Τετάρτη, 13 Ιουλίου 2016

Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης: Η κρίση της Αριστεράς.
Όποιος κρίνει, πρέπει να επιδιώκει να κρίνεται

Ένα γραπτό του Μαρωνίτη, δημοσιευμένο μια μέρα πρίν τις εκλογές του Ιανουαρίου 2015 που έφεραν τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση. Οι αξιολογήσεις και οι κρίσεις του δασκάλου ήταν πάντα ευθείες και αυστηρές. Όμως, όποιος δεν προσφέρεται να κριθεί ή το κάνει χωρίς προθυμία, κάνει τις δικές του κρίσεις «φτερά στον άνεμο», ανισόρροπες, αναξιόπιστες· όποιος αξιολογεί και κρίνει αυστηρά, πρέπει λοιπόν - ως αντίβαρο ισορροπίας, δικαιοσύνης και λογικής (η κατηγορική επιταγή - το σωστό και το δίκαιο) - πρόθυμα να θέτει τον εαυτό του ενώπιον ακόμη πιο αυστηρής κρίσης. Ο Μαρωνίτης αυτό έκανε: αναλάμβανε θαρρετά το βάρος της γνώμης. Δάσκαλος και πολίτης.
Γ. Ρ.
 
© Το Βήμα - Η κρίση της Αριστεράς, 24.1.2015
 
Αμηχανία εν όψει εκβιαστικής απόφασης: για εκλογές κατά πλειοψηφία ανεπιθύμητες και πολιτικά απροσδιόριστες, όπου η αστόχαστη ψήφος έγινε αυτοσκοπός, ως ασφαλές εισιτήριο για την κατάκτηση κυβερνητικής εξουσίας. Την οποία, για πρώτη φορά στην ιστορία της νεοελληνικής Αριστεράς, διεκδικεί σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ ως υποψήφιο πρώτο κόμμα, ενδεχομένως αυτοδύναμο. Αδιαφορώντας για τις οικονομικές, πολιτικές και ιδεολογικές παρενέργειες που μπορεί να προκαλέσει η εξουσιαστική αυτή αδηφαγία. Επιδεινώνοντας έτσι την ανυποχώρητη παθολογία της νεοελληνικής Αριστεράς, τα είδωλα της οποίας κυκλοφορούν στις ημέρες μας στον ελαιώνα μιας λιπόθυμης Κεντροαριστεράς και στα απόβλητα του δημαρικού ξεπεσμού.
Μιλώντας για κρίση της Αριστεράς θυμήθηκα ένα ομότιτλο μονοτονικό, δημοσιευμένο στο «Βήμα της Κυριακής» (7 Ιουλίου 1991), όπου παραφράζεται η νηφάλια απάντηση του John Keane (αναγνωρισμένου ακαδημαϊκού δασκάλου στο Λονδίνο) στο κρίσιμο ερώτημα «Τι σημαίνει Αριστερά σήμερα;». Την αντιγράφω, με κάποιες δηλωμένες περικοπές, πιστεύοντας πως διατηρεί στο ακέραιο την παραδειγματική τιμή τόσο στα περιγραφικά της στοιχεία όσο και στα αξιολογικά της πορίσματα:
«Η Αριστερά είναι παιδί της Γαλλικής Επανάστασης το οποίο ανδρώθηκε μέσα στον 19ο αιώνα, όταν αντιτάχθηκε στον συντηρητισμό της Δεξιάς και στη μετριοπάθεια του φιλελεύθερου Κέντρου, κηρύσσοντας τις αξίες της ελευθερίας και της ισότητας και προτείνοντας την αποδέσμευση των ανθρώπων από τα δεινά του καπιταλισμού. [...] Εφεξής η ευρωπαϊκή Αριστερά εγνώρισε συγγνωστές και ασύγγνωστες εμπλοκές στον δικό μας αιώνα, εξαιτίας κυρίως της σταλινικής παραμόρφωσης του μαρξισμού.
Η προφανής ωστόσο αποτυχία των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού δεν σημαίνει και οριστική ήττα της αριστερής ιδεολογίας και πολιτικής. Υπό τον όρον ότι η σημερινή Αριστερά θα εγκαταλείψει τον μεσσιανικό αυταρχισμό της και τις σωτηριολογικές της υποσχέσεις για παραδείσια αταξική κοινωνία, ενώ συνάμα θα ενδυναμώσει και θα διευρύνει τα ιδρυτικά δημοκρατικά της θεμέλια. [...]
Περιορίζοντας δραστικά τη μονοκρατορία της κεντρικής εξουσίας, προς όφελος της διοικητικής, οικονομικής και πολιτιστικής αποκέντρωσης, θα σεβαστεί τις ατομικές ελευθερίες και τον ιδεολογικό πλουραλισμό (κατά συνέπεια και τον πολυκομματισμό), χωρίς να παραιτηθεί από το δικό της σοσιαλιστικό όραμα. Το οποίο εν τούτοις θα ελέγχεται καθ' οδόν συνεχώς ώστε να παραμείνει κοινό αγαθό και να μην το σφετερίζονται οι εκάστοτε κομματικοί κρατούντες.
Ευχολόγιο, θα πείτε. Ευχολόγιο όμως που αξίζει να δοκιμαστεί προς χάριν όσων γνώρισαν και γνωρίζουν εξ επαφής την απάνθρωπη συχνά υποκρισία του καπιταλισμού, στη φιλελεύθερη ή και φιλοφασιστική εκδοχή του. Την υποκρισία εξάλλου αυτή κατήγγειλαν στον αιώνα μας (κάποτε με καταλυτικό τρόπο) η ευρωπαϊκή και η νεοελληνική τέχνη και λογοτεχνία. Από την άποψη αυτή [...] οι σημερινές και οι αυριανές τύχες της ευρωπαϊκής Αριστεράς εξαρτώνται, εκτός των άλλων, και από τις στενότερες εφεξής σχέσεις της με τα Γράμματα και τις Τέχνες προκειμένου να αναθεωρήσει την ανθρωπογνωσία και την ανθρωπολογία της, δηλαδή τον ανθρωπισμό της. Γιατί, αν παραμείνει η Αριστερά όπως είναι εν πολλοίς σήμερα απολίτιστη, το μέλλον της διαγράφεται εξίσου σκοτεινό όσο και το παρόν της».
Αυτά πριν από 24 χρόνια, όταν τα ιδεολογικά, πολιτικά και πολιτισμικά εφόδια της δικής μας ανανεωτικής Αριστεράς (φαντασιακά έστω) δεν είχαν εξαντληθεί παντελώς. Τα συντηρούσε ακόμη η δοκιμασία της επτάχρονης δικτατορίας, κυρίως στον χώρο του ΚΚΕ εσωτερικού και της Δημοκρατικής Αμυνας. Από εκεί όμως και πέρα άρχισε ο κατήφορος, κατά κανόνα διφορούμενος: απώθηση από τη μια μεριά, υποχώρηση από την άλλη, και η ευάριθμη ανανεωτική Αριστερά στη μέση, αμήχανη και παραζαλισμένη. Δεν θα επιμείνω περισσότερο ξαναγυρίζοντας στο σημαδεμένο παρόν με τις εκβιαστικές εκλογές της ημέρας. Στις οποίες σαφώς πρωτοστατεί ο ΣΥΡΙΖΑ παραβιάζοντας κάποιες θεμελιακές αρχές της Αριστεράς για τις οποίες έγινε προηγουμένως λόγος.
Ετσι εξηγείται σήμερα η νευρική αμηχανία μπροστά στην κάλπη όσων (αφελώς έστω) επίστεψαν, με κίνδυνο της ζωής τους, πως θα μπορούσε να στεριώσει μια ανανεωμένη Αριστερά και στον τόπο μας. Οσοι στο μεταξύ επέζησαν αισθάνονται σήμερα παροπλισμένοι, στερημένοι ακόμη και από τη ζωτική εκείνη ψευδαίσθηση που αναπληρώνει στις δύσκολες ώρες το έλλειμμα με την ελπίδα.
Και ίσως αυτή είναι η μεγαλύτερη πολιτική ζημιά που η Ιστορία θα τη χρεώσει φαντάζομαι σ' εκείνους που ενέχονται.
Ο Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, δάσκαλος, μελετητής και μεταφραστής του Ομήρου και άλλων - που έπρεπε να γνωρίζουμε, να εκτιμούμε και να αγαπάμε - παιδί καπνεργατικής οικογένειας και άνθρωπος των γραμμάτων, πάντα πολίτης, παρών και ενεργός σε δύσκολες και πολύ πιο δύσκολες εποχές, πέθανε χθες, 12 Ιουλίου 2016. Άφησε έργο που θα αντέξει στο χρόνο· ίσως, σε καιρούς λιγότερο μίζερους, εκτιμηθεί όπως πρέπει. 
   
Upd. 14.7.2016: Δ. Ν. Μαρωνίτης: Η γεωμετρία της ζωής - ένα αφιέρωμα (dimart). Με συνέντευξη (Το Δέντρο, τ. 205-206, Οκτώβριος 2015), άρθρο της Μαρίας Τοπάλη για την ανάγνωση και ερμηνεία της Οδύσσειας από τον Μαρωνίτη, κείμενο του Γιώργου Ζεβελάκη για τον Μαρωνίτη ως συνεργάτη και εκδότη περιοδικών, έναν αποχαιρετισμό του Σπ. Λυκούδη, αποσπάσματα από τη Μαύρη Γαλήνη (διήγημα που ο Μαρωνίτης έγραψε κρυφά στην ΕΑΤ-ΕΣΑ και δημοσίευσε αργότερα στο περιοδικό Συνέχεια και σε βιβλίο των εκδ. Ροδακιό), άλλα κείμενά του, βιογραφικό του από το Εντευκτήριο.


     
Παντελής Μπουκάλας: Ο δάσκαλος Δ.Ν. Μαρωνίτης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Printfriendly

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι

ΕΠΙΛΟΓΕΣ:<br>Αντρέϊ Αρσένιεβιτς Ταρκόφσκι
Πως η αγάπη επουλώνει τη φθορά του κόσμου

Enrico Berlinguer (1981):

Enrico Berlinguer (1981):
Η ηθική διάσταση στην κρίση της πολιτικής

Danilo Kiš:

Danilo Kiš:
Συμβουλές σε νεαρούς συγγραφείς, και όχι μόνον

Wolfgang Münchau

Wolfgang Münchau
Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων Βόλφγκανγκ Μύνχάου (Der Spiegel - Financial Times)

Predrag Matvejević:

Predrag Matvejević:
Ο Ρωσο-Κροάτης ανιχνευτής και λάτρης του Μεσογειακού κόσμου

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο Φρανκφουρτιανός από τη Νεμπράσκα: Δικαιοσύνη & ελπίδα απέναντι στην ιδιοτέλεια των ελίτ

Azra Nuhefendić

Azra Nuhefendić
Η δημοσιογράφος με τις πολλές διεθνείς διακρίσεις, γράφει για την οριακή, γειτονική Ευρώπη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη

Βαλκανική Χερσόνησος, η όμορφη
Όριο της Ευρώπης, οριακή Ευρώπη

Μάης του '36, Τάσος Τούσης

Μάης του '36, Τάσος Τούσης
Ο σκληρός Μεσοπόλεμος: η εποχή δοσμένη μέσα από τη ζωή ενός ανθρώπου - συμβόλου

Στον καιρό των τσιγγάνων και της μικρής Μαρίας

Ετικέτες

1968 αειφορία Αρχιτεκτονική Αυστρομαρξισμός Βαλκανική Βαρουφάκης βιοποικιλότητα Βρετανία Γαλλία Γερμανία Γκράμσι Εκπαίδευση ΕΚΤ Ελεφάντης Ενέργεια Επισφάλεια Ευρωκομμουνισμός ΗΠΑ Ήπειρος Θεοδωράκης Θεσσαλονίκη Ιβάν Κράστεφ Ινστιτούτο Bruegel Ισπανία ιστορία Ιταλία Κέϋνς Κίνα Κινηματογράφος Κλιματική αλλαγή Κοινοτισμός κοινωνική ανισότητα Κορνήλιος Καστοριάδης Κοσμάς Ψυχοπαίδης Κύπρος Λιάκος Α. Λογοτεχνία Μάνεσης Μάξ Βέμπερ Μάρξ Μαρωνίτης Μέσα Ενημέρωσης Μεσόγειος Μιχ. Παπαγιαννάκης Μουσική Μπερλινγκουέρ Νεοναζισμός Νεοφιλελευθερισμός Νίκος Πουλαντζάς Ο τόπος Οικολογία Π. Κονδύλης Παιδεία Πολωνία Πράσινοι Προσφυγιά Ρήγας Ρίτσος Ρωσία Σεφέρης Σολωμός Σοσιαλδημοκρατία συνδικαλισμός Σχολή Φραγκφούρτης Ταρκόφσκι Τουρκία Τράπεζες Τρομοκρατία Τσίπρας Φιλελευθερισμός Φιλοσοφία Φούσκα ακινήτων Χαλκιδική Χρήστος Γιανναράς Χριστιανισμός André Gorz Azra Nuhefendić Christopher Lasch Claus Offe Colin Crouch Ernst Bloch Ernst-W. Böckenförde Fischer Franklin Roosevelt Grexit Habermas J. Augstein Krugman Laclau Le Corbusier Louis Althusser Marc Mazower Matvejević Mudde Niels Kadritzke Ralf Dahrendorf Stiglitz Streeck T. S. Eliot Ulrich Beck Ulrike Guérot Umberto Eco Wallerstein Walter Benjamin Wolfgang Münchau Žižek Zygmunt Bauman

Song for the Unification (Zbigniew Preisner -
Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube

Song for the Unification (Zbigniew Preisner - <br>Elzbieta Towarnicka - Kr. Kieślowski) - youtube
Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων,
ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον...
Ἡ ἀγάπη ...πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει...
Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα·
μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη (προς Κορινθ. Α΄ 13)

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης

Ισραήλ - Παλαιστίνη: Στο τέλος της γης
Νταβίντ Γκρόσμαν: Το πένθος του πατέρα και της Ιστορίας

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη

Κουνκούς ή Δίας, ένας λευκός γάτος απο τη Μοσούλη
Μια ιστορία προσφυγιάς, στη Λέσβο και στη Νορβηγία

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια

Luka Lisjak Gabrijelčič: Χάννα Άρεντ, τα πρώτα χρόνια
Hannah Arendt, zgodnja leta (στο Razpotja - Σλοβενικά)

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής
Erik Stokstad («Science»): New rice variety could feed the planet without warming it

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα

Μανιτάρια, ένα σύγχρονο ελληνικό θαύμα
Τα μικροκλίματα της Ελλάδας, εξασφαλίζουν μεγάλη βιοποικιλότητα μανιταριών (Βασιλική Χρυσοστομίδου, «Καθημερινή», αναδημοσίευση «Δασαρχείο»)

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»

Zygmunt Bauman: «Ρευστές ζωές, ρευστός κόσμος, ρευστή αγάπη»
«Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος»

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin

Zygmunt Bauman, Krzysztof Pomian, Marcel Gauchet, Michael Kazin
Ο 21ος αιώνας: Ένας κόσμος χωρίς την αριστερά (“Kultura Liberalna” - Πολωνία, αγγλικά)

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο

Οι φλαμουριές ανθίζουν στο Σεράγεβο
Η λογοτεχνική δημοσιογραφία στα καλύτερά της - Azra Nuhefendić

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος - του Μικαέλ Λεβύ

K.S. Karol (1924 - 10 Απριλίου 2014), ο δημοσιογράφος   - του Μικαέλ Λεβύ
- «Με ποιανού το μέρος είστε κύριε Κάρολ»; - «Είμαι με τον εαυτό μου»

Jürgen Habermas

Jürgen Habermas
¨Ολα τα κείμενα από το περιοδικό "Blätter für deutsche und internationale Politik"
(pdf, Γερμανικά)

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι

Η Ρεïχανέχ Τζαμπαρί και οι νάρκισσοι
Φιλελεύθεροι και «μαρξιστές» νάρκισσοι της «γενιάς του '68» στη Δύση, ποτέ δεν θα καταλάβουν γιατί προτίμησε το μνήμα για να μη παραιτηθεί από την αξιοπρέπειά της. Η αδιαφορία τους είναι φυσικό επακόλουθο της ιδεολογίας και της νοοτροπίας τους

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν

«Σταθμοί του Σταυρού», μια ταινία του Ντίτριχ Μπρίγκμαν
Η Μαρία ανήκει και στους δύο κόσμους, αλλά και σε κανέναν από αυτούς. Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν. Αντεπεξέρχεται όσο καλύτερα μπορεί στις απαιτήσεις των μεν και των δε, χωρίς να διστάζει να στηλώσει το κορμάκι της όταν διακυβεύονται οι αρχές της. Δε θέλει να τη φωτογραφίζουν, να την αναγκάζουν να ακούει ποπ μουσική, να λέει ψέματα, να αφίσταται των αξιών της. Δεν είναι ψόφιο ψάρι· πάει ενάντια στο ρεύμα. Θα θυσιάσει τη ζωή της για να μιλήσει επιτέλους ο τετράχρονος αδερφός της, που αρχίζει να θεωρείται αυτιστικός από ιατρούς και οικογένεια : μόλις ξεψυχήσει, ο αδερφός της αρχίζει να μιλάει - του Ν. Ράπτη

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)

Ρούντι Ντούτσκε, Ραλφ Ντάρεντορφ (Φράϊμπουργκ, 1968 - H «επί της στέγης του αυτοκινήτου συνομιλία»)
Ο ήπιος επαναστάτης χωρίς δόγμα με τον φιλελεύθερο υποστηρικτή της κοινωνικής δικαιοσύνης και του Κέϋνς - Υπερβάσεις «φραγμάτων» σε μια εποχή που η Πολιτική γραφόταν με κεφαλαίο «Π»

The Roosevelt Institute

The Roosevelt Institute
Ελεωνόρα και Φραγκλίνος Ρούσβελτ - Πολιτική για καιρούς οικονομικής κρίσης

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate

Jean Monnet's Brandy and Europe's Fate
Οι οραματισμοί του Ζαν Μονέ για την ενωμένη Ευρώπη και η αντιμετώπιση της κρίσης
- του Strobe Talbott (The Brookings Essay)

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο

Georg Trakl (1887-1914) - Ένας οδοιπόρος στον μαύρο άνεμο
Η ποίηση στα σκοτεινότερά της και στα καλύτερά της
Εισαγωγή, σημειώσεις, σχόλια, μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα

Παναγιώτης Ιωακειμίδης: Πολιτική εξουσία και ζώα
Ένας ρόλος για τα κατοικίδια στους χώρους της εξουσίας

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο
(πέθανε τον Μάïο του 2014)

Ο εκ των υστέρων αποχαιρετισμός στον Λουκάνικο, κατά κόσμον Θόδωρο <br>(πέθανε τον Μάïο του 2014)
Ο σκύλος - σύμβολο μιας σκληρής εποχής, η προσωπικότητα του 2011 (Time)

Φιλιά εις τα παιδιά

Φιλιά εις τα παιδιά
Ένα κομμάτι Θεσσαλονίκης του χθές και του σήμερα

Street Art Utopia

Street Art Utopia
We declare the world as our canvas

Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας & Ανάπτυξης:
Γιατί μεγαλώνει διαρκώς η κοινωνική ανισότητα

Christopher Lasch

Christopher Lasch
Ο καταναλωτισμός υπονομεύει τις αξίες της σταθερότητας και της αφοσίωσης, προπαγανδίζει
την καταστροφή της οικογενειακής ζωής (φωτ. από τον ιστότοπο Eagainst.com)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)

Jürgen Habermas - αφιέρωμα στο περιοδικό Esprit, 8/9-2015 (γαλλικά)
Ο τελευταίος φιλόσοφος - τι ζητά η φιλοσοφία σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς;

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ

Ενρίκο Μπερλινγκουέρ
Hθικολόγος, συντηρητικός, εργατιστής, προπαγανδιστής της λιτότητας;¨Η επικριτής του καταναλωτισμού και της σπατάλης, για μια άλλη πολιτική ηθική, για τον "μικρό" πολίτη;

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
«Χριστούγεννα με τον Κοκκινολαίμη – Το Αηδόνι του Χειμώνα»