«Tο μέλλον μας πουλήθηκε για να κερδίζει απίστευτα μεγάλα ποσά ένας μικρός αριθμός ανθρώπων». Η Γκρέτα Τούνμπεργκ στη Βουλή των Κοινοτήτων

© The Guardian - Greta Thunberg: «You did not act in time»: Greta Thunberg's full speech to MPs, 24.4.2019

  

Το πλήρες κείμενο της ομιλίας της Greta Thunberg στη Βουλή των Κοινοτήτων, Λονδίνο, 23 Απριλίου 2019, όπως δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα The Guardian.

  

Γνωρίζω ότι πολλοί ανάμεσά σας δεν θέλετε να μας ακούτε· και λέτε ότι είμαστε απλώς παιδιά. Όμως το μόνο που κάνουμε, είναι να επαναλαμβάνουμε το ομόφωνο μηνυμα της επιστήμης για το κλίμα. 

Πολλοί από εσάς δείχνετε μεγάλο ενδιαφέρον για το γεγονός ότι με την απεργία μας από τα μαθήματα του σχολείου κάθε Παρασκευή χάνουμε πολύτιμο χρόνο διδασκαλίας· σας διαβεβαιώ όμως, ότι άν αρχίζατε να λαμβάνετε υπόψη τα πορίσματα της επιστήμης για να δώσετε μια ευκαιρία στο δικό μας μέλλον, θα επιστρέφαμε αυτοστιγμεί στα μαθήματά μας. Μήπως είναι πάρα πολύ αυτό που σας ζητάμε;
Το 2030 θα είμαι 26 ετών. Η μικρή μου αδερφή Μπεάτα θα είναι 23. Όπως και πολλά δικά σας παιδιά ή εγγόνια. Και μας λένε: «Τότε θα βρίσκεστε στην πιο καλή σας ηλικία. Θα είστε νέοι, θα έχετε όλη τη ζωή μπροστά σας». Όμως δεν είμαι πολύ σίγουρη ότι το 2030 θα είναι τόσο καλή εποχή για εμάς.
Είχα την τύχη να γεννηθώ σε μια εποχή και σε έναν τόπο όπου όλοι μας έλεγαν να κάνουμε μεγάλα όνειρα. Μου έλεγαν ότι θα μπορούσα να γίνω ο,τιδήποτε επιθυμούσα και θα μπορούσα να ζήσω οπουδήποτε ήθελα. Άνθρωποι σαν εμένα είχαν όλα όσα χρειαζόταν και ακόμη περισσότερα. Είχαμε πράγματα που οι παππούδες μας δεν μπορούσαν ούτε καν να ονειρευτούν. Είχαμε όλα όσα μπορούσαμε να επιθυμήσουμε σ΄ όλη την πορεία της ζωής μας· κι όμως τώρα ξέρουμε πως μπορεί και να μην έχουμε τίποτε.
Τώρα, είναι πιθανό ότι δεν έχουμε πια ούτε καν μέλλον.
Και αυτό συνέβη, επειδή αυτό το μέλλον πουλήθηκε για να κερδίζει απίστευτα μεγάλα χρηματικά ποσά ένας μικρός αριθμός ανθρώπων. Κάθε φορά που λέγατε «το μόνο μας όριο προς τα επάνω είναι ο ουρανός», κάθε φορά που λέγατε «ζεις μόνον μια φορά», κλέβατε το μέλλον μας.

Μοζαμβίκη, πλημμύρα και κυκλώνες, Άνοιξη 2019

O Στίβεν Χόκινγκ μιλά για την Brexit, για το χρήμα και τα διακυβεύματα του μέλλοντος και του παρόντος. Ένα απόσταγμα πολιτικής σοφίας και οραματικού ρεαλισμού

© The Guardian - Stephen Hawking: Our attitude towards wealth played a crucial role in Brexit. We need a rethink, 29.7.2016
  

Ο Στίβεν Χόκινγκ, ο οποίος αγωνίστηκε με σθένος υπέρ της παραμονής της χώρας του, της Βρετανίας, στην ΕΕ, έγραψε αυτό το άρθρο λίγο μετά το δημοψήφισμα και την οριακή ήττα της άποψης του. Ήταν ίσως μια από τις τελευταίες δημόσιες παρεμβάσεις του σε θέματα πολιτικού ενδιαφέροντος. Πέθανε μετά από ενάμισυ χρόνο (14 Μαρτίου 2018). 

Μιλώντας για την Brexit, ο Χόκινγκ έθεσε τον δάκτυλον επί τον τύπον των ήλων: «Το χρήμα, ο πλούτος, ο τρόπος με τον οποίο τον κατανοούμε και ο τρόπος με τον οποίο (δεν) τον μοιραζόμαστε, διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην απόφαση του δημοψηφίσματος», έγραφε. Αναφέροντας, εκτός των άλλων, και την προσωπική του εμπειρία ως επιστήμονα με μεγάλο πρόβλημα υγείας, τόνισε πόσο ευρύτερα καταστροφική είναι η επικρατούσα στάση απέναντι στον πλούτο: Η στάση που βλέπει το χρήμα ως αυτοσκοπό, που αρνείται την πιο δίκαιη κατανομή του πλούτου, η στενοκέφαλη άρνηση «να συμπεριλαμβάνεται στον ορισμό του πλούτου η γνώση, οι φυσικοί πόροι και οι ικανότητες του ανθρώπου».

Το δέον γενέσθαι, ιδίως τώρα που «ο πλανήτης μας και το ανθρώπινο είδος αντιμετωπίζουν πολλαπλές προκλήσεις», είναι «να επανεξετάσουμε, να δούμε με άλλο μάτι και να αλλάξουμε μερικές από τις βασικές υποθέσεις μας για το τι εννοούμε ως πλούτο, ως κεκτημένα, ως “δικά μου” και ως “δικά σας”. Ακριβώς όπως μαθαίνουν τα παιδιά, θα πρέπει να μάθουμε να μοιραζόμαστε», λέει ο Χόκινγκ. Κι έτσι, να ξεκινήσουμε «εγχειρήματα που ανοίγουν νέους δρόμους και πρωτοποριακές ιδέες - “cathedral projects”, “έργα σαν τους καθεδρικούς ναούς” -, δηλαδή το σύγχρονο ισοδύναμο των μεγάλων εκκλησιαστικών έργων που κατασκευάστηκαν κάποτε ως μέρος μιας προσπάθειας της ανθρωπότητας να γεφυρώσει τον ουρανό και τη Γη. Αυτές τις ιδέες τις ξεκινά μια γενεά ανθρώπων με την ελπίδα ότι μια μελλοντική γενεά θα πάρει στα χέρια της τούτες τις προκλήσεις για να φέρει σε αίσιο πέρας το έργο που άρχισε η προηγούμενη».

Εν τω μεταξύ, η περιπετειώδης εμπλοκή της Brexit συνεχίζεται. Και κανείς δεν ξέρει την κατάληξή της. Και οι πολλαπλές προκλήσεις οικουμενικής κλίμακας για τις οποίες μιλούσε τότε ο Χόκινγκ, τώρα αναστατώνουν και θολώνουν όλο και πιο πολύ το παγκόσμιο πολιτικό τοπίο. Εκείνο το άρθρο του Χόκινγκ και την κεντρική του ιδέα μας τα ξαναθύμισε πρόσφατα η Γκρέτα Τούνμπεργκ στην ομιλία της στη Βουλή των Κοινοτήτων του Λονδίνου, με θέμα μια από τις μεγάλες προκλήσεις, την αλλαγή του κλίματος.

Το σίγουρο είναι ότι σχεδόν 3 χρόνια μετά, η οπτική γωνία του Χόκινγκ έγινε ακόμη πιο επίκαιρη και βοηθά να δούμε τα πράγματα πιο καθαρά. Ιδίως βοηθά ο ρεαλισμός του. Σήμερα ρεαλιστές είναι αυτοί που μπορούν, σαν τον Χόκινγκ, να προτείνουν μακροπρόθεσμα οραματικά σχέδια, «άλματα πιο γρήγορα από τη φθορά» (Ελύτης).

Γ. Ρ.

Είναι το χρήμα σημαντικό πράγμα; Ο πλούτος, η αφθονία χρήματος, μας πρόσφερε και μας προσφέρει πάντοτε, ακόμη και σήμερα, ευημερία και άνεση; Όταν σε τέτοια ερωτήματα προσπαθεί να δώσει απαντήσεις ένας φυσικός, ίσως φαίνεται πολύ παράδοξο· ωστόσο η απόφαση του Βρετανικού δημοψηφίσματος για αποχώρηση από την ΕΕ μας υπενθυμίζει ότι όλα τα πράγματα συνδέονται μεταξύ τους. Κι άν θέλουμε να κατανοήσουμε σε βάθος τον κόσμο και τι πραγματικά συμβαίνει στον κόσμο, θα ήταν πολύ ανόητο να παραβλέψουμε τί ρόλο παίζει το χρήμα στην κοινωνία μας αλλά και ποιούς ρόλους δεν μπορεί να παίξει. 
Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για το δημοψήφισμα, υποστήριξα ότι για τη Βρετανία είναι λάθος να εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή Ένωση. Λυπάμαι για το αποτέλεσμα· αλλά άν έχω πάρει ένα μάθημα στη ζωή μου, αυτό με διδάσκει να αποδέχομαι την πραγματικότητα και να κάνω το καλύτερο που μπορώ με όσα περνούν από το χέρι μου. Τώρα πρέπει να μάθουμε να ζούμε εκτός ΕΕ· αλλά για να διαχειριστούμε επιτυχώς αυτή τη νέα κατάσταση, πρέπει πρώτα-πρώτα να καταλάβουμε γιατί ο λαός της Βρετανίας έκανε την επιλογή που έκανε.