προθέσεων των δικτατόρων κανείς επιστήμονας, κανείς σοβαρός διανοούμενος που σέβεται τον εαυτό του δεν πρέπει να την επιτρέπει.

Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι κοινωνιολόγος και συγγραφέας· διετέλεσε επιστημονικός διευθυντής του ΙΣΤΑΜΕ. Βιβλία του: Οι μεγάλες απουσίες: Η ελληνική δημοκρατία σε κρίση και Ζαν Ζακ Ρουσσώ, ο φιλόσοφος της πεφωτισμένης δημοκρατίας (εκδ. Πόλις) 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τραμπ Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» ή μάλλον κάνει φιλοσοφική κοινωνιολογία και κοινωνιολογική φιλοσοφία- τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι