Τρίτη, 26 Αυγούστου 2014

“The boom, not the slump, is the right time for austerity at the Treasury” (John Maynard Keynes, 1937)

«Η οικονομική άνοδος, όχι η πτώση, είναι η κατάλληλη στιγμή για δημοσιονομική λιτότητα»: Φράση που δείχνει τον συνδυασμό ευφυίας και ηθικής, τον τόσο σπάνιο στον πολιτικό και ακαδημαϊκό λόγο σήμερα. Απόσταγμα σοφίας. Το μεγάλο πρόβλημα σήμερα, έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι νεοφιλελεύθεροι και κρατιστές, μετά το 1975, πέταξαν στα σκουπίδια αυτή τη σοφία. 
  
Στο πέρασμα του χρόνου, η οικονομία στο κεφαλαιοκρατικό (και όχι μόνον) σύστημα κινείται με ανοδικές και πτωτικές διακυμάνσεις. Έχει παρατηρηθεί ότι τα μακροχρόνια «κύματα» ή οικονομικοί «κύκλοι» έχουν περίοδο περίπου 40 χρόνων. Σημαντικοί οικονομολόγοι του 20ού αιώνα, κυρίως ο Σουμπέτερ και ο Κοντράτιεφ, και ο ίδιος ο Κέϋνς με τους διαδόχους του (π.χ. η Τζόαν Ρόμπινσον και η «Σχολή του Κέημπριτζ») ερμήνευσαν αυτές τις διακυμάνσεις και τις συσχέτισαν αφενός με την εμφάνιση τεχνο-οικονομικών νεοτερισμών με μεγάλες κοινωνικές επιπτώσεις (ο ατμός, η μηχανή εσωτερικής καύσης, ο εξηλεκτρισμός, η οργάνωση και αυτοματοποίηση της βιομηχανικής παραγωγής με το φορντικό σύστημα, η πληροφορική, η περιβαλλοντική-ενεργειακή τεχνολογία), αφετέρου με την αναπότρεπτη παρακμή των προηγούμενων, κατεστημένων παραγωγικών δομών.  

Πίσω από αυτά, στο κεφαλαιοκρατικό σύστημα, ίσως κρύβεται ο εγγενής μηχανισμός που παράγει αστάθεια, όπως τον μελέτησε ο Κάρολος Μάρξ, δηλαδή η υπόθεσή του ότι αφανώς αλλά σταθερά, το ποσοστό του κέρδους παρουσιάζει πτωτική τάση και ο βαθμός αξιοποίησης του πραγματικού κεφαλαίου μέσα στην κυκλοφορία των αγορών γίνεται όλο και πιο αδύναμος.
Η τάση αυτή επιταχύνεται, όσο ο πλούτος συγκεντρώνεται σε όλο και λιγότερους, με τη μορφή κυρίως πλασματικού κεφαλαίου, με αποτέλεσμα ανεπάρκεια της ζήτησης να απορροφήσει την πλεονάζουσα προσφορά και κατά συνέπεια, οικονομική στασιμότητα διαρκείας ή και συρρίκνωση.
Το κράτος παρεμβαίνει στην οικονομία ούτως ή άλλως, θετικά ή αρνητικά, είτε με τη ρυθμιστική πολιτική του, είτε με την εντελώς μεροληπτική και σκληρά ταξική πολιτική επιλογή να μη ρυθμίζει την αγορά. Τα παραμύθια για το δήθεν αόρατο χέρι της αγοράς, που δήθεν ισορροπεί την οικονομία, και για δήθεν ουδέτερο ή μηδενικό ρόλο του κράτους, είναι απλά παραμύθια που άρχισε ο Άνταμ Σμιθ και συνέχισαν πιο ριζοσπαστικά και ανορθολογικά, οι νεοκλασικοί, οι μονεταριστές, οι «ορντο-φιλελεύθεροι» του γερμανόφωνου χώρου και τελικά οι νεοφιλελεύθεροι, με πατέρες τον Φρίντριχ Χάγιεκ και τη «Σχολή του Σικάγου» (Μίλτον Φρίντμαν).
Το κράτος παρεμβαίνει στον οικονομικό κύκλο συνεχώς, καθοριστικά και σκληρά. Το επίδικο αντικείμενο είναι ένα: πώς παρεμβαίνει; Αντίρροπα στους κύκλους, διορθώνοντας τις ακρότητες προς όφελος της κοινωνικής συνοχής; Ή ως ενισχυτής των ανόδων και των πτώσεων;
Τόσο οι κρατιστές όσο και οι οικονομικά φιλελεύθεροι και νεοφιλελεύθεροι, είτε πολιτικοί που καταρτίζουν οικονομική στρετηγική, είτε ψευδο-απολιτικοί «τεχνοκράτες», επιλέγουν τη δεύτερη, τη φιλο-κυκλική λογική: Τρομπάρουν με πολλούς τρόπους αέρα στην άνοδο, δημιουργώντας τερατώδεις φούσκες περιουσιακών στοιχείων, κινητών και ακίνητων, απομυζούν με φόρους και λιτότητα στην πτώση.
Αντίθετα: σε μια αντι-κυκλική πολιτική, το κράτος «πατάει φρένο» στην άνοδο (ανεβάζοντας τη φορολογία, ιδίως των επιχειρήσεων και του μεγάλου, συσσωρευμένου ατομικού πλούτου, σταματώντας τις μισθολογικές αυξήσεις των υψηλόμισθων, περικόπτοντας την εύκολη τραπεζική πίστωση κτλ). Άν χρειαστεί, «πατάει φρένο» σκληρό και άκαμπτο. Και αντίστροφα, αναζωογονεί την οικονομία στην πτώση, έχοντας ως κύριο στόχο την καταπολέμηση της ανεργίας.
Φυσικά, η βασική αντι-κυκλική πολιτική πρέπει να γίνεται στην άνοδο, όχι στην πτώση. Αν δεν αρχίσει ή δεν καρποφορήσει στην άνοδο, δεν θα μπορέσει να γίνει ποτέ στην πτώση. 
Αυτό μας λέει ο Κέϋνς: “The boom, not the slump, is the right time for austerity”. Η λιτότητα σε εποχές ανόδου επιτυγχάνει δύο πράγματα: Αφενός αναστέλλει το καταστροφικό παραφούσκωμα της φούσκας και εμποδίζει την καταστροφή των εμπορικών τραπεζών - που όταν σκάσει η φούσκα αδυνατούν να παραμείνουν επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα και πρέπει να «διασωθούν» με χρήματα φορολογουμένων, γιατί είναι «πολύ μεγάλες ώστε να αφεθούν να χρεοκοπήσουν». Αφετέρου, σχηματίζεται (με την αυξημένη φορολογία) απόθεμα δημοσιονομικό, ή μειώνεται ριζικά το δημόσιο χρέος και δεν διογκώνεται πιο πολύ το ιδιωτικό. 
Με αυτό ακριβώς το απόθεμα, που σχηματίζεται σε καιρούς παχειών αγελάδων, γίνεται η αναζωογονητική κρατική παρέμβαση (stimulus) στους χαλεπούς καιρούς της πτωτικής φάσης: Δημόσιες επενδύσεις, ελάττωση της φορολογίας, διευκόλυνση της πίστωσης με χαμηλά επιτόκια, μισθολογικές αυξήσεις στους χαμηλόμισθους.
Τι βλέπουμε όμως στον πραγματικό κόσμο; Όλα τα έκαναν και τα κάνουν ανάποδα. Φιλο-κυκλικά. Απερίσκεπτοι ή ιδιοτελείς οι πολιτικοί, άχρηστοι οι οικονομολόγοι.
Όποιος δρα φιλο-κυκλικά στην άνοδο, στην πτώση είναι καταδικασμένος. Εκτός και άν είναι δυνατή η μεταφορά πόρων και η αναδιανομή μέσα σε ένα ευρύτερο, ανισομερές οικονομικό πεδίο, που αλλού έχει διαρθρωτικά ελλείμματα και αλλού πλεονάσματα: στην περίπτωσή μας, με συνεκτική Ευρωπαϊκή πολιτική κοινοτικοποίησης του χρέους.
Γιώργος Β. Ριτζούλης




Alan Taylor: When Is the Time for Austerity?- Institute for New Economic Thinking

Update 28.8.2014 : 
Ο ασθενής, εκτός από ορρό, χρειάζεται και bypass
   
Α. Η «συνταγή» του Κέϋνς για καιρούς πτώσης είναι stimulus: δημόσια παρέμβαση για αναζωογόνηση της πραγματικής οικονομίας, διοχέτευση ρευστότητας στον ιδιωτικό τομέα. Αλλά πως; Και ειδικά: πως στις σημερινές συνθήκες της παγκοσμιοποημένης οικονομίας, τις χωρίς κανέναν απολύτως φραγμό, εθνικό ή άλλο, στην κυκλοφορία των κεφαλαίων γύρω απο τον πλανήτη;
Ο βασικός τρόπος είχε ήδη διατυπωθεί από τον Κέϋνς στη δεκαετία του '30. Απλοποιημένα: αντί να ρίχνουν όλη τη ρευστότητα σε βαρέλι δίχως πάτο, για ανακεφαλαιοποιήσεις ανεπίστρεπτα χρεοκοπημένων τραπεζών, θα έπρεπε να διοχετεύουν ένα μέρος αυτής της ρευστότητας απευθείας στον ιδιωτικό τομέα. Παρακάμπτοντας εντελώς - bypass - το χρηματοπιστωτικό σύστημα και συρρικνώνοντας τις επενδύσεις στην εξω-πραγματική, τη virtual οικονομία. Στην κρίση που βιώνουμε τώρα, αυτό θα μπορούσε να γίνει με τη μορφή δημόσιων επενδύσεων π.χ. σε έργα ανακαίνισης απαρχαιωμένων υποδομών ή fast track αναδόμησης του παλαιολιθικού ενεργειακού τομέα. Με τον τρόπο αυτό:
1. Η δημόσια ρευστότητα δεν θα βυθίζεται όπως τώρα στα αόρατα άπατα της αβύσσου των τραπεζών, για να «στραγγίζει» από εκεί στα αδρανή parking χρήματος, που λέγονται δολλάριο ή γερμανικά και γαλλικά ομόλογα δημοσίου. Ούτε θα ρίχνεται στον τζόγο του χρηματιστηρίου υδρογονανθράκων και μετάλλων, με τα futures και τις προβλέψεις της κρυστάλλινης σφαίρας. Θα καταλήγει στην πραγματική αγορά εργασίας και εμπορευμάτων.
2. Ως συνέπεια, θα παράγονται θέσεις εργασίας και θα τονώνεται η ζήτηση στην πραγματική αγορά.
3. Η ανακαίνιση των υποδομών και της ενέργειας με μακροπρόθεσμη προοπτική, σημαίνει μια κάποια βελτίωση της σταθερότητας στο οικονομικό σύστημα, εξοικονόμηση ενέργειας, περιβαλλοντική συντήρηση και λειτουργική αναβάθμιση σε τομείς απολύτως προβληματικούς σήμερα απο κάθε άποψη (π.χ μεταφορές στην Ελλάδα).
4. Η επίδραση τέποιων επενδύσεων - που πηγαίνουν απευθείας στην πραγματική οικονομία, είναι ταχύρρυθμη. Η παράκαμψη του αποφραγμένου χρηματοπιστωτικού «λαιμού μπουκαλιού» είναι ο μόνος τρόπος αναζωογονησης του παραγωγικού ιδιωτικού τομέα σήμερα. 
Το χρηματοπιστωτικό σύστημα με τη σημερινή του μορφή είναι εντελώς αντιπαραγωγικό: Έχει γίνει καταστροφέας κεφαλαίων τερατώδους κλίμακας, που παράγει μόνον μερικές εκατοντάδες δισεκατομμυριούχους παραπάνω και εκατοντάδες εκατομμύρια ανέργων.
Τα εγχειρίδια των Χάγιεκ, Φρίντμαν και των διαδόχων τους έχουν αποδειχθεί απλές προεπιστημονικές προλήψεις και δεν αντέχουν ούτε στη δοκιμασία με την απλή άλγεβρα των συναρτήσεων πρώτου βαθμού με μία μεταβλητή. Η θέση τους είναι στο μουσείο, μαζί με τα συγγράμματα των αλχημιστών και των γεωκεντρικών κοσμολόγων.
Β.  Για την ελληνική (και γενικά τη μεσογειακή) περίπτωση, σήμερα διοχέτευση δημόσιας ρευστότητας στον ιδιωτικό τομέα για αναζωογόνηση της πραγματικής οικονομίας σημαίνει ευρωπαική δημόσια ρευστότητα: κοινοτικοποίηση των δράσεων, μια Κοινότητα με μεταφορά πόρων (transferunion). 
Ευνόητο είναι ότι οι κανόνες και η ρύθμιση τέτοιων δημόσιων επενδύσεων στην πραγματική οικονομία, εάν και όταν φθάσουμε στην επιλογή αυτή, πρέπει να γίνουν κεντρικά, απο τις Βρυξέλλες. Η Αθήνα, αυτή τη στιγμή, ως κομματικό-πολιτικό σύστημα και ως διοικητικός μηχανισμός, είναι εντελώς ανίκανη να διαχειριστεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Αν το διαχειριζόταν, θα τα πετούσε όλα σε ένα εγχώριο βαρέλι εξίσου άπατο και ανεξέλεγκτο με το διεθνές χρηματοπιστωτικό: σε καλά «δικτυωμένες» κρατικοδίαιτες επιχειρήσεις, αδικώντας κατάφωρα άλλες, καλές Ελληνικές επιχειρήσεις, που προσπαθούν να είναι παραγωγικές και έχουν όλα τα εχέγγυα ανάπτυξης και εξέλιξης.  
Άν οι Βρυξέλλες και η Φρανκφούρτη αποφασίσουν να εφαρμόσουν «Μεσογειακό stimulus» χωρίς να αναλάβουν την ευθύνη της διεκπεραίωσης, η περίπτωση της Ελλάδας θα είναι απόλυτη καταστροφή. Χρειάζεται σκληρό bypass, όχι άλλη επικουρικότητα - forget subsidiarity.

Γ. Αυτό είναι το «θέαμα» όταν παρατηρούμε το σκηνικό της οικονομίας απο την σκοπιά των κυβερνήσεων. Παρατηρώντας το σκηνικό απο την σκοπιά των ιδιωτικών επιχειρήσεων, η πολιτική αυτή παίρνει την εξής μορφή:
Χρειάζεται λήψη μέτρων ρύθμισης, για μετατόπιση της προσδοκίας για κερδοφορία του κεφαλαίου από τον χρηματοπιστωτικό τομέα στον καπιταλισμό της πραγματικής οικονομίας. Δηλαδή: να είναι εμφανής η πιθανότητα, ότι μια επένδυση στον χρηματοπιστωτικό τομέα είναι πολύ πιο ασύμφορη από μια επένδυση κεφαλαίου στην πραγματική οικονομία (με ίδια επίπεδα ρίσκου).
Η βασική σκέψη είναι βεβαίως Κεϋνσιανή. Σήμερα δεν έχουμε πιο αξιόπιστα πρακτικά εργαλεία για την (άμεση) αντιμετώπιση των κρίσεων, πέρα απο τα Κεϋνσιανά. Ο Κέϋνς δεν είναι πανάκεια. Αποδείχτηκε απλώς πιο αξιόπιστος και πρακτικός, γι' αυτό οι Αμερικανοί, ως πιο πρακτικοί, δεν διστάζουν να τον εφαρμόζουν, έστω εν μέρει και κολοβωμένο. Στην Ευρώπη, δυστυχώς, έχουμε υπερβολικά μεγάλο φορτίο «ιδεολόγων» πολιτικών και ειδημόνων: δηλαδή κολλημένων.
Γ. Ρ.
 


Στον ιστότοπο Μετά την Κρίση:
 
Η κρίση της Ευρωζώνης έγινε χρόνια νόσος, του Βόλφγκανγκ Μύνχάου - © Der Spiegel

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»