Πέμπτη, 18 Απριλίου 2019

Παντελής Μπουκάλας: «Notre Drame»
Όταν κάηκε η Παναγία των Παρισίων, Μεγάλη Δευτέρα των Ρωμαιοκαθολικών

© Η Καθημερινή - Παντελής Μπουκάλας: «Notre Drame»..., 17.04.2019
   

Τίποτε σαφέστερο και τίποτε πιο θλιμμένο από τις δύο λέξεις στον πρωτοσέλιδο τίτλο της Liberation, με φόντο το καμπαναριό της Παναγίας των Παρισίων την ώρα που καταρρέει: «Notre Drame». Το δράμα μας, αφού αυτό το «Notre» περιλαμβάνει οποιονδήποτε εξακολουθεί να βλέπει τον πλανήτη σαν πλανήτη, ατεμάχιστο και ατείχιστο. Το δράμα της ανθρωπότητας λοιπόν, που βλέπει σε απευθείας μετάδοση, ανήμπορη να πράξει οτιδήποτε όντως σωστικό, να καταβροχθίζεται από τις φλόγες ένα από τα εμβληματικά μνημεία της. Ενας καθεδρικός της τέχνης, κατάφορτος Ιστορία, που τον έχουν επισκεφθεί εκατομμύρια άνθρωποι, ανεξαρτήτως θρησκείας και δόγματος. Κι ας προσμετρηθούν όσοι τον ανάστησαν μέσα τους με τον τρόπο της λογοτεχνίας και του κινηματογράφου, δίχως να ταξιδέψουν ποτέ στο Παρίσι.
Είναι αδιανόητο ό,τι έγινε, γιατί εδώ δεν υπάρχει επιδρομή, όπως στους Δίδυμους Πύργους. Αλλά και αποκαλυπτικό τού πόσο αδύναμοι παραμένουμε ακόμα και τη στιγμή της παντοκρατορικής φαντασίωσής μας.* Στην καρδιά της πρωτεύουσας ενός από τα ισχυρότερα κράτη της οικουμένης, που διαθέτει αμέτρητες υπηρεσίες και μηχανισμούς, και κάθε είδους εξοπλισμό, ένα στοιχείο ταυτότητας που άντεξε εννιά αιώνες, από το 1163, που άρχισε να οικοδομείται, σωριάζεται μέσα σε πολύ λίγο χρόνο. Με την πυροσβεστική να μοιάζει απλός θεατής και να πρέπει επιπλέον να ελέγξει την αγανάκτησή της μπροστά σε σαδιστικά ανόητες «συμβουλές» τύπου Τραμπ. «Ανθρώπινη αμέλεια κατά τα έργα συντήρησης», η πιθανολογούμενη αιτία της καταστροφής.
Η «ανθρώπινη αμέλεια», ό,τι κι αν καλύπτει αυτός ο τόσο βολικός όρος, είχε ενοχοποιηθεί και στα δικά μας μέρη πριν από τα τέλη Μαρτίου του 2017, όταν, επίσης από πυρκαγιά, το τέμενος Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο είχε υποστεί ανυπολόγιστες ζημιές. Περίπου οι ίδιες «εξηγήσεις» δόθηκαν και τον Σεπτέμβριο του 2018 στη Βραζιλία, όταν μια σαρωτική πυρκαγιά αφάνισε το Εθνικό Μουσείο του Ρίο ντε Τζανέιρο, απανθρακώνοντας τα περισσότερα από τα 20.000.000 αντικείμενα της συλλογής του.
Ιδια είναι η θλίψη (που ψευτοπαρηγοριόμαστε θεωρώντας παγκόσμια) όταν από κάποιο τυχαίο, ασήμαντο περιστατικό γίνεται παρανάλωμα του πυρός ένα τμήμα της κοινής κληρονομιάς μας, κι όταν η ανθρώπινη κτηνωδία πια, και όχι η αμέλεια, κονιορτοποιεί τα πανάρχαια αγάλματα του Βούδα ή γκρεμίζει τα μνημεία της Παλμύρας. Εχουμε πάμπολλους τρόπους για να φτωχαίνουμε τον κόσμο μας και πολύ λίγους για να τον συντηρούμε. Πόσο θ’ αντέξει;


Ο Παντελής Μπουκάλας (1957 Λεσίνι Μεσολογγίου), σπούδασε στην Οδοντιατρική Αθηνών. Είναι συγγραφέας, ποιητής, αρθρογράφος, μεταφραστής, επιμελητής και διορθωτής εκδόσεων. Από το 1980 έχει δημοσιεύσει βιβλία ποίησης, ένα τόμο δοκιμίων και βιβλιοκριτικών. Έχει μεταφράσει τις Τρωάδες του Ευριπίδη, Πίνδαρο, τον ελληνιστικό Επιτάφιο Αδώνιδος του Βίωνος του Σμυρναίου και τα ποιήματα του τόμου Επιτάφιος λόγος: αρχαία ελληνικά επιτύμβια επιγράμματα. Από τους ξεχωριστούς συνεργάτες του περιοδικού Ο Πολίτης.

Τελευταία εξαιρετικά βιβλία του: Το αίμα της αγάπης - Ο πόθος και ο φόνος στη δημοτική ποίηση, εκδ. Άγρα, 2017 και Όταν το ρήμα γίνεται όνομα - Η «Αγαπώ» και το σφρίγος της ποιητικής γλώσσας των δημοτικών, 2016 (Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου - Κριτικής), και τα δύο στις εκδόσεις Άγρα.
Το 2010 βραβεύτηκε επίσης με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης για την ποιητική του συλλογή Ρήματα. Από το 1989 αρθρογραφεί ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα Καθημερινή, όπου επιμελείται την σελίδα του βιβλίου και δημοσιεύει επιφυλλίδες κοινωνικού και πολιτικού σχολιασμού.
 
  
  
Ο Παντελής Μπουκάλας στην Καθημερινή - Η τακτική αρθρογραφία του 
 
Παντελής Μπουκάλας – H γεωγραφία της προσωπικής του μικροοδύσσειας (συνέντευξη στο LiFo)

Στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση - Παντελής Μπουκάλας: Ο Σολωμός, ο Παλαμάς και η Ευρώπη 
  
«Η τεχνική, που κατά κανόνα λειτουργεί αποτελεσματικά, κάποια στιγμή παύει να λειτουργεί έτσι· και τότε χάνεται ο έλεγχος. Χάνεται ο έλεγχος της αυτοκρατορίας, των αραβικών πληθυσμών, του αεροπλάνου ή της γρίππης των χοίρων - φυσικά αυτό συνοδεύεται από τον κατά Νίκλας Λούμαν (Niklas Luhmann) “κατακλυσμό παράπλευρων επιπτώσεων”»
(Hauke Brunkhorst - «Συλλογικός Βοναπαρτισμός; Η δημοκρατία στην ευρωπαϊκή κρίση», στο Δημοκρατία ή Καπιταλισμός - Η Ευρώπη σε Κρίση, τόμος Α')
  
Αυτές οι ψευδαισθήσεις παντοδυναμίας εμποδίζουν να κατανοούμε την αληθινή «φύση των πραγμάτων». Οι σύγχρονες κοινωνίες, εκτός των άλλων, πάσχουν από έλλειμμα ρεαλισμού, λειψή κατανόηση της πραγματικότητας. Κλασική περίπτωση είναι η λογική και η νοοτροπία των «τεχνοκρατών», αλλά και των πολιτικών και των επιστημόνων που σκέφτονται και λειτουργούν ως «τεχνοκράτες».
Οι λεγόμενες θεωρίες συνωμοσίας είναι και αυτές μια ακραία, ιδιαίτερη περίπτωση των ψευδαισθήσεων παντοδυναμίας. Μας λένε πώς ο,τιδήποτε συμβαίνει στον κόσμο, είναι αδύνατο να προκύπτει ως αποτέλεσμα σύμπραξης διάφορων - πολλών ή λίγων - παραγόντων, αντικειμενικών και υποκειμενικών: Συμπτώσεων, λαθών, πράξεων και παραλείψεων, «διάσπασης της προσοχής» των αρμοδίων, εγγενών ατελειών της τεχνικής ή εγγενών ατελειών της νόησης και της ικανότητας των ανθρώπων να ενεργούν κατάλληλα κοκ κοκ. Ο,τιδήποτε συμβαίνει στον δύστυχο πλανήτη μας, συμβαίνει πάντα (και όχι ενίοτε), διότι το μεθοδεύουν και το εκτελούν κάποιοι ισχυροί ή και παντοδύναμοι, είτε πλάσματα του κόσμου τούτου, είτε του «άλλου». Αυτό μας λένε· και είναι επιδραστικοί εξίσου όσο και οι τεχνοκράτες. Γιατί στηρίζονται στην ίδια, κοινή και επικρατούσα, ψευδαισθητική εικασία.
Στην παράλογη λογική που γεννά η ψευδαίσθηση της παντοδυναμίας, οι τεχνοκράτες και οι σπορείς θεωριών συνωμοσίας είναι αδέλφια.

Γ. Ρ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τραμπ Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» ή μάλλον κάνει φιλοσοφική κοινωνιολογία και κοινωνιολογική φιλοσοφία- τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι