Τρίτη, 20 Ιουνίου 2017

Η παράδοξη κληρονομιά της ελληνικής δικτατορίας και οι παράδοξες συνήθειες Ελλήνων ακαδημαϊκών

Με αφορμή το άρθρο (στην Καθημερινή, 18.6.2017) του Στάθη Ν. Καλύβα, Μια παράδοξη κληρονομιά
 
Ίσως ο κ. Καλύβας θέλησε να είναι προκλητικός, εκτός των άλλων και για να αυτο-διαφημιστεί. Και για να γίνει αρεστός σε μια πολύ υπολογίσιμη μερίδα δυνητικού κοινού.
Έτσι, επέλεξε να μιλήσει «πολιτικώς μη ορθά», επειδή η λεγόμενη πολιτική ορθότητα βάλλεται καταιγιστικά σήμερα και είναι τώρα πιά εντελώς ντεμοντέ. Μερικά χρόνια πρίν δεν θα το έκανε. Σε καμμιά περίπτωση.
Τώρα πιά, αλίμονο, όχι μόνον «ριζοσπαστικοί αριστεροί», αλλά μέχρι και το ίδιο το κοινό που εκτιμά ιδιαίτερα τους δεξιόστροφους ακαδημαϊκούς (το ελληνικό «αστικό» κοινό κάποιου επιπέδου, άς πούμε, ιδίως αυτό που απεχθάνεται τόσο πολύ το κράτος πρόνοιας και τους «υψηλούς» φόρους του) λοξοκυττά με κρυφό έρωτα διάφορους δεξιολαϊκιστές, από εγχώριους διανοούμενους Τραμπιστές στην ουσία αλλά με ...«φιλελεύθερα» κίνητρα, έως ξυλοσχίστες της πολιτικής με παρδαλές γραβάτες. Αυτούς όλους που βομβαρδίζουν με ποικίλα όπλα την «πολιτική ορθότητα». Για να ενθρονίσουν στη θέση της μιαν άλλη: αυτήν που βρίσκουν ενδιαφέρουσα και συμφέρουσα.
Τους έρχονται, μήπως, εμπνεύσεις από την εποχή του Μεσοπολέμου και της Βαϊμάρης; Θα δείξει, υπομονή...
Υπάρχει όμως κάτι που πρέπει ασφαλώς να πιστωθεί στα θετικά του κ. Καλύβα: Ορισμένα επιχειρήματά του είναι σε τελευταία ανάλυση υποδειγματική εφαρμογή της ιδέας του Χέγκελ περί «πανουργίας του Λόγου» - άν και, ίσως, δεν το σκέφτηκε έτσι και δεν το έκανε συνειδητά. Δηλαδή - όπως λέει ο Χέγκελ - η λογική και η ιστορία βάζουν την βλακεία, την ανοησία, την ματαιοδοξία, την βαρβαρότητα, τα καταστροφικά πάθη, τα ίδια τα Επτά Θανάσιμα Αμαρτήματα, «να δουλεύουν γι' αυτές», ακόμη και όσα αντιμάχονται σκληρά την λογική. Κι έτσι κάνουν αυτά τα παράλογα «τη δουλειά», ιδίως τη
βρώμικη δουλειά, για λογαριασμό της λογικής και της ιστορίας.
Guiseppe Arcimboldo: O Οπωρολαχανοπώλης (~1565)
Βέβαια, το έργο της ιστορίας - η πρόοδος, που τόσο πολύ την εκτιμά ο κ. Καλύβας - έχει κόστος μεγάλο: Νεκρούς, εξόριστους, φυλακισθέντες, κυνηγημένους, λογοκρισίες, «Αττίλες» και ένα διχοτομημένο μεγάλο νησί της Μεσογείου κ.ο.κ. Μια διαρκής καταστροφή είναι η πρόοδος, την βλέπει ο Άγγελος της Ιστορίας και προσηλώνει το βλέμμα στα ερείπια που αφήνει πίσω της - έτσι δεν έγραψε ένας σοφός του Μεσοπολέμου τον οποίο πολλοί εκτιμούν στο Πανεπιστήμιο του Γέηλ, ο Βάλτερ Μπένγιαμιν, στις Θέσεις του για τη Φιλοσοφία της Ιστορίας;
Τα λοιπά περί της βαθύτερης ιστορίας του ελληνικής εκδοχής ολοκληρωτισμού θα μπορούσε ίσως να τα διευκρινίσει ο κ. Καλύβας συζητώντας με έναν κατεξοχήν ειδικό, τον συνάδελφό του στο πανεπιστήμιο του Γέηλ Τίμοθυ Σνάιντερ
Όσο για το πόσο είναι επιτρεπτό να υποκύπτουμε στις ορέξεις του λαϊκισμού και ποιά τα απαράβατα όρια, ο κατεξοχήν ειδικός Γιαν-Βέρνερ Μύλλερ βρίσκεται και αυτός σχετικά κοντά στο Γέηλ· δεν κάνει πολύ κόπο η διαδρομή μεταξύ Κοννεκτικούτης και Νέας Ιερσέης. Είναι συνάδελφος του κ. Καλύβα και διδάσκει στο πανεπιστήμιο του Πρίνστον. The Big Three, λένε στις ΗΠΑ (Harvard, Yale και Princeton). Μια διαπανεπιστημιακή συνεργασία των «μεγάλων» δεν θα έκανε κακό στην επιστήμη· μόνον κάποια ιδεολογικά στερεότυπα και τις αντίστοιχες πολιτικές εμμονές θα τις έκανε μπάχαλο, ενδεχομένως, αλλά μικρό το κακό...
Γ. Ρ. 
Κεφαλή Grotesque
ΥΓ: To 1989, σαράντα χρόνια μετά το τέλος του Χίτλερ και του Ναζισμού, ξέσπασε στη Γερμανία η περίφημη «Διαμάχη των Ιστορικών» (Historikerstreit), με αντικείμενο την διερεύνηση των αιτίων και της φύσης του Ναζισμού. Την διαμάχη την πυροδότησαν οι λεγόμενοι αναθεωρητές της επικρατούσας ερμηνείας του (ένα είδος ιστορικής αναθεώρησης επιχειρεί και ο κ. Καλύβας, τηρουμένων των αναλογιών, σαράντα χρόνια μετά το τέλος της χούντας). Η διαμάχη εκείνη έκανε πολύ καλό στη γερμανική κοινωνία, αλλά και στην τεκμηριωμένη πρόσβαση στην ιστορική αλήθεια, κυρίως επειδή οι αντίπαλοι των «αναθεωρητών» την χειρίστηκαν με επιστημονική ακρίβεια και με πολιτική-ηθική ευθυβολία, χωρίς αυτολογοκρισίες.
Να ελπίσουμε ότι η αναθεωρητική παρέμβαση του κ. Καλύβα θα πυροδοτήσει μια ελληνική δημόσια διαμάχη των ιστορικών; Μάλλον μάταιη η ελπίδα· όμως άν κατά λάθος συνέβαινε, θα ήταν κάτι ακόμη καλύτερο και από μια έντονη ακαδημαϊκή αντιπαράθεση περί ελληνικής ιστορίας στο Γέηλ και στο Πρίνστον. Και σίγουρα, θα ήταν κάτι πολύ καλύτερο από τους συνήθεις παράλληλους μονολόγους ειδημόνων για χάρη της ικανοποίησης ιδεολογικά περιχαρακωμένων ομάδων κοινού ή από το βρισίδι στο ελληνικό διαδίκτυο για χάρη της αυτο-ικανοποίησης και των χαμηλών ενστίκτων του εγχώριου πολιτικού πρωτογονισμού.
Ένας αντίλογος του Τ. Σαμαντά στον Στ. Καλύβα, με απολύτως διαφορετική προσέγγιση του φαινομένου της δικτατορίας. Μια τέτοιου τύπου διαλογική στάση μπορεί εν σπέρματι να δείχνει πρός την ουσιαστική αντιπαράθεση απόψεων τύπου «Διαμάχης των Ιστορικών»· εκτός των άλλων, επειδή μολονότι ο Τ. Σαμαντάς έχει σαφώς αντιδιαμετρική άποψη με τον Στ. Καλύβα, δεν «λιθοβολεί τον αντίπαλο» αλλά αξιοποιεί τα επιχειρήματά του για να εκθέσει με σαφήνεια τα δικά του.

Τέλης Σαμαντάς: Να μιλήσουμε για τη δικτατορία - αλλά χωρίς ανιστορικές παραδοξότητες

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»