Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν - Η σκανδαλώδης εξαπάτηση των πολιτών από τις κυβερνήσεις, οι καλές υποσχέσεις της νέας Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το διακύβευμα

του Στέφφεν Ντόμπερτ

© Die Zeit - Steffen Dobbert: Es ist ein Skandal, 16.7.2019

  
Η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προτάθηκε για το αξίωμα αυτό από τους ηγέτες των χωρών-μελών της ΕΕ με τρόπο εντελώς προβληματικό και αμφιλεγόμενο. Ωστόσο, διεκδικώντας την ψήφο του μελών του Ευρωκοινοβουλίου, έδωσε στους Ευρωπαίους πολίτες πολλές καλές υποσχέσεις, με μια ομιλία φορτισμένη με συναίσθημα και πάθος υπέρ της Ένωσης. Στο τέλος, εξελέγη με οριακή πλειοψηφία. Η οποία μάλιστα εξασφαλίστηκε μόνον χάρις στην υπερψήφισή της από τους ευρωβουλευτές των όχι και τόσο φιλοευρωπαϊκών κυβερνητικών παρατάξεων της Ουγγαρίας και της Πολωνίας. Οι παρατάξεις αυτές, μαζί με τους Ιταλούς ακροδεξιούς (οι οποίοι καταψήφισαν τη νέα Πρόεδρο), προηγουμένως είχαν εμποδίσει να προταθούν οι προορισμένοι για το προεδρικό αξίωμα κορυφαίοι υποψήφιοι των ευρωπαϊκών κομματικών οικογενειών, είτε εξαιτίας φατριαστικών συγκρούσεων και αντεκδικήσεων εντός της ευρύτερης ευρωπαϊκής Δεξιάς και Κεντροδεξιάς (περίπτωση Μάνφρεντ Βέμπερ), είτε επειδή τους θεωρούσαν πολύ αριστερούς (περιπτώσεις Φρανς Τίμμερμανς και Μαργκρέτε Βεστάγκερ).
Έτσι, άν και εκφράζεται με έντονα «φιλοευρωπαϊκή ψυχή», άν και η εκλογή μιας γυναίκας (και μητέρας με 7 παιδιά) στο αξίωμα αυτό είναι καλό σημάδι, η νέα Πρόεδρος επιβαρύνεται με το στίγμα της εξαπάτησης των Ευρωπαίων πολιτών, ιδίως των πιο νέων, από τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών. Αλλά και με υποθήκευση της εκλογής της από στρατηγικές κινήσεις πολιτικών δυνάμεων που δεν θέλουν μια «όλο και στενότερη Ένωση» και οδηγούν, προς το παρόν, σε αδιέξοδους δρόμους χώρες σημαντικές στην ιστορία και πολιτισμό της ηπείρου μας. Ενώ άλλες χώρες-μέλη, οι ισχυρές, είναι σε μεταβατική πολιτική φάση σύγχυσης και εκκρεμότητας. Αυτό το στίγμα, για το οποίο δεν ευθύνεται η ίδια, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα το αποτινάξει από πάνω της - και από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ - μόνον εάν μείνει πιστή στις υποσχέσεις της και οι λόγοι γίνουν σύντομα πράξεις.

Γ. Ρ.

Περισσότεροι από τους μισούς πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πιστεύουν ότι η φωνή τους, σε κάποιο βαθμό, λαμβάνεται υπόψη στην ΕΕ. Και το ποσοστό που έχει αυτή τη γνώμη, είναι το υψηλότερο που βρέθηκε από δημοσκοπική έρευνα σε όλη την ιστορία της Ένωσης. Δυστυχώς, αυτό δεν είναι λόγος για να αισθανόμαστε ευτυχείς - και το πρόβλημα συνίσταται στον τρόπο με τον οποίο η Ursula von der Leyen έγινε Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η δημοσκοπική έρευνα είναι πρόσφατη, προέρχεται από στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου που μετρήθηκαν μετά τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αλλά δεν έχει σχετίζεται καθόλου με την εκλογή νέας Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εξάλλου, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν συμμετείχε καθόλου στην προεκλογική εκστρατεία της ΕΕ. Όποιοι ψήφισαν στις ευρωπαϊκές εκλογές, είχαν υπόψη για το αξίωμα αυτό κορυφαίους κομματικούς υποψηφίους όπως π.χ. ο Μάνφρεντ Βέμπερ ή ο Φρανς Τίμμερμανς, αλλά σίγουρα όχι την τότε υπουργό Άμυνας της Γερμανίας.

H EE, η αναζήτηση νέας ηγεσίας, η εξισορρόπηση συμφε-ρόντων. Μέρκελ σε αποδρομή, επιθυμίες του Μακρόν

του Στέφαν Κορνέλιους

© Süddeutsche Zeitung - Stefan Kornelius: Meinung am Mittag: EU Merkel bekommt ihre Grenzen aufgezeigt, 2.7.2019

Ο Stefan Kornelius βλέπει ευκρινώς ότι η από κοινού διακυβέρνηση της ΕΕ με την σημερινή της μορφή και η διατήρηση της συνοχής της ως όλου γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Με τις παρούσες πηγές δημοκρατικής νομιμοποίησης και υπό τους ισχύοντες κανόνες κατανομής ισχύος και λήψης αποφάσεων, είναι πια σχεδόν αδύνατη η εξισορρόπηση των διαφορετικών συμφερόντων (των κομμάτων, των εθνικών κρατών μεταξύ τους, αυτών με τον μηχανισμό της Κοινότητας, του Βορρά και του Νότου, της Ανατολής και της Δύσης, των μεγάλων και των μικρών κρατών, ακόμη και το ζήτημα της ισότητας των δύο φύλων). Η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ δεν έχει πιά τη δύναμη για να θέσει υπό έλεγχο τις φυγόκεντρες δυνάμεις και δέχεται τώρα πάνω της όλη την πίεση του αντίθετου ανέμου. Ο δε πρόεδρος Μακρόν αναλαμβάνει το ρίσκο μιας ανοιχτής ρήξης, για να προωθήσει το δικό του σχέδιο: Του διαχωρισμού της σημερινής (κατ΄ αυτόν μή βιώσιμης) ΕΕ, σε έναν «πυρήνα» ή «πρωτοπορία» των προθύμων και σε μια «ζώνη των διστακτικών μελών», δηλαδή έναν μετασχηματισμό της ΕΕ σε Ευρώπη των δύο ταχυτήτων. Αργά ή γρήγορα, οι επιθυμίες του Μακρόν μπορεί εξ ανάγκης να γίνουν πραγματικότητα, αλλά «η Ευρώπη δεν θα βγει ωφελημένη από αυτό». Αυτή είναι η άποψη του Κορνέλιους. 

Όσον αφορά άλλες, διαφορετικές οπτικές γωνίες  για την βιωσιμότητα της σημερινής ΕΕ και για τις προοπτικές αλλαγών με στόχο να υπερβεί το δημοκρατικό της έλλειμμα και το έλλειμμα αποτελεσματικότητας, απόψεις όπως π.χ. του Jürgen Habermas (βλ. και → εδώ), της Ulrike Guérot και του Ιβάν Κράστεφ, έχουν παρουσιαστεί εκτενώς σε τούτο τον ιστοχώρο.

Γ. Ρ. 

 

Ο πρόεδρος της Γαλλίας είναι δάσκαλος που μας διδάσκει παράδοξα μαθήματα: Ο Εμμανουέλ Μακρόν πρώτα απέρριψε την ιδέα ότι μόνον οι κορυφαίοι υποψήφιοι των κομμάτων στις ευρωπαϊκές εκλογές μπορούν να διεκδικήσουν το αξίωμα του προέδρου της Επιτροπής. Και μετά διαπίστωσε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο «άφησε πολύ άσχημες εντυπώσεις» και «απέτυχε» στην αναζήτηση νέων προσώπων για την ηγεσία της ΕΕ. Υποκριτικές και εσφαλμένες οι διαπιστώσεις του Μακρόν. Υποκριτικές, επειδή ο Μακρόν συνέβαλε τα μέγιστα στο να προκύψει αυτή η κατάσταση. Εσφαλμένες, επειδή η εντύπωση που αφήνει η Ευρώπη τούτη την ώρα δεν είναι κακή, αλλά αντικατοπτρίζει έντιμα την πραγματική σημερινή της κατάσταση.
Η ΕΕ λειτουργεί σύμφωνα με ένα πολύ περίπλοκο σύστημα του δούναι και λαβείν· έχει ένα πολυεπίπεδο σύστημα λήψης αποφάσεων με επάλληλα, αλληλένδετα κέντρα εξουσίας. Προκειμένου να επιλεγεί το προσωπικό που θα στελεχώσει τις κρίσιμες θέσεις της Ένωσης,  το Συμβούλιο, το σώμα των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, διαθέτει [σύμφωνα με τις Συνθήκες] δημοκρατική νομιμοποίηση τόση όση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δεν συμβαίνουν συνωμοσίες στα πίσω δωμάτια: Αυτή είναι η κανονική διαδικασία λήψης αποφάσεων. Μπορεί να μην αρέσει, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει καλύτερη.
Όμως, τώρα πια, οι φυγόκεντρες δυνάμεις εντός της ΕΕ έχουν φθάσει στο πιο κρίσιμο σώμα της, στο Συμβούλιο, το οποίο είναι ο τελευταίος και πιο κρίσιμος τόπος για την εξεύρεση ευρωπαϊκών συμβιβασμών. Η Ευρώπη δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς συμβιβασμούς. Από αυτή την άποψη, η σκληρή διαμάχη για τις επιλογές προσώπων αποκαλύπτει την κακή κατάσταση της Κοινότητας· αλλά δεν έφτασε ακόμη η ώρα του πανικού.