Κυριακή, 27 Οκτωβρίου 2013

Η προδομένη Ελληνική μεσαία τάξη -
Η ελίτ δεν έχει επηρεαστεί από την κρίση


της Φραγκίσκας Μεγαλούδη

από την ιστοσελίδα Fragkiska Megaloudi ׀ Humanitarian journalist 
το πρωτότυπο άρθρο δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού © Der Spiegel (Finanzkrise in Griechenland: Die verratene Mittelschicht, 26.10.2013)
Κείμενο/Ερευνα: © Φραγκίσκα Μεγαλούδηέρευνα/Φωτογραφίες: Στυλιανός Παπαρδέλας
βασική μετάφραση στα Ελληνικά της Λένας Κουλογιάννη
   
Για να κατανοηθεί η Ελληνική κρίση, πρέπει να ανατρέξουμε στη δεκαετία του 1970. Κλειδί ήταν η αναζήτηση σταθερής εκλογικής βάσης από τις πολιτικές ελίτ, μέσω πελατειακών σχέσεων και λαϊκισμού. Συνέπραξε ενεργά η οικονομική ελίτ, λαμβάνοντας ως αντάλλαγμα μονοπωλιακά προνόμια, κρατικές προμήθειες και έργα. Για να λειτουργήσει αυτό το σύστημα χρειαζόταν ισχυρή γραφειοκρατία. Έτσι επιστρατεύθηκαν πρόθυμοι μηχανικοί, σύμβουλοι και ακαδημαϊκοί, που όφειλαν την περίοπτη θέση τους όχι σε προσόντα, αλλά στην κομματική τους αφοσίωση και τη συμμετοχή σε κυκλώματα. Η ελληνική αστική τάξη και τα μεσαία στρώματα διαμορφώθηκαν από πολιτικούς που παρεμπόδιζαν την ανταγωνιστικότητα. Το κράτος μεταβλήθηκε σε μηχανισμό αλόγιστης σπατάλης δανεικών χρημάτων, από τα οποία δεν ωφελήθηκαν όλοι, αλλά συγκεκριμένες ομάδες. Πολλοί Έλληνες έγιναν πλουσιότεροι, αλλά αυτό δεν είχε καμμιά σχέση με αύξηση της παραγωγικότητας. Απεναντίας υπήρξε αποβιομηχάνιση και παραγωγική συρρίκνωση.
Αυτά συνέβαιναν πολύ πριν την είσοδο στο ευρώ, που χρησιμοποιήθηκε για ακόμη μεγαλύτερη ψευδαίσθηση ευημερίας και ασυγκράτητο δανεισμό. Κάτω από τους υψηλούς ρυθμούς ονομαστικής ανάπτυξης κρυβόταν πάντα η αναποτελεσματική πολιτική της δεκαετίας του 1970. Ωστόσο, μέχρι το 2008, οικονομολόγοι και αναλυτές έβλεπαν θετικές προοπτικές. Αισιοδοξούσαν ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει τους υψηλούς της ρυθμούς ανάπτυξης. Μετά ήλθε η χρεωκοπία της Lehman Bros, η διεθνής κρίση και η απότομη διακοπή της ροής δανεικών κεφαλαίων...
Η ελίτ στην Ελλάδα δεν έχει επηρεαστεί από την κρίση, ενώ πλήττονται τα μεσαία στρώματα. Αυτό ανοίγει βαθειά ρήγματα στον κοινωνικό ιστό. Την καταστροφική διαδρομή και την κατάληξή της που βιώνουμε σήμερα, την δείχνει απλά και καθαρά η έρευνα της Φρ. Μεγαλούδη.
Γ. Ρ.
 
Ηράκλειο 2013
O Γιώργος Κουτσογιάννης δεν έχει χρόνο για πολιτική. Είναι πολύ απασχολημένος με την προσπάθειά του να σώσει την οικογενειακή του επιχείρηση. To εμπορικό του κατάστημα βρίσκεται σε μια από τις παλαιότερες οδούς του Ηρακλείου. Άδεια μαγαζιά και άνθρωποι που ψάχνουν στα σκουπίδια για τροφή δεν είναι πλέον σπάνιο φαινόμενο για τον δημοφιλή τουριστικό προορισμό. Και ο σαραντατριάχρονος πρέπει να δώσει τη δική του μάχη για να μην χρεοκοπήσει η επιχείρηση που κληρονόμησε από τον πατέρα του.

«Το πραγματικό πρόβλημα ξεκίνησε το 2010», διηγείται ο Κουτσογιάννης. «Τότε ο τζίρος μειώθηκε κατά 90%. Σε ένα καλό μήνα το μαγαζί αποφέρει 500 ευρώ, ενώ έχει πάγια μηνιαία έξοδα 1300 ευρώ. Δεν έχω τη δυνατότητα πια να πληρώνω τις εισφορές στο ασφαλιστικό μου ταμείο και δεν τις πληρώνω». 
Με τη γυναίκα του και τα τρία του παιδιά μετακόμισαν στο σπίτι της μητέρας του, ενώ έχουν μειώσει δραστικά τα έξοδα τους. Γάλα αγοράζουν μόνο σε προσφορές και δεν έχουν τη δυνατότητα για κάτι τόσο απλό, όπως ένα παγωτό για τα παιδιά. «Νιώθω», λέει, «σαν να γλίστρησε η ζωή μου μέσα από τα δάχτυλά μου». 
Σαν τον Κουτσογιάννη υπάρχουν πολλοί, καθώς η οικονομική ύφεση διανύει τον έκτο χρόνο και η κρίση πλήττει τη μεσαία τάξη στην Ελλάδα. Από το 2009, το εισόδημα έχει μειωθεί κατά 30% και ο αριθμός των φτωχών μέσα σε δύο χρόνια, απο το 2009 εως το 2011, αυξήθηκε κατα 200.,000 αγγίζοντας τα 2,3 εκατομμύρια, σε ένα πληθυσμό δέκα εκατομμυρίων. Το ένα τρίτο των ανθρώπων είναι άνεργοι. 
Ποιος είναι υπεύθυνος; Ο 43χρονος εμπορος δεν το σκέφτεται για πολύ: «Οι Έλληνες ανίκανοι πολιτικοί φυσικά, αλλά πάνω από όλα η Ευρώπη. Η πατρίδα μας πρέπει να αποφασίσει αν θα είναι μέρος μιας Ευρώπης που τόση δυστυχία μας προκαλεί. Eίναι απαραίτητο ένα νέο ξεκίνημα χωρίς αυτούς που μας έφεραν εδώ».
Όμως ποιοι ήταν αυτοί; Αναμφίβολα ο μέσος Έλληνας, όπως ο Κουτσογιάννης, είναι σήμερα το θύμα της κρίσης. Αλλά δεν ήταν μέχρι τώρα τμήμα του συστήματος το οποίο έχει πλέον καταρρεύσει;

Τουλάχιστον αυτό υποστήριξε ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Θεόδωρος Πάγκαλος όταν έλεγε «όλοι μαζί τα φάγαμε». Σύμφωνα με αυτή τη λογική οι Έλληνες φέρουν συλλογική ευθύνη και πρέπει γι' αυτό το λόγο και να τιμωρηθούν συλλογικά. Όμως μία τέτοια σκέψη αφήνει στο απυρόβλητο αυτούς που προκάλεσαν την κρίση, τους πολιτικούς, τους ιδιοκτήτες ΜΜΕ, την οικονομική ολιγαρχία, τους χαϊδεμένους συνδικαλιστές στις Δημόσιες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Αυτοί αποτελούσαν μέρος ενός κλειστού συστήματος, στο οποίο η πλειονότητα των Ελλήνων δεν είχε καμμιά δυνατότητα πρόσβασης.
Griechenland und MittelklasseGriechenland und Mittelklasse
Η αρχή 
Αν κάποιος θέλει να κατανοήσει τις αιτίες της σημερινής κρίσης στην Ελλάδα, πρέπει να ανατρέξει στη δεκαετία του 70. Το τέλος της επτάχρονης στρατιωτικής δικτατορίας, τον Ιούλιο του 1974, καταγράφεται ως η πιο σημαντική ημερομηνία στη νεότερη ελληνική ιστορία. Τότε δημιουργήθηκαν νέες πολιτικές ελίτ που διεκδικούσαν επειγόντως μια σταθερή εκλογική βάση. Το κλειδί γι' αυτό ήταν οι πελατειακές σχέσεις και ο λαϊκισμός.
Η πρώτη εκλεγμένη συντηρητική κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή κρατικοποίησε τράπεζες, μέσα μεταφοράς και ναυπηγεία. Το αποτέλεσμα ήταν ένας δημόσιος τομέας στον οποίο έβρισκαν θέση οί κομματικοί φίλοι. Ο διάδοχος του Κ. Καραμανλή, ο σοσιαλιστής Ανδρέας Παπανδρέου συνέχισε την πελατειακή πολιτική, ενώ παράλληλα είχε υποσχεθεί και ριζικές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.
Οι πολιτικοί μοίραζαν δώρα. «Παράλληλα υπήρχαν ήδη απο τις δεκαετίες του 1970 και 1980 πολλά προβλήματα: Πληθωρισμός, δύο πετρελαϊκές κρίσεις, αποβιομηχάνιση. Οι οικονομικές ελίτ της χώρας στερέωσαν ένα σύστημα προβληματικό», λέει ο Ευστάθιος Τσοτσορός, καθηγητής οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής μεταρρύθμισης στο Πάντειο πανεπιστήμιο. «Και το έκαναν αυτό εις βάρος της ανταγωνιστικότητας για να εξασφαλίσουν το προσωπικό τους όφελος».
Οι Έλληνες έγιναν πλουσιότεροι, αλλά αυτό είχε ελάχιστη σχέση με την αύξηση της παραγωγικότητας.
«Η ελληνική αστική τάξη και τα μεσαία στρώματα διαμορφώθηκαν από πολιτικούς που παρεμπόδιζαν την ανταγωνιστικότητα. Σ' αυτό υποστηρίζονταν - οι πολιτικοί αυτοί - από την οικονομική ελίτ, στην οποία ως αντάλλαγμα, παραχωρούσαν προνόμια, και παραγγελίες έργων ή προμηθειών εκ μέρους του κράτους. Είναι η ίδια ολιγαρχία που κατέχει τα ΜΜΕ και ελέγχει τον τραπεζικό τομέα», υποστηρίζει ο Τσοτσορός. «Για να λειτουργήσει αυτό το σύστημα χρειαζόταν μια ισχυρή γραφειοκρατία. Ετσι δημιουργήθηκε μία ομάδα από πρόθυμους μηχανικούς, συμβούλους και ακαδημαϊκούς οι οποίοι όφειλαν την περίοπτη θέση τους όχι στα προσόντα τους, αλλά κυρίως στην κομματική τους αφοσίωση. Το κράτος μεταβλήθηκε σε έναν μηχανισμό αλόγιστης σπατάλης χρημάτων, απο την οποία όμως δεν επωφελήθηκαν όλοι, αλλά συγκεκριμένες ομάδες, όπως αυτοί που ασκούσαν ένα από τα λεγόμενα κλειστά επαγγέλματα: Συμβολαιογράφοι, φαρμακοποιοί, γιατροί, αυτοκινητιστές υπεραστικών συγκοινωνιών…»
Όλα αυτά συνέβαιναν πολύ πριν την είσοδο στο ευρώ, που σηματοδοτεί και την υποτιθέμενη πτώση. Όταν εισήχθη το ενιαίο νόμισμα έπεσαν τα επιτόκια δανεισμού, και τότε δημόσιο και  ιδιωτικό χρέος εκτοξεύτηκαν στα ύψη. Ο δανεισμός στη δεκαετία του 1990 αυξανόταν με ετήσιο ρυθμό κατά μέσο όρο 4% του ΑΕΠ. Το ευρώ έφερε την ψευδαίσθηση της ευημερίας, αλλά κάτω από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης κρυβόταν πάντα η αναποτελεσματική πολιτική της δεκαετίας του 1970. 
Παρόλα αυτά η ανάπτυξη στην Ελλάδα είχε θεωρηθεί θετική. «Οι οικονομικές προοπτικές στην Ελλάδα φαίνονται καλές», έγραφαν οι Times το 2007. Οικονομολόγοι και αναλυτές αισιοδοξούσαν ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Μόλις στο τέλος της δεκαετίας του 2000 και όταν ξεκίνησε η διεθνής κρίση, άρχισε και η κριτική για τον δήθεν πολυτελή και σπάταλο τρόπο διαβίωσης των Ελλήνων.

Το παρόν 
«Αυτό που με κάνει έξαλλη σήμερα, είναι ότι δεν υπήρξα μέρος όλων αυτών», λέει η Στεφανία Μ., μία σαραντάχρονη δασκάλα από την Αθήνα. «Δεν είχα χρέη, δεν είχα δάνεια και δεν ζούσα με πολυτέλεια, δεν έκανα φοροδιαφυγή, ούτε έψαχνα για ρουσφέτια. Όμως πληρώνω σήμερα υψηλό τίμημα για λάθη που έκαναν άλλοι. Άνθρωποι σαν κι εμένα είναι οι παράπλευρες απώλειες αυτής της κρίσης».
Ο μισθός της χωρισμένης μητέρας ενός δεκαπεντάχρονου αγοριού περικόπηκε κατά 20% και είναι τώρα περίπου 900 ευρώ. Λόγω της κρίσης υποχρεώθηκε να επιστρέψει στο πατρικό της σπίτι. Και βλέπει το μέλλον δυσοίωνο. Κάτω από την πίεση των διεθνών δανειστών πρέπει να απολυθούν 25.000 δημόσιοι υπάλληλοι, πολλοί από αυτούς δάσκαλοι. 118 νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία, καθώς και 28 γυμνάσια πρέπει να κλείσουν ή να συγχωνευτούν. Η κυβέρνηση υπόσχεται ότι αυτό θα γίνει βάσει αντικειμενικών κριτηρίων αξιολόγησης, αλλά η Στεφανία Μ. βλέπει μόνο μία δικαιολογία για να κατεδαφιστεί το δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης και να απολυθούν εκπαιδευτικοί.
Για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτών των περικοπών μέχρι τώρα μόνο υποθέσεις μπορούν να γίνουν βάσει των αριθμών: Από τους 774.000 ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ, το 2012 δεν έχουν πληρώσει τις οφειλές τους γύρω στους 400.000, όπως ο καταστηματάρχης Κουτσογιάννης στο Ηράκλειο. Ο ασφαλιστικός φορέας έχει χάσει έτσι περίπου 6 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο κοινωνικός ιστός υφίσταται ανεπανόρθωτες ρωγμές.

Η Μαριάννα Φουσταγιαννάκη, λογίστρια που συμβουλεύει ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων στο Ηράκλειο, βλέπει καθημερινά τη διάλυση της κοινωνίας. «Πολλές επιχειρήσεις κλείνουν, γιατί δεν μπορούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς των εταιρειών κοινής ωφελείας. Ο φόβος παίζει σημαντικό ρόλο. Οι άνθρωποι φοβούνται περισσότερο γι' αυτό που θα μπορούσε να έρθει παρα αυτό που βιώνουν», λέει η τριαντάχρονη.
Griechenland und MittelklasseGriechenland und Mittelklasse
Ο φόβος και η οργή του κόσμου πηγάζουν από το γεγονός ότι οι πολιτικές και οι οικονομικές ελίτ δείχνουν να μην έχουν επηρεαστεί από την κρίση. Πολλοί Έλληνες συζητούν για το σκάνδαλο της Siemens. Η Γερμανική εταιρεία για χρόνια δωροδοκούσε 'Ελληνες πολιτικούς και το κόστος για το κράτος υπολογίστηκε πάνω από δύο δισεκατομμύρια ευρώ. Ομως η Siemens συμφώνησε με την κυβέρνηση για αποζημίωση μόνο 270 εκατομμυρίων ευρώ, 100 εκατομμύρια απο τα οποία θα δοθούν με τη μορφή επενδύσεων.
Στη συνέχεια ακολούθησε η υπόθεση της "λίστας Λαγκάρντ", στην οποία περιλαμβάνονται 2000 ονόματα Ελλήνων με λογαριασμούς σε τράπεζα της Ελβετίας. Άν και προφανώς πολλοί πολιτικοί εμπλέκονται στο σκάνδαλο συγκάλυψης της λίστας, μόνο ο πρώην υπουργός οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου θα δικαστεί για το θέμα. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη, αφού τα μέλη της Ελληνικής κυβέρνησης προστατεύονται με ειδικό νόμο (νόμο περί ευθύνης υπουργών) από την ποινική δίωξη, ακόμη και μετά τη λήξη της θητείας τους.

Πολλοί πολιτικοί δείχνουν ότι απλώς συνεχίζουν να κάνουν τα ίδια που έκαναν μέχρι σήμερα. Οπως π.χ. ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και πρώην δημοσιογράφος στην ΕΡΤ, Σίμος Κεδίκογλου, ο οποίος το Μάρτιο του τρέχοντος έτους, διόρισε στο πολιτικό του γραφείο την κατά πολύ νεότερη φίλη του και στη συνέχεια αναγκάστηκε να την απολύσει υπο το βάρος της δημόσιας κατακραυγής. Είναι ο ίδιος που ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά τον Ιούνιο το κλείσιμο της δημόσιας τηλεόρασης, και το δικαιολόγησε κάνοντας λόγο για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της κακοδιαχείρισης. «Τα πραγματικά θύματα αυτής της παράλογης πολιτικής», λέει η λογίστρια Φουσταγιαννάκη, «είναι οι νέοι. Καθώς ήταν προστατευμένοι από τις οικογένειές τους, η κρίση τους βρήκε εντελώς απροετοίμαστους. Γι αυτό η μόνη λύση, είναι να συντρίψουμε τη διαφθορά και να αναδιοργανώσουμε το πολιτικό σύστημα». Πολλοί προσπαθούν ήδη γι αυτό.

Το μέλλον
Μια ακόμη επιχείρηση στο Ηράκλειο, αυτή τη φορά του 32χρονού Πέτρου Παναγιωτίδη. Πρώην καθηγητής μαθηματικών, σήμερα διευθύνει ένα βιβλιοπωλείο κόμικς και ίντερνετ καφέ. Το άνοιξε το 2009, με ένα δάνειο από τους γονείς του. Η κυβέρνηση είχε υποσχεθεί ένα πρόγραμμα βοήθειας για τους νέους επιχειρηματίες, το οποίο όμως ποτέ δεν πραγματοποιήθηκε. «Μπορεί να φαίνεται περίεργο ότι ιδρύθηκε μία επιχείρηση στις παρούσες συνθήκες», λέει, «αλλά ακόμη και σε περιόδους κρίσεων υπάρχουν ευκαιρίες. Οι άνθρωποι πρέπει να σκέφτονται διαφορετικά, να είναι καινοτόμοι και να βγαίνουν από τις κρύπτες τους».
Ο Παναγιωτίδης θα μπορούσε να μην κάνει τίποτα από αυτά. «Οι γονείς μου ήθελαν να εργαστώ σε μία τράπεζα, μία δουλειά που μέσω των διασυνδέσεων της οικογένειάς μου εύκολα θα αποκτούσα. Αλλά δεν το έκανα». 
Η απόφασή του, ακόμη και λίγα χρόνια πριν, θα ήταν ασυνήθιστη. «Αν κάποιος διέθετε χρήματα, κατά προτίμηση αγόραζε ένα αυτοκίνητο. Ο καθένας ονειρευόταν ένα ακριβό αυτοκίνητο και μία δουλειά στο δημόσιο. Αυτό δεν ισχύει πια. Στην Ελλάδα αυτή η νοοτροπία έχει αρχίσει να αλλάζει». 
Όπως πολλοί νέοι, ο Παναγιωτίδης πιστεύει ότι η κρίση είναι στην πραγματικότητα ένα Ευρωπαϊκό πρόβλημα. Ωστόσο επικαλείται τις αλλαγές στην πατρίδα του.
«Οι γονείς μας, μας κληροδότησαν την ευνοιοκρατία, την κρατική προστασία, τις πελατειακές σχέσεις. Αυτό είναι το πρόσωπο της συντηρητικής Ελλάδας, το οποίο με κανένα τρόπο δεν θέλει τις αλλαγές. Είναι μία χώρα όπου ακόμη και οι φοιτητικές οργανώσεις εξυπηρετούσαν σκοπούς πολιτικής καριέρας, και την οποία για σαράντα χρόνια την κυβέρνησαν δύο οικογένειες. 
Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που διαπραγματεύονται τώρα τη σωτηρία μας. Αυτό είναι ανοησία», καταλήγει ο Παναγιωτίδης.


Η Φραγκίσκα Μεγαλούδη εργάζεται ως δημοσιογράφος στην Ασία και στην Ελλάδα, με επίκεντρα ανθρωπιστικές κρίσεις, ζητήματα φύλων, χρήση ναρκωτικών, φτώχεια, εξάπλωση των πόλεων καθώς και τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Συνεργασίες της δημοσιεύονται στον Spiegel, Huffington Post, Guardian Development Network, Ελευθεροτυπία, στο Ελληνικό Press Project, καθώς επίσης σε πανεπιστημιακά μέσα (π.χ. Feinstein International Center of Tufts University), σε μέσα του ΟΗΕ και Οργανισμών ανθρωπιστικής βοήθειας.
Σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία και εργάσθηκε ως λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου και στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αυστραλίας, εργάσθηκε για τους Γιατρούς του Κόσμου και τον OHE. Αυτή την εποχή ζεί στην Pyongyang, Βόρεια Κορέα.

Ελληνική αρθρογραφία στο Press Project 
(εκτός των άλλων για τα ορυχεία χρυσού)

Ελληνική αρθρογραφία στο Vima ONLINE

Στον Insider 
 
Aρθρογραφία στο Huffington Post
Το άρθρο  αναδημοσιεύθηκε επίσης στο Press Project, στον Insider 
και σε συντομευμένη μορφή σε αρκετές ειδησεογραφικές ιστοσελίδες 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Jan-Werner Müller Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»