Δευτέρα, 15 Απριλίου 2013

Μεγάλη αναταραχή, επισφαλής κατάσταση

Η πολιτική των κυβερνώντων της Ευρωζώνης και της ΕΕ (ίσως και κυβερνώντων πολύ πέρα από αυτήν) μεταβάλλεται. Αλλάζει ριζικά. Η μεταφορά ενός μέρους των οικονομικών ζημιών της κρίσης και στους μεγάλους καταθέτες, που άρχισε στην Κύπρο και φαίνεται ότι θα γενικευθεί, είναι μια μόνον από τις ενδείξεις. 
Προχθές, μιλώντας στο Economic Club της Νέας Υόρκης η Γενική Διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ είπε τα εξής:

  
«Σε πάρα πολλές περιπτώσεις, από τις ΗΠΑ το 2008 ως την Κύπρο σήμερα, έχει καταδειχθεί ότι η ταχεία επέκταση του τραπεζικού τομέα οδηγεί σε ένα επιχειρηματικό μοντέλο που τελικά αποσταθεροποιεί την οικονομία. Το υπερμεγέθες τραπεζικό μοντέλο που αναφέρεται σε ιδρύματα πολύ μεγάλα για να αποτύχουν, είναι περισσότερο επικίνδυνο από ποτέ». 
   
Η δήλωση, όπως και άλλες, προκάλεσε εντύπωση. Στο "Βήμα" ο Αλ. Καψύλης επισημαίνει (Too big to fail, too small to dream):

"Εκλαμβάνεται ακόμη και ως "ιδέα που αναχαιτίζει την πρόοδο". Που αφορά το ίδιο το καπιταλιστικό όραμα της οικονομικής προόδου, το συνδεδεμένο άρρηκτα με τις έννοιες της μεγέθυνσης και της γιγάντωσης, είτε πρόκειται για προσωπική περιουσία είτε για επιχειρηματικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αφορούν την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών - γιατί άραγε να εξαιρεθούν;
Τι μας προτείνει δηλαδή η κυρία Λαγκάρντ; Να είμαστε μικροί και ταπεινοί για να επιβιώσουμε; Να μην επεκταθούμε οικονομικά, να μην πάρουμε δάνειο, να μη ρισκάρουμε, να μη συσσωρεύσουμε γιατί μετά θα γίνουμε «πολύ μεγάλοι για να χρεοκοπήσουμε»; Θα γίνουμε «too big to fail», όπως υποστηρίζουν οι τρομοκρατημένοι από την κατάρρευση της Lehman Brothers;

Αν είναι έτσι, με τι κίνητρο θα δημιουργηθούν οι Γκέιτς, οι Μπάφετ και οι Ωνάσηδες του μέλλοντος; Με τι όραμα; Με τι στόχους; Υπάρχει ιδέα πιο αναχαιτιστική της προόδου από το φόβο μήπως κάποιος παραγίνει μεγάλος και ισχυρός και δεν έχει πλέον την πολυτέλεια να πτωχεύσει; Μα, αν απαγορεύσεις σε κάποιον να γίνει «too big to fail» δεν τον καταδικάζεις να γίνει «too small to dream»; Υποχρεώνοντάς τον να παραμείνει μικρός και αναλώσιμος, δεν του κόβεις τα φτερά για οικονομική δράση και δημιουργία;
Η ιδέα της Λαγκάρντ ισοδυναμεί με καρφί στην καρδιά του καπιταλισμού. Αν κάτι έχει αλλάξει εσχάτως με το «μοντέλο» και τις βασικές αρχές στις οποίες αυτό στηρίζεται, ας μας το πουν ανοικτά το ΔΝΤ και η παγκόσμια ιδεολογικοπολιτική και οικονομική ελίτ".

Από άλλη οπτική όμως, η μεταβολή αυτή φαίνεται αναμενόμενη, φυσικό επακόλουθο. Άν και συνηθίσαμε την παρούσα κρίση να την βλέπουμε ως αυτό που εμφανίζεται σε πρώτη όψη - και κυρίως στην χώρα μας - δηλαδή ως κρίση δημόσιου χρέους, ωστόσο ήταν φανερό από νωρίς, ότι
    
"σε παγκόσμιο επίπεδο η κρίση έχει χαρακτήρα συστημικό, καθόσον συνιστά χρεοκοπία του νεοφιλελεύθερου τρόπου λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος. Με άλλα λόγια, η κρίση γεννήθηκε από τα στοιχεία και τις σχέσεις που συνθέτουν τον πυρήνα του νεοφιλελευθέρου υποδείγματος. Έπληξε σημαντικούς κόμβους του συστήματος και μέσω αυτών τους όρους διευρυμένης αναπαραγωγής του κεφαλαίου. Βασικό στοιχείο του νεοφιλελευθερισμού αποτελεί ο κεντρικός ρόλος που παίζει η χρηματοπιστωτική (ΧΠ) σφαίρα της οικονομίας, ως μηχανισμός αξιολόγησης-χρηματοδότησης-ρύθμισης κάθε οικονομικής δραστηριότητας" 
(Γιάννης Μηλιός, "Η ελληνική κρίση ως εκδοχή της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και της κρίσης της ΟΝΕ", εισήγηση στο Διεθνές Συνέδριο «Δημόσιο χρέος και πολιτικές λιτότητας στην Ευρώπη: Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Αριστεράς», Μάρτιος του 2011).
          
Στην ίδια εισήγηση, δυό χρόνια πρίν, υπογραμμίζονταν αυτό που συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας από το 2008 μέχρι σήμερα, καθώς οι κυβερνώντες διαχειρίζονται την κρίση:  
παγκόσμια οικονομική κρίση, με αιχμή την κρίση των τραπεζών, μετέτρεψε γρήγορα ένα μέρος του ιδιωτικού χρέους σε δημόσιο".
  
¨Οσοι αισθανόμαστε αμήχανα ή απορούμε για την στροφή πολιτικής των κυβερνώντων της ΕΕ (και άλλων πέρα από αυτήν), παραβλέπουμε το εξής: Και σε περιπτώσεις όπου εμφανώς κυριαρχούν τα δημοσιο-οικονομικά ελλείμματα (όπως η Ελλάδα ή η Ιταλία), αλλά και σε περιπτώσεις με εμφανή την χρηματοπιστωτική και τραπεζική ρίζα της κρίσης (Κύπρος, Ιρλανδία, Ισπανία), τόσο το συσσωρευμένο Δημόσιο χρέος όσο και οι τραπεζικές "μαύρες τρύπες", αντιστοιχούν παντού, σε μεγάλο βαθμό, με άνισα συσσωρευμένο ιδιωτικό πλούτο. Είναι το  κατοπτρικό του είδωλο.
Έχουμε επίσης ξεχάσει ότι ότι στο καπιταλιστικό σύστημα οι κρίσεις είναι κρίσεις υπερσυσσώρευσης και καταστροφής κεφαλαίων που πλεονάζουν. 
 
Θα άξιζε όμως να θυμηθούμε και όσα αναφερόταν στο περιβόητο άρθρο του "Dr Doom" Νούριελ Ρουμπίνι (στο Project Syndicate, πριν δύο χρόνια), όπου κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά της κρίσης και πιθανές διέξοδοι, είχαν ήδη δηλωθεί χωρίς περιστροφές : 
"We need to return to the right balance between markets and provision of public goods. That means moving away from both the Anglo-Saxon model of laissez-faire and voodoo economics and the continental European model of deficit-driven welfare states. Both are broken". 
 Σε Ελληνική μετάφραση, το άρθρο του Roubini στο Euro2day: 

Λαμβάνοντας υπόψη όσα ακολούθησαν και ιδίως όσα συμβαίνουν ή διαφαίνονται τώρα, παραμένουν πολύ επίκαιρα και διαφωτιστικά, κατά παράδοξο τρόπο, τόσο αυτή η πρώιμη "διάγνωση" και υπόδειξη διεξόδου του νεο-Κευνσιανού οικονομολόγου Nouriel Roubini, δύο χρόνια πρίν, αλλά και όσα είχε επισημάνει στην εισήγησή του εκείνη, περίπου ταυτόχρονα, ο εντελώς διαφορετικών θεωρητικών απόψεων και πολιτικών προσανατολισμών Γιάννης Μηλιός.
Γ. Ρ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»