Δευτέρα, 21 Μαρτίου 2016

Ζίγκμαρ Γκάμπριελ: Έντουαρντ Μπέρνστάιν (1850-1932), ο αναθεωρητής του μαρξισμού, ο πατέρας της σημερινής Σοσιαλδημοκρατίας

http://www.frankfurter-hefte.de/Aktuelle-Ausgabe/του Ζίγκμαρ Γκάμπριελ
  
Η μετά το 1917 Σοσιαλδημοκρατία, δηλαδή η μεταρρυθμιστική Αριστερά που εκπροσωπεί την μισθωτή εργασία με πολιτικό πρόγραμμα κληροδοτημένο από την αναθεώρηση του μαρξισμού, δεν υπήρξε στην Ελλάδα. Εξαιρέσεις ήταν μερικές νηπιακές τάσεις στο εργατικό κίνημα (π.χ. στη Φεντερασιόν της Θεσσαλονίκης), στη συνέχεια πολύ μικρά κόμματα ή οργανώσεις, αργότερα μεμονωμένα άτομα στην ΕΔΑ και στο ΠΑΣΟΚ. Καθώς εδώ λείπει η πραγματική εμπειρία, στη συλλογική συνείδηση (δεξιάς ή αριστερής κοπής), η ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία δεν εκλαμβάνεται ούτε καν ως ουσιαστικό μέρος της Αριστεράς. Είναι και αυτό μια εκδήλωση της περιβόητης ελληνικής «ιδιομορφίας».
Η τρέχουσα κρίση στην ευρωπαϊκή πολιτική είναι προπαντός κρίση της όλης Αριστεράς· κυρίως της μεγαλύτερης δύναμής της, της μεταρρυθμιστικής Σοσιαλδημοκρατίας. Εν μέσω της κρίσης, ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, πρόεδρος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος στη Γερμανία, σήμερα αντικαγκελλάριος, γράφει για τον Έντουαρντ Μπέρνστάιν, μαρξιστή, κληρονόμο του έργου του Φρίντριχ Ένγκελς, στη συνέχεια πρώτο και μεγαλύτερο αναθεωρητή του μαρξισμού, πρόγονο της Σοσιαλδημοκρατίας. Το θεωρητικό και πολιτικό έργο που άφησε ο «ρεβιζιονιστής» Μπέρνστάιν αποτελεί, ακόμη και σήμερα, ό,τι από τις βάσεις της Σοσιαλδημοκρατίας απόμεινε ζωντανό, εξελίξιμο και γόνιμο.
Γ. Ρ.
  
Στα 150 χρόνια ιστορίας της γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας, ο Έντουαρντ Μπέρνστάιν (Eduard Bernstein) είναι μοναδικό φαινόμενο. Κακώς θεωρείται σήμερα ως πραγματιστής, ενώ από την άλλη πλευρά ο αντίπαλός του Καρλ Κάουτσκι (Karl Kautsky), ως μεγάλος θεωρητικός και υπερασπιστής των αληθινών αριστερών αξιών. Γιατί στον Μπέρνστάιν συναντάμε έναν αυθεντικό θεωρητικό. Γιατί ο Μπέρνστάιν, στον οποίο ο Φρίντριχ Ένγκελς πριν το θάνατό του εμπιστεύτηκε το έργο του, είχε ήδη συμμετάσχει στη σύνταξη του Προγράμματος της Γκότα το 1875. Μέχρι και το πρόγραμμα του Γκέρλιτς του 1921, το οποίο προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από την πένα του, έπαιξε σημαντικό ρόλο σε όλες τις θεωρητικές συζητήσεις εντός της Σοσιαλδημοκρατίας. Μαζί με τον Κάουτσκι και τον Μπέμπελ, ήταν προπάντων ο Μπέρνστάιν αυτός που έπεισε το Σοσιαλιστικό Κόμμα των Εργατών, όταν ιδρύθηκε στην Gotha, να υιοθετήσει τον μαρξισμό ως στρατηγική του κατεύθυνση.
Eduard Bernstein
Όμως ο Μπερνστάιν δεν ήταν απλά ισχυρότερος θεωρητικός από τον Κάουτσκι. Ο μαρξιστής Μπέρνστάιν, ως εξόριστος στην Αγγλία την εποχή της δίωξης των Σοσιαλιστών, διδάχθηκε από την εμπειρία της πρακτικής του καπιταλισμού. Εκεί έγινε μεταρρυθμιστής.Παρατηρώντας την πραγματικότητα, ήρθε σε ρήξη με δύο δόγματα του μαρξισμού: με το υποτιθέμενο αναπόφευκτο της εξαθλίωσης και με την αναπόδραστη κατάρρευση του καπιταλισμού, τα οποία, κατά το ορθόδοξο δόγμα, έμελλε να οδηγήσουν κατ' ανάγκη, όπως οι νόμοι της φύσης, στην επανάσταση. Ο Μπέρνστάιν γρήγορα συνειδητοποίησε ότι αυτό δεν είναι αλήθεια. Η εμπειρία δεν τον έκανε να μεταστραφεί ως θεωρητικός, αλλά να ενημερώσει και να βελτιώσει τη θεωρία του, την οποία ποτέ δεν σκέφτονταν ανεξάρτητα από την πρακτική. Το ρεύμα του «αναθεωρητισμού», στο οποίο έβαλε την σφραγίδα του, δεν σημαίνει τίποτε άλλο, παρά τον έλεγχο της κάθε θεωρίας ως προς την ακρίβεια, την καταλληλότητα και ικανότητά της για εφαρμογή στην πραγματικότητα. Το σύγχρονο, μεταρρυθμιστικό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα της Γερμανίας (SPD) είναι αδιανόητο χωρίς τον Μπέρνστάιν. Αυτός κατά βάση ήταν ο συνδετικός κρίκος μεταξύ του Άουγκουστ Μπέμπελ (August Bebel) και του Βίλλι Μπραντ (Willy Brandt). Ο δρόμος από το μαρξισμό του Μπέμπελ οδηγεί στον μεταρρυθμιστή καγκελάριο Μπραντ περνώντας από τον αναθεωρητισμό του Έντουαρντ Μπέρνστάιν.
Στο συνέδριο του Γκέρλιτς (SPD, 1921) - Με τον Καρλ Κάουτσκι (1910)
Η απόρριψη από τον Μπέρνστάιν μιας οιονεί [φυσικο]επιστημονικού τύπου αναγκαιότητας της επανάστασης, δημιουργεί χώρο για το ελεύθερο άτομο και για τις αποφάσεις του, συνεπώς για τις αξίες και για τις πεποιθήσεις στην πολιτική. Ο Μπέρνστάιν δεν εισήγαγε στην πολιτική μόνον τις μεταρρυθμίσεις, αλλά και ανθρώπινες ουτοπίες. Με αυτή την στροφή του προς τον ιδεαλισμό στην πολιτική, ξεχωρίζει έντονα από τον υλισμό του Κάουτσκι. Έτσι, στηριζόμενος στην ιδέα του Καντ, ο Μπέρνστάιν υποστηρίζει την έξοδο της πολιτικής από την κατάσταση ανηλικιότητάς της για την οποία ευθύνεται η ίδια, ώστε η πολιτική να παύσει να κηδεμονεύεται από την ιστορία και να την βλέπει ως παθητικός θεατής της. Έτσι, από την άποψη της ιστορίας των ιδεών, ο Μπέρνστάιν ήταν ο προπομπός του συνθήματος «αριστερά και ελεύθερα» του Willy Brandt.
Ελεύθερος αυτοπροσδιορισμός ως αυτόνομο άτομο, αλλά και ως βάση της δημοκρατίας ως όλου: Εδώ βρίσκεται ο ιδεαλιστικός πυρήνας της σοσιαλδημοκρατικής πολιτικής. Είναι μια πολιτική που κάθε μέρα επιβεβαιώνεται στη δημοκρατική πρακτική. Η μεταρρυθμιστική αρχή της διαρκούς επανεξέτασης της δικής μας πολιτικής έχει προφυλάξει τη σοσιαλδημοκρατία από τα λάθη και τα εγκλήματα του κομμουνισμού.

August Bebel     Willy Brandt
Ο Μπραντ ήταν εκείνος που υπενθύμισε ορθώς, ότι το έτος 1989, δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά τη νίκη του Μπέρνστάιν επί του Λένιν. Μ' αυτό τον τρόπο, ο Μπραντ προσφέρει έναν τρόπο ανάγνωσης του 1989 πιο ευφυή από τον καθιερωμένο, σύμφωνα με τον οποίο το 1989 ο καπιταλισμός θριάμβευσε επί του κομμουνισμού. Ο Μπέρνστάιν αποδείχθηκε εκπληκτικά επίκαιρος μέχρι σήμερα, γιατί η πραγματική ειρωνεία της ιστορίας είναι η εξής: Μετά το τέλος του κομμουνισμού, ο ντετερμινισμός, που επικρίθηκε δικαίως από τον Μπέρνστάιν, έχει αλλάξει πλευρά. Το περιβόητο «τέλος της ιστορίας», για το οποίο μας διαβεβαίωνε μετά το 1989 ο Φράνσις Φουκουγιάμα (Francis Fukujama) με πολύ Εγελιανό τρόπο, δεν σήμαινε τίποτε άλλο, παρά το τέλος της πολιτικής που προέβλεψε και ο Μαρξ, αν και σε ελαφρώς διαφορετική μορφή, δηλαδή ως νίκη όχι του κομμουνισμού, αλλά του καπιταλισμού. Και αυτό,  για ορισμένους, δεν σημαίνει τίποτε άλλο, παρά μια δικτατορία των αγορών.
Από τον Μπέρνστάιν μπορούμε να μάθουμε πόσο στενό είναι το μονοπάτι μεταξύ πραγματισμού που μένει σταθερός στις αξίες και του σκέτου οπορτουνισμού. Πραγματισμός ναι, αλλά πάντα με γνώμονα τις αξίες. Αυτό προπάντων θα συμβούλευε σήμερα ο Έντουαρντ Μπέρνστάιν το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του. Μπορούμε όμως να διδαχτούμε και από τον ακλόνητο διεθνισμό του Μπέρνστάιν. Μια σημαντική πολιτική ρίζα στη ζωή του Μπέρνστάιν ήταν το να είναι διεθνιστής και ενάντια στον πόλεμο. Σ΄ αυτό μπορούμε να βρούμε και κάτι που κληρονόμησε από την Εβραϊκή καταγωγή του. Θεωρούσε ότι ειδικά οι Εβραίοι καλούνταν και είχαν τη δυνατότητα να μεσολαβούν μεταξύ των κρατών. Ο διάλογός του με τον Ιουδαϊσμό ήταν τόσο έντονος, όσο κανενός άλλου εξέχοντος σοσιαλιστή της εποχής του. Έστρεψε πολύ την προσοχή του στον αχαλίνωτο αντισημιτισμό της όψιμης περιόδου του κράτους του Κάιζερ και πολέμησε εναντίον του. Ο ολοένα αυξανόμενος αντισημιτισμός στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης τον παρακίνησε να υποστηρίξει την «Επιτροπή Υποστήριξης της Παλαιστίνης» και τις επιτροπές «Για την Εργαζόμενη Παλαιστίνη».
Μετά από μια σύντομη πατριωτική έξαρση κατά την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Μπέρνστάιν επανεξέτασε αυτήν την εκ μέρους του αποδοχή με γνώμονα την πραγματικότητα του πολέμου και ήδη από την άνοιξη του 1915 κατέληξε σε μια εντελώς καταδικαστική αξιολόγηση. Ήταν από τους πρώτους που αναγνώρισαν δημόσια το λάθος τους και αγωνίστηκαν με σθένος για τον τερματισμό του πολέμου. Η καταδίκη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου συμπυκνώνει μια στάση που ήταν πολύ διαδεδομένη στους Σοσιαλδημοκράτες εβραϊκής καταγωγής. Η ελευθερία και η ανάπτυξη της ατομικής προσωπικότητας ήταν γι' αυτόν πιο σημαντική από μια νεφελώδη εθνική ταυτότητα. Ήταν ειρηνιστής και όχι εθνικιστής, ένας κοσμοπολίτης πατριώτης χωρίς σοβινισμό.
Όλα αυτά, η τεράστια ικανότητά του να αναπτύσσει τις δικές του πολιτικές θέσεις, το θάρρος να τις αναθεωρεί αλλά και να τις υπερασπίζεται ενάντια στις κατά καιρούς επικρατούσες πλειοψηφίες, μπορεί να εξηγηθεί μόνον από το πολύ μεγάλο σθένος και ικανότητά του να διατηρεί την πνευματική του αυτονομία. 
Τιμώντας την επετειακή χρονιά 2013 δύο προπάτορες της Σοσιαλδημοκρατίας (ο Άουγκουστ Μπέμπελ πέθανε στις 13 Αυγούστου του 1913 και ο Βίλλι Μπραντ γεννήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου του 1913), δεν πρέπει να ξεχνάμε τον άνθρωπο που ήταν ο σύνδεσμος μεταξύ Μπέμπελ και Μπραντ, τον μεγάλο σοσιαλδημοκράτη Eduard Bernstein.
Ζυρίχη 1893 : Από αριστερά: Δρ. Ζίμον, Φρίντα Ζίμον-Μπέμπελ,
Κλάρα Τσέτκιν, Φρίντριχ Ένγκελς, Γιούλια Μπέμπελ, Άουγκουστ Μπέμπελ,
Έρνστ Σάττνερ, Ρεγκίνε Μπερνστάιν, Έντουαρντ Μπερνστάιν (μόλις διακρίνεται)

Στο Προεδρείο του Ενωτικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (USPD), 1921

Ο Sigmar Gabriel (1959), ομοσπονδιακός πρόεδρος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γερμανίας (SPD), είναι σήμερα αντικαγκελλάριος και υπουργός Οικονομίας και Ενέργειας.
 
 
  
Στο Βήμα (8.3.2016) - Γεράσιμος Μοσχονάς: Το σκοτεινό τούνελ της Σοσιαλδημοκρατίας

Στο Βήμα (20.3.2016) - Νίκος Μουζέλης: Πώς μπορεί να αναζωογονηθεί η Σοσιαλδημοκρατία;
        

  
                  
Στον ιστότοπο Μετά την Κρίση: 
   
   
Κωνσταντίνος Μ. Σοφούλης: Στην εποχή του χρηματοοικονομικού καπιταλισμού και της συστημικής διεθνοποίησης: Γιατί κοιλοπονάει η Σοσιαλδημοκρατία;
   

Τι σημαίνει μια ισχυρή Ευρώπη; Ομιλία του Γιούργκεν Χάμπερμας στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας
  
Μάρω Δούκα: «Μόνο μέσα από τη σοσιαλδημοκρατία ονειρεύεσαι την ουτοπία»
   
Φράνσις Φουκουγιάμα: Το μέλλον της ιστορίας μετά την πτώση της μεσαίας τάξης. Θα επιβιώσει η φιλελεύθερη δημοκρατία;
  
Γ. Β. Ριτζούλης: Η Ευρωπαϊκή κρίση, ο πολυ-πολικός κόσμος, η αβέβαιη ηγεμονία


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»