Τρίτη, 27 Ιανουαρίου 2015

Ο καιρός «συνεσταλμένος εστίν»: τα προβλήματα της επόμενης μέρας

του Αντώνη Λιάκου
 
από το διαδικτυακό περιοδικό © "Χρόνος" (τ. 21 - 1/2015
   
Αν μιλάμε για την ελληνική ώρα της Ευρώπης και την ευρωπαϊκή ώρα της Ελλάδας είναι γιατί οι εκλογές αυτές είναι ίσως οι πρώτες στην ελληνική ιστορία που έχουν ένα πρόταγμα ευρωπαϊκό και συναρθρώνουν την ελληνική με την ευρωπαϊκή πολιτική όχι παθητικά αλλά ενεργητικά. Αυτό είναι αποτέλεσμα της κρίσης. Αν και αποτυπώθηκε κυρίως με οικονομικούς όρους, δεν ήταν μόνο οικονομική αλλά πολιτική και κοινωνική, και το μέγεθός της δεν οφείλεται μόνο στις προ κρίσης αιτίες αλλά κυρίως στις πολιτικές που εφαρμόστηκαν για την αντιμετώπισή της. Προπαντός, δεν ήταν αποκλειστικά ελληνική. Ήταν κρίση που συνάρθρωνε τις εσωτερικές αιτίες με τις ευρωπαϊκές και, σε ευρύτερο πλαίσιο, με τις διεθνείς. Ήταν οι συνέπειες στην Ελλάδα της πρώτης κρίσης της παγκοσμιοποίησης. Συνέπειες της μη προσαρμογής, αλλά και ταυτόχρονα των νέων κανόνων που αυτή η νέα εποχή επέβαλε. 
Η Κόνυ, η Μέρκελ, ο Πούτιν

Η αντιμετώπιση της κρίσης επίσης έδειξε τις αντιφάσεις της ευρωπαϊκής νομισματικής ενοποίησης. Αφενός ο στενός κορσές του ενιαίου νομίσματος, αφετέρου τα διαφορετικά επιτόκια, οι διαφορετικοί κανόνες δανεισμού κ.λπ. Πρόκειται για μια κρίση των προτεραιοτήτων πάνω στις οποίες βασίστηκε η ευρωπαϊκή ενοποίηση, δηλαδή πρώτα ενοποίηση των αγορών, ακολούθως η πολιτική ενοποίηση και έπεται η όποια σύγκλιση των κοινωνιών. Τα αποτελέσματα, γνωστά. Συσσώρευση στον Βορρά, ελλείμματα στον Νότο. Η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα έναντι των αναδυόμενων αγορών, θυσίασε τους πιο ευάλωτους. Ερείπωσε τις αγορές εργασίας του Νότου. Ανεργία και κάθετη πτώση του επιπέδου δεν προκάλεσαν μόνο ανθρωπιστική κρίση, αλλά ακύρωσαν τις όποιες δυνατότητες ανάπτυξης. Συνεπώς η επόμενη μέρα απαιτεί έναν καινούριο τρόπο να τεθούν τα προβλήματα, αλλά και τη συνείδηση του γριφώδους των προβλημάτων. Δεν πρόκειται για απλά προβλήματα που δεν λύνονται με την επίκληση γενικών αρχών και την επιστράτευση της σκληρής προσπάθειας και του ενθουσιασμού, ή του ηθικού και πολιτισμικού κεφαλαίου της Αριστεράς. 
Το πρώτο πρόβλημα είναι ότι η κυβέρνηση της αυριανής μέρας δεν μπορεί να διαπραγματευτεί αποκλειστικά και μόνο το ελληνικό πρόβλημα απέναντι στην Ευρώπη. Αυτό θα ήταν μια παθητική στάση, όπως αυτή που επιδείχτηκε από την αρχή της κρίσης. Οι πολιτικοί που διαχειρίστηκαν τις τύχες της Ελλάδας ήταν ψοφοδεείς απέναντι στους υπόλοιπους Ευρωπαίους, όχι για ψυχολογικούς αλλά για ιδεολογικούς λόγους. Ιδεολογικούς λόγους οι οποίοι άνθησαν την προηγούμενη περίοδο από τις στήλες των μεγάλων εφημερίδων, του Protagon, της Athens Review of Books, του Books’ Journal κ.ά. έντυπων και ηλεκτρονικών κόμβων που αποδείχτηκαν φυτώρια αυτής της αντίληψης παθητικής και εθελοντικής αποδοχής της αντικοινωνικής διαχείρισης της κρίσης. Η νέα διακυβέρνηση οφείλει να έχει συνολική άποψη για την πορεία των ευρωπαϊκών πραγμάτων και να συμμετάσχει ενεργά στη δρομολόγηση αλλαγών οι οποίες θα βγάλουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες από το αδιέξοδο. Αυτή τη στιγμή μια καινούρια και ισχυρή ελληνική κυβέρνηση έχει έδαφος και ακροατήριο για να αναπτύξει την επιχειρηματολογία της. Το ηγετικό επιτελείο του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. το έχει καλά αντιληφθεί και φαίνεται καλά προετοιμασμένο. Αλλά το αντίτιμο για την ελληνική συμμετοχή στις ευρωπαϊκές διαδικασίες είναι οι μεταρρυθμίσεις. Και αυτό είναι το δεύτερο πρόβλημα που πρέπει να λύσει. Ελάχιστες από τις μεταρρυθμίσεις που προτάθηκαν έως τώρα από την τρόικα βελτίωσαν αδυναμίες και θεράπευσαν ελαττώματα. Το μεγαλύτερο μέρος αφορούσε μια ατζέντα η οποία είχε να κάνει με τον περιορισμό του εργατικού κόστους μέσω του ακρωτηριασμού των κοινωνικών υπηρεσιών, της περικοπής συντάξεων και μισθών, της διάλυσης της νομικής πλαισίωσης της εργασίας, της εκποίησης των κοινών. Αλλά το πρόβλημα της ελληνικής ανταγωνιστικότητας οφείλεται σε ένα πλέγμα διαφθοράς που επωφελείται από τη γραφειοκρατία, την έλλειψη κανόνων και τη θεσμική ανεπάρκεια. «Καπιταλισμός ή κλεπτοκρατία;» θα μπορούσε να ονομαστεί το ελληνικό οικονομικό σύστημα.1 Επομένως, καμιά κυβέρνηση, με οσοδήποτε ισχυρή νωπή λαϊκή εντολή, δεν μπορεί να πάει στην Ευρώπη χωρίς ένα επεξεργασμένο, συνεκτικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και με την ανάλογη αποφασιστικότητα να το επιβάλει. 
Αλλά αυτές οι μεταρρυθμίσεις δεν πρέπει να ενισχύουν, όπως έγινε έως τώρα, το άνοιγμα της κοινωνικής ψαλίδας. Η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στις κοινωνικές ανισότητες στην Ευρώπη. Το 1% του πληθυσμού κατέχει πάνω από τα 50% του εθνικού πλούτου, αυξάνοντας το μερίδιο κατά 10 μονάδες κατά τη διάρκεια της κρίσης, όταν στον άλλο πόλο κατά 10 μονάδες αυξήθηκε το ποσοστό του πληθυσμού κάτω από το όριο φτώχειας, από 23% στην αρχή της κρίσης στο 34% τώρα. Το μοντέλο αυτό ταιριάζει σε τριτοκοσμική χώρα, όχι σε ευρωπαϊκή. Οποιοδήποτε κόμμα θέλει να αυτοονομάζεται ευρωπαϊκό δεν μπορεί να υποστηρίζει παρόμοιο κοινωνικό μοντέλο. Η ψαλίδα πρέπει να αρχίσει να κλείνει, και αυτό είναι το τρίτο πρόβλημα της καινούριας ελληνικής διακυβέρνησης. Επομένως, μεταρρυθμίσεις ναι, αλλά μεταρρυθμίσεις με πνεύμα κοινωνικής δικαιοσύνης. Και αυτό το ζήτημα, η δημιουργία ενός εθνικού σχεδίου μεταρρυθμίσεων, φαίνεται πως έχει γίνει καλά κατανοητό.
Αλλά ποιο είναι το πρότυπο των κοινωνικών μεταρρυθμίσεων; Είναι αυτές που καταργήθηκαν; Είναι τα σοσιαλδημοκρατικά πρότυπα της δεκαετίας του ’60 και του ’70 που σάρωσε ο νεοφιλελευθερισμός; Ποιο πρότυπο θα έχουν; Χρειάζεται μια ισχυρή συνείδηση των αλλαγών της ευρύτερης εποχής. Τα «μέσα παραγωγής» άλλαξαν. Δεν βρισκόμαστε πια στην εποχή του βιομηχανικού καπιταλισμού. Η ψηφιακή τεχνολογία δημιούργησε έναν καινούριο κόσμο στον οποίο απασχόληση και δεξιότητες μεταβάλλονται άρδην. Δημιουργείται ενδημική ανεργία, η νέα απασχόληση δεν περικλείεται στα όρια του εθνικού κράτους, ο τρόπος θέσμισης των νέων αγορών εργασίας έχει αλλάξει. Ποιες μεταρρυθμίσεις που να δημιουργούν απασχόληση χωρίς να διευρύνουν την ανισότητα θέλουμε; Και αυτό δεν είναι ηθικό πρόταγμα. Η διεύρυνση της ανεργίας βαθαίνει την ύφεση, και η ύφεση υπονομεύει με τη σειρά της τις όποιες μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Η ανισότητα, αυξάνοντας τον πλούτο στην κορυφή και τη φτώχεια στη βάση, κάνει τις κοινωνίες πολύ πιο ευάλωτες στις κρίσεις. Αυτή ήταν η μοίρα των μεταρρυθμίσεων που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα έως τώρα. Επομένως μια νέα κυβέρνηση χρειάζεται, μαζί με την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και του χρέους, να συγκροτήσει ένα νέο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα με χρονικό βάθος και συνέπεια. Ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων όχι αναχρονιστικό αλλά που να ανταποκρίνεται στις αλλαγές της εποχής και να δίνει εναλλακτικές απαντήσεις, αλλά πειστικές απαντήσεις. Χρειαζόμαστε όχι απλώς αντινεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις αλλά μεταρρυθμίσεις για μια εποχή μετά τον νεοφιλελευθερισμό και τη λαίλαπα που εξαπέλυσε για τη μετανεοφιλελεύθερη εποχή. Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα.
Οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι άπαξ διατυπώσεις σε ένα πρόγραμμα αλλά μια επίμονη πολιτική. Η επιτυχία τους δεν εξαρτάται μόνο από τη δύναμη επιβολής αλλά από την αποδοχή τους. Και η αποδοχή τους από τις αρχές που αποτυπώνεται στις μεταρρυθμίσεις από την απάντηση που δίνουν στο ερώτημα «Τι κοινωνία θέλουμε»; Η λύση των κόμπων της επόμενης μέρας απαιτούν έναν ευρύ κοινωνικό συνασπισμό δυνάμεων, με διαφορετική σύνθεση και διάταξη εκείνου της προεκλογικής περιόδου. Έναν συνασπισμό όχι πολιτικών ομάδων αλλά κοινωνικών στρωμάτων, με βάση το πρόγραμμα. Ώς τώρα έχουν γίνει σημαντικότατες προσπάθειες και έχει διανυθεί πολύς δρόμος για τη συγκρότηση προγράμματος από το ΣΥ.ΡΙΖ.Α.. Αλλού πολύ επιτυχημένο, όπως το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης, αλλού λιγότερο, και σε μερικούς τομείς ίσως και προβληματικό. Ωστόσο το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης απέδειξε, με την άμεση ανταπόκριση που βρήκε, την αξία που έχει μια σοβαρή επεξεργασία προτάσεων.
Ο καιρός της επόμενης μέρας συνεσταλμένος εστίν. Οι αντιδράσεις από τις αγορές, τους ολιγάρχες και τις συντηρητικές και νεοφιλελεύθερες δυνάμεις θα είναι σκληρή. Σκληρότατη. Η αριστερή διακυβέρνηση στην Ελλάδα θα πρέπει να αποδειχτεί μια παρένθεση που θα πρέπει να κλείσει παραδειγματικά, για να κλείσει κάθε δυνατότητα αμφισβήτησης των κυρίαρχων επιλογών. Για να ματαιωθεί κάθε ουτοπική προσδοκία. Η κοινωνική δυσαρέσκεια, υποδαυλισμένη από εσωτερικές και εξωτερικές δυνάμεις, θα είναι επίσης ένας παράγοντας πίεσης. Η Χρυσή Αυγή θα είναι παρούσα για να εισπράξει την απογοήτευση και την απελπισία. Στην Ελλάδα παίζονται ζητήματα που αφορούν το μέλλον των ευρωπαϊκών κοινωνιών, και αυτό όλοι το καταλαβαίνουν.
Ο Θεμιστοκλής έλεγε ότι δεν τον άφηναν να κοιμηθεί οι επιτυχίες του Μιλτιάδη. Τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση της επόμενης μέρας δεν θα πρέπει να τον αφήνουν να κοιμηθεί οι αποτυχίες των προηγούμενων πρωθυπουργών, κυρίως αυτών που ήθελαν να εφαρμόσουν πολιτικές αλλαγών και μεταρρυθμίσεις, αλλά σκόνταψαν ή υπέκυψαν στην ετερογονία στόχων και αποτελεσμάτων. Θα ήταν απλοϊκό και άχρηστο να αποδώσουμε κακές προθέσεις, γιατί έτσι δεν θα μαθαίναμε τίποτε. Η ετερογονία πρέπει να είναι συνεχώς στο μυαλό μας. Δεν υπάρχει αριστερό κοκαλάκι νυχτερίδας για να μας προφυλάξει στο νέο ταξίδι, στο οποίο μπαίνουμε όλοι με τις καλύτερες ευχές. 
   
Συνεπτυγμένη μορφή του κειμένου αυτού δημοσιεύτηκε στο «Βήμα» (24-25 Ιανουαρίου 2015).
    ΣΗΜΕΙΩΣΗ
1. Κ. Καλλίτσης, Η Καθημερινή (18.1.2015)  
http://www.kathimerini.gr/800006/opinion/epikairothta/politikh/kapitalismos-h-kleptokratia
Ο Αντώνης Λιάκος (1947) σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, φυλακίστηκε από τη δικτατορία, υπότροφος για μεταπτυχιακές σπουδές στην Ιταλία. Δίδαξε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ. (1981-1990), στα Πανεπιστήμια Μπέρμιγχαμ, European University Institute (Φλωρεντία), Πρίνστον, Νέας Υόρκης, Σύντνεϋ, École normale supérieure (Παρίσι), Πανεπιστήμιο του Πεκίνου. Από το 1990 καθηγητής της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το ερευνητικό και συγγραφικό έργο αφορά τη νεότερη και σύγχρονη ιστορία και την ιστορία και θεωρία της ιστορίας. Έχει δημοσιεύσει πενήντα μελέτες περίπου και αρθρογραφεί στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο. Το 2012 έλαβε το Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου για το βιβλίο του Αποκάλυψη, ουτοπία, ιστορία (Πόλις, 2011). 
   Ηλεκτρονική διεύθυνση: aliakos@otenet.gr
Ιστοσελίδες: www.antonisliakos.gr   http://uoa.academia.edu/AntonisLiakos  
http://www.culturahistorica.es/liakos.english.html
   
Στον ιστότοπο Μετά την Κρίση, Αντώνης Λιάκος:
Ανοιχτοί λογαριασμοί από το παρελθόν: Το ιστορικό υπόβαθρο της Κρίσης στην Ουκρανία 
    
   
Η επιστροφή της Κοκκινοσκουφίτσας: η Αριστερά σε κρίσιμους καιρούς
μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Αντώνη Λιάκου στον Στρατή Μπουρνάζο ("Ενθέματα" της Αυγής, 23 Μαρτίου 2014)
  
Βιβλία του Αντώνη Λιάκου, επιμέλειες εκδόσεων, συμμετοχές σε συλλογικά έργα
  
   
 
Update:
Τα πολιτικά θεμέλια του ευρώ εξασθενούν, προειδοποιεί αξιωματούχος της ΕΚΤ
    
Νταβός, Ελβετία: Η αδύναμη ανάπτυξη και η υψηλή ανεργία εξασθενούν το σχέδιο του ενιαίου νομίσματος της Ευρώπης και επαφίεται στους πολιτικούς να δράσουν έπειτα από την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) αυτή την εβδομάδα να εγκαινιάσει ένα πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, δήλωσε το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, Μπενουά Κερέ.
«Δεν μπορούμε να κάνουμε τα πάντα για την Ευρώπη, κάναμε αυτό που μας αναλογούσε την Πέμπτη, άλλοι πρέπει να κάνουν αυτό που τους αναλογεί. Δεν υπάρχει κάτι που να μπορούμε να κάνουμε ως ΕΚΤ για να ανεβάσουμε την ανάπτυξη με έναν διαρκή τρόπο», είπε ο Κερέ σε ένα πάνελ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ που διεξάγεται στο Νταβός της Ελβετίας.
«Με χαμηλή ανάπτυξη, εδραιωμένη ανεργία... τα πολιτικά θεμέλια του ευρωπαϊκού σχεδίου εξασθενούν», πρόσθεσε ο Κερέ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»