Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

Τίμοθυ Γκάρτον Ας: Πτυχές της ανισότητας - Μηδενική προσοχή, μηδενικός σεβασμός γι΄ αυτούς που «έχουν μείνει πίσω»· τους «οπισθοδρομικούς». Έτσι φουσκώνει η παλίρροια του λαϊκισμού

του Τίμοθυ Γκάρτον Ας

© The Guardian - : Only respect for the ‘left behind’ can turn the populist tide, 28.9.2017 
  
Εκτός από την οικονομική ανισότητα υπάρχουν και άλλες ανισότητες που τροφοδοτούν την άνοδο του δεξιού λαϊκισμού στην Ευρώπη. Πέρα από την διανομή του κοινωνικού προϊόντος, υπάρχει επίσης η διανομή της προσοχής και του σεβασμού. Στις σημερινές κοινωνίες, η προσοχή και ο σεβασμός διανέμονται και αναδιανέμονται εξαιρετικά άνισα. Μεγάλες, βασικές κοινωνικές ομάδες που παράγουν πραγματικό κοινωνικό πλούτο, αλλά και εκτεταμένες γεωγραφικές περιοχές, απολαμβάνουν εξαιρετικά μειωμένη έως μηδενική προσοχή και σεβασμό από τις πολιτικές ελίτ, τα ισχυρά μέσα ενημέρωσης και τα ευνοούμενά τους κοινωνικά στρώματα. Αυτοί, οι «προχωρημένοι» και «επιτυχημένοι», θεωρούν τους πρώτους «καθυστερημένους», «οπισθοδρομικούς»· ως ποινή γι' αυτό, τους επιβάλλουν την εγκατάλειψη και την περιφρόνηση.
Πριν ένα χρόνο, με αφορμή την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ, ο Γιούργκεν Χάμπερμας έγραφε:
«Η οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική “πτώση” όλο και μεγαλύτερων τμημάτων του πληθυσμού έχει επιταχυνθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε ξεσπά σε μια αντίδραση που οδηγεί τους πολίτες αυτούς προς τα δεξιά. Και που αλλού να πηγαίνανε; Αφού λείπει μια αξιόπιστη προοπτική προβεβλημένη ανοιχτά και επιθετικά, στους διαμαρτυρόμενους απομένει μόνον η απόσυρση στο κραυγαλέο ανορθολογικό».
Η παλίρροια του ακροδεξιού λαϊκισμού είναι, εκτός των άλλων, μια ακατέργαστη αντίδραση αυτών των «οπισθοδρομικών» στρωμάτων ή περιοχών στην άνιση και άδικη διανομή της βασικής πολιτισμικής-κοινωνικής αξίας: Της προσοχής, της κοινωνικής αναγνώρισης και του σεβασμού.
Γ. Ρ. 
 
Σ' εκείνα τα σοφά και ειδήμονα πνεύματα που είχαν βιαστεί να μας διαβεβαιώσουν ότι το παγκόσμιο κύμα λαϊκισμού βρίσκεται ήδη σε υποχώρηση, η Γερμανία απένειμε πρόσφατα ένα πολύ μεγάλο «χρυσό βατόμουρο» ως βραβείο ανοησίας. Σε μία από τις πιο ευημερούσες χώρες του κόσμου, στην οποία λόγω της ιστορίας της (ως χώρας του Αδόλφου Χίτλερ), ο ξενοφοβικός, δεξιός εθνικισμός αποτελεί το πιο ισχυρό ταμπού και η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι υπαρξιακή δέσμευση, ένας στους οκτώ ψηφοφόρους στράφηκε στο ξενοφοβικό, ευρωσκεπτικιστικό, δεξιό λαϊκιστικό κόμμα Εναλλακτική Πρόταση για τη Γερμανία (Alternative für Deutschland - AfD). Άς μάθουμε λοιπόν καλά αυτό το μάθημα: Άν θέλουμε να καταπολεμήσουμε τον λαϊκισμό, πρέπει να καταλάβουμε ότι οι βαθιές κινητήριες δυνάμεις του είναι τόσο πολιτισμικές, όσο και οικονομικές. 
Pieter Bruegel o Πρεσβύτερος: Από τις Επτά Αρετές, η Ελπίδα
Φυσικά το οικονομικό στοιχείο υπάρχει, ακόμη και στη Γερμανία. Δεν κυκλοφορούν όλοι οι Γερμανοί οδηγώντας BMW και δεν σκέφτονται όλοι τους διπλές διακοπές στη Μαγιόρκα. Ωστόσο, στη γερμανική περίπτωση, το καθαρά οικονομικό κίνητρο είναι πολύ λιγότερο σημαντικό από όσο ήταν στην ψήφο υπέρ του Ντόναλντ Τραμπ και υπέρ της Brexit. Σε δημοσκόπηση που διεξήχθη για το γερμανικό τηλεοπτικό κανάλι ARD, το 95 % των ψηφοφόρων της AfD ανέφερε απειλές για τη «γερμανική γλώσσα και τον γερμανικό πολιτισμό».Όπως συμβαίνει πάντα, υπάρχουν οι ιδιαίτερες εθνικές αιτίες. Στην περίπτωση αυτή, τα δύο μεγαλύτερα κόμματα στο κέντρο του γερμανικού πολιτικού συστήματος, οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) και οι Χριστιανοδημοκράτες (CDU), συγκατοικούσαν σε μια κυβέρνηση «μεγάλου συνασπισμού» για οκτώ από τα τελευταία 12 χρόνια. Αυτό οδήγησε τους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους στα μικρότερα κόμματα και τα άκρα. Σε αντίθεση με τους ηγέτες κάποιων άλλων ευρωπαϊκών κεντροδεξιών κομμάτων, που έχουν στραφεί πιο δεξιά για να κερδίσουν τις λαϊκίστικες ψήφους, η Άνγκελα Μέρκελ έμεινε αμετακίνητη στον μετριοπαθή, πολιτισμένο, φιλελεύθερο κεντρώο πολιτικό χώρο. Στο παρελθόν την έχω επαινέσει για αυτό και την επαινώ και πάλι τώρα. Όμως η κεντρώα ή και ελαφρώς αριστερόστροφη μετριοπάθειά της, της κόστισε ένα τίμημα. Τώρα, η Χριστιανική Κοινωνική νωση (CSU) της Βαυαρίας - το πιο συντηρητικό αδελφό κόμμα της Χριστιανικής Δημοκρατικής νωσης (CDU) της Μέρκελ - διαμαρτύρεται έντονα ότι η πολιτική αυτή «άφησε ακάλυπτο και ευάλωτο το δεξιό πλευρό». 
Ωστόσο, στη Γερμανία υπάρχει και σχίσμα Ανατολής-Δύσης: Ο δεξιός, ξενοφοβικός λαϊκισμός απολαμβάνει αναλογικά ισχυρότερη υποστήριξη σε πολλές περιοχές της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Εδώ, βλέπουμε μια σχεδόν τέλεια συμμετρία: Εκείνες οι περιοχές στα ανατολικά, που έδωσαν τις περισσότερες ψήφους στην Εναλλακτική (AfD), στην πραγματικότητα έχουν τους λιγότερους μετανάστες. Αυτό το φαινόμενο στην ανατολική περιοχή της Γερμανίας αναμφισβήτητα σχετίζεται με την κληρονομιά 40 χρόνων που πέρασαν υπό κομμουνιστικό καθεστώς (μπορούμε να το δούμε και ως ένα είδος πολιτικο-ψυχολογικής μετατραυματικής αγχωτικής διαταραχής)· σχετίζεται όμως και τον τρόπο που έχουν αλληλεπιδράσει μετά την ένωση, τα δύο άνισα μισά κομμάτια της άλλοτε διηρημένης Γερμανίας.
Ωστόσο, οι σαφείς γεωγραφικοί διαχωρισμοί είναι χαρακτηριστικό και άλλων δεξιών λαϊκισμών: Η ενδοχώρα των ΗΠΑ υποστηρίζει τον Τραμπ ενώ η Δυτική και η Ανατολική ακτή έχουν πολύ πιο φιλελεύθερη πολιτική συμπεριφορά. Η Αγγλία - πλην Λονδίνου - υποστήριξε την Brexit, σε αντίθεση με το κοσμοπολίτικο Λονδίνο και την φιλοευρωπαϊκή Σκωτία. Το Κόμμα του Νόμου και της Δικαιοσύνης έχει υποστήριξη στις αγροτικές περιοχές της Πολωνίας, στις μικρές πόλεις, στα ανατολικά και νοτιοανατολικά της χώρας, σε αντίθεση με τις πιο φιλελεύθερες πολωνικές μεγαλουπόλεις και με τις δυτικές και βορειοδυτικές περιοχές. Παρόλες τις διαφορές μεταξύ αυτών των περιοχών που ψηφίζουν λαϊκίστικα, συναντάμε παντού ένα κοινό συναίσθημα, μια κοινή δυσαρέσκεια· μοιάζουν σαν να λένε, «υπάρχουμε κι εμείς, αλλά μας αγνοείτε, μας αντιμετωπίζετε σαν να είμαστε δεύτερης κατηγορίας κομμάτια της χώρας». 
Πέρα από τον χώρο και την γεωγραφία, το ίδιο ισχύει και για την κοινωνική διάσταση. Επικεντρωνόμαστε πάρα πολύ αποκλειστικά και μόνον στην αυστηρά οικονομική πτυχή της ανισότητας. Ασφαλώς, η οικονομική ανισότητα παίζει σημαντικό ρόλο σ΄ αυτά που συμβαίνουν σε χώρες όπως η Αμερική και η Βρετανία, όπου η παγκοσμιοποίηση υπό μια μορφή νεοφιλελεύθερη, χρηματοπιστωτική-καπιταλιστική, έχει ως αποτέλεσμα να προικοδοτεί δυσανάλογα με κατακλυσμό πλούτου τα κορυφαία εκατοστημόρια της κοινωνίας [π.χ. το 1 %, το 2 % ή και το 5 % του συνολικού πληθυσμού],  ενώ αντίθετα, στο ασθενέστερο μισό της κοινωνίας οι πραγματικοί μισθοί και τα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών μένουν στάσιμα ή μειώνονται. Μαζί με την αυξανόμενη κοινωνική και οικονομική ανισότητα έρχεται ως επακόλουθο η όλο και πιο έντονη παρακμή της ισότητας στις ευκαιρίες. Ωστόσο, αυτή η παθολογία, η επικρατούσα στις ΗΠΑ και στη Βρετανία, δεν είναι η χαρακτηριστική του λαϊκισμού στη Γερμανία ή στην Πολωνία.
Πιστεύω πως πρέπει να ενδιαφερόμαστε και για τις πιο λεπτές και λιγότερο μετρήσιμες διαστάσεις της ανισότητας. Θα τις αποκαλούσα ανισότητα ως προς την προσοχή και ανισότητα ως προς τον σεβασμό. Η προσοχή, όπως επισημαίνει ο Tim Wu στο βιβλίο του The Attention Merchants, είναι ένα από τα σημαντικότερα γενικώς αποδεκτά «μέτρα της αξίας» - κάτι σαν οιονεί «μέσο πληρωμών» - της δικής μας εποχής, της εποχής του Διαδικτύου. Πόση προσοχή δίνουν - ή έδιναν μέχρι πρόσφατα - τα χαρακτηριστικά και επικρατούντα φιλελεύθερα Μέσα Ενημέρωσής μας, στις περιοχές και στις κοινωνικές ομάδες που «έχουν μείνει πίσω», τις «καθυστερημένες» και «οπισθοδρομικές» και, τις εγκαταλειμμένες; Στο θεατρικό έργο [που μεταφέρθηκε στη συνέχεια επίσης στον κινηματογράφο και σε τηλοπτικές παραγωγές] του Άρθουρ Μίλλερ (Arthur Miller) Ο Θάνατος του Εμποράκου, η Λίντα, η γυναίκα του φτωχού βιοπαλαιστή Ουίλλυ Λόμαν (Willy Loman), ξεσπά:
«Είναι κι αυτός ένας άνθρωπος και του συμβαίνει κάτι τρομερό. Του αξίζει λίγη προσοχή. Δεν είναι επιτρεπτό να ριχτεί στον τάφο του και να θαφτεί σαν γέρικο σκυλί. Λίγη προσοχή δώστε· στο κάτω-κάτω της γραφής, αξίζει η προσοχή σ' ένα τέτοιο άτομο». [βλ. το έργο στο τέλος της ανάρτησης]
Η ανισότητα ως προς την προσοχή ρίχνει μια σκιά, την ανισότητα ως προς τον σεβασμό. Ένας όρος που τον χρησιμοποιεί με σχεδόν παροιμιώδη τρόπο η λαϊκιστική Δεξιά της Πολωνίας, είναι η «αναδιανομή του γοήτρου». Είναι εκ πρώτης όψεως όρος αλλόκοτος, όμως στην πραγματικότητα εκφράζει κάτι σημαντικό. Η διανομή και αναδιανομή δεν έχει σχέση αποκλειστικά και μόνον με τα χρήματα. Και ο σεβασμός, επίσης, διανέμεται και αναδιανέμεται. Οι κοινωνίες μας δεν τα πήγαν καθόλου καλά για ό,τι αφορά μία από τις βασικές υποσχέσεις του [παλιού, παραδοσιακού] φιλελευθερισμού, η οποία συνοψίζεται από τον φιλόσοφο του Δικαίου Ρόναλντ Ντουόρκιν (Ronald Dworkin) ως «ισότητα στον σεβασμό και στο ενδιαφέρον» για κάθε μέλος της κοινωνίας.
Α. Payne: Nebraska (Bruce Dern ως Woody Grant, June Squibb ως Kate Grant, Will Forte ως David Grant)
Στο τέλος της υπέροχης ταινίας του Αλεξάντερ Πέιν (Alexander Payne) Νεμπράσκα, ο γιος ενός ταλαιπωρημένου, κουρασμένου, γέρου, λευκού ανθρώπου της εργατικής τάξης, αγοράζει ένα ολοκαίνουργιο, ωραίο φορτηγάκι για τον πατέρα του. Ο γέρος, οδηγώντας αργά, διασχίζει τον κεντρικό δρόμο της πόλης όπου μεγάλωσε, απολαμβάνοντας, για πρώτη και μοναδική φορά, τις ματιές θαυμασμού των παιδικών συντρόφων του. Προσοχή. Σεβασμός.
Αυτό, με τη σειρά του, ρίχνει βαριές σκιές στο πολιτισμικό πεδίο - που είναι τόσο σημαντικό στη Γερμανία, αλλά όχι μόνον εκεί. «Δεν αναγνωρίζω πια τη χώρα μου» είναι η χαρακτηριστική πρόταση που ακούμε από τους ψηφοφόρους του δεξιού λαϊκισμού. «On est chez nous» ήταν το αποκαλυπτικό σύνθημα των υποστηρικτών της Marine Le Pen. Προφανώς, η μετανάστευση είναι βασικός παράγοντας, ιδιαίτερα όταν συνδέεται με μια πραγματική ή φανταστική απειλή από το Ισλάμ. Σε πρόσφατη δημοσκόπηση της Πολωνικής κοινής γνώμης, το 42 % των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η ισλαμική τρομοκρατία αποτελεί σοβαρή απειλή για την εθνική ασφάλεια της Πολωνίας, παρά το γεγονός ότι η χώρα αυτή ουσιαστικά δεν έχει καθόλου μουσουλμάνοι και αρνήθηκε να δεχτεί ακόμη και το ελάχιστο της Κοινοτικής ποσόστωσης προσφύγων από τη Μέση Ανατολή.
Αλλά δεν είναι μόνο η μετανάστευση. Είναι επίσης ζητήματα όπως η άμβλωση και ο γάμος μεταξύ ομοφυλόφιλων, αλλά και αυτό που καταγγέλλεται ως πολιτική ορθότητα, πράγμα που σημαίνει κάτι σαν «υπάρχουν πάρα πολλά πράγματα που θεωρούνται τώρα παλιομοδίτικα και τα οποία απαγορεύεται πια να τα λέω». Και μετά, εμφανίζεται στην πολιτική σκηνή κάποιος πονηρός και αδίστακτος ηγέτης όπως ο Τραμπ, η Λε Πεν ή οι πολιτικοί της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) και ο ψηφοφόρος αναφωνεί: «Επιτέλους, να κάποιος που λέει τα πράγματα με το όνομά τους!» Είναι οι ηγέτες που καταγγέλουν ότι όλες οι άλλες εθνικές, θρησκευτικές και πολιτισμικές ομάδες φαίνεται να ενθαρρύνονται να έχουν η καθεμιά την δική της πολιτική της ταυτότητας· όλες με εξαίρεση τους αυτόχθονες, «αληθινούς» Αγγλούς, Αμερικανούς, Πολωνούς, Γερμανούς και πάει λέγοντας, που αισθάνονται παρεμποδισμένοι και αγνοημένοι. Ο λαϊκισμός είναι η δική τους πολιτική της ταυτότητας. 
Φυσικά, αυτό δεν είναι το μόνο που υπάρχει πίσω από την άνοδο του λαϊκισμού. Στην Ευρώπη, η εχθρότητα εναντίον της ΕΕ, και ιδίως εναντίων του ευρώ, είναι μια από τις σημαντικές κινητήριες δυνάμεις του. Η AfD ξεκίνησε τη σταδιοδρομία της ως κόμμα κατά του ευρώ. Όμως αυτές οι κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις είναι κοινές στους περισσότερους λαϊκισμούς - στην Ευρώπη και πέραν αυτής. Ας ακούσουμε λοιπόν την Linda Loman με προσοχή. Γιατί, άν κάνουμε λανθσσμένη διάγνωση, ποτέ δεν θα βρούμε την θεραπεία.

 

 

    
  
Στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση, άρθρο του Τ. Γκάρτον Ας:
 
   
  

Άρθουρ Μίλλερ: Ο Θάνατος του Εμποράκου
 

2 σχόλια:

  1. Διαβαστε παρακατω την σιωπηλη διαδικασια μετατροπης πρωην «αριστερων» σε οπαδους το οικονομισμου, τουλαχιστον.

    Δεν υπήρχε άλλη εναλλακτική για να ξεφύγουν από την μιζέρια τους και να πετύχουν οι πρωην φτωχοι εσωτερικοι μεταναστες και τα παιδια των δυτικών προαστίων (Λ. Αθηνών) από την οργάνωση αρχικά στην Πανσπουδαστικη/ΠΑΣΠ,…. στην σίτιση τους αμέσως ή εμμέσως από το κράτος και στην χειραφέτηση τους, γύρω στα 35 με 40 (οι πιο τολμηροί), ώστε να παιχτεί στα 45 με 50 το «και τώρα θα δείτε», «ο γυρισμός του ξενιτεμένου» και άλλα παρόμοια.

    Ο άκρατος οικονομισμός, ταιριάζει πολύ στις επιδιώξεις τους, εις βάρος της ολόπλευρης ανάπτυξης της προσωπικοτητας τους.

    Στην διαδρομή, με τσίπουρα και πολλά κοψίδια αλλά και με πολύ άγχος μερικοί ήδη έφυγαν για παντα…

    Οσοι αντιστεκονται -εστω και λιγο- , επειδη ειχαν ηδη ένα δικο τους δωματιο στο πατρικο τους και μια γκαρσονιερα ως φοιτητες( που πληρωναν το νοικι της αυτοι) είναι …θεοπαλαβοι » που υποσκάπτουν την επιβίωση ενός ατόμου «….οπως λεει παρακατω και η Γουέντι Μπράουν

    […]
    Δεν είναι η πρώτη φορά που έρχεται στην Ελλάδα, [...]. Είναι, ωστόσο, η πρώτη φορά που η Γουέντι Μπράουν, μία από τις σημαντικότερες γυναίκες στον χώρο των πολιτικών επιστημών (καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ) αλλά και από τις σπουδαιότερες σύγχρονες θεωρητικούς, θα καταπιαστεί με ένα θέμα όπως «Ελευθερία και αυταρχισμός – Τα δεξιά κινήματα σήμερα».

    Με αυτόν τον τίτλο, η διάλεξη που θα δώσει σήμερα στο Μέγαρο (σε συνεργασία με το Birkbeck Institute for the Humanities και επιμέλεια κύκλου του Κώστα Δουζίνα) πρόκειται να αναδείξει την περίεργη συγχώνευση ελευθεριακών και αυταρχικών στελεχών στη σημερινή δεξιά ευρωατλαντική πολιτική. Πώς έγινε η Δεξιά να υπερασπίζεται μια αντιδημοκρατία υπό τον μανδύα της ατομικής και εθνικής «ελευθερίας»; […]

    • Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι, όταν δίνεται η ευκαιρία στους Ευρωπαίους πολίτες να εκφραστούν στην κάλπη (δημοψηφίσματα), αντιδρούν στην επικρατούσα ευρωπαϊκή πολιτική, και την ίδια στιγμή μετακινούνται όλο και πιο ακροδεξιά;

    Οι εξεγέρσεις εναντίον των νεοφιλελεύθερων πολιτικών προέρχονται σήμερα από τη Δεξιά και την Αριστερά. Απλώς έχουν διαφορετικά ονόματα και σχήματα: Brexit, εκλογή Τραμπ, το δικό σας δημοψήφισμα, το κίνημα Occupy, οι Podemos και φυσικά η αυξανόμενη δύναμη των ακροδεξιών κομμάτων σε όλο τον ευρωατλαντικό χώρο.

    Είναι συχνά, αλλά όχι πάντα, εθνικιστικές, αλλά όπως βλέπουμε σε Καταλονία και ΗΠΑ μπορεί να είναι και υπο-εθνικιστικές. Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές «ελεύθερου εμπορίου» μετασχημάτισαν τις ευκαιρίες του κεφαλαίου και την ευάλωτη θέση του εργατικού δυναμικού σε όλο τον κόσμο, υπονομεύοντας τις προσπάθειες των εθνικών κρατών και των λαών να καθορίσουν έστω και μερικώς τη δική τους πορεία.

    Αυτός ο συνδυασμός επιδράσεων έχει κορυφωθεί σε τεράστιες εξεγέρσεις, αλλά όχι πάντα κατά του καπιταλισμού. Οι εξεγέρσεις μπορούν να πάνε αριστερά αλλά και δεξιά. Οταν πηγαίνουν δεξιά, θέμα το οποίο θίγει το ερώτημά σας, είναι γενικά λευκές, εθνικιστικές, ξενοφοβικές και ρατσιστικές, μετατοπίζοντας την ευθύνη για μια εκθρονισμένη λευκή εργατική και μεσαία τάξη στην παρουσία μεταναστών-προσφύγων. Αυτή η ρατσιστική, εθνικιστική απάντηση μας υπενθυμίζει ότι καθώς ο νεοφιλελευθερισμός τορπιλίζει την οικονομική κατάσταση των ευρωατλαντικών λευκών εργατών, μεταξύ άλλων, αυτοί οι τύποι δεν έρχονται ήσυχα μες στη νύχτα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. • Ποιο είναι το κενό που αφήνει γι’ αυτούς η Αριστερά;

    Πρόκειται για ένα σύνθετο θέμα. Μια σύντομη απάντηση είναι ότι ο νεοφιλελευθερισμός έχει αποθαρρύνει βαθιά τη βάση -τις κοινωνικές σχέσεις, τις πρακτικές και το λεξιλόγιο – από την οποία θα ήταν πιθανή μια αριστερή απάντηση στις τρέχουσες καταστάσεις.

    Πώς μπορεί ένας λαός ποτισμένος στον νεοφιλελευθερισμό επί δεκαετίες να περιμένουμε ότι θα αγκαλιάσει το αντίθετο; Πλέον, υπάρχει μόνον η αγορά. Δηλαδή, ο νεοφιλελευθερισμός δεν έχει παραγάγει μόνο την ανισότητα και την επισφάλεια. Εχει καταστρέψει τις δημοκρατικές πρακτικές και το νόημα, έχει καταργήσει τα δημόσια αγαθά, και με αυτό το νόημα του κοινού, έχει καταστρέψει τους δεσμούς και την αξία του κοινωνικού. Τα σοσιαλιστικά όνειρα δεν μπορούν εύκολα να ριζώσουν εδώ.

    • Στο τελευταίο σας βιβλίο μιλάτε για την «αδήλωτη επανάσταση του νεοφιλελευθερισμού». Τι εννοείτε;

    Το επιχείρημά μου στο βιβλίο είναι ότι ο νεοφιλελευθερισμός έχει πραγματοποιήσει έναν από τους μεγαλύτερους μετασχηματισμούς στην πολιτική, την κοινωνία, τα οικονομικά (συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης), τις διεθνείς σχέσεις και την υποκειμενικότητα των ανθρώπων.

    Μεγαλύτερο και από τη Βιομηχανική Επανάσταση τον 19ο αι. Ωστόσο, το τωρινό δεν ανακοινώθηκε ποτέ ως επανάσταση και οι περισσότεροι που επηρεάστηκαν από τον νεοφιλελευθερισμό δεν θα μπορούσαν να σας πουν τι είναι και σίγουρα δεν θα μπορούσαν να εξηγήσουν πώς επηρέασε τα πάντα – από τη μεταχείριση των προσφύγων μέχρι τη μουσική βιομηχανία.

    • Στο βιβλίο μιλάτε και για τον ορθολογισμό του νεοφιλελευθερισμού.

    Θυμηθείτε πως το «Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση» (σ.σ.: TINA – There Is No Alternative) ήταν η μέθοδος της Θάτσερ για τη διατύπωση της ηθικής και οικονομικής ορθότητας των ελεύθερων αγορών και της διάλυσης των δημόσιων αγαθών. Η TINA καθιστά την κοινωνία της αγοράς -τη συμπεριφορά και τις αξίες της- αρχή παγκόσμιας πραγματικότητας.

    Πώς επιτυγχάνεται αυτό; Οχι μόνο μέσω ιδεολογίας ή προπαγάνδας. Αντίθετα, όταν η διακυβέρνηση της αγοράς φτάνει σε κάθε θεσμικό όργανο καθίσταται αδύνατο να αντιταχθεί κανείς χωρίς να ακούγεται σαν ένας θεοπάλαβος που υποσκάπτει την επιβίωση ενός ατόμου.

    Μόλις ο εργαζόμενος πάψει να είναι μέρος μιας μάζας (εκμεταλλευόμενων) εργοδοτών, αλλά αντίθετα είναι «επιχειρηματίας του εαυτού του», όταν ο σπουδαστής δεν είναι πλέον μέρος του σχεδίου δημόσιας εκπαίδευσης, αλλά ένας μεμονωμένος επενδυτής στο προσωπικό του μέλλον, τότε σημαίνει πως η ΤΙΝΑ σχεδόν πέτυχε. Ευτυχώς, υπάρχει πάντα το «σχεδόν»: εκεί είναι όπου η αντίστασή μας και η οικοδόμηση εναλλακτικών λύσεων έχει χώρο να αναπτυχθεί.

    Αυτό είναι όπου λέμε στους μαθητές μας: αποτελεί, έστω και λίγο, πραγματικά ανθρώπινο κεφάλαιο αυτό που είστε; Είναι η ομορφιά της παραλίας που αγαπάτε κάτι παραπάνω από εμπορεύσιμο είδος; Είναι οι φτωχοί στους δρόμους απλώς τεμπέληδες ή άτυχοι;

    […]

    http://www.efsyn.gr/arthro/se-katalonia-kai-ipa-anadeihthikan-oi-ypo-ethnikistes

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ισπανία ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger J. Augstein Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Otto Bauer Ruskin Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε, κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι