Δευτέρα, 18 Δεκεμβρίου 2017

«Χρησιμοποιήσαμε πολλά χρήματα φορολογούμενων με λάθος τρόπο για να σώσουμε τράπεζες». Τι εννοούσε ο Γερούν Ντάισελμπλουμ;

Για να σκεφτεί κανείς, τί μπορεί να εννοούσε ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup και πολιτικός του ολλανδικού Εργατικού Κόμματος (του κάποτε κραταιού, αλλά σήμερα τόσο ισχυρού όσο και το ΠΑΣΟΚ το 2012) χρειάζεται, πρώτα-πρώτα, μια αναδρομή στην ιστορία της κρίσης.
Στα χρόνια 1990-2008 η φούσκα φούσκωσε σε όλη τη Δύση εξ αιτίας αυτού που εξομολογήθηκε ακόμη και ο αμερικανός πρόεδρος της Fed Allan Greenspan, ένας από τους πατέρες του έμπρακτου νεοφιλελευθερισμού: Δεν υπάρχει πιο αποτελεσματική τρόμπα από το να εμπιστεύεσαι χωρίς επιφυλάξεις το «αόρατο χέρι» των αγορών.
Ρύθμιση και επιτήρηση των τραπεζών, δεν υπήρχε ούτε στην Ελλάδα ούτε πουθενά αλλού, στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ. Και ο υπερδανεισμός του ελληνικού δημοσίου, ως προς την ουσία, σε τίποτε δεν διέφερε από τον υπερδανεισμό ιδιωτικών επιχειρήσεων ή προσώπων στις ΗΠΑ, στην Ισπανία ή στην Ιρλανδία.
Το φυσιολογικό της φούσκας είναι κάποτε να σκάσει. Και ό,τι φουσκώνει πολύ, ξεφουσκώνει άγαρμπα. Και όταν συνέβη το φυσιολογικό και άγαρμπο, στην περίοδο 2008-2012, πολλές μεγάλες επιχειρήσεις - με την αγοραία έννοια του όρου, διασώθηκαν με χρήμα φορολογουμένων. Ο κατάλογος των too-big-to-fail-monsters άρχιζε από τράπεζες όπως την AMRO στη χώρα του Ντάισελμπλουμ, την βρετανική Royal Bank of Scotland και την γερμανική  Hypotheken Vereinsbank, συνεχίστηκε με βιομηχανίες όπως την General Motors και την θυγατρική της Opel και στο τέλος συμπεριέλαβε ολόκληρες χώρες, όπως την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Εκτός από την Lehman Brothers που την άφησαν να σκάσει (και μετά το μετάνοιωσαν) και 2-3 τέρατα που εξαγοράστηκαν (π.χ. το μεγάλο πακέτο μετοχών της αμερικανικής Morgan Stanley που αγόρασαν οι Ιάπωνες της Mitsubishi), εξαιρέσεις στον κανόνα δεν υπάρχουν.
Αυτό άλλαξε μόνον το 2012, όταν οι αγορές κεφαλαίων ετοιμαζόταν να αποκλείσουν από τον δανεισμό την Ιταλία και Ισπανία, οικονομίες υπερβολικά μεγάλες για να μπορέσουν να τις διασώσουν με χρήματα φορολογουμένων. Τότε ακριβώς, ελλείψει άλλης λύσης, επενέβη η Κεντρική Τράπεζα της ΕΕ: Απείλησε
με το νομισματικό «πυρηνικό όπλο» της, που είναι μονοπώλιο των απανταχού Κεντρικών Τραπεζών, αυτούς που είχε αποκαλέσει ο Γερμανός Σοσιαλδημοκράτης Μύντεφέρινγκ «ακρίδες» (δυσφημώντας άδικα το δύστυχο έντομο, με τη δυσανάλογη παρομοίωση): «Θα σας πνίξω με ρευστό, άν χρειαστεί». Ή αυτολεξεί «the ECB is ready to do whatever it takes to preserve the euro. And believe me, it will be enough» (Mάριο Ντράγκι).
© Neue Westfälische Zeitung
Άν αυτό είχε γίνει στην ΕΕ έγκαιρα, ήδη από το 2008 - ή έστω από το 2010, με την επίσημη εκδηλωση της σοβούσας ελληνικής κρίσης -, πολλά δεινά για την ΕΕ ως όλον θα είχαν αποφευχθεί. Μη ξεχνάμε ότι η Ιρλανδία και η Πορτογαλία παρασύρθηκαν στη δίνη κυρίως εξαιτίας ενός γεύματος εργασίας στο Deauville των Μέρκελ-Σαρκοζύ, με το οποίο παραβίασαν την βασική εντολή μιας πολιτικής Κοινότητας που επιτάσσει «τα εν οίκω μη εν δήμω». Οι δύο ηγέτες της ΕΕ διακήρυξαν σ' Ανατολή και Δύση ότι «ο εταίρος μας Ελλάδα είναι ιδιαίτερη περίπτωση» και έβαλαν τους παράγοντες των παγκόσμιων αγορών (που δεν έχουν δα και τετράγωνη λογική!) να αναρωτιούνται ποιά  χώρα της ευρωζώνης θα είναι η επόμενη «ιδιαίτερη περίπτωση». Έτσι μας έφεραν το δηλητηριώδες ελληνικό PSI, υπό τα χειροκροτήματα του συνόλου σχεδόν του ελληνικού πολιτικού προσωπικού. Μην ξεχνάμε όμως τη ριζική διαφωνία του Τρισέ και της πλειοψηφίας στο Directorium της ΕΚΤ.
Δυστυχώς η επικρατούσα πολιτική στην ΕΕ, τότε δεν ήθελε να επιδείξει η ΕΚΤ το βαρύ οπλοστάσιό της
προς εκφοβισμόν. Διότι αυτό το «πυρηνικό όπλο» παραβίαζε τους κανόνες μιας αποτυχημένης «φιλελεύθερης» οικονομικής ορθοδοξίας, η οποία επιτάσσει να αποφασίζουν για το κόστος του χρήματος και των κεφαλαίων δανεισμού οι αγορές και όχι οι ρυθμιστές των αγορών. Μετά το 2012 το ανέχθηκε, διότι δεν μπορούσε να κάνει αλλοιώς. Αυτός ο οικονομικός φιλελευθερισμός δεν είχε πια ρεαλιστικές λύσεις - ούτε καλές, ούτε κακές.
Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα. Τα υπόλοιπα τα είπε περιληπτικά ο Ολλανδός πολιτικός. Αλλά δεν ωφελεί ιδιαίτερα το να παραδέχεσαι ένα αυτονόητο εκ των υστέρων. Θα ήταν μάλλον καλύτερα, ο Ολλανδός να πει απλώς, «στερνή μου γνώση να σ' είχα πρώτα» και να περιγράψει ξερά τι συνέβη μετά το πανευρωπαϊκό ρεσιτάλ κοινωνικής αναλγησίας και πολιτικής ανοησίας 2008-2012, που ήταν και η μεγάλη πολιτική επιχορήγηση της λαϊκίστικης ακροδεξιάς.
Η επικρατούσα πολιτική μεταξύ 2008 και 2012 έπραξε εσφαλμένα. Ο Μάριο Ντράγκι, ως πολιτικότερος των πολιτικών, αν και προέρχεται από τον σκληρό πυρήνα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, το καλοκαίρι του 2012 τράβηξε το πιστόλι του (ή μάλλον το νομισματικό «μπαζούκα» από το οπλοστάσιο της ΕΚΤ) και έσωσε μια χαμένη παρτίδα. 
Τώρα πιά, που τα χειρότερα των χειρότερων έχουν - προς το παρόν - αποφευχθεί, το μόνο ερώτημα με πρακτική σημασία αφορά το μέλλον: Στην επόμενη κρίση, θα έχουν άραγε οι πολιτευτές και οι λοιπές μαζορέτες των «ελεύθερων» αγορών και των «επενδυτών», πιο πολύ μυαλό, πιο λίγη ιδεολογία και κάποιο φραγμό στην απληστία, τη δική τους και κυρίως των αφεντικών τους; Όμως αυτό δεν το ξέρει ούτε ο Θεός. Οι εγγενείς (αυτο)καταστροφικές δυνάμεις δεν λείπουν καθόλου από τον καπιταλισμό· και για να τεκμηριωθεί το αυτονόητο, δεν χρειάζεται ο Μαρξ ως μάρτυρας.
Τουλάχιστον ο Ολλανδός εξομολογήθηκε. Μερικές εγχώριες μαζορέτες με απύθμενο μίσος εναντίον των ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων, πότε θα φροντίσουν για τη σωτηρία της ψυχής τους;
Και οι άλλοι ανεξομολόγητοι, πότε θα ομολογήσουν ότι με Χριστουγενιάτικα εφάπαξ μερίσματα και επιδόματα, οσοδήποτε καλοδεχούμενα και ανακουφιστικά για πάρα πολλούς, δεν ανασυγκροτείς το καχεκτικό κράτος πρόνοιας της Ελλάδας - ακόμη και αυτό υφαρπαγμένο προ πολλού από τις πιο προνομιούχες μερίδες μισθωτών ή μή μισθωτών μεσοαστών -, αλλά μόνον ρίχνεις σταγόνες νερού πάνω σε καυτή πέτρα;
Γ. Ρ.
© Der Spiegel

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ισπανία ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger J. Augstein Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Otto Bauer Ruskin Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε, κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι