Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2018

Τι συμβαίνει στις μέλισσες και στις πεταλούδες (και σε άλλα όντα); Γιατί οι άνθρωποι δεν το συνειδητοποιούν;

του Verlyn Klinkenborg

© The New York Review of Books - Verlyn Klinkenborg: What’s Happening to the Bees and Butterflies?, τεύχος Δεκεμβρίου 2016

Στις αρχές Μαΐου, πούλησα το παλιό αγρόκτημα μου και μετακόμισα δέκα μίλια δυτικά. Και οι δύο τόποι, ο παλιός και ο νέος, βρίσκονται σε ένα τοπίο που μοιάζει να είναι ένα και το αυτό, το συνηθισμένο τοπίο της Πολιτείας της Νέας Υόρκης: Χωματόδρομοι, κυματιστοί λόφοι, μεγάλες συστάδες με πολλά δένδρα. Όμως το να μετακομίσεις δέκα μίλια πιο πέρα, είναι μεγαλύτερη αλλαγή από αυτήν που υπέθετα. Τώρα ζω σε μια λεκάνη που «λαξεύτηκε» κάποτε από την αργή διαδρομή ενός παγετώνα, όχι στην προεξοχή ενός βραχώδους εδαφικού σχηματισμού. Το έδαφος είναι βαρύ, έχει  πολύ πηλό, όχι πορώδες με ποταμίσια βότσαλα. Εδώ υπάρχουν βελανιδιές, φράξοι και ψηλές μαύρες αγριοκερασιές αντί για Οξιές, αμερικάνικες Ασπροκαρυδιές [Hickory - Carya amara, Carya Illinoensis (πεκάν), Carya ovata, δέντρα που ανήκουν στην ίδια οικογένεια με την γνωστή μας Καρυδιά του Παλαιού Κόσμου Juglans regia· παράγουν και αυτά εδώδιμα καρύδια] και καναδικές Τσούγιες [hemlock - Tsuga canadensis]. 
Tον Μάιο κελαϊδούσαν στους φράχτες πουλιά που δεν είχα ξανακούσει ποτέ πριν· λόγου χάρη, διάφορα στρουθιόμορφα των αμερικάνικων λιβαδιών [prairie warblers - πουλιά της τάξης passeriformes, όπως οι Σπουργίτες και πολλά ωδικά του Παλαιού Κόσμου, από την Καρδερίνα μέχρι το Αηδόνι], το τραγούδι των οποίων ακούγεται σαν [αντιστικτικό] discantus σε ανοδική κλίμακα. Και αυτά που φτεροκοπούσαν πάνω από τους αγρούς τον Ιούνιο, τι να ήταν; Μήπως Δολιχόνυχες (bobolinks  - Dolichonyx oryzivorus); Όταν ήρθε το φθινόπωρο, παρατήρησα μερικές αμερικάνικες Σταχτάρες ή Πετροχελίδονα των καμινάδων [chimney swift - Chaetura pelagica] να κυνηγούν έντομα εν πτήσει, βγάζοντας δυνατές τσιριχτές φωνές, σε ύψη που μόλις και μετά βίας μπορούσες να τις διακρίνεις με γυμνό μάτι.
Τα περισσότερα είδη πτηνών που βλέπω εδώ είναι ίδια με εκείνα που έβλεπα στο παλιό αγρόκτημα - αμερικάνικα Γατοπούλια [catbirds, Στρουθιόμορφα της οικογένειας Mimidae, όπως η Dumetella carolinensis και η Melanoptila glabrirostris] στους φράκτες, και ο αμερικάνικος ασπρόμαυρος Δρυοκολάπτης ή λοφιοφόρος Τρυποκάρυδος [Dryocopus pileatus] που στοιχειώνει το δάσος με το τυμπάνισμά του καθώς πελεκάει το ξύλο. Δηλαδή βλέπω τα ίδια είδη, αλλά διαφορετικά άτομα. Για τους περισσότερους ανθρώπους, η ταυτότητα ενός πουλιού συνοψίζεται στο επίπεδο του είδους. Βλέπουμε τον τύπο σαν ένα δείγμα. Κάνουμε ατέλειωτα φασαρία για τις δικές μας ταυτότητες ως ατόμων, ευχαρίστως αποδίδουμε ατομικότητα και στα θηλαστικά πέραν ενός ορισμένου μεγέθους: Σε μια αλεπού που τριγυρίζει σε έναν βοσκότοπο ή σε μια μαύρη αρκούδα που διασχίζει τον δρόμο το σούρουπο. Ομως η ταυτότητα των άγριων πτηνών ως ατόμων κουκουλώνεται μέσα στην ταυτότητά τους ως μελών ενός είδους.
Ο πίνακας 111 του κλασικού βιβλίου του John James Audubon, Birds of America, με Λοφιοφόρους Δρυοκολάπτες (1 ♀, 3 ♂♂) - από The New York Review of Books

Σάββατο, 13 Οκτωβρίου 2018

Ιταλία, κύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι. Φασίστες σε εμβρυακή ηλικία και μεταμοντέρνοι μετα-φασίστες

Η Ιταλία ακολουθεί το ρεύμα που επικρατεί σε Ευρώπη και Αμερική (βλ. ΗΠΑ και τώρα Βραζιλία). Αλλά σε μια πτυχή του φαινομένου «στροφή δεξιά, μαρς!», έβαλε τα γυαλιά στους άλλους δεξιόστροφους: Έχει κυβέρνηση συνεργασίας προ-φασιστών και μετα-φασιστών. Οι «Πεντάστεροι» είναι φασίστες σε προνηπιακή κατάσταση, και φυσικά ως βρέφη δεν γνωρίζουν ακόμη τι είναι  - ας ελπίσουμε ότι δεν θα μεγαλώσουν. Ενώ η συνεταίρος τους, η «Λέγκα», αξιοποιεί την τοπική παράδοση του Μουσολινισμού και την μετεξελίσσει σε κάτι πιο «σύγχρονο», που περιλαμβάνει ένα καμουφλαρισμένο σκληρό νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα, όπως φορολογικές απαλλαγές για πλούσιους, ενιαίο συντελεστή φορολογίας (flat tax) 15 %, περικοπές στις δαπάνες παιδείας και υγείας, το γνωστό και από αλλού, τυπικά νεοφιλελεύθερο κλείσιμο του ματιού στις επιλεγμένες «δυναμικές» και άκρως καταναλωτικές μερίδες των μεσαίων κοινωνικών στρωμάτων οι οποίες είναι και ο κορμός της εκλογικής πελατείας της κτλ. 
Η «Λέγκα» έχει την ίδια σχέση με τον παραδοσιακό ιταλικό φασισμό που έχει ο μεταμοντερνισμός με την νεωτερικότητα και με τον Διαφωτισμό: Απαρνείται τον Μουσολίνι και τον φασισμό του - ακόμη και με την Εγελιανή σημασία (Aufhebung) - για να κάνει πράξη τα πιο διεστραμμένα χαρακτηριστικά τους. Ο ίδιος ο αρχηγός τους Ματέο Σαλβίνι έχει κάτι το έντονα Μουσολινικό στο στυλ του και στην πολιτική του.
Ο Matteo Salvini της Λέγκα, κεφάτος στο Κρεμλίνο με τον Πούτιν στο μπλουζάκι
Συνεργώντας, οι δυό μαζί, «Λέγκα» και «Πεντάστεροι», μπορούν να μιλούν πειστικά στα ανασφαλή για το μέλλον μεσαία και και μικρομεσαία στρώματα των Ιταλών ψηφοφόρων με λόγο αντίστροφο από εκείνο τον παλιό προφητικό, του Ενρίκο Μπερλινγκουέρ. 
«Για μας», έλεγε ο Μπερλινγκουέρ το 1977, «η λιτότητα είναι μέσο για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα στη ρίζα του και να θέσουμε τις βάσεις για την υπέρβαση ενός συστήματος, που έχει εισέλθει σε διαρθρωτική και όχι κυκλική κρίση. Ένα σύστημα, του οποίου χαρακτηριστικά γνωρίσματα είναι η σπατάλη και η υπερβολή, η έκρηξη της ιδιαιτερότητας και του ατομικισμού, ο πιο άγριος, ο πιο απερίσκεπτος καταναλωτισμός».
Αντίθετα, οι Λεγκάνοι του Σαλβίνι και οι Πεντάστεροι, συνεργαζόμενοι υπόσχονται σ΄ αυτούς τους ανασφαλείς πολίτες της εποχής της κρίσης, ότι η Ιταλία μπορεί να συνεχίσει τον γνωστό περπατημένο δρόμο του χθές, χωρίς να αλλάξει. Εν ανάγκη έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ή με το να την διαλύσουν αυτοί.

Δευτέρα, 8 Οκτωβρίου 2018

«Επαγγελματικές διαστροφές» νομικών & οικονομολόγων. Βολεύουν βολεμένους, βλάπτουν τη δημοκρατία το ίδιο

Έχουμε συνηθίσει, εδώ και καιρό, να παρακολουθούμε πώς ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συχνά-πυκνά προβάλλει την ιδέα ότι οι ισχύοντες κανόνες δικαίου και η δικαστική εξουσία μπορούν μέσα στην οικονομική και κοινωνική συγκυρία της κρίσης να είναι κρίσιμες «δυνάμεις αντίστασης στο φαινόμενο της επικυριαρχίας του “οικονομικού” επί του “θεσμικού”» (βλ. ομιλία του στο 6ο Ετήσιο Athens Democracy Forum της 17.9.2018 και το σχετικό σχόλιο του Πάχου Μανδραβέλη «Δίκαιο επί του πραγματικού», στην Καθημερινή της 30.9.2018, όπου μνημονεύει και το βιβλίο του Γιώργου Δελή Δήμος και Αγορά. Το δημόσιο δίκαιο “αλλιώς”, με το βλέμμα της οικονομικής ανάλυσης - εκδ. Ευρασία).
Στις παρεμβάσεις αυτές του κ. Παυλόπουλου διαφαίνεται πώς ένας εξέχων νομικός, και μάλιστα συνταγματολόγος, συγχέει τις αναγκαίες πολιτικές κανονιστικές αρχές (οι οποίες άν δεν υπάρχουν στο πολίτευμα της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, αυτό μετατρέπεται σε προσωπείο δημοκρατίας), με αμιγώς νομικές κανονιστικές αρχές. Ταυτίζει το Πολιτικόν (υπό την αριστοτελική έννοια) με το Δικαιϊκόν.
Για να το πω με άλλα λόγια, πιο επεξηγηματικά (και εν γνώσει του κινδύνου να διαπράξω χονδροειδή παραμόρφωση), ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας λέει το εξής: Αφενός η δημοκρατία - και η πολιτική εν γένει - πρέπει να πειθαρχεί στους κανόνες του ισχύοντος θετικού Δικαίου, και αφετέρου, άν αποτύχει η δημοκρατική πολιτική στον οικονομικό και κοινωνικό ρόλο της (όπως απέτυχε στην μεταπολιτευτική Ελλάδα), το ισχύον Δίκαιο είναι εδώ και μπορεί
«να σώσει την παρτίδα». Αλήθεια, για λογαριασμό ποιών από τους «παίκτες» της, που στις δημοκρατίες του ώριμου καπιταλισμού με οικονομία της αγοράς και με κράτος πρόνοιας είναι (και οφείλουν να είναι) ταυτόχρονα κοινωνικοί εταίροι και κοινωνικοί αντίπαλοι;
Δεν είναι ο μόνος που σκέφτεται έτσι. Πρόκειται για μια από τις διαδεδομένες «επαγγελματικές απολυτοποιήσεις» - δηλαδή κλαδικές «επιστημονικές διαστροφές» - που επικρατούν σε μεγάλες μερίδες των νομικών επιστημόνων. Και έχουμε δει πολύ πιο εξτρεμιστικές εκφράσεις της, συνυφασμένες με ακραίο δεξιό κομματισμό και με ανελέητο συντεχνιασμό· ας θυμηθούμε, λόγου χάρη, τον τέως Πρόεδρο του Δικηγορικού Συλλόγου της Αθήνας κ. Δ. Παξινό, άς ρίξουμε μια ματιά και στην τωρινή 
συμμετοχή του τον αγώνα εναντίον του «εκσυγχρονισμού», της «νέας τάξης πραγμάτων» και του «παγκόσμιου ολοκληρωτισμού».
Βέβαια υπάρχει και η αντίστοιχη «επαγγελματική διαστροφή» που εκτρέφεται στην οικονομική επιστήμη - για την ακρίβεια στις παραλλαγές των νεοκλασικών οικονομικών -, δηλαδή ότι η δημοκρατία και η πολιτική εν γένει πρέπει να είναι συμβατή με την ισχύουσα οικονομία. Και όταν δεν είναι, πρέπει άρον-άρον να προσαρμόζεται σ΄αυτήν.

Πέμπτη, 4 Οκτωβρίου 2018

«Ανοικτά» ή «κλειστά» σύνορα; Αδέσποτη κυκλοφορία κεφαλαίων, εξωπραγματικά ιδεολογήματα, υποκριτική δημαγωγία των εθνικιστών και λαϊκιστών πολιτικών

Από τις λεγόμενες ελευθερίες διασυνοριακής κίνησης (προσώπων, εμπορευμάτων, κεφαλαίων), η σημαντική είναι η τρίτη, των κεφαλαίων. Είναι η καρδιά, η γεννήτρια και αντλία που λειτουργεί ακατάπαυστα και δίνει μορφή σ΄ αυτή τη συγκεκριμένη, ειδική μορφή παγκοσμιοποίησης, όπως έχει επικρατήσει στον κόσμο μας και την βιώνουμε εδώ και μερικές δεκαετίες. Αυτή η τρίτη «ελευθερία» δημιουργεί τις κινητήριες δυνάμεις και προκαλεί τις ροές που τρέφουν, διασφαλίζουν και μεγιστοποιούν τις άλλες δύο.
Η χωρίς ελέγχους διασυνοριακή κίνηση κεφαλαίων σε όλη την έκταση του πλανήτη εντείνει την μη ισορροπημένη οικονομική εξέλιξη στον κόσμο. Όμως επίσης, σε τελευταία ανάλυση, δημιουργεί τις δυνάμεις που ομογενοποιούν βασικές νοοτροπίες της συντριπτικής πλειοψηφίας των επτάμισυ δισεκατομμυρίων ανθρώπινων ψυχών και
επηρεάζει καίρια την πολιτισμική διαμόρφωση, ιδίως των νεότερων γενεών, παρά τις εντελώς άνισες συνθήκες καθημερινής διαβίωσης, τα διαφορετικά θρησκεύματα, παραδόσεις κτλ. Tα smartphones υπάρχουν, είναι ίδια και κάνουν την ίδια δουλειά τόσο στην Καλιφόρνια, όσο και στη Νορβηγία, στη Ναμίμπια, στη Γκάνα ή στο Αφγανιστάν. Ο άνθρωπος στη Γκάνα βλέπει πως ζουν στη Σουηδία, συγκρίνει με την δική του ζωή, και με βάση αυτό διαμορφώνει ελπίδες, φόβους, επιθυμίες, απέχθειες, προσδοκίες, κίνητρα για το πού να πάει και σε τί να ρίξει μαύρη πέτρα πίσω του.
Φυσικά με την
«ελεύθερη» διακίνηση κεφαλαίων έγινε και πιο εύκολη η χρηματοδότηση πολέμων και πολέμαρχων, εκεί όπου βλέπουμε να διεξάγονται τις τελευταίες δεκαετίες, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Όμως, το ζήτημα που σπάνια συζητιέται είναι το εξής: ¨Ολοι αυτοί οι πολιτικοί ή ιδεολόγοι (δηλαδή σπορείς ψευδούς συνείδησης) που αντλούν υποστήριξη με εργαλείο την αντίθεσή στα λεγόμενα ανοικτά σύνορα, από τον Βίκτορ Ορμπάν της Ουγγαρίας και τους Γερμανούς Εναλλακτικούς μέχρι τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, θέλουν περιορισμούς
μόνον στις δύο από τις «τρείς ελευθερίες κίνησης»: Των προσώπων και των εμπορευμάτων. Ποτέ δεν μίλησαν για ελέγχους ή για πολιτική ρύθμιση, φορολόγηση, εξορθολογισμό της κίνησης κεφαλαίων. Προτείνουν περιορισμούς στην κίνηση προσώπων και εμπορευμάτων, αλλά είναι φανερό πως δεν θέλουν ούτε λέξη να ακούσουν για ρυθμίσεις στην κίνηση κεφαλαίων. 
© La Croix

Τρίτη, 2 Οκτωβρίου 2018

Οικολογική αλληλοεξάρτηση: Τα φώτα της πόλης, οι νυχτοπεταλούδες και τα φυτά

του Τζέισον Μπίττελ
 
© nature - Jason Bittel:  Nocturnal pollinators go dark under street lamps
 
Την ώρα που δύει ο ήλιος, πιάνουν δουλειά οι νυχτοπεταλούδες, τα νυκτόβια σκαθάρια και άλλα νυκτόβια έντομα, που μεταφέρουν και αυτά - όπως τα ημερόβια - τη γύρη από φυτό σε φυτό. Όμως τελευταίες έρευνες αποκαλύπτουν ότι αυτά τα πλάσματα μπορεί να κινδυνεύουν εξαιτίας του τεχνητού φωτισμού. 
Επιστήμονες που εργάζονται στην Ελβετία, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2017 στο περιοδικό Nature, αναφέρουν ότι σε συστάδες του φυτού Cirsium oleraceum [είδος γαϊδουράγκαθου της Κεντρικής, Βόρειας και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και της Βόρειας Ασίας - cabbage thistle η Siberian thistle] που φωτίζονται με τεχνητό φωτισμό το βράδυ, οι επισκέψεις εντόμων-επικονιαστών στα φυτά παρουσιάζουν μεγάλη μείωση· αναφέρουν επίσης μειωμένη παραγωγή καρπών από αυτά τα φυτά. Για τους ερευνητές δεν ήταν σαφές πώς ακριβώς επηρεάζονται οι επικονιαστές από οχλήσεις όπως η φωτορύπανση. Όμως οι συγγραφείς αυτού του επιστημονικού άρθρου τονίζουν ότι η εργασία τους αποκαλύπτει ότι το ανθρώπινο οικολογικό αποτύπωμα μπορεί να συνεχίζει να «αντηχεί» ως όχληση σε όλη την έκταση ενός οικοσυστήματος, ακόμη και την ώρα που οι άνθρωποι κοιμούνται.

Δευτέρα, 1 Οκτωβρίου 2018

ΕΝΦΙΑ και Τοπική Αυτοδιοίκηση, σχέση ασύμβατη

Όλη αυτή η συζήτηση περί του σκόπιμου ή μη της μεταφοράς των πόρων του ΕΝΦΙΑ στην τοπική αυτοδιοίκηση είναι δήθεν σοβαρή. Αγνοεί την πραγματικότητα. Δεν έχει καμμιά σχέση ούτε με το γιατί υπάρχει ο ΕΝΦΙΑ, ούτε με ουσιαστικό προβληματισμό για κατανομή των φορολογικών εσόδων μεταξύ κεντρικής κρατικής εξουσίας και τοπικής αυτοδιοίκησης, ούτε με το πραγματικό αναγκαίο και ευκταίο, της βελτίωσης των πηγών χρηματοδότησης των δήμων. Οι λόγοι είναι πολλοί.
1. Ο ΕΝΦΙΑ στην πραγματικότητα δεν είναι φόρος, διότι δεν επιβάλλεται σε εισοδήματα (όπως ο φόρος φυσικών προσώπων, ο φόρος εταιριών κτλ) ή σε αγοραπωλησίες εμπορευμάτων (όπως ο ΦΠΑ ή
ο φόρος χρηματιστηριακών πωλήσεων). Είναι εισφορά ή τέλος περιουσιακών στοιχείων κλιμακωμένη στο χρόνο, η οποία επιβλήθηκε για ειδικούς λόγους: Σε έναν ολικό ισολογισμό της δημοσιονομικής χρεοκοπίας, το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι αυξημένος ιδιωτικός πλούτος, πάρα πολύ άνισα κατανεμημένος (βλ. και το άρθρο του Έλμαρ Αλφάτερ «Το πολιτικό ευρώ»). Ο ΕΝΦΙΑ θεσπίστηκε ως ειδική έκτακτη εισφορά, η οποία όμως έγινε μόνιμη εξαιτίας του ύψους και της εξαιρετικά μακράς περιόδου αποπληρωμής των διακρατικών δανείων και των δανείων από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. Το γεγονός ότι έχει βαφτιστεί με το ψευδώνυμο «φόρος» και μοιάζει με φόρο θυμίζει τον αξέχαστο Ντίνο Ηλιόπουλο και την ταύτισή του με τον πραγματικό «Δράκο» στην ομώνυμη ταινία του Κούνδουρου. Θα δούμε όμως παρακάτω και γιατί η εισφορά αυτή, όπως θεσπίστηκε, έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που την καθιστούν οικονομικά ατελή και κοινωνικά άδικη.

Πέμπτη, 27 Σεπτεμβρίου 2018

Προς έναν κόσμο χωρίς μέλισσες; Το ζιζανιοκτόνο Glyphosate και το «σύνδρομο ανοσοποιητικής ανεπάρκειας» των μελισσών

του Γιόαχιμ Μύλλερ-Γιούνγκ

© Frankfurter Allgemeine Zeitung - Joachim Müller-Jung : Pestizid verändert Mikroflora. Glyphosat und die Immunschwäche der Bienen, 25.09.2018

Ένα ακόμη πλήγμα δέχτηκαν οι υποστηρικτές του ζιζανιοκτόνου Glyphosate: Μια επισημονική μελέτη παρουσιάζει πειστικές αποδείξεις ότι το ζιζανιοκτόνο αυτό επιδρά βλαπτικά και στις μέλισσες προκαλώντας προβλήματα στη λειτουργία του εντέρου τους. 
Το γεγονός ότι το φυτοφάρμακο αυτό είναι πολύ δημοφιλές, χρησιμοποιείται ευρύτατα και προβάλλεται ως αβλαβές - τουλάχιστον για τον άνθρωπο - δεν επαρκεί για να θεωρηθεί αθώο από τοξικολογική σκοπιά. Μια παραδοσιακή εταιρεία χημικών προιόντων θα έπρεπε να το γνωρίζει. Όμως η γερμανική χημική βιομηχανία Bayer προφανώς δεν το είδε με την δέουσα σοβαρότητα. Πολύ πριν εξαγοράσει την κατασκευάστρια εταιρεία της Glyphosate, την Monsanto, υπήρχαν ήδη άφθονες επιστημονικές προειδοποιήσεις ότι αυτό το πολύ αποτελεσματικό ζιζανιοκτόνο, στον αγρό δεν επενεργεί και τόσο στοχευμένα, δηλαδή αποκλειστικά και μόνον εναντίον των ανεπιθύμητων «ζιζανίων», όπως θα ήθελαν οι χρήστες του. Καταγράφονταν οικολογικές παράπλευρες ζημίες, ωστόσο αυτές αξιολογήθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες ως άνευ σημασίας. 
Τώρα η πραγματικότητα εκδικείται. Έτσι εκδικείται πάντα, όταν κάποιοι υποτιμούν την επιμονή των ερευνητών σε περιπτώσεις που αυτοί δεν λαμβάνουν πειστικές απαντήσεις σε εύλογα ερωτήματα. Στην περίπτωση του ολικού καταστροφέα ζιζανίων Glyphosate, αυτή η αναζήτηση απαντήσεων πήρε τώρα έναν δρόμο που είναι πιθανό να αποβεί εις βάρος της κατασκευάστριας εταιρείας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Αμερικανικής Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών (National Academy of Sciences of the USA), η γλυφοσάτη βλάπτει την μικροχλωρίδα στον πεπτικό σωλήνα των μελισσών. Το αποτέλεσμα: Aκόμη και νεαρές μέλισσες, που μόλις μεταμορφώθηκαν από το στάδιο της προνύμφης σε τέλεια πτερωτά έντομα, όταν βρίσκονται στον αέρα παρουσιάζουν αδυναμία και, κυριολεκτικά, αστάθεια στην πτήση τους. Το ανοσοποιητικό τους σύστημα, το οποίο όπως σε όλα τα ζώα - συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου - εξαρτάται από την καλή κατάσταση της εντερικής χλωρίδας τους [αποτελείται από είδη μικροβίων που ζούν φυσιολογικά μέσα στο έντερο και αναπτύσσουν συμβιωτική σχέση, αμοιβαία επωφελή με τον οργανισμό του ζώου που τα φιλοξενεί], είναι σε άθλια κατάσταση.
© Picstudio _ Dreamstime.com

Πέμπτη, 20 Σεπτεμβρίου 2018

Ποιοί πολώνουν τα Μέσα Ενημέρωσης; Ποιοί διέλυσαν τη δημόσια σφαίρα;

  
Το ανυπόγραφο άρθρο «Πόλωση στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σε σκηνικό διαλυμένης δημόσιας σφαίρας» στο in.gr, διαδικτυακή ναυαρχίδα του σαφώς κομματικά τοποθετημένου (πρώην) ΔΟΛ είναι παράδοξο αλλά μόνον φαινομενικά. Όχι μόνον στον τίτλο, λέει αλήθειες για το τί συμβαίνει τη στιγμή αυτή, άν και αποκρύπτει αλήθειες διαχρονικές, άρα μάλλον πιο σημαντικές. Αξίζει πάντως να αναδημοσιευτεί γιατί δεν ανήκει στο μενού με ευκολοχώνευτο οπαδικό σανό.
Δύο είναι τα σημεία εστίασης του άρθροι: Πρώτον ότι η πόλωση του χαρακτηριστικά ελληνικού τύπου («μπλε και πράσινα καφενεία») στα ΜΜΕ, τόσο στα επίσημα όσο και στα ανυπόφορα τοξικά μέσα (αντι)«κοινωνικής δικτύωσης» διαλύει τη δημόσια σφαίρα, καθιστά ανέφικτη την πολιτική συζήτηση. Εδώ το in gr παραβιάζει ανοικτές θύρες και η απάντηση που αρμόζει είναι το λαϊκό ρητό «πολύ σωστά, αλλά δάσκαλε που δίδασκες...». Τα  δάκρυα για τον απλό λαό που διώχνει από την πολιτική και από τις κάλπες η πόλωση, είναι εμφανώς κροκοδείλια: Αυτή ειδικά η επίπτωση της πόλωσης, η εκδίωξη του λαού από το γήπεδο της πολιτικής, βολεύει πάρα πολύ την ΝΔ· και όσοι στον ΣΥΡΙΖΑ δεν το καταλαβαίνουν, δεν ξέρουν που πατούν και που πηγαίνουν. Πριονίζουν το κλαδί που πάνω του κάθονται. 
Δεύτερον, το in.gr αποδίδει την ευθύνη για την κατάντια αυτή στα πολιτικά κόμματα και στο προσωπικό τους - και όχι μόνον της πλευράς που αντιμάχεται ο ΔΟΛ, της αριστερής· «τα κόμματα στοχοποιούν τα ΜΜΕ», λέει. Ουσιαστικά υπονοεί ότι τα κόμματα και οι πολιτικοί εξαναγκάζουν ή εκβιάζουν τα ΜΜΕ να πολώνονται, να γίνονται κομματικά παραμάγαζα. 
Αθώα λοιπόν του αίματος τα επίσημα ΜΜΕ; Εδώ ανοίγει συζήτηση για το ποιός σπρώχνει και ποιός σπρώχνεται, δηλαδή άν κινητήρας και καθοδηγητής είναι η πολιτική ή το χρήμα (η ιδιοκτησία ως χαράκτης γραμμής σε κάθε ιδιωτικό ΜΜΕ, οι φεουδάρχες εργατοπατέρες ως πραγματικά αφεντικά της κατ΄ όνομα δημόσιας ΕΡΤ). Πρόκειται για ζήτημα αντίστοιχο με το γνωστό πρόβλημα στις φυσικές επιστήμες, άν η κότα κάνει το αυγό ή το αυγό την κότα. 
Τα γεγονότα των ημερών δίνουν ενδείξεις για να εξηγηθεί πώς και γιατί δημοσιεύτηκε αυτό το άρθρο σε ένα τέτοιο Μέσο Ενημέρωσης. Η αφορμή ήταν η απόφαση της ΝΔ για «εμπάργκο» στην ΕΡΤ, λίγο μετά από ανάλογη απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ για τον Σκάι. Και μπορεί το σχόλιο κατά της ΝΔ στην ΕΡΤ να ξεπερνούσε όντως τα όρια, μπορεί η (κακοπροαίρετη κατά τον ΣΥΡΙΖΑ) είδηση του Σκάι περί απόλυσης του κ. Τόσκα και των άλλων αρμοδίων για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών να αποδείχτηκε εκ των υστέρων ακριβέστατη. Όμως όλα αυτά τα ξέρουμε και τα 'χουμε ξαναδεί πολλές φορές στο παρελθόν, είναι πράγματα που έχουμε συνηθίσει, αλλά η ομολογία ότι η πόλωση στα ΜΜΕ διαλύει τη δημόσια σφαίρα πρώτη φορά ακούγεται. Και de facto «εμπάργκο» κομμάτων σε συγκεκριμένα ΜΜΕ μπορεί να υπήρξε και άλλες φορές, θυμάται όμως κανείς επίσημα κηρυγμένο «εμπάργκο» άλλοτε;  
Αυτή η πρωτοφανής ταραχή και ανασφάλεια περί το επικοινωνιακό-πολιτικό χάος σε κόμματα και κομματιζόμενα ΜΜΕ δεν είναι άσχετη με τις ερχόμενες πολλαπλές εκλογές μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο, όπως ομολογείται και στο εν λόγω άρθρο. Όμως, αυτή η συγκεκριμένη φαινομενικά παράδοξη αντίδραση ενός ΜΜΕ με σαφή πολιτική - κομματική άποψη, η σαφής αμφισβήτηση της επικοινωνιακής πόλωσης, δείχνει ότι η στρατηγική της πόλωσης και του «σπασίματος του ηθικού» των ψηφοφόρων, δεν αποδίδει τα αναμενόμενα στο κόμμα που υποστηρίζει αυτό το Μέσο, την ΝΔ (έστω και άν και τη βολεύει περισσότερο από τον ΣΥΡΙΖΑ, για τον έναν και μόνο λόγο που αναφέραμε - είναι ανθρωποδιώχτης). Μερικοί από τους υποστηρικτές της ΝΔ, ίσως οι λιγότερο θερμοκέφαλοι, κατάλαβαν ότι η τόση πόλωση για το θέμα που οι θερμοκέφαλοι και τα σκληρά κομματικά πετσιά αποκαλούν ακόμη «Σκοπιανό», η πόλωση για τις πυρκαγιές, η εκφοβιστική πόλωση για τις συντάξεις, δεν αποπνέουν σοβαρότητα ενός αυριανού κυβερνητικού κόμματος: Όλα τα αυγά μπήκαν σε λίγα καλάθια, ριψοκίνδυνος τζόγος και πολύ πόκερ αντί πολιτικής, ενώ δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πάρα πολλοί ψηφοφόροι μάλλον άλλα περιμένουν με αγωνία: Δουλειά, καλύτερα οργανωμένο και πιο λειτουργικό κράτος, πραγματικό κράτος πρόνοιας, επιτέλους λίγη ισονομία και κοινωνική δικαιοσύνη, έναν κάποιο εξορθολογισμό του παράλογα προκλητικού παρεοκρατικού αναρχο-καπιταλισμού αυτής της χώρας. Προπαντός δουλειά. Και κάποια επανόρθωση της καταστροφικής ανισορροπίας ανάμεσα σ' εκείνους που έχασαν και εκείνους που κέρδισαν από την κρίση - και από την φούσκα πριν την κρίση.
Η ερχόμενη προεκλογική περίοδος θα μπορούσε να είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Αλλά πώς να μπορέσει, με αυτή την όντως διαλυμένη ελληνική δημόσια σφαίρα; Πρόκειται για παθολογική κατάσταση της δημοκρατίας που δεν είναι αποκλειστικά ελληνική, ούτε μόνον σημερινή· έχει μακρά ιστορία στη χώρα τούτη. Άς όψονται οι δράστες: Ανεπαρκείς πολιτικοί ηγέτες, αχόρταγοι κομματάρχες - όμηροι χοντρών πορτοφολιών, μιντιάρχες-προπαγανδιστές που τζογάρουν αλλά δεν ξέρουν να χάνουν, εφοπλιστές που δεν θέλουν να πληρώνουν φόρους (πόσο μάλλον αναδιανομή που να μετριάζει λίγο την ξέχειλη ανισότητα, ωστόσο ίδιες διαθέσεις έχουν και πιο συνήθεις - πάντως «ευκατάστατοι» - πολίτες, χωρίς όμως αρετές του πολίτη), τοκιστές και σουλατσαδόροι που δεν θέλουν το ρίσκο του επιχειρείν, φεουδάρχες εργατοπατέρες ακλόνητοι στα τσιφλίκια τους, αόρατοι χρηματοδότες πορνο-φασιστικών εντύπων, ολιγάρχες που θέλουν πολιτικά κόμματα-ομήρους. Έτσι κλείνει ο κύκλος της δημόσιας σφαίρας στην Ελλάδα, σαν φίδι που τρώει την ουρά του.
Γ. Ρ. 

Έχοντας ήδη μπει για τα καλά σε αυτή την ακήρυκτη προεκλογική εκστρατεία, βλέπουμε τα κόμματα να αντιμετωπίζουν με έναν σχεδόν «οπαδικό» τρόπο τα ΜΜΕ.
Ενδεικτική αυτού του κλίματος η αντιπαράθεση που ξέσπασε σε σχέση με την ΕΡΤ. Με αφορμή ένα οξύ σχόλιο ενός δημοσιογράφου της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, η ΝΔ αποφάσισε να κάνει εμπάργκο στην ΕΡΤ.
Λίγους μήνες πριν, πάνω στην αντιπαράθεση για την τραγωδία στο Μάτι είχαμε την απόφαση του ΣΥΡΙΖΑ να κάνει εμπάργκο στο Σκάι, κατηγορώντας τον για διασπορά ψευδών ειδήσεων. Ποια ήταν η είδηση; Οτι ο πρωθυπουργός θα «ξηλώσει» τον Νίκο Τόσκα και τους αρχηγούς της Πυροσβεστικής και της ΕΛΑΣ. Η κυβέρνηση εξοργίστηκε μιλώντας για fake news, αλλά δεν χρειάστηκαν παρά λίγα 24ωρα για να επιβεβαιωθεί η είδηση.
Είναι προφανές ότι έχει περάσει ο καιρός όπου τα κόμματα αντιμετώπιζαν με φόβο τα ΜΜΕ, θεωρώντας τα ως τη μεγάλη δοκιμασία. Έχει περάσει ακόμη και ο καιρός που τα κόμματα ή τα στελέχη απλώς ήθελαν να έχουν παρουσία δημόσια και ακολουθούσαν την αρχή «δεν υπάρχει κακή δημοσιότητα».
Ουροβόρος όφις

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Financial Times - Der Spiegel)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

«Γενιά του '30» 1968 αειφορία αντιπροσωπευτική δημοκρατία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Έθνος και ΕΕ Εκπαίδευση Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θ. Αγγελόπουλος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ισπανία ιστορία Ιταλία Καζαντζάκης Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέλισσες Μέσα «κοινωνικής» δικτύωσης Μεσόγειος Μεταπολίτευση Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Νίτσε Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παγκοσμιοποίηση Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τσακαλώτος Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Χαλκιδική Χέγκελ Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός Acemoglu/Robinson Adorno André Gorz Azra Nuhefendić Balibar Brexit Carl Schmitt Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Franklin Roosevelt Habermas Hannah Arendt Heidegger J. Augstein Jan-Werner Müller Jeremy Corbyn Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Miroslav Krleža Mudde Niels Kadritzke Otto Bauer Ruskin Streeck T. S. Eliot Timothy Snyder Ulrich Beck Ulrike Guérot Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε, κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Βλέπει τον εαυτό του ως κοινωνιολόγο κυρίως, όμως είναι και ο «τελευταίος φιλόσοφος» - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, υπέρ του «μικρού» πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι

Ψηλά στην Πίνδο, στο Περτούλι