Τετάρτη, 6 Μαρτίου 2019

Χρίστος Αλεξόπουλος: Πολιτικές δυνάμεις και ΜΜΕ αντιμετωπίζουν υποτιμητικά την κοινωνία ως άμορφη μάζα ενώ χαϊδεύουν τα αυτιά του «έθνους»


Η ταχύτατη εξέλιξη της ψηφιακής τεχνολογίας σε συνδυασμό με την κοινωνία του θεάματος, τη μεγάλη συγκέντρωση του πληθυσμού σε μεγάλα αστικά κέντρα (με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση της δυνατότητας διαλόγου με τις διάφορες εκδοχές του πολιτικού συστήματος) και τη γενίκευση της λογικής του καταναλωτισμού με βάση την εντύπωση που προκαλεί η διαφημιστική προώθηση των προϊόντων, διαμόρφωσαν τις προϋποθέσεις για την πολιτική μαζοποίηση, δηλαδή την μετατροπή των πολιτών σε καταναλωτές πολιτικών «προϊόντων».
Αυτό επιτυγχάνεται με την άσκηση επιρροής στους πολίτες με το εργαλείο της εντύπωσης, που προκαλεί είτε ο λόγος είτε ο τρόπος παρουσίασης των κομμάτων και του πολιτικού προσωπικού, χωρίς να ενεργοποιείται ο ορθολογισμός για την εμπειρική επαλήθευση των πολιτικών εξαγγελιών ή ερμηνειών των εξελίξεων και την αναζήτηση των πιθανών αντιφάσεων του εκφερόμενου πολιτικού λόγου σε διαδικασίες διαλόγου. Με αυτό τον τρόπο αναιρείται το δικαίωμα των πολιτών να δρουν ως υποκείμενα στο πλαίσιο της δημοκρατικής λειτουργίας.
Βέβαια στην Ελλάδα το πολιτικό σύστημα δεν είναι εθισμένο στον ουσιαστικό διάλογο τόσο στο εσωτερικό του όσο και στην επικοινωνία του με τους πολίτες.
Ιδιαιτέρως σε προεκλογικές περιόδους το σημαντικό είναι η διαμόρφωση θετικού «κλίματος» με όρους διαφήμισης για την αποκόμιση εκλογικού οφέλους. Γι’ αυτό παίζουν σημαντικό ρόλο οι «εντυπώσεις», που προκαλούνται στους ψηφοφόρους και όχι η πολυδιάστατη και σε βάθος ενημέρωση για τις «προγραμματικές προτάσεις».
[Κόμματα, πολιτικό προσωπικό και MME απευθύνονται στο θυμικό των εκλογέων όπως οι διαφημιστές]
Εξάλλου τα κόμματα και το πολιτικό προσωπικό δεν έχουν κουλτούρα διαλόγου και πολιτικής επικοινωνίας που απευθύνεται στην ορθολογική κρίση και προσέγγιση της πραγματικότητας. Κύριος αποδέκτης του «πολιτικού» λόγου είναι το συναίσθημα και το θυμικό. Με αυτό τον τρόπο διαμορφώνεται πιο εύκολα το επιδιωκόμενο «κλίμα» και πριμοδοτείται ο φανατισμός και η εξιδανίκευση της μελλοντικής πραγματικότητας, που υπόσχεται το κόμμα ή το πολιτικό πρόσωπο, ώστε να διασφαλίζεται η επιδιωκόμενη πολιτική στάση των πολιτών, χωρίς να ενεργοποιείται ο ορθολογισμός και να τίθενται «επικίνδυνα» ερωτήματα σε σχέση με το πραγματοποιήσιμο των εξαγγελιών.
Γι’ αυτό και ο δημόσιος λόγος εξαντλεί τα όρια του στην ηθικολογική προσέγγιση των αντιπάλων κομμάτων και πολιτικών προσώπων. Δεν είναι τυχαία η χρήση επιθετικών προσδιορισμών (π.χ. ανίκανος, ψεύτης, μη έντιμος, ενδοτικός κ.λ.π.) με στόχο την φθορά και την υποβάθμιση των αντιπάλων.
Με αυτό τον τρόπο βέβαια δεν καλλιεργείται η δημοκρατική συνείδηση και κουλτούρα. Γι’ αυτό δεν αναπτύσσεται η λογική της έκφρασης της κοινωνικής πλειοψηφίας στο επίπεδο της διακυβέρνησης, αλλά η κομματική εκλογική επιτυχία και η ανάληψη της διαχείρισης της κυβερνητικής εξουσίας. Εκεί εξαντλούνται τα όρια της δημοκρατίας τόσο για το πολιτικό σύστημα όσο και για τους πολίτες.
[Εκλογές χωρίς διάλογο, διότι δεν μετρά πολιτικά η κοινωνική πλειοψηφία αλλά η πελατεία] 
Οι εκλογές δεν λειτουργούν ως μέσο για την έκφραση και πραγμάτωση του κοινωνικού συμφέροντος, οπότε η κοινωνική πλειοψηφία δεν ενδιαφέρει ως κριτήριο για την συγκρότηση της κυβέρνησης. Εξάλλου ούτε και οι πολίτες λειτουργούν με αυτή την λογική. Το πελατειακό σύστημα έχει υποκαταστήσει το κοινωνικό συμφέρον, ενώ η κοινωνία δεν διαθέτει δυναμικές κοινωνικές δομές (κοινωνία πολιτών), οι οποίες θα το διαμορφώσουν και θα το εκφράσουν.
Γι’ αυτό, στο πολιτικό γίγνεσθαι και ειδικότερα στις προεκλογικές περιόδους, δεν γίνεται ουσιαστικός διάλογος για τις προγραμματικές προτάσεις των κομμάτων, αλλά κυριαρχούν η ακραία πόλωση και η «καφενειακού» επιπέδου ανταλλαγή «λεκτικών υπερβολών» με προσωπική αναφορά, ώστε να επιτυγχάνεται η φθορά των αντιπάλων.
Πρέπει δε να επισημανθεί, ότι σε αυτή την πρακτική οι πολιτικοί είναι πολύ εφευρετικοί. Μέχρι και την κυβέρνηση παρουσίασαν ως «κουρελού». Ο παραλογισμός είναι να θεωρείται ότι αυτές οι εκφράσεις δεν παραπέμπουν στον λαϊκισμό και στον εκχυδαϊσμό της επικοινωνίας, αλλά αποτυπώνουν την πραγματικότητα. Αναρωτιέται ο απλός παρατηρητής, εάν η έννοια «κουρελού» αφορά μόνο στην κυβέρνηση ή χαρακτηρίζει το πολιτικό σύστημα συνολικά και ιδιαιτέρως αυτόν που αρέσκεται να εκφράζεται με αυτό τον τρόπο.
 
[Πολιτικές δυνάμεις και ΜΜΕ αντιμετωπίζουν υποτιμητικά την κοινωνία ως άμορφη μάζα ενώ χαϊδεύουν τα αυτιά του «έθνους». Στόχος, να διατηρηθεί το ισχύον μοντέλο κοινωνικής οργάνωσης]
Αυτό το επίπεδο «πολιτικού διαλόγου» δυστυχώς αναπαράγεται πολύ συχνά και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, με αποτέλεσμα η κοινωνία να «βομβαρδίζεται» κυριολεκτικά με παρόμοιο τρόπο και περιεχόμενο και να αποκτά χαρακτηριστικά μαζοποιημένου μορφώματος, το οποίο είναι ευάλωτο σε επικοινωνιακό υλικό, που υποβαθμίζει την κυβέρνηση (τώρα του ΣΥΡΙΖΑ, αργότερα άλλου κόμματος), ενώ του «χαϊδεύει» τα αυτιά ως έθνους που έχει μια ιδιαίτερη και ένδοξη ιστορική διαδρομή, την οποία συνεχίζει ο σημερινός Ελληνισμός.
Αυτή η οπτική οδηγεί στην εσωστρέφεια και στον εθνικισμό, ενώ ταυτοχρόνως δυσκολεύει την συμπόρευση της χώρας με την δυναμική της εξέλιξης σε πλανητικό επίπεδο. Αυτό σχετίζεται με την «εγκυκλοπαιδική» σχέση των πολιτών με το ιστορικό παρελθόν και τα επιτεύγματα στους διάφορους τομείς κοινωνικής δραστηριοποίησης (επιστήμη, τέχνη κ.λ.π.) κατά την περίοδο της αρχαιότητας, χωρίς να γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας και μετεξέλιξης κατά την διάρκεια της πορείας της ελληνικής κοινωνίας προς το μέλλον.
Γι` αυτό βρίσκει θετικό υπόστρωμα ο εθνικισμός και η έννοια του έθνους αξιοποιείται πολιτικά για την αναπαραγωγή ενός συστήματος κοινωνικής οργάνωσης, το οποίο διαπερνάται από την διαφθορά (πελατειακό σύστημα, «φακελάκι», συντεχνιακή λογική κ.λ.π.).
Η κοινωνία, σε πλήρη ευθυγράμμιση με το πολιτικό σύστημα, έχει μετατραπεί σε «ετερόφωτη» μάζα, που στηρίζει την πολιτισμική της ταυτότητα στους προγόνους της, ενώ ταυτοχρόνως υφίσταται την επιρροή της παγκόσμιας καταναλωτικής κουλτούρας, αλλά δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να συμπορευθεί με την δυναμική της εξέλιξης σε πλανητικό επίπεδο στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, της ταχύτατης ροής του χρόνου και των πλανητικής εμβέλειας προβλημάτων (κλιματική αλλαγή, μαζική μετακίνηση πληθυσμών κ.λ.π.), η διαχείριση των οποίων δεν μπορεί να γίνει στα στενά εθνικά όρια.
Οι «πολιτικοί καυγάδες», που απευθύνονται σε μια κοινωνική μάζα που αντιδρά με το συναίσθημα και με το θυμικό ανάλογα με την εντύπωση που προκαλεί ο «πολιτικός λόγος» και η εμφάνιση στο πολιτικό σκηνικό, δεν συμβάλλουν στην απόκτηση της αναγκαίας κοινωνικής δυναμικής για μια θετική πορεία στο μέλλον.
Απλά αναδεικνύουν διαχειριστές της κυβερνητικής εξουσίας και μάλιστα αμφίβολης ποιότητας, οι οποίοι αναπαράγουν και εμβαθύνουν την πολιτική μαζοποίηση, διότι χωρίς αυτήν κινδυνεύει με αναταράξεις το ισχύον μοντέλο κοινωνικής οργάνωσης.

[Οι μεσότιτλοι και ο εκτενέστερος τίτλος της αναδημοσίευσης προστέθηκαν στον ιστοχώρο Μετά την Κρίση]

Ο Χρίστος Αλεξόπουλος είναι ερευνητής κοινωνιολόγος


  

Χρίστος Αλεξόπουλος: «Πολιτικές δεσμεύσεις»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» «Μακεδονικό» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αριστοτέλης Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ηγεμονία ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Καταναλωτισμός Κεντρική Ευρώπη Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κράτος Πρόνοιας Κώστας Καραμανλής Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σημίτης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τραμπ Τροβαδούροι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno Albrecht von Lucke André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Chomsky Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Elmar Altvater Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Michel Foucault Miroslav Krleža Mudde Otto Bauer PRAXIS International Ruskin Sandel Michael Strauss Leo Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Tolkien Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» ή μάλλον κάνει φιλοσοφική κοινωνιολογία και κοινωνιολογική φιλοσοφία- τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι