Παρασκευή, 21 Ιουλίου 2017

Τρία βήματα για να αποκτήσει η ΕΕ ηγετική θέση σε παγκόσμιο επίπεδο και γιατί δεν θα τα κάνει

του Βόλφγκανγκ Μύνχάου
  
© ft - Wolfgang Münchau: Three steps the EU can take to show global leadership, 16.7.2017
  
Για να αποκτήσει η ΕΕ ηγετικό γεωπολιτικό ρόλο, τα πλεονάσματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και οι κρίσεις χρέους στη ζώνη του ευρώ πρέπει να λάβουν τέλος, οι αμυντικές δαπάνες πρέπει να αυξηθούν. Mέχρι νεωτέρας, δεν θα κάνει τίποτε από αυτά, για λόγους εσωτερικής πολιτικής στα κράτη-μέλη.
 

Η Άνγκελα Μέρκελ είναι το πρώτο πρόσωπο που απέρριψε τις εικασίες ότι είναι το κατάλληλο πρόσωπο για να γίνει ηγέτιδα του δυτικού κόσμου. Δύσκολα να κρίνει κανείς αν αυτό είναι απόδειξη ψεύτικης μετριοφροσύνης ή νηφάλιου ρεαλισμού, όμως η δήλωσή της είναι σωστή. Όσo θυμό και να προκαλεί η πολιτική συμπεριφορά του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ή η Brexit, ένα βιαστικό συμπέρασμα περί γεωπολιτικών μετατοπίσεων ισχύος θα ήταν σοβαρό λάθος. Είναι όπως και οι συνωμοσίες: γεωπολιτικές μετατοπίσεις ισχύος συμβαίνουν κατά καιρούς, αλλά είναι πολύ σπάνιες.
Μετά την εκλογή του Εμμανουέλ Mακρόν ως προέδρου της Γαλλίας είδαμε μεγάλη ευφορία για την Ευρώπη. Η ζώνη του ευρώ απολαμβάνει αυτό που φαίνεται να είναι μια κυκλικής φύσης ανοδική κίνηση της οικονομίας ευρείας βάσης, η πρώτη μετά την έναρξη της χρηματοπιστωτικής κρίσης πριν από 10 χρόνια. Υπάρχει μια παγκόσμια πολιτική καλή θέληση έναντι της ΕΕ εν γένει, και ειδικότερα έναντι πολιτικών όπως ο κ. Mακρόν και η κα Μέρκελ. Θα ήταν πράγματι μια καλή στιγμή για να αναλάβει η ΕΕ έναν ηγετικό γεωπολιτικό ρόλο. Ευκαιρία για γεωπολιτική αναβάθμισή της υπάρχει και απομένει να χρησιμοποιηθεί. Αλλά για να συμβεί αυτό, η ΕΕ πρέπει να κάνει τρία πράγματα διαφορετικά σε σχέση με το παρελθόν και το παρόν. Οι πιθανότητες να το κάνει είναι μηδενικές. 
Το πρώτο και το πιο σημαντικό είναι να σταματήσουν μερικά κράτη - μέλη της ΕΕ να δημιουργούν μεγάλα και διαρκή πλεονάσματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Ξεχάστε όμως το γερμανικό πλεόνασμα. Αυτό που έχει σημασία είναι το πλεόνασμα της ευρωζώνης ως όλου - φυσικά, το πλεόνασμα της Γερμανίας είναι κρίσιμο συστατικό μέρος του. Το τελευταίο έτος, το πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών της ζώνης του ευρώ ως όλου διαμορφώθηκε στο 3,4 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. 
Πολλοί Ευρωπαίοι πολιτικοί και οικονομολόγοι τείνουν να βλέπουν τα πράγματα από την στενή οπτική γωνία της χώρας τους. Ο διακηρυγμένος στόχος τους είναι να γίνει πιο ανταγωνιστική η χώρα του καθενός από αυτούς. Η νοοτροπία μιας παγκόσμιας δύναμης δεν ανήκει στον δικό τους τρόπο σκέψης. Η μεγαλύτερη ίσως απογοήτευση από αυτά τα 20 σχεδόν χρόνια νομισματικής ένωσης, είναι το γεγονός ότι δεν εγκαταλείπουν αυτόν τον τρόπο σκέψης. Ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζακ Ντελόρ (Jacques Delors) είχε παρατηρήσει κάποτε ότι η ΕΕ αποτελείται από κράτη-μέλη δύο ειδών: Από μικρές χώρες που το ξέρουν ότι είναι μικρές και από μικρές χώρες που δεν το ξέρουν. Πρέπει κάποτε να ξεπεράσουν αυτό το σύμπλεγμα ανωτερότητας και να αποδεχτούν την πραγματικότητα. 
Αναμφισβήτητα η ζώνη του ευρώ είναι μεγάλη - είναι η δεύτερη σε μέγεθος οικονομία του κόσμου. Αυτό είναι που μετρά στον υπόλοιπο κόσμο. Αλλά σε αντίθεση με τους Αμερικανούς, εμείς οι Ευρωπαίοι δεν έχουμε συνηθίσει να σκεφτόμαστε τις διεθνείς συνέπειες των πράξεών μας. Εκείνοι που ασκούν κριτική στη ρητορική του κ. Τραμπ με το «πρώτα η Αμερική» του, θα έπρεπε να  συνειδητοποιούν ότι μερικές χώρες της ΕΕ κάνουν διαρκώς το ίδιο ακριβώς πράγμα.
Το δεύτερο που πρέπει να κάνει η ΕΕ, είναι να θέσει ένα τέλος στις ανακυκλούμενες κρίσεις της ευρωζώνης. Μερικά κράτη-μέλη της έχουν μη διατηρήσιμα επίπεδα χρέους. Τα τραπεζικά συστήματα εξακολουθούν να είναι αδύναμα. Οι οικονομικές ανισορροπίες εντός εντός της ζώνης του ευρώ βρίσκονται σχεδόν σε ύψος-ρεκόρ όλων των εποχών, όπως αποδεικνύεται, μεταξύ άλλων, από τα αυξανόμενα πλεονάσματα της Γερμανίας στο σύστημα πληρωμών Target 2 της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η κυκλικής φύσης ανοδική κίνηση της οικονομίας, στην οποία ήδη αναφερθήκαμε, δεν θα διορθώσει κανένα από τα προβλήματα αυτά. Το γεγονός ότι εξελίσσεται ένας οικονομικός κύκλος, δεν αποδεικνύει την ικανότητα της ΕΕ να καταλάβει θέση οικονομικής υπερδύναμης. 
Θα καταφέρουν να επανεκκινήσουν το σύστημα διακυβέρνησης της ευρωζώνης ο κ. Mακρόν και η κα Μέρκελ; Αυτό που ακούω από την Γερμανία είναι ότι πράγματι υπάρχει προθυμία για να συνεργαστούν με τον κ. Mακρόν. Όμως η Γερμανία βλέπει την δημιουργία μιας [πραγματικής] δημοσιονομικής ένωσης κυρίως ως όχημα για να οδηγήσει τη ζώνη του ευρώ σε περισσότερη λιτότητα. Απολαύστε το!
Το τρίτο πεδίο που χρειάζεται προσοχή είναι η επίμονη άρνηση της ΕΕ να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες. Για ό,τι αφορά ειδικότερα τη Γερμανία, δεν υπάρχει καμμιά περίπτωση να εκπληρώσει την υπόσχεση που έδωσε στο ΝΑΤΟ για αύξηση των αμυντικών δαπανών της στο 2 % του ΑΕΠ: η εσωτερική πολιτική της κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Με τα καινοφανή που είπε στην πρόσφατη ομιλία της σε υπαίθρια μπυραρία του Μονάχου, η κα Μέρκελ κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ. Ξέχασε όμως να επισημάνει, ότι για να γίνει κάτι τέτοιο, θα χρειαστεί μια αύξηση των αμυντικών δαπανών σε ύψος πολύ πάνω από το 2 % του ΑΕΠ για το οποίο δεσμέυτηκε στο ΝΑΤΟ. 
1997, Υπογραφή της Ευρωπαϊκής Συνθήκης του Άμστερνταμ
Και τα τρία σημεία έχουν ένα κοινό: η σημερινή οπτική γωνία της ΕΕ είναι εσωστρεφής. Ακόμη και αν δεχτούμε την πιο αισιόδοξη άποψη για ένα αναζωογονημένο θεματολόγιο γαλλο-γερμανικής συνεργασίας, αυτό δεν συνεπάγεται αυτόματα την προθυμία και ετοιμότητα της ΕΕ να αναλάβει έναν ηγετικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο. Μέχρι τώρα, κανείς πολιτικός ηγέτης δεν έχει αρχίσει να προετοιμάζει τους ψηφοφόρους του για τις αλλαγές στην εσωτερική πολιτική που απαιτεί ο ηγετικός ρόλος σε παγκόσμιο επίπεδο. 
Μολονότι οι Γερμανοί γενικά θα συμφωνούσαν με την πρόταση της κας Μέρκελ, ότι η ΕΕ πρέπει να στηρίζεται στα δικά της πόδια, δεν θα συμφωνούσαν σε κανένα από τα μέτρα που είναι αναγκαία για να γίνει αυτό πράξη: ούτε στις αμυντικές δαπάνες, ούτε στο τέλος της εμμονής με τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, ούτε και σε [περαιτέρω] μεταβίβαση εθνικής κυριαρχίας. 
Από όλες τις χώρες της ΕΕ, η Γαλλία είναι ίσως πιο έτοιμη από άλλες για ό,τι αφορά τον τομέα της άμυνας· όμως όταν τίθεται το θέμα του ελεύθερου εμπορίου, δύσκολα βρίσκει κανείς ουσιαστικές διαφορές ανάμεσα στις απόψεις του κ. Tραμπ και του κ. Mακρόν.
Ένα από τα πολλά μαθήματα που πήραμε από την κρίση στη ζώνη του ευρώ, είναι το εξής: Τα κενά ηγεσίας δεν καλύπτονται πάντα [όπως συμβαίνει με τα κενά στη φύση], διότι η ηγεσία δεν είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Μέχρι νεωτέρας, το πιο πιθανό αποτέλεσμα μιας υποχώρησης των ΗΠΑ από τον ηγετικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο, θα είναι απλά και μόνον λιγότερη ηγεσία σε παγκόσμιο επίπεδο.

   
Πρόσφατα αρθρα του Wolfgang Münchau στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση:
  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τραμπ Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» ή μάλλον κάνει φιλοσοφική κοινωνιολογία και κοινωνιολογική φιλοσοφία- τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι