Σάββατο, 28 Σεπτεμβρίου 2013

Θά επιβιώσει ο Γερμανικός Φιλελευθερισμός μετά την κρίση;

 του Βόλφγκανγκ Μύνχάου

© Der Spiegel Online -  Neuer Liberalismus: Drei Fragen für die FDP  (25.09.2013)

Η χρηματοπιστωτική κρίση έχει θέσει τους Φιλελεύθερους μπροστά στις μεγαλύτερες διανοητικές προκλήσεις εδώ και δύο γενιές. Η κρίση προκάλεσε ανεξέλεγκτη αστοχία και αποτυχία της αγοράς - η οποία σύμφωνα με τον παλαιο-φιλελεύθερο τρόπο σκέψης δεν θα έπρεπε κάν να συμβεί. Παρήγαγε επίσης μακροοικονομική αστάθεια, η οποία επίσης δεν θα έπρεπε να υπάρχει, γιατί υποτίθεται ότι συστήματα που υπόκεινται σε κανόνες, είναι συστήματα που αυτο-διορθώνονται. Μερικοί Φιλελεύθεροι έχουν προσπαθήσει να εξηγήσουν το πρόβλημα παρακάμπτοντάς το απλώς, δηλαδή καθιστώντας υπεύθυνη για την κρίση την χαλαρή οικονομική συμπεριφορά των χωρών του Ευρώ, κάτι που δεν συμφωνεί με την πραγματικότητα. Η κρίση μαίνεται για πολύ καιρό και σχεδόν παντού στον Δυτικό κόσμο.
Δεν έχω την πρόθεση να δώσω απαντήσεις με αυτό το άρθρο, αλλά απλώς να θέσω ερωτήσεις. Για να δοθούν απαντήσεις, χρειάζεται κάτι που οι ηγετικές φυσιογνωμίες των Γερμανών Φιλελευθέρων μισούν ιδιαίτερα: Μια ανοικτή πολιτική συζήτηση για τα θεμελιώδη ζητήματα. Κάτι τέτοιο είναι εγγενώς πιο εύκολο για τους Πράσινους, σε σύγκριση με τους Φιλελεύθερους.
Πολλοί Φιλελεύθεροι μάλλον δεν γνωρίζουν ότι το σημερινό φιλελεύθερο οικονομικό δόγμα τους ήταν επίσης παράγωγο μιας άλλης κρίσης, δηλαδή της κατάρρευσης του οικονομικού φιλελευθερισμού στη δεκαετία του 1920 και στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Η απάντηση δόθηκε στην δεκαετία του 1940 και ήταν ο Ordoliberalism της Σχολής του Freiburg, που απο τότε αποτελεί την Αγία Γραφή του σύγχρονου Γερμανικού οικονομικού φιλελευθερισμού.


Οι συντηρητικές σχολές σκέψης βρίσκονται επίσης στα τελευταία τους 
Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μια παρόμοια κατάσταση. Και πάλι μια κρίση απειλεί τον Φιλελευθερισμό. Η διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά οι Φιλελεύθεροι δεν θέλουν να δούν το πρόβλημα. Ο Ordoliberalism τους καταδίκασε αρχικά στην αποδοχή οικονομικών θεωριών που υπόκεινται σε σταδιακές κανονιστικές δεσμεύσεις, στον μονεταρισμό της δεκαετίας του 1960 και του 1970, και στη συνέχεια σε διάφορες νεοκλασικές θεωρίες, που όλες έχουν ένα κοινό, να περιορίζουν και υποβαθμίζουν το ρόλο του κράτους ως προς την οικονομική πολιτική. Από το σημείο αυτό ακριβώς θα πρέπει να αρχίσει η συζήτηση.
Η κρίση απέδειξε κάτι που προκαλεί δυσφορία στους Φιλελεύθερους: Χωρίς το κράτος, ο παγκόσμιος χρηματοπιστωτικός τομέας θα είχε καταρρεύσει και όλος ο κόσμος θα είχε βυθιστεί σε βαθιά ύφεση. Οι Φιλελεύθεροι δεν θα έπρεπε να υποτιμούν αυτό το γεγονός ή να το παρακάμπτουν ως εξαίρεση.
Υπολογίζω επίσης, ότι και η πολιτική της Άνγκελα Μέρκελ για την αντιμετώπιση της κρίσης θα αποτύχει. Αυτό θα δημιουργήσει προβλήματα στους ανθρώπους που σκέφτονται και με τον φιλελεύθερο και με τον συντηρητικό τρόπο. Ο Κεϋνσιανισμός που έχει κηρυχθεί νεκρός στη Γερμανία, έχει περιγράψει πολύ καλύτερα την οικονομική δυναμική της κρίσης, παρά η πληθώρα των συντηρητικών σχολών σκέψης, στις οποίες δεν υπάρχει πρόβλεψη για τέτοιου είδους κρίσεις. Και αυτό που δεν θα έπρεπε να υπάρχει, κηρύσσσεται στη συνέχεια και ανύπαρκτο.
Έτσι, η αύξηση της ανεργίας εκλαμβάνεται ως συνέπεια των εθελοντικών αποφάσεων τεμπέληδων ανθρώπων που δεν θέλουν να εργασθούν. Η πτώση των οικονομικών επιδόσεων εκλαμβάνεται ως συνέπεια ελεύθερων αποφάσεων των δρώντων παραγόντων. Ως επακόλουθο, καλύτερο θα ήταν να μην είχαμε κάνει τίποτε μετά την πτώχευση της Lehman Brothers. Οι συντηρητικές σχολές σκέψης είναι στα τελευταία τους, όπως και το κόμμα των Ελεύθερων Δημοκρατών (FDP). 
Ωστόσο, άν οι Φιλελεύθεροι θελήσουν να προχωρήσουν σε μια ουσιαστική συζήτηση για το μέλλον του οικονομικού φιλελευθερισμού, θα έδινα προτεραιότητα στα ακόλουθα θέματα: 
Πρώτον: Είναι ο Φιλελευθερισμός και ο Κεϋνσιανισμός συμβατοί; Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις στις παραδοσιακές σχολές σκέψης, τις προσανατολισμένες στην προσφορά; Ποιος είναι ο ρόλος των σύγχρονων Κεντρικών Τραπεζών σε οικονομικά συστήματα με μεγάλες χρηματοοικονομικές αγορές; Μπορούν να λειτουργήσουν σ' αυτό το περιβάλλον συστήματα που βασίζονται σε δεσμευτικούς κανόνες και στην ανεξαρτησία;
Δεύτερον: Ποια είναι η επίδραση του ευρώ, το οποίο θα συνεχίσει να υποστηρίζει το κόμμα FDP; Μπορεί ο φιλελευθερισμός του εθνικού κράτους να μεταφερθεί σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, και αν ναι, πώς και με ποιούς περιορισμούς και με ποιές διευρύνσεις; Η έννοια της ανταγωνιστικότητας, για παράδειγμα, λειτουργεί για τα μικρά εθνικά κράτη, αλλά όχι για μαζικές οικονομίες, όπως της ζώνης του Ευρώ. Τι απομένει από την εθνική φιλελεύθερη πολιτική, όταν οι σημαντικές αποφάσεις μετατοπίζεται στο Ευρωπαϊκό επίπεδο ; 
Τρίτον: Πώς συμπεριφέρονται οι Φιλελεύθεροι απέναντι στην παγκοσμιοποίηση; Ποια συστήματα δημοκρατικού ελέγχου και διακρατικού συντονισμού είναι απαραίτητα για την διαχείριση της παγκοσμιοποίησης; 

Ερωτήσεις, απορίες: Και άλλα κόμματα, ιδίως οι Σοσιαλδημοκράτες, θα πρέπει να θέσουν αυτές τις ερωτήσεις. Αλλά για τους Φιλελεύθερους, είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Ο Φιλελευθερισμός έχει μέλλον μόνον αν μπορέσει να συμβάλλει στα προβλήματα του 21ου αιώνα.  Για τον Guido Westerwelle, τον Philipp Rösler και τον Rainer Brüderle, αυτό το έργο ήταν υπερβολικά βαρύ. 
Ο νέος πρόεδρος του κόμματος FDP δεν πρέπει να απαντήσει ο ίδιος αυτές τις ερωτήσεις, αλλά θα πρέπει να τις θέσει. Στη συνέχεια, αυτό μπορεί να δώσει αποτελέσματα. Αλλά αν σχεδιάζει να συνεχίσει και πάλι ως ένα αυστηρά συντηρητικό κόμμα φορολογικών περικοπών και εξυπηρέτησης πελατειακών λόμπι, τότε θα είναι ίσως η τελευταία φορά που θα πρέπει να ασχοληθεί κανείς με αυτό το κόμμα.


O Wolfgang Münchau είναι οικονομικός συντάκτης στους Financial Times και στον Spiegel
   
Παλιότερα άρθρα του Wolfgang Münchau σ' αυτή την ιστοσελίδα: 
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»