Τρίτη, 18 Αυγούστου 2015

Μαθήματα από την αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ: για μια διαφορετική Ευρώπη χρειάζεται και ιδεολογία και πολιτικές ικανότητες

του Κας Μούντε
   
 
Την ώρα που ο Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας προσπαθούσε να περάσει την σχεδόν καθολικά αντιδημοφιλή Συμφωνία από το Κοινοβούλιο χωρίς να διαλυθεί το δικό του κόμμα, ο όλο και περισσότερο αταίριαστος με το όνομά του Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, είχαν αρχίσει ήδη να γράφουν την ιστορία της ήττας του ΣΥΡΙΖΑ οι απογοητευμένοι πρώην και νυν υποστηρικτές του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και οι ανακουφισμένες ελίτ οι φιλικές προς την ΕΕ. Και ενώ ο πρώτοι εμμονικά επιχειρούν να μεταθέσουν και να «εξαγάγουν» την ενοχή, προβάλλοντας το τοξικό επιχείρημα περί «εκβιασμού» και «ταπείνωσης» ή ποικίλες θεωρίες συνωμοσίας τύπου #ThisIsACoup, οι δεύτερες υποστηρίζουν ότι έφταιξε κυρίως η φύση και ο χαρακτήρας του ΣΥΡΙΖΑ, ο «ριζοσπαστικά αριστερός», ο «λαϊκίστικος», ο «ιδεολογικός». Επιμένουν ότι αυτά τον οδήγησαν στην αποτυχία, πράγμα που σημαίνει ότι όλα τα παρόμοια ιδεολογικά εγχειρήματα είναι καταδικασμένα να αποτύχουν.
Προφανώς δεν έγινε «πραξικόπημα». Αν και πολλοί Έλληνες όντως αισθάνονται «ταπεινωμένοι», δεν είναι «θύματα» «εκβιασμού». Εκβιασμός σημαίνει «ποινικά κολάσιμη πράξη, μέσω της οποίας απαιτείς χρήματα από κάποιον, ως αντάλλαγμα για τη μη αποκάλυψη παραπτωμάτων του ή πληροφοριών ζημιογόνων γι' αυτόν». Δεν είναι μόνον το γεγονός ότι η Ελλάδα θα λάβει χρήματα από τους υποτιθέμενους εκβιαστές αντί να πιεσθεί για να τους πληρώσει, αλλά επίσης, η Ελλάδα ή οι ηγέτες της δεν απειλήθηκαν με αποκάλυψη κανενός «παραπτώματός τους ή ζημιογόνου γι' αυτούς πληροφορίας».
Αυτό που συνέβη στις Βρυξέλλες συμβαίνει κάθε μέρα σ' όλο τον κόσμο: ένας ισχυρός εταίρος πρότεινε σ' έναν αδύναμο εταίρο μια δυσμενή συμφωνία και δεν είχε διάθεση να δεχτεί ή να σκεφτεί σοβαρά κάποια από τα επιχειρήματα του αδύνατου εταίρου. Τελικά ο αδύναμος εταίρος επέλεξε να αποδεχθεί τη δυσμενή συμφωνία. Υπήρχε εναλλακτική λύση, η Grexit, και η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε να μη την υιοθετήσει. Όλα αυτά έγιναν ανοιχτά, ή τουλάχιστον τόσο ανοιχτά όσο επιτρέπει η αδιαφάνεια στα πολιτικά πράγματα της ΕΕ. Δύσκολα μπορεί κανείς να κατηγορήσει τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε πως δίστασε να εκφράσει τις προτιμήσεις του ή ότι τις απέκρυψε.
Ως προς την άλλη πλευρά των επιχειρηματολογούντων: στις προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ για την ελάφρυνση της  λιτότητας υπήρχε πολύ λίγη «ριζοσπαστική αριστερά» - άλλωστε την βασική υποστήριξη την έλαβε από καθιερωμένους οικονομολόγους  και από άλλους εμπειρογνώμονες. Ο δε λαϊκισμός του δημιούργησε πράγματι ένα τοξικό πολιτικό περιβάλλον, στο οποίο οι αντίπαλοι του ΣΥΡΙΖΑ δέχτηκαν επιθέσεις ως «πέμπτη φάλαγγα της Γερμανίας» ή «τρομοκράτες». Ωστόσο οι πιο πολλοί κατεστημένοι πολιτικοί είναι επαγγελματίες, οι οποίοι ξεπερνούν τις προσωπικές τους αντιπάθειες, αν τα οφέλη που θα προκύψουν είναι αρκετά υψηλά, πράγμα που επαληθεύτηκε όταν τα φιλομνημονιακά κόμματα υπέγραψαν «Κοινή Δήλωση» με τον Τσίπρα και με συνέπεια ψήφισαν υπέρ της Συμφωνίας στο κοινοβούλιο. Τέλος, το δόγμα του Τόνυ Μπλερ, σύμφωνα με το οποίο οι αριστερές πολιτικές μπορούν να γίνουν πράξη μόνον μέσω του «πραγματισμού», πολύ λίγο επαληθεύεται από την εμπειρία. Συγκεκριμένα, ο ίδιος ο Μπλερισμός πραγματοποίησε ελάχιστους πολιτικούς στόχους της αριστεράς. 
Παρόλο που η ριζοσπαστική αριστερή και η λαϊκιστική ιδεολογία δεν βοήθησαν τον ΣΥΡΙΖΑ στις διαπραγματεύσεις του με την ΕΕ, αυτά ήταν έμμεση και όχι η άμεση αιτία της τελικής αποτυχίας του. Ως επιβεβαίωση, ένας από τους πιο γνωστούς και πιο φανερούς (πρώην;) υποστηρικτές του Τσίπρα, ο νομπελίστας οικονομολόγος Paul Krugman, έκανε σε πρόσφατη συνέντευξη την πιο εύστοχη παρατήρησή του σχετικά με την ελληνική κρίση: Είπε, ως ευφημισμό μάλλον, πως «μπορεί και να είχα υπερεκτιμήσει την ικανότητα της ελληνικής κυβέρνησης». Την υπερεκτίμησες Πωλ, το ίδιο έκαναν και οι περισσότεροι άλλοι συνοδοιπόροι από τη διεθνή κοινότητα. Τείνω να πιστέψω ότι πολλοί Έλληνες ψηφοφόροι δεν εμπιστεύτηκαν τόσο στις δυνατότητές του ΣΥΡΙΖΑ να καταφέρει κάποιες αλλαγές, αλλά κυρίως τον ψήφισαν γιατί απλά δεν έβλεπαν άλλη καλύτερη εναλλακτική λύση.
Ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε, πριν απ' όλα, επειδή το κόμμα και οι ηγέτες του - για να μη μιλήσουμε για τον εταίρο του στον κυβερνητικό συνασπισμό, τους  Ανεξάρτητους Έλληνες - ήταν απροετοίμαστοι για να κυβερνήσουν. Ήταν καλοπροαίρετοι ερασιτέχνες που έπεσαν στα χέρια άκαμπτων αλλά έμπειρων πολιτικών όπως ο Σόιμπλε. Τυφλωμένοι από την ιδεολογία τους, είχαν την πεποίθηση ότι τα επιχειρήματά τους ήταν απολύτως σωστά και το μόνο που χρειαζόταν ήταν η υποστήριξη της πλειοψηφίας του ελληνικού λαού - εξ ου και το δημοψήφισμα - για να πείσουν και την υπόλοιπη ΕΕ πως αυτοί ήταν οι πιο διορατικοί.
Το καλύτερο παράδειγμα αυτού του ερασιτεχνισμού που αυτοδικαιώνεται, είναι αναμφίβολα ο νέος αγαπημένος της ευρωπαϊκής αριστεράς του χαβιαριού [gauche caviar] Γιάνης Βαρουφάκης, τώρα πια πρώην υπουργός Οικονομικών. Στην πρώτη του (από τις πολλές) αποκαλυπτικές συνεντεύξεις μετά την παραίτησή του, παραπονέθηκε πως ενώ προσπαθούσε να «μιλήσει ως οικονομολόγος» στο Eurogroup, συνάντησε «απόλυτη άρνηση για ανταλλαγή οικονομολογικών επιχειρημάτων». Ωστόσο, ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η συνέχεια της δήλωσής του: «Και αυτό είναι τρομακτικό για κάποιον που έχει συνηθίσει σε ακαδημαϊκές συζητήσεις». Όπως ξέρουν οι πιο πολλοί ακαδημαϊκοί που έχουν συγχρωτιστεί κατά καιρούς με φορείς χάραξης πολιτικής, οι πολιτικοί δεν ενδιαφέρονται για μακρόσυρτες θεωρητικές «διαλέξεις». Επιπλέον, πολλά μέλη του Eurogroup δεν είχαν διάθεση να «διδάσκονται» ειδικά από έναν εκπρόσωπο χώρας που τους χρωστούσε χρήματα.
Προφανώς, το βασικό πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ ήταν ότι πρότεινε έναν «τρίτο δρόμο», για διάσωση χωρίς λιτότητα, που μπορούσε να πείσει μια πλειοψηφία απελπισμένων Ελλήνων ψηφοφόρων, παρά το γεγονός ότι το δρόμο αυτόν τον απέρριπταν διαρκώς και ρητά τα άλλα μέλη της Ευρωζώνης. Οι πολιτικοί του ΣΥΡΙΖΑ το ήξεραν αυτό, τουλάχιστον μετά τις εκλογές του 2012, όμως επέλεξαν να αφιερώνουν όλο το χρόνο τους στις επικρίσεις κατά των κατεστημένων κομμάτων και στην προπαγάνδιση των δικών τους μη ρεαλιστικών εναλλακτικών λύσεων. Αντίθετα, δεν προετοίμασαν σταθερές βάσεις για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις με την Τρόικα. 
Πρώτα απ' όλα, δεν εκπόνησαν ούτε καν ένα στοιχειώδες σχέδιο για μια εναλλακτική λύση σε περίπτωση αναδίπλωσης, λόγου χάρη Grexit. Ο Βαρουφάκης υποστήριξε πρόσφατα ότι το μόνο που είχε συζητηθεί ήταν η λήψη ορισμένων εναλλακτικών μέτρων τη νύχτα του δημοψηφίσματος - τι ειρωνεία, ωστόσο δεν μπόρεσε να πείσει για τη σκοπιμότητά τους τους συναδέλφους του βασικούς υπουργούς. Ακόμη και αν είναι αλήθεια ότι ο Τσίπρας και άλλοι, ήδη από το 2014 προσέγγισαν πολλούς παράγοντες από χώρες - μη μέλη της ΕΕ και συγκεκριμένα από την Κίνα, το Ιράν και από τη Ρωσία, προκειμένου να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση σε ενδεχόμενο Grexit, αυτό πολύ δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί προετοιμασία για περίπτωση αναδίπλωσης. Αντίθετα, άν όντως είχαν σκεφτεί σοβαρά πως η Ρωσία (κυρίως) θα μπορούσε και θα ήθελε να χρηματοδοτήσει μια Grexit, αυτό είναι οδυνηρή απόδειξη ελλιπούς κατανόησης του διεθνούς πολιτικού πλαισίου: ως γνωστόν, η χώρα αυτή παλεύει με τη δική της οικονομική κρίση και έχει να αντιμετωπίσει την επιβολή κυρώσεων εκ μέρους της ΕΕ και των ΗΠΑ για το ουκρανικό ζήτημα. 
Δεύτερον και πιο σημαντικό: ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάφερε να συγκεντρώσει διεθνή υποστήριξη για την εναλλακτική λύση του. Όπως έγινε φανερό από τις πρόσφατες διαπραγματεύσεις, οι Γάλλοι και οι Ιταλοί σοσιαλδημοκράτες ήταν ανοιχτοί σε μια χαλάρωση των όρων λιτότητας. Αλλά αντί να επιδιώκουν να κερδίσουν πιθανούς συμμάχους από το καθιερωμένο πολιτικό φάσμα, ιδιαίτερα από τις άλλες χώρες που έχει πλήξει σκληρά η κρίση, οι πολιτικοί του ΣΥΡΙΖΑ επέκριναν τις χώρες της Νότιας Ευρώπης για το δικό τους χειρισμό της κρίσης και του χρέους. Η βασική στρατηγική τους φαίνεται πως ήταν η αναμονή να έρθουν στην εξουσία άλλα «ριζοσπαστικά αριστερά» κόμματα στη Νότια Ευρώπη και στη συνέχεια να επαναδιαπραγματευθούν συλλογικά τα Μνημόνια. Το προφανές πρόβλημα ήταν τι προηγείται και τι έπεται χρονικά. Η Ελλάδα ήταν αναγκασμένη να διαπραγματευτεί τις συμφωνίες της πολύ γίνουν οι εκλογές στις άλλες χώρες. Πέρα από αυτό, υπάρχουν πολύ λίγες ενδείξεις ότι τα άλλα ριζοσπαστικά αριστερά κόμματα θα γίνουν τα ισχυρότερα κυβερνητικά κόμματα σε νέες κυβερνήσεις των χωρών του Νότου. 
Συνεπώς, όταν ο Τσίπρας συναντήθηκε με τους ομολόγους του στις Βρυξέλλες, δεν είχε ούτε πραγματικούς συμμάχους ούτε εναλλακτική επιλογή. Αντίθετα, μόνον τότε, κάτω από ακραία πίεση χρόνου και πίεση από την κοινή γνώμη, προσπάθησε να πείσει τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες για την εναλλακτική λύση του. Όταν κατάλαβαν ότι μπλοφάρει, αυτός δεν μπορούσε να απειλήσει με Grexit και αντ' αυτού ζήτησε «δημοκρατική εντολή» στο ελληνικό δημοψήφισμα. Όμως, παρόλο που η ψήφος των πολιτών υπέρ του «όχι» εξέπληξε τους ηγέτες του Eurogroup, είναι προφανές ότι δεν επηρέασε πραγματικά την πολιτική τους θέση. Εκτός των άλλων, και η δική τους δημοκρατική εντολή προέρχεται από τους δικούς τους ψηφοφόρους και σε πολλές χώρες οι ψηφοφόροι κάθε άλλο παρά συμπάθεια ένοιωθαν για την δυσχερή θέση της Ελλάδας. Να σημειώσουμε ως παράδειγμα, ότι την τωρινή αποδοχή του Τσίπρα από περίπου 60 % των Ελλήνων πολιτών, η αντίστοιχη του Σόιμπλε την υπερβαίνει (70 %), πέρα από το γεγονός ότι οι Γερμανοί είναι περίπου 8 φορές περισσότεροι από τους Έλληνες.
Το πιο σημαντικό δίδαγμα λοιπόν, δεν είναι ότι «μια άλλη Ευρώπη» είναι κατ' ανάγκη ανέφικτη, παρόλο που είναι συζητήσιμο άν είναι εφικτή εντός της ΕΕ. Ωστόσο είτε εντός, είτε εκτός της ΕΕ, άν μια διαφορετική Ευρώπη είναι όντως εφικτή, μπορεί να γίνει πραγματικότητα μόνον από ικανούς και καλά προετοιμασμένους πολιτικούς. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να είναι οπωσδήποτε οι καθιερωμένοι, ούτε καν οι κατ' επάγγελμα πολιτικοί. Στην πραγματικότητα, πολλά από τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ είναι επαγγελματίες πολιτικοί όπως οι λοιποί, ή προέρχονται από το καθιερωμένο πολιτικό φάσμα (π.χ. από το ΠΑΣΟΚ). 
Οι πολιτικοί που θέλουν να οικοδομήσουν μια διαφορετική Ευρώπη πρέπει να αποδεχτούν, έστω και απρόθυμα, ότι η πολιτική είναι ένα επάγγελμα με συγκεκριμένους κανόνες και απαιτεί συγκεκριμένες δεξιότητες. Για να επιτύχεις κάτι στην πολιτική, συμπεριλαμβανομένης της αλλαγής των κανόνων, θα πρέπει, σύμφωνα με την περίφημη φράση του συντηρητικού Γερμανού πολιτικού Otto von Bismarck, να κατέχεις «την τέχνη του εφικτού» και όχι απλώς να σαλπίζεις «την αλήθεια».
    
Ο Cas Mudde είναι επίκουρος καθηγητής στη Σχολή Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου της Georgia (H.Π.Α). Είναι ο συγγραφέας του «Populist Radical Right Parties in Europe» (Cambridge University Press, 2007), το οποίο στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Επίκεντρο» με τίτλο «Λαϊκιστικά Ριζοσπαστικά Δεξιά Κόμματα στην Ευρώπη». Εχει επιμεληθεί την έκδοση «Populism in Europe and the Americas: Threat or Corrective for Democracy»? (Cambridge University Press, 2012), το οποίο επίσης κυκλοφορεί στα ελληνικά με τίτλο «Λαϊκισμός στην Ευρώπη και την Αμερική - Απειλή ή διόρθωση για τη δημοκρατία;» (Επίκεντρο, 2013).
O Cas Mudde βρέθηκε τον Μάρτιο του 2015 στην Ελλάδα για σειρά διαλέξεων σχετικών με τον λαϊκισμό και την ακροδεξιά στην Ευρώπη.

   
Cas Mudde: Λαϊκισμός και φιλελεύθερη δημοκρατία - Η Ελλάδα ως εξαίρεση ή εικόνα από το μέλλον της Ευρώπης;  Ο Ολλανδός μελετητής της Ακροδεξιάς και του λαϊκισμού Κας Μούντε συζητά με τον Αντώνη Γαλανόπουλο (στο online περιοδικό ΧΡΟΝΟΣ 24, Απρίλιος 2015
Update 25.8.2015, στον ιστότοπο Μετά την Κρίση:
  
Γιώργος Παπαμώκος: Οι εραστές της θητείας του κ. Σημίτη και οι ανέραστοι της Αριστεράς - οι θεότυφλοι και ο μονόφθαλμος
   
Το ευρωπαϊκό πλεονέκτημα του ΣΥΡΙΖΑ, πως το καταστρέφει ο ανορθολογισμός, η αναζήτηση διεξόδου
    
Βιβλία του Cas Mudde στα Ελληνικά:

http://www.biblionet.gr/book/163928/Mudde,_Cas/%CE%9B%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AF%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1_%CF%81%CE%B9%CE%B6%CE%BF%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC_%CE%B4%CE%B5%CE%BE%CE%B9%CE%AC_%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1_%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%95%CF%85%CF%81%CF%8E%CF%80%CE%B7http://www.biblionet.gr/book/188604/%CE%A3%CF%85%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%AD%CF%81%CE%B3%CE%BF/%CE%9B%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82_%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%95%CF%85%CF%81%CF%8E%CF%80%CE%B7_%CE%BA%CE%B1%CE%B9_%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%91%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AEhttp://www.biblionet.gr/book/86337/%CE%A3%CF%85%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CE%AD%CF%81%CE%B3%CE%BF/%CE%97_%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%B5%CE%BE%CE%B9%CE%AC
 

1 σχόλιο:

  1. Δυστυχώς η επαλήθευση ήρθε γρήγορα:
    Στο παρακάτω άρθρο μου,
    http://aftercrisisblog.blogspot.gr/2014/06/blog-post_14.html

    σε μια παρένθεση του γραπτού λόγου σημείωνα:

    Οι γνωρίζοντες τη φιλοσοφία και την πρακτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι σίγουροι, ότι για παράδειγμα, η πολιτική του τσαμπουκά που πουλάει ο ΣΥΡΙΖΑ, ή θα οδηγήσει τον λαό σε νέες περιπέτειες ή αυτούς σε νέα πολιτική ταπείνωση και γελοιοποίηση ακολουθώντας τους λεονταρισμούς των κ. Σαμαρά και κ. Παπανδρέου - ειδικά αν συνεχίσουν με την ίδια λαϊκίστικη ρητορική. Παράλληλα, οι όποιοι σύμμαχοί μας στις Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες θα αντιληφθούν ότι η χώρα μας στερείται πολιτικών που έχουν γνώση των στοιχειωδών ευρωπαϊκών κανόνων διαμόρφωσης πολιτικής και θα μας εγκαταλείψουν οριστικά.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»