Πέμπτη, 15 Ιανουαρίου 2015

Η Ελλάδα δεν θα φύγει απο τη ζώνη του ευρώ. Όμως υπάρχει κίνδυνος οικονομικής παρακμής της Ευρώπης

του Γιόζεφ Γιόφφε
  
© The New York Times, Josef Joffe, No Exit for Greece, 12 Ιανουαρίου 2015
   
Ξεχάστε την περίπτωση Grexit: Αυτό που πρέπει να μας ανησυχεί είναι οι ιστορικές τάσεις στην Ευρώπη: οι ασθένειες οι βαθιά ριζωμένες σε οικονομίες που υστερούν στις επενδύσεις, στην καινοτομία και στην ανταγωνιστικότητα. Συγκριτικά με αυτό, τα προβλήματα της Ελλάδας κοστίζουν πενταροδεκάρες. Όμως η Ευρώπη ως όλον έχει αρχίσει να μοιάζει σαν την Ελλάδα, αλλά σε μεγέθυνση. Και τα οικονομικά δεδομένα της μακράς διάρκειας ψιθυρίζουν στο αυτί της Ευρώπης ό,τι ψιθυρίζουν και στο αυτί της Ελλάδας: Μεταρρύθμιση ή παρακμή.
   


Μια ακόμη αναδιάρθρωση χρέους υπό συνθήκες χρεοκοπίας για την Ελλάδα, η τρίτη μέσα σε 5 χρόνια, όμως «έξοδος» δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Οι Έλληνες δεν θα κάνουν τη χάρη στη ζώνη του ευρώ να δραπετεύσουν από το κοινό νόμισμα. Και δεν έχει καμμιά σημασία αν δεν θα έπρεπε να γίνουν δεκτοί στην αρχή, όταν είχαν μαγειρέψει τα στατιστικά στοιχεία για να φαίνονται αποδεκτά και αξιοπρεπή.
Ούτε και ο Αλέξης Τσίπρας, ο ηγέτης του κόμματος της ριζοσπαστικής αριστεράς ΣΥΡΙΖΑ, θέλει την έξοδο της Ελλάδας. Βρίσκεται προφανώς σε καλό δρόμο για να κερδίσει τις πρόωρες εκλογές στις 25 Ιανουαρίου και όπως ο ίδιος διαβεβαιώνει, «μην αμφιβάλλετε, θα μείνουμε στο ευρώ». 
Και για να λέμε την αλήθεια, ούτε και κανείς άλλος θέλει να φύγει η Ελλάδαπεριλαμβανομένης της Γερμανίας. Έστω και αν η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ βάζει τώρα συνεργάτες της να διαδίδουν την ιδέα ότι μια «Grexit» δεν αποτελεί πλέον κάτι που αποκλείεται απολύτως: Αν ο κ. Τσίπρας κερδίσει τις εκλογές και στη συνέχεια επιβάλλει στους πιστωτές της χώρας ένα ακόμη κούρεμα, ενώ θα αρνείται τις μεταρρυθμίσεις της αγοράς και τη δημοσιονομική αυστηρότητα, τότε θα αποχαιρετήσουμε την Ελλάδα. Αυτή είναι η απειλή από το Βερολίνο, μια απειλή που δεν διατυπώνεται ρητά, όμως τελικά είναι και κούφια. 
Εν τω μεταξύ, ο εκπρόσωπος της κας Μέρκελ αρνήθηκε ότι διατυπώθηκαν απειλές, έστω και έμμεσες. Παρ' όλα αυτά, η κρίση της ευρωζώνης ξαναγύρισε εκεί απ' όπου είχε ξεκινήσει πριν από 5 χρόνια: στην Ελλάδα. Πρόκειται άραγε για άλλο ένα φουσκωμένο κύμα που θα υποχωρήσει, όπως έγινε και τα προηγούμενα χρόνια, ή μήπως για ένα φονικό τσουνάμι που θα πνίξει πρώτη την Ελλάδα και στη συνέχεια την λοιπή ευρωζώνη;
Άν δεν έχετε αγοράσει πολλά ελληνικά ομόλογα που αυτή τη στιγμή η αξία τους μειώνεται, καθίστε αναπαυτικά και απολαύστε αυτό το έργο με τους δύο αντίπαλους πρωταγωνιστές, την καγκελάριο της Γερμανίας και τον επίδοξο πρωθυπουργό της Ελλάδα. Η κα Μέρκελ, όπως το συνηθίζει, χρησιμοποιεί υπονοούμενα και διαρροές. Ο κ Τσίπρας ρίχνει απειλητικές, άγριες ματιές. Θέλει να «σκίσει» τις συμφωνημένες υποσχέσεις λιτότητας και να σταματήσει την εξυπηρέτηση του ελληνικού χρέους, επικαλούμενος μεταφορικά την πυρηνική ισορροπία του τρόμου στον Ψυχρό Πόλεμο: «Αν η μία πλευρά πατήσει το κόκκινο κουμπί, τότε θα χάσουν όλοι».
Αυτός είναι ο πυρήνας της κρίσης τώρα, ένα νομισματικό «παιχνίδι της κότας»: ποιός θα υποχωρήσει πρώτος. Όπως γνωρίζουμε από τα πολεμικά παιχνίδια, συνήθως νικά ο παίκτης που δείχνει να είναι πιο τρελός από τους άλλους. Όσοι σκέφτονται με στρατηγικό τρόπο, αυτό το ονομάζουν «ορθολογικό παραλογισμό». Άν αφρίζεις από θυμό, βρίσκεις πιο εύκολα τρόπο να πάρεις άλλα 100 δις ευρώ, παρά άν τα ζητάς με τρόπο μειλίχιο.
Δεν είναι παράλογο παιχνίδι. Η Ελλάδα έχει διασωθεί δύο φορές: το 2010 με 110 δισεκατομμύρια € και το 2012 με άλλα 130 δισεκατομμύρια. Το 2011 οι ιδιώτες επενδυτές έχασαν το 50 % του ελληνικού δημόσιου χρέους που κατείχαν. Αυτές οι διασώσεις έχουν δημιουργήσει τις δικές τους προσδοκίες στην Ελλάδα.
Από την άποψη αυτή, ο νομισματικός πόλεμος θυμίζει πράγματι κάπως πυρηνικό πόλεμο: Όλοι ξέρουν πώς να τον αρχίσουν, αλλά κανείς δεν ξέρει πώς θα τελειώσει. Μια Grexit θα μπορούσε να απαλλάξει κάποιους από έναν ενοχλητικό γείτονα, αλλά θα μπορούσε και να γκρεμίσει ολόκληρο το οικοδόμημα της ευρωζώνης.
Σε πιο νηφάλιες στιγμές τους, οι Έλληνες πολιτικοί θα μπορούσαν να παίξουν ένα πιο ήρεμο, φιλικό παιχνίδι. Θα μπορούσαν να προβάλλουν αυτά που έχουν ήδη επιτευχθεί. Ο ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ, ο οποίος ήταν σε αρνητικό έδαφος, με την ελληνική οικονομία να συρρικνώνεται με ρυθμό περίπου 7 % το χρόνο, δεν είναι πλέον πολύ χειρότερος από όσο είναι τώρα στη Γερμανία. Η ανεργία βρίσκεται ακόμη στο τεράστιο 25 % του πληθυσμού, ωστόσο μειώνεται, αν και με πολύ αργό ρυθμό. 
Δυστυχώς υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά. Τα μέτρα λιτότητας που επέβαλλε η ευρωζώνη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δεν λειτούργησαν τόσο σκληρά όσο ισχυρίζεται η Αθήνα. Το χρέος της κεντρικής κυβέρνησης στην Ελλάδα έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το 2011, και το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος έχει αυξηθεί κατά την ίδια περίοδο από 370 δισεκατομμύρια σε 412 δισεκατομμύρια . Έτσι, η Ελλάδα εξακολουθεί να δαπανά περισσότερα από τα οικονομικά μέσα που παράγει. 
Συνεπώς, έχουμε τώρα την κρίση Νο. 3. Η εξάρτηση της Αθήνας από εξωτερικούς δανειστές αυξάνεται για μια ακόμη φορά. Και όπως λέγεται στην καθημερινή γλώσσα, οι Έλληνες πολιτικοί δεν μπορούν να τα βρούν μεταξύ τους με συναινετικό τρόπο. Ακόμη χειρότερα, αν ο κ Τσίπρας κερδίσει πράγματι στο τέλος του μήνα την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, έχει δεσμευθεί για ένα κύμα αύξησης των δημόσιων δαπανών, προκειμένου να ικανοποιήσει τους υποστηρικτές του.
Περιέργως, αυτό το τέχνασμα δεν είναι μια παράλογη μικροπολιτική. Αν τελικά ο ΣΥΡΙΖΑ έρθει στην εξουσία (παρόλο που αυτή τη στιγμή συρρικνώνεται η δημοσκοπική διαφορά υπέρ του), η νέα κυβέρνηση θα βρεί τρόπους του δούναι και λαβείν για να συμφωνήσει με την κ. Μέρκελ. Όμως οποιαδήποτε κυβέρνηση, αριστερή ή κεντρώα, γνωρίζει ένα βασικό πράγμα: Η Ελλάδα έχει ήδη με το μέρος της μια ιστορία διασώσεων. Αυτό θα αμβλύνει το πάθος όσων την πιέζουν ένθερμα για «μεταρρυθμίσεις». 
Στην άλλη πλευρά, η Γερμανίδα καγκελάριος δεν έχει την Ευρώπη στο πλευρό της. Η Γαλλία και η Ιταλία, για να αναφέρουμε μόνο τις δύο μεγάλες χώρες-μέλη, προσπαθούν εδώ και χρόνια να απαλλαγούν από το μαστίγιο της καγκελαρίου. Το Παρίσι και τη Ρώμη, όπως και η Ελλάδα, δεν μπορούν να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και σε οικονομική φιλελευθεροποίηση, επιζητούν λοιπόν ένα τέλος στη δημοσιονομική πειθαρχία, πράγμα που θα τους επιτρέψει να διαθέσουν μέσα δικά τους ή των πιστωτών τους για να χρηματοδοτήσουν δημόσιες δαπάνες με ελλειμματικούς προυπολογισμούς (deficit spending). Η τάση που επικρατεί στη Μεσογειακή Ευρώπη δουλεύει υπέρ της Αθήνας. 
Επίσης, μιας και η Ελληνική οικονομία είναι μικρή, μπορεί να σωθεί και πάλι. Θα έλεγα ότι είναι πάρα πολύ μικρή για να αποτύχει (too small to fail). Αλλά η Γαλλία και η Ιταλία μαζί, αποτελούν το σκληρό πυρήνα του προβλήματος της Ευρώπης, ο οποίος είναι η χρόνια οικονομική στασιμότητα, παρά τη μακρά ιστορία που έχουν πίσω τους, να χρηματοδοτούν δημόσιες δαπάνες με ελλειμματικούς προυπολογισμούς. 
Ξεχάστε την περίπτωση GrexitΑυτό που πρέπει να μας ανησυχεί είναι οι ιστορικές τάσεις στην Ευρώπη. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν μετά την εποχή του οικονομικού θαύματος των χρόνων του '70, η πραγματική ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσιάζει μείωση κατά μέσο όρο κατά τα 0,75 %. Η αύξηση της παραγωγικότητας έχει επίσης υποχωρήσει, από το 2 % περίπου ανά έτος στο 0,4 %. Αυτές οι ασθένειες είναι βαθιά ριζωμένες σε οικονομίες που υστερούν στις επενδύσεις, στην καινοτομία και στην ανταγωνιστικότητα.
Συγκριτικά με αυτό, τα προβλήματα της Ελλάδας κοστίζουν πενταροδεκάρες. Όμως η Ευρώπη ως όλον έχει αρχίσει να μοιάζει σαν την Ελλάδααλλά σε μεγέθυνση. Αυτή η θαυμάσια ήπειρος έχει εφεύρει τα πάντα, από την Αναγέννηση μέχρι τον MP3 player. Σε αντίθεση με την Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εξαιρετικά πλούσια: στην πραγματικότητα, το ΑΕΠ της είναι λίγο μεγαλύτερο από των ΗΠΑ. Αλλά τα οικονομικά δεδομένα της μακράς διάρκειας ψιθυρίζουν στο αυτί της Ευρώπης ό,τι ψυθυρίζουν και στο αυτί της Ελλάδας: Μεταρρύθμιση ή παρακμή.
Μια συνοπτική απόδοση μέρους του παραπάνω άρθρου του Γ. Γιόφφε στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Έθνος» από τον Γ. Δελαστίκ (14.1.2015): Παραμύθι το Grexit κατά τους Γερμανούς σοσιαλδημοκράτες
Ο Josef Joffe (1944), με καταγωγή από Πολωνοεβραϊκή οικογένεια, είναι μαζί με τον Σοσιαλδημοκράτη τέως καγκελάριο Helmut Schmidt (Χέλμουτ Χάϊνριχ Βλαδίμηρος Σμιτ) συνυπεύθυνος έκδοσης (Herausgeber) της εφημερίδας του Αμβούργου Die Zeit, της οποίας διετέλεσε αρχισυντάκτης και υπεύθυνος διεθνούς πολιτικής. Ευρωπαικές και διεθνείς σπουδές στις ΗΠΑ. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα Süddeutsche Zeitung και είναι συνεργάτης των εφημερίδων και περιοδικών New York Review of Books, New Republic,Weekly Standard, Prospect, Commentaire, Wall Street Journal, New York Times, Washington Post, Time και Newsweek. Συνεργάτης στο Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών Freeman Spogli και στο Ίδρυμα Hoover (Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, ΗΠΑ).

Πρόσφατη αρθρογραφία του Josef Joffe στην εφημερίδα Die Zeit 

Update 16.1.2015:
«...Σοβαροί αναλυτές που παρακολουθούν τις εξελίξεις (πρόσφατα ο Joseph Stiglitz και ο Paul Κrugman) διαπιστώνουν ότι οι ελληνικές εκλογές παρά το διεθνές ενδιαφέρον δεν αποτελούν κανένα είδος πολύ σημαντικού προβλήματος στην Ευρώπη. Αν η Ευρώπη για παράδειγμα ήταν μια ολοκληρωμένη θεσμικά Ένωση, θα ήταν πολύ εύκολο να λυθεί η ελληνική κρίση. Η Ευρώπη μπορεί να πέτυχε τη δημιουργία κοινού νομίσματος αλλά ποτέ δεν θεσμοθέτησε  κοινή νομισματική πολιτική, ούτε απέκτησε πραγματική κεντρική τράπεζα που να αποτελεί πιστωτή τελευταίας καταφυγής (lender of last resort)... Η Ευρωζώνη θα αναλάμβανε την εγγύηση του ελληνικού χρέους, το οποίο αντιστοιχεί σε ασήμαντο ποσοστό του ΑΕΠ, η Ελλάδα θα υποχρεωνόταν σε ένα πρόγραμμα λιτότητας, για να μειώσει τα δίδυμα ελλείμματα,  του προϋπολογισμού της και του εξωτερικού ισοζυγίου πληρωμών, που προκλήθηκαν με δική της ευθύνη, και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα εφάρμοζε πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης QE (quantitative easing) για να τονώσει την ευρωπαϊκή οικονομία. 
Όμως η Ε.Ε δεν μπορεί να πάρει αυτά τα μέτρα εύκολα, λόγω της θεσμικής ανεπάρκειας της ενωσιακής αρχιτεκτονικής. Για αυτό άλλωστε η κρίση χρέους ξέσπασε στην ευρωζώνη και όχι στις ΗΠΑ ή την Ιαπωνία.
Άρα πίσω από την ελληνική περίπτωση κρύβεται έντεχνα από την άρχουσα ευρωπαϊκή ελίτ η κρίση του ευρώ. Η επίλυση του ελληνικού προβλήματος δεν μπορεί τελικά να λυθεί με μια διαπραγμάτευση μεταξύ τρόικας και της ελληνικής κυβέρνησης, ούτε καν από μία ευρωπαϊκή διάσκεψη αποκλειστικά για τη διευθέτηση των χρεών των χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας,  αν δεν επιλυθεί προηγουμένως το θεσμικό έλλειμμα της Ε.Ε. και το χάσμα ανάπτυξης που τη χωρίζει στα δύο.
Όσο η Ευρωζώνη συνεχίζει να κινείται με τη θεωρία των μικρών βημάτων και να αλλάζει με αργούς ρυθμούς, που υπολείπονται των διεθνών οικονομικών εξελίξεων και συντηρούν την Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων, το πρόβλημα της κρίσης θα ανατροφοδοτείται. Από μόνος του ο κ Ντράγκι και η ΕΚΤ με τις διακηρύξεις τους και τις αντισυμβατικές ενέργειές τους, δεν μπορούν να λύσουν το πρόβλημα της ευρωζώνης. Βεβαίως η ποσοτική χαλάρωση μπορεί να βοηθήσει την ευρωπαϊκή οικονομία με περισσότερη ρευστότητα στην αγορά και χαμηλότερη απόδοση των κρατικών χρεών των υπερχρεωμένων κρατών, όμως δεν μπορεί να επιλύσει τα δομικά προβλήματα της Ένωσης. Στήν Ευρώπη σήμερα οι πιστωτικοί οργανισμοί δεν στερούνται ρευστότητας, το πρόβλημά τους είναι ότι οι επιχειρήσεις δεν ζητούν δάνεια και ο αποπληθωρισμός που τροφοδοτεί  τη στασιμότητα. Ο δρόμος για το μέλλον της Ευρώπης είναι το πρόβλημα, που δεν είναι καθόλου εύκολος και όχι το χρέος της Ελλάδας. 
Εγγύηση εναλλακτική μπορεί να αποτελέσουν οι  τέσσερεις σημαντικές για το μέλλον της ενώσεις, αν υλοποιηθούν. Η τραπεζική, η δημοσιονομική, η οικονομική και η κορυφαία πολιτική ένωση. Τότε και μόνον τότε, η Ε.Ε θα βρει το δρόμο της στο ασταθές και  ταχέως μεταβαλλόμενο διεθνές  οικονομικό και γεωστρατηγικό περιβάλλον, με ανάπτυξη, συνοχή, ευημερία, ειρήνη και ασφάλεια...».  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»