Τετάρτη, 31 Ιανουαρίου 2018

Θόδωρος Αγγελόπουλος (1935 - 24 Ιανουαρίου 2012): Το βλέμμα του Οδυσσέα

Στις 24 Ιανουαρίου 2012 ο σκηνοθέτης Θόδωρος Αγγελόπουλος τραυματίστηκε σοβαρά από διερχόμενη μοτοσυκλέτα εν ώρα εργασίας (στα γυρίσματα της ταινίας «Η άλλη θάλασσα»). Πέθανε το ίδιο βράδυ στο νοσοκομείο. Έξι χρόνια μετά το θάνατό του θυμόμαστε τον καλλιτέχνη και το έργο του. Ως δείγμα όλων αυτών, που ο Αγγελόπουλος πάσχισε να σώσει από τη φθορά και από τη λήθη με εργαλείο την ασυνήθιστα μεγάλη δημιουργική του δύναμη, αναδημοσιεύουμε αυτά που είδαν σε μια από τις ταινίες του, στο «Βλέμμα του Οδυσσέα», οι άνθρωποι της Κινηματογραφικής Ομάδας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Ο Αγγελόπουλος δεν είναι πια εδώ. Όμως με το έργο του μας θυμίζει επίμονα κάτι ουσιώδες·
ουσιώδες γιατί βοηθά πολύ να σκεφτόμαστε καλά, να σκεφτόμαστε ελεύθερα, και για άλλα πράγματα, πέρα από τον κινηματογράφο: Η προσπάθεια για σωτηρία του βλέμματος, που αιχμαλωτίζεται στο φιλμ σαν «γλυπτό με υλικό το χρόνο» (έτσι το είπε ο Αντρέι Ταρκόφσκι, ο μέγιστος), είναι και αυτή αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη. «Μοιάζει με ιεραποστολή, έχει σχέση με αυτό που παλιότερα ονόμαζαν σωτηρία της ψυχής. Ίσως, τελικά η σωτηρία έρθει μέσα από τη σωτηρία του βλέμματος». Και της ευαισθησίας. «Όταν μάθουμε να βλέπουμε καλά, μπορούμε να ενεργούμε καλύτερα».
  
© Κινηματογραφική Ομάδα Πανεπιστημίου Ιωαννίνων: Το βλέμμα του Οδυσσέα
 
Ένας σκηνοθέτης ελληνικής καταγωγής επιστρέφει ύστερα από πολλά χρόνια στην Ελλάδα, προκειμένου να εντοπίσει τρεις θρυλικές μπομπίνες ανεμφάνιστου υλικού των αδελφών Μανάκη, πρωτοπόρων του κινηματογράφου στα Βαλκάνια. Από τη Φλώρινα στην Κορυτσά, στο παλιό Μοναστήρι, στη Φιλιππούπολη, μέχρι το Βουκουρέστι, στη Μαύρη Θάλασσα και από εκεί στο Βελιγράδι και στο Σεράγεβο, το οδοιπορικό του σκηνοθέτη που συστήνεται ως Α (ένα alter ego του ίδιου του Αγγελόπουλου) μοιάζει με σύγχρονη ανάγνωση της Οδύσσειας· αυτή τη φορά με προορισμό τα βάθη των Βαλκανίων. Ο σύγχρονος Οδυσσέας ζει την πτώση των ιδεολογιών, την ανθρώπινη εξαθλίωση του πολέμου και συνεχίζει το ταξίδι της αναζήτησης, με μοναδικό στόχο να ανασύρει το πρώτο κινηματογραφικό βλέμμα που αγγίζει ετούτη τη γη. Το βλέμμα του ήρωα, το βλέμμα κάθε κινηματογραφικού σκηνοθέτη, του Αγγελόπουλου, αλλά και της ανθρωπότητας που ζητά ένα νέο όνειρο, γίνονται το όχημα για μία ακόμη ποιητική περιπλάνηση. Ο Αγγελόπουλος τοποθετείται απέναντι σ' αυτή την αναζήτηση του ήρωα του:
«Κάθε δημιουργός θυμάται την πρώτη φορά που κοίταξε μέσα από το βιζέρ της κάμερας. Δεν είναι τόσο η στιγμή που ανακαλύπτεις το σινεμά, όσο η στιγμή που ανακαλύπτεις τον κόσμο. Ωστόσο, έρχεται κάποτε η ώρα που ο δημιουργός αρχίζει να αμφιβάλλει για την ίδια του την ικανότητα να βλέπει τα πράγματα, που δεν ξέρει πια αν το βλέμμα του είναι σωστό και αγνό».
Αριστερά: Η σκηνή με το γαλάζιο καΐκι στο Θερμαϊκό.
Δεξιά: Φωτογραφία του Γιόζεφ Κούντελκα, από το άλμπουμ «Περιπλανήσεις - Ακολουθώντας
το βλέμμα του Οδυσσέα»
(από τα γυρίσματα της ταινίας «Το βλέμμα του Οδυσσέα»)
Στην έναρξη της ταινίας, τοποθετούμαστε κατευθείαν στο θέμα της. Ένας πιονιέρος του κινηματογράφου προσπαθεί να φωτογραφίσει ένα πανέμορφο γαλάζιο καράβι που αναχωρεί από το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Το ταξίδι στις ρίζες του κινηματογράφου ξεκινά. Στη συνέχεια, και σε μία από τις κορυφαίες σκηνές της ταινίας, ο δημιουργός μας μεταφέρει στην πολυαγαπημένη του Φλώρινα. Σε ένα μοναδικό νυχτερινό και βροχερό πλάνο, μερικοί κάτοικοι υποδέχονται τον σκηνοθέτη Α, του οποίου η προβολή της τελευταίας του ταινίας ματαιώθηκε λόγω αντιδράσεων μιας μερίδας της πόλης. Οι υποστηρικτές του παρουσιάζονται με ομπρέλες στα χέρια (ένα τυπικό Αγγελοπουλικό σύμβολο - βλ. τον Διονύση Παπαγιαννόπουλο στο «Ταξίδι στα Κύθηρα»), ενώ οι φανατικοί και θρησκόληπτοι επικριτές του με αναμένες λαμπάδες, που εμπεριέχουν έναν ξεκάθαρα εμπρηστικό συμβολισμό. Στη σκηνή αυτή είναι καταγεγραμμένη η περιπέτεια του Αγγελόπουλου με την προηγούμενη του ταινία: «Το μετέωρο βήμα του πελαργού» (ένας μοναδικός στοχασμός πάνω στην έννοια των συνόρων), όταν ο τοπικός μητροπολίτης Αυγουστίνος Καντιώτης τη χαρακτήρισε αντεθνική, δίχασε την πόλη και επιστράτευσε το ποίμνιο του για να ματαιώσει τα γυρίσματα της. 
Κινηματογράφος της μνήμης και της ιστορίας λοιπόν. Της προσωπικής ιστορίας του Αγγελόπουλου εδώ, που γίνεται ένα με το έργο του, όπως κι’ εμείς. Το πλάνο, γεμίζει από την κάτω πλευρά από την παράταξη των πολιτών που στηρίζουν το σκηνοθέτη. Η θέση τους δεν είναι καθόλου τυχαία. Το πλάνο ουσιαστικά συνεχίζεται στο εσωτερικό της αίθουσας, μέσα από την οθόνη, όπου όλοι οι θεατές γίνονται ένα με τους υποστηρικτές του δημιουργού και με το έργο του.
Ιδιαίτερη μνεία χρειάζεται να γίνει και στη σκηνή του αγάλματος του Λένιν. Μετά την κατάρρευση της Ε.Σ.Σ.Δ., ένα μεγάλο μέρος των αγαλμάτων των ηγετικών της μορφών διαλύθηκαν και είτε μεταφέρθηκαν σε αποθήκες (βλ εναρκτήρια σεκάνς στο «Ο άνθρωπος από μάρμαρο» του Αντρέι Βάιντα), είτε απεστάλησαν σε συλλέκτες στην Ευρώπη. Ο κεντρικός μας ήρωας, θέλοντας να ταξιδέψει λαθραία ως τη Γερμανία, επιβιβάζεται σε μια φορτηγίδα όπου βρίσκεται κομματιασμένο ένα τεράστιο άγαλμα του Λένιν. Το πλοίο ανεβαίνει τον Δούναβη και η σημειολογία παραπέμπει έντονα σε κηδεία, καθώς οι άνθρωποι από τις όχθες του ποταμού το κοιτούν και κάνουν το σταυρό τους. Η κηδεία του αγάλματος, το τέλος δηλαδή των οραμάτων του σοσιαλισμού, που επιστρέφουν στην αρχική τους κοιτίδα (Γερμανία/Καρλ Μάρξ) κομματιασμένα από τη διαστρέβλωση τους, σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής, ενός ολόκληρου αιώνα. Ο Αγγελόπουλος καταθέτει μια ποιητική σεκάνς σταθμό στον πολιτικό κινηματογράφο, η οποία έχει και διαστάσεις υπερπαραγωγής, καθώς για την ολοκλήρωση της κατασκευάστηκαν θεόρατα κομμάτια αγάλματος συνολικού μήκους 35 μέτρων.
Το «Βλέμμα του Οδυσσέα» είναι ένα είδος αυτοβιογραφίας, ένα είδος εσωτερικής περιπέτειας, όπου η ύπαρξη προηγείται σταθερά της ουσίας, και συνεπώς δεν υπάρχει κανένας λόγος ο χρόνος να μετριέται με το ρολόι, όπως στις κοινές περιπέτειες, που αρχίζουν, κορυφώνονται και τελειώνουν με τη λογική σειρά που επιβάλλει ο αντικειμενικός, ο μαθηματικός χρόνος. Ο ήρωας της ταινίας «Το Βλέμμα του Οδυσσέα» δεν ζει μια περιπέτεια· ζει τη δική του περιπέτεια και επιβάλλει στη εξωτερική περιπέτεια (πόλεμος) το δικό του χρόνο. Έχει λοιπόν την ποιητική άνεση να μπαινοβγαίνει στο χρόνο από όποια «πόρτα» θέλει, πολύ περισσότερο τώρα που όλες οι πόρτες στα Βαλκάνια είναι σπασμένες, τώρα που ο ιστορικός χρόνος τρέχει από τις τρύπες ενός κόσκινου και διαχέεται παντού στον βαλκανικό χώρο. Κάπως έτσι συμβαίνουν τα πράγματα και στην «Οδύσσεια» του Καζαντζάκη, ο οποίος πιάνει τον Ομηρικό ήρωα εκεί που τον εγκαταλείπει ο Όμηρος κι αρχίζει να τον περιφέρει σε καινούργιους τόπους, με καινούργιους ανθρώπους, ίσα ίσα για να μη φτάσει ποτέ ο Οδυσσέας στη Ιθάκη. Άλλωστε για κάθε φιλοσοφημένο άνθρωπο, κάθε ταξίδι τελειώνει σ’ ένα νεκροταφείο. Και κάθε νεκροταφείο είναι μια Ιθάκη.
Το εμπόλεμο Σεράγεβο, 1992-1995, στην ταινία «Το Βλέμμα του Οδυσσέα»
Ωστόσο, όταν την Ιθάκη τη μεταθέτεις στο Σεράγεβο, όπως κάνει ο Αγγελόπουλος στο «Βλέμμα του Οδυσσέα», την τοποθετείς στην κόλαση. Κι όταν την Πηνελόπη (Maia Morgensten) την σκορπάς στο δρόμο (οι γυναίκες που συναντά ο ήρωας στο δρόμο του έχουν όλες την ίδια μορφή), τότε δεν θα βρείς καμιά Πηνελόπη, όταν φτάσεις στο τέλος του ταξιδιού. Τα μονοπάτια της ιστορίας δεν οδηγούν πουθενά, κυρίως μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Αυτή η ταινία μιλάει κυρίως για το χαμένο δρόμο της ιστορίας, για το ξεστράτισμα του ανθρώπου στην αιώνια πορεία του προς την ουτοπία.
Ο ήρωας της ταινίας αυτοστρατεύεται σε ένα ιδανικό που μοιάζει να είναι το τελευταίο μέσα σε μια κοινωνία που μοιάζει να κατανάλωσε όλα τα ιδανικά της: Το να περισώσεις το αρχικό, το παρθενικό βλέμμα που έρριχνε ο κινηματογράφος στον κόσμο, στην αρχή του αιώνα που έφυγε, σίγουρα είναι ένα ιδανικό που μετριάζει τη «θλίψη απ’ το τέλος του αιώνα», όπως λέει ο Αγγελόπουλος. Μας λέει πως η προσπάθεια για σωτηρία του αιχμαλωτισμένου στο σελιλόιντ βλέμματος μοιάζει με ιεραποστολή και έχει σχέση με αυτό που παλιότερα ονόμαζαν σωτηρία της ψυχής. Ίσως τελικά η σωτηρία, έρθει μέσα από τη σωτηρία του βλέμματος. Όταν μάθουμε να βλέπουμε καλά, μπορούμε να ενεργούμε καλύτερα.
Για την ταινία
Σκηνοθέτης και Σενάριο: Θόδωρος Αγγελόπουλος,
Φωτογραφία: Γιώργος Αρβανίτης
Μουσική: Ελένη Καραϊνδρου

Ηθοποιοί κύριων ρόλων: Έρλαντ Γιόζεφσον (αντικατέστησε τον Τζιαν Μαρία Βολοντέ ο οποίος πέθανε κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων), Χάρβεϊ Καϊτέλ, Maia Morgenstern, Θανάσης Βέγγος, Γιώργος Μιχαλακόπουλος, Ντόρα Βολανάκη
Βραβεία: Μεγάλο Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Καννών (1995) και Βραβείο FIPRESCI (από την Fédération Internationale de la Presse Cinématographique). Επίσης, μεταξύ άλλων: Ευρωπαϊκό βραβείο Felix (European Film Award, foe Best Film της European Film Academy, 1995), Nastro d’Argento Εuropeo (1996), Αργεντινός Ασημένιος Κόνδορας Καλύτερου Ξένου φίλμ (Premio Cóndor de Plata a la mejor película extranjera,1999), κρατικά βραβεία ποιότητας, μοντάζ και σεναρίου, The Top 100 Films of All Time - Περιοδικό TIME
Τόπος και χρόνος γυρίσματος: Ελλάδα, 1995
Διάρκεια: 176’


Αντώνης Λιάκος: Θόδωρος Αγγελόπουλος, ένας ποιητής της ιστορίας (Ενθέματα της Αυγής)
 
 
Άνω, στα γυρίσματα της ταινίας. Κάτω, με τον Εμίρ Κουστουρίτσα, στις Κάννες, 1995

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ισπανία ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger J. Augstein Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Otto Bauer Ruskin Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε, κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι